ჩერნობილი: პირველი ფოტოები ტრაგედიის ადგილიდან

380
(განახლებულია 13:15 26.04.2019)

ატომური ენერგეტიკის ისტორიის განმავლობაში ყველაზე დიდი ავარია 1986 წლის 26 აპრილს მოხდა. იხილეთ „Sputnik-საქართველოს“ ფოტომასალაში ჩერნობილის კატასტროფის საარქივო სურათები.

კატასტროფა ჩერნობილის ატომურ ელექტროსადგურზე ატომურ ენერგეტიკაში ყველაზე დიდი ავარია იყო: მთლიანად განადგურდა რეაქტორის აქტიური ზონა, ნაწილობრივ დაინგრა ენერგობლოკის შენობა, გარემო დაბინძურდა რადიაქტიური ნივთიერებებით.

ჩერნობილის ატომური სადგური იმ დროისათვის მსოფლიოში ერთ-ერთი უდიდესი იყო. ეს იყო სამხედრო-სტრატეგიული ობიექტი, რომელიც საბჭოთა არმიის სქემაში შედიოდა. 25 აპრილს მეოთხე ბლოკზე დაიწყო გეგმიური სამუშაოებისთვის მზადება, რაც ატომურ სადგურებზე გენერატორის მაჩვენებლების შესაცვლელად რეაქტორის გამორთვის წინ ტარდება. რეაქტორის უსაფრთხოდ გამორთვა ვერ მოხერხდა. 01:23 საათზე ენერგობლოკზე მოხდა აფეთქება და გაჩნდა ხანძარი.

ატომური რეაქტორის მუშაობის შეფერხება სხვადასხვა მიზეზებმა გამოიწვია. გარდა იმისა, რომ რეაქტორი არ იყო უსაფრთხოების თანამედროვე სისტემებით აღჭურვილი, ავტომატური მართვისა და კონტროლის დონე ძალიან დაბალი იყო. იმ ღამეს იმართებოდა ტურბოგენერატორის ინერციული ბრუნვის გაზომვა. საწვავის გადახურება რეაქტორის აქტიური ზონის განადგურების მიზეზად იქცა.

ოფიციალური მონაცემებით, ჩერნობილის კატასტროფას დაახლოებით 600 000 ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა. ოფიციალური დოკუმენტებით, ავარიის მსხვერპლები რამდენიმე კატეგორიად დაიყო. ყველაზე დიდი ჯგუფი შედგება 200-240 ათასი ადამიანისგან, რომლებიც იყვნენ მაშველები, ჯარისკაცები, მეხანძრეები და მილიციელები, რომლებიც მავნე ნივთიერებების გამწმენდ სამუშაოებს ატარებდნენ. შემდეგი ჯგუფი 116 ათასი ადამიანისგან შედგება, რომლებიც ჩერნობილის მახლობლად ცხოვრობდნენ. კიდევ 220 ათასი ადამიანის ევაკუაცია მოხდა ბელარუსის, უკრაინისა და რუსეთის ტერიტორიებიდან. მიუხედავად ამ ყველაფრისა, დაბინძურებულ ტერიტორიებზე დღემდე ცხოვრობს დაახლოებით 5 მილიონი ადამიანი. ჩერნობილის კატასტროფის შედეგად ჯამში 10 მილიონამდე ადამიანი მიიჩნევა დაზარალებულად.

380
  • © photo: Sputnik / Igor Kostin

    ჩერნობილის ატომურ ელექტროსადგურზე ექსპერიმენტის დაწყებიდან 40-60 წამში, 01:23 საათზე ორი დიდი აფეთქება მოხდა

  • © photo: Sputnik / Igor Kostin

    სპეციალისტებმა დააფიქსირეს, რომ უსაფრთხოების სისტემა გამოირთო და ექსპლუატაციიდან გამოვიდა პირველი აფეთქების გამო, რადიაციული ორთქლისა და წყალბადის კომბინაციამ რეაქტორის სახურავი გაანადგურა

  • © photo: Sputnik / Vitaliy Ankov

    რამდენიმე წამში გაისმა მეორე აფეთქებაც

  • © photo: Sputnik / Boris Prihodko

    თვითმხილველთა თქმით, პირველ აფეფთქებას წითელი ალი მოჰყვა, მეორე აფეთქების შემდეგ კი ხანძარი ცისფერი შეფერილობის იყო

  • © photo: Sputnik / Igor Kostin

    ავარიის შემდეგ რეაქტორები გამორთეს, ელექტროსადგურის მართვა ავარიულ რეჟიმში მიწისქვეშა ბუნკერიდან მიმდინარეობდა

  • © photo: Sputnik / Vitaliy Ankov

    ავარიის ლიკვიდაციის პირველი ეტაპი იყო ხანძრის ჩაქრობა

  • © photo: Sputnik / Vitaly Ankov

    სახანძრო დაცვა ჩერნობილისა და პრიპიატის მეზობელი ქალაქების მეხანძრეებთან ერთად ხანძარს სამი საათის განმავლობაში აქრობდნენ

  • © photo: Sputnik / Vitaly Ankov

    მეხანძრეებმა, რომლებიც კატასტროფის ლიკვიდაციაში მონაწილეობდნენ, არ იცოდნენ ავარიის მიზეზები, მათ უბრალოდ წყლით ჩარეცხეს განადგურებული რეაქტორი ხანძრის ჩასაქრობად, თუმცა რეაქტორში წვას განაგრძობდა გრაფიტი

  • © photo: Sputnik / Vitaliy Ankov

    ამან გაართულა სიტუაცია, და გამოიწვია რამდენიმე მცირე აფეთქებაც, რის შედეგადაც გამოიფრქვა დიდი რაოდენობით მავნე ნივთიერებები

  • © photo: Sputnik / Vitaly Ankov

    რადიაციული გამონაჟონების გამო დაბინძურდა უახლოესი ტერიტორიები, მოგვიანებით კი რადიაცია საკმაოდ დიდ მანძილზეც გავრცელდა

  • © photo: Sputnik / Vitaliy Ankov

    რადიაციის გავრცელების შესაჩერებლად რეაქტორში ჩაყარეს ხუთი ათასი ტონა ბორი, დოლომიტი, ქვიშა, თიხა და ტყვიის ნაერთები, რომლებისაც ვერტმფრენიდან ყრიდნენ

  • © photo: Sputnik / Igor Kostin

    გადმოყრილმა ნივთიერებებმა გრაფიტის წვა შეაჩერა

  • © photo: Sputnik / Vasiliy Litosh

    აფეტქებიდან ორი კვირის შემდეგ საბჭოთა სახელმწიფო ორგანოებში მიიღეს გადაწყვეტილება, დაეკეტათ განადგურებული ენერგობლოკი

  • © photo: Sputnik / Igor Kostin

    ენერგობლოკი რკინა-ბეტონის კონსტრუქციაში მოაქციეს ავტონომიური გაგრილების სისტემით

  • © photo: Sputnik / Vitaliy Ankov

    აფეთქების შედეგად რადიაციულმა გამონაჟონებმა 1,5 კილომეტრის სიმაღლეს მიაღწია

  • © photo: Sputnik / Vitaliy Ankov

    სამხრეთ-აღმოსავლეთის ქარმა რადიაციული ღრუბელი გაფანტა სკანდინავიის ტერიტორიის თავზე, მეორე დაბინძურებული ღრუბელი პოლონეთსა და ჩეხოსლოვაკიის გავლით წავიდა

  • © photo: Sputnik / Vitaliy Ankov

    განსაკუთრებით დიდი ზიანი მიადგა ბელარუსისა და უკრაინის ტეიტორიებს, ამიტომ ზოგიერთი ქალაქის მოსახლეობის სამუდამოდ ევაკუაციის გადაწყვეტილება მიიღეს