ლაშა ხუციშვილი

საქართველოს ეკონომიკის ზრდა 2021 წელს: მთავრობამ პროგნოზი განაახლა

43
განახლებული მაკროეკონომიკური პროგნოზი ითვალისწინებს პოზიტიურ ცვლილებებს ყველა მნიშვნელოვან მაჩვენებელთან დაკავშირებით

თბილისი, 1 ივნისი – Sputnik. საქართველოს მთავრობამ ქვეყნის 2021 წლის ეკონომიკური ზრდის პროგნოზი 4,3–დან 6,5%–მდე განაახლა, განაცხადა ქვეყნის ფინანსთა მინისტრმა ლაშა ხუციშვილმა.

სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მონაცემებით, აპრილში მშპ–ის ზრდამ 44.8% შეადგინა გასული წლის ამავე პერიოდთან შედარებით, ხოლო რეალური ზრდის საშუალო მაჩვენებელმა წლის დასაწყისიდან (ოთხ თვეში) 8.1% შეადგინა.

მინისტრმა აღნიშნა, რომ მიმდინარე წელს ქართული ეკონომიკის ზრდის სამი სცენარი განიხილება – ბაზისური 6%–დან, ოპტიმისტური 10.2%–დან და პესიმისტური – 4.3%–დან. პროგნოზით, მშპ–ს ზრდა მაღალი იქნება და 2022 წელს 6.9%–ს შეადგენს.

„ბოლო პერიოდში ვხედავთ ძალიან პოზიტიურ დინამიკას. ეს ჯერ კიდევ მარტში გამოჩნდა, როდესაც დაფიქსირდა 4-პროცენტიანი ეკონომიკური ზრდა პირველად პანდემიის დაწყებიდან“, – განუცხადა ხუციშვილმა ჟურნალისტებს.

მინისტრის განცხადებით, მაღალი ეკონომიკური ზრდის ფონზე მცირდება ბიუჯეტის დეფიციტი არსებული 7.6–დან 7.1%–მდე.

„ეს ძალიან მნიშვნელოვანი განაცხადია მაკროეკონომიკური სტაბილურობის მიმართულებით. როგორც მოგახსენეთ, ჩვენი პროგნოზები მოიცავს ასევე ოპტიმისტურ სცენარს, რომლის მიხედვითაც 2021 წელს ეკონომიკური ზრდა იქნება ორნიშნა დონეზე და სავსებით შესაძლებელია, რომ ეკონომიკური აქტივობა სწორედ ოპტიმისტური სცენარით განვითარდეს“, – აღნიშნა ხუციშვილმა.

მისი თქმით, ოპტიმისტური სცენარი ითვალისწინებს ტურიზმის უფრო სწრაფ ზრდას, კერძოდ, 2019 წლის დონიდან 40–45%–ის დონეზე. ის ასევე ითვალისწინებს ეკონომიკურ ზრდას ეკონომიკის სხვა სექტორებში. ამის წინაპირობად მინისტრმა მშპ–ის 45%–ით ზრდა დაასახელა აპრილში, რაც ეკონომიკის თითქმის ყველა სექტორზე გავრცელდა.

ფინანსთა მინისტრმა ასევე აღნიშნა, რომ განახლებული პროგნოზით უმჯობესდება მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტი და სახელმწიფო ვალის შემცირების დინამიკა უფრო სწრაფი იქნება. ამ პროგნოზებიდან გამომდინარე, დაიწყება ბიუჯეტში შესწორებების პროექტის მომზადება.

43
თემები:
საქართველოს ეკონომიკა (1066)
საბურთალო, სპორტის სასახლის ტერიტორია

ბიზნეს-ასოციაცია: ხუთი მიზეზი, რაც ბიზნესს ხელს უშლის

22
(განახლებულია 14:01 21.06.2021)
მიუხედავად ამ ეტაპზე ეროვნული ვალუტის გამყარებისა, მაღალია იმ კომპანიების წილი, რომლებსაც მომდევნო 6 თვეში ლარის კურსის გამყარების მოლოდინი აქვთ.

თბილისი, 21 ივნისი – Sputnik. ლარის კურსის არასტაბილურობა, სამართლებრივი და ადმინისტრაციული ბარიერები, საქონელსა და მომსახურებაზე მოთხოვნის სიმცირე, სპეციალისტების ნაკლებობა და შეზღუდული ფინანსური რესურსები წარმოადგენს საქართველოში ბიზნესის წარმოებისთვის ყველაზე მნიშვნელოვან ბარიერს, ნათქვამია საქართველოს ბიზნეს-ასოციაციის (BAG) კვლევაში.

BAG-ის მიერ ჩატარებული გამოკითხვის თანახმად, 2021 წლის მეორე კვარტალში გამოკითხულ ბიზნესმენთა 77% საქმიანობისთვის ხელშემშლელი ფაქტორების არსებობაზე საუბრობს. აღნიშნული მაჩვენებელი გასული ერთი წლის განმავლობაში სტაბილური იყო და 70-80%-ის ფარგლებში მერყეობდა. 

„პრობლემებს შორის მიმდინარე კვარტალში პირველ ადგილს უცვლელად ისევ ეროვნული ვალუტის კურსის არასტაბილურობა იკავებს – აღნიშნულ ფაქტორს ხელის შემშლელად გამოკითხულთა 76% ასახელებს. მეორე ადგილს კი სამართლებრივი და ადმინისტრაციული ბარიერები იკავებს, რომელთაგანაც ყველაზე მთავარი COVID-19-ით გამოწვეული შეზღუდვებია“, – ნათქვამია განცხადებაში.

ლარის კურსმა დოლარის მიმართ გამყარება მაისში დაიწყო და დღეისათვის ეროვნული ვალუტის გაცვლითი კურსი 7,8%-ით გაიზარდა. 19 ივნისისთვის ლარის გაცვლითი კურსი აშშ დოლარის მიმართ 3,1681 GEL/$1 ნიშნულზე დადგინდა. 

BAG-ის ინფორმაციით, მიუხედავად ბოლო პერიოდში ეროვნული ვალუტის გამყარებისა, მაღალია იმ კომპანიების წილი (49%), რომლებსაც მომდევნო 6 თვეში დოლარის მიმართ ლარის კურსის გამყარების მოლოდინი აქვთ.

ბიზნეს–კლიმატი

BAG-ის ბიზნეს–კლიმატი 2021 წლის II კვარტალში, I კვარტლის მსგავსად, დადებითია ყველა სექტორში გარდა მშენებლობის სექტორისა. ნაწილობრივ ეს დაკავშირებულია სექტორში გაყიდვების 37,5%-ით შემცირებასთან. მშენებლობის სექტორში გამოკითხული კომპანიების 63%-ის აზრით, 2021 წლის II კვარტალში მათ მიერ დაწესებული ფასები საკმარისია მხოლოდ დანახარჯების დასაფარად.

რაც შეეხება ბიზნესის ხედვას მომდევნო ექვსი თვის მოლოდინის შესახებ, 2021 წლის II კვარტალში, მშენებლობის სექტორის გარდა, ყველა სექტორისთვის მაჩვენებელი დადებითია. სექტორებს შორის ყველაზე ოპტიმისტური განწყობა ვაჭრობის სექტორში დაფიქსირდა. ეს გარკვეულწილად განაპირობებულია დადებითი მოლოდინებით გაყიდვების ზრდის და საქონელზე ფასების ზრდის მიმართულებით.

დასაქმების ბარომეტრი

BAG-ის დასაქმების ბარომეტრი, რომელიც ასახავს კომპანიების მოლოდინს მომავალ სამ თვეში დასაქმების მიმართულებით, 2021 წლის მეორე კვარტალში დადებითი იყო და 27,4 ქულა შეადგინა. 

შედარებისთვის, 2020 წლის პირველ კვარტალში BAG-ის წევრ საწარმოებს დასაქმების კუთხით უარყოფითი მოლოდინები ჰქონდათ, ამიტომაც დასაქმების ბარომეტრი უარყოფითი იყო და –46,7 შეადგინა.

აღნიშნული მაჩვენებელი 2020 წლის მეორე კვარტალთან (30,2 პუნქტით) და 2021 წლის პირველ კვარტალთან (12,7 პუნქტით) შედარებით მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა.

ბიზნეს–ასოციაციის გამოკითხვის თანახმად, მიმდინარე წლის მეორე კვარტალში დასაქმების ბარომეტრი მხოლოდ მშენებლობის სფეროში გაუარესდა. გამოკითხული კომპანიების მხოლოდ 12,5% ელოდება თანამშრომელთა რაოდენობის ზრდას.

საქართველოს ბიზნეს–ასოციაცია 2009 წელს დაფუძნდა და ქვეყნის 70-ზე მეტ წამყვან კომპანიას, მათ შორის ბანკებს, სააფთიაქო ქსელებს, სამშენებლო კომპანიებს, საკომუნიკაციო კომპანიებსა და მსხვილი სუპერმარკეტების ქსელებს აერთიანებს.

22
თემები:
საქართველოს ეკონომიკა (1066)
ვალუტის კურსი

ლარის კურსი 21 ივნისს

85
(განახლებულია 17:58 20.06.2021)
წინა ნიშნულთან შედარებით, ქართული ეროვნული ვალუტის კურსი აშშ დოლარის მიმართ 0,0094 ლარით გაუფასურდა. 

თბილისი, 21 ივნისი – Sputnik. საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა ლარის კურსი აშშ დოლარის მიმართ 3,1681 GEL/$1 ნიშნულზე დაადგინა. 

წინა ნიშნულთან შედარებით, ქართული ეროვნული ვალუტის კურსი აშშ დოლარის მიმართ 0,0094 ლარით გაუფასურდა. 

ლარის კურსი 21 ივნისს
85
თემები:
ლარის კურსი დღეს
პაზლად დაშლილი დოლარი

რეკორდი მოხსნილია: აშშ-ში ინფლაცია მსოფლიო ეკონომიკის საფრთხედ გამოცხადდა

0
ასეთი ინფლაცია ამერიკის შეეღთებულ შტატებში 2008 წლის გლობალური ფინანსური კრიზისის შემდეგ არ ყოფილა.

ნატალია დემბინსკაია

მაგრამ რეგულატორი მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრებაზე უარს ამბობს. Deutsche Bank-ში აცხადებენ, რომ უმოქმედობა არაფერი კარგით არ დასრულდება. ეს შენელებული მოქმედების ბომბი მსოფლიო ეკონომიკას ემუქრება.

ინფლაციის  ასწრაფება

მაისში ინფლაციის წლიურმა გამოხატულებამ აშშ-ში 5%-ს მიაღწია. ხოლო სამომხმარებლო ფასების საბაზო ინდექსი, რომელიც არ მოიცავს ისეთ ვოლატურ საქონელს, როგორიცაა ენერგომატარებლები და კვების პროდუქტები, 3,8 პროცენტით გაიზარდა გასულ წელთან შედარებით (მაქსიმუმი 1992 წლის ივნისის შემდეგ). გაძვირდა ყველაფერი: ავტომობილები, ტექნიკა, ავეჯი, ავიაბილეთები, ტანსაცმელი...

მსოფლიო ბანკის სპეციალისტები ირწმუნებიან, რომ იმ ქვეყნების უმეტესობას, რომლებიც ინფლაციის თარგეთირებას იყენებენ (მათ შორის, რუსეთს) არაფერი აქვთ სანერვიულო: მაჩვენებლის სამიზნე დიაპაზონში დაბრუნება შესაძლებელი იქნება.

მაგრამ აშშ-ში სხვა ვითარებაა. ფედერალური სარეზერვო სისტემა უმოქმედოდაა. ჯერ კიდევ მარტში სისტემის ხელმძღვანელი ჯერომ პაუელი ამბობდა, რომ პრობლემას ვერ ხედავს თარგეთის ორი პროცენტით დროებით აწევაში.

სამომხმარებლო ფასების ასწრაფების მიზეზები ხილულია. ანტიკრიზისულ ღონისძიებებზე აშშ-ის ხელისუფლებამ პანდემიის დაწყებიდან უკვე დახარჯა ექვსიდან ცხრა ტრილიონ დოლარამდე, აამოქმედა რა საბეჭდი დაზგა მთელი სიმძლავრით. ხოლო ჯო ბაიდენის ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ ქვეყნის ეკონომიკან კიდევ თითქმის ორი ტრილიონი მიიღო. ეს სტიმულების გიგანტური პაკკეტია, უმთავრესად, სოციალური.

უზარმაზარი ვალი და სუსტი დოლარი

ფულადმა წყალდიდობამ სახელმწიფო ვალი დაახლოებით მეოთხედით გაზარდა. ახლა ის 28 ტრილიონ დოლარზე მეტია.

ეკონომისტების თქმით, ახალი გადასხმები ეკონომიკაში უკვე აღარ წაადგება მას. გაძლიერდება ბიუჯეტზე დატვირთვა, აიწევს ფასები − ეს ყველაფერი კუპიურების სიჭარბის გამო, წარმოების მოცულობის შესაბამისი ზრდის გარეშე. ინფლაციურ რისკებს აძლიერებს ჭარბი დანაზოგების ფონზე მომხმარებელთა გადადებული მოთხოვნა. პანდემიის პერიოდში ამერიკელმა მომხმარებლებმა 1,6 ტრილიონი დოლარი დააგროვეს, რომელსაც ახლა ხარჯავენ.

ახლად დაბეჭდილი კუპიურების მძლავრმა შემოდინებამ ამერიკულ ვალუტას დაარტყა. დოლარი იაფდება და ინვესტორებისთვის მიმზიდველობას კარგავს. 2020 წლის განმავლობაში ის ევროსთან მიმართებით 0,8934-დან 0,8149-მდე დაეცა — თითქმის 9%-ით. 2021-ში შესაძლოა კიდევ 5-7%-ით „დაჯდეს“.

მეორე ფაქტორი − ეს ბიუჯეტზე უპრეცედენტო ზეწოლაა. 2020 ფინანსურ წელს მისმა დეფიციტმა 16,1%-ს (3,1 ტრილიონ დოლარს) მიაღწია − ეს მაქსიმალური მაჩვენებელია 1945 წლის შემდეგ, როდესაც მთავრობა კოლოსალურ სახსრებს გამოყოფდა მასშტაბრუი სამხედრო ოპერაციებისთვის.

გაბერილი ბურთი

და მაინც ფედრეზერვი არ აპირებს საპროცენტო განაკვეთის გაზრდას ან აქტივების შესყიდვის პროგრამის შემცირებას მანამ, სანამ „არსებით პროგრესს“ არ დაინახავს, ეკონომიკური მიზნების მიღწევაში, კერძოდ, შრომის ბაზრის აღდგენაში.

რეგულატორის თავდაჯერებულობა და უმოქმედობა კითხვებს ბადებს.

„საჭიროა ბრძოლის მკაფიო გეგმა. პირებს, რომლებიც განსაზღვრავენ საგადასახადო-საბიუჯეტო პოლიტიკას, უნდა ესმოდეთ, რომ მათი გადაწყვეტილება შესაძლოა საზიანო იყოს. ამერიკელების 87% უკვე შეშფოთებულია ფასების ზრდით. მისტერ პაუელმა უნდა აღიაროს ინფლაციის მკვეთრი ნახტომი და შეწყვიტოს ამ სერიოზულ პრობლემაზე თვალის დახუჭვა, თითქოს ის დროებითი დაბრკოლება იყოს“, − განაცხადა სენატორმა რიკ სკოტმა.

ეკონომისტები ასევე ამახვილებენ ყურადღებას იმაზე, რომ ფედრეზერვი სრულად უარყოფს კიდევ უფრო შემაშფოთებელ ტენდენციას − საფონდო ბაზარზე გლობალური ბუშტის ფორმირებაზე. ზედაბალი საპროცენტო განაკვეთების შენარჩუნებითა და ბალანსის თვეში 120 მილიარდი დოლარის გაზრდით, მაშინ, როცა აქციის ღირებულება თითქმის ისტორიულ მინიმუმზეა, ფედერალური რეზერვი რისკავს, კიდევ მეტად გადაახუროს ბაზარი.

„რეგულატორი მხოლოდ ზრდის ხისტი ეკონომიკური დაჯდომის რისკებს და საბოლოოდ იძულებული გახდება, გაამკაცროს ფულად-საკრედიტო პოლიტიკა, რათა ინფლაციის სამიზნე დონეს მიაღწიოს“, − აღნიშნავს ამერიკელი ეკონომისტი დესმონს ლაჰმანი.

დაზარალდებიან სუსტები

Deutsche Bank-ის სპეციალისტების თქმით, ეს პრობლემას შეუქმნის არა მარტო ამერიკელებს, არამედ მთელ მსოფლიოს.

„აშშ-ში ინფლაციის უგულებელყოფა გლობალურ ეკონომიკას შენელებული მოქმედების ბომბზე ამყოფებს. შედეგები შეიძლება დამანგრეველი იყოს, განსაკუთრებით საზოგადოების ყველაზე მოწყვლადი ფენებისთვის“, − აცხადებს ბანკის მთავარი ეკონომისტი დევიდ ფოლკერტს- ლანდაუ.

გერმანიაში ვარაუდობენ, რომ ინფლაცია შენარჩუნდება და უახლოეს წლებში კრიზისს მოიტანს, შესაძლოა უკვე 2023-შიც კი. როგორც ექსპერტები აზუსტებენ, პირველ რიგში განვითარებადი ქვეყნები დაზარალდებიან. წამყვან ეკონომიკებში ფულის გაუფასურება  ინვესტორების მოლოდინებს აძლიერებს განაკვეთების გაზრდასთან დაკავშირებით. ეს ზრდის  სახელმწიფო ობლიგაციების შემოსავლიანობას, რის შედეგადაც სესხები სულ უფრო ძვირი ხდება.

ამგვარად, ეკონომისტების დასკვნით, განვითარებადი ბაზრებისთვის გლობალური აღდგენის დაწყება პოზიტიური ფაქტორიდან საფრთხედ გადაიქცა: ასე მაგალითად, სამხრეთ აფრიკასა და ბრაზილიაში სესხების ღირებულება სახიფათო ზღვარს მიუახლოვდა. იქ კი სახელმწიფო ფინანსები ისედაც არ გამოირჩევა მდგრადობით.

„ეს ქვეყნები აშშ-ში ინფლაციის გამო უფრო უნდა შფოთავდნენ, ვიდრე საკუთარ ქვეყანაში“, − აღნიშნავენ S&P Global Ratings-ის სპეციალისტები.

მდიდაარი სახელმწიფოები პანდემიის დროს ძალიან დაბალი განაკვეთით იღებდნენ სესხებს, განსხვავებით ბევრი განვითარებადი ქვეყნისგან.

მაგალითად ეგვიპტემ წელს  ვალის რეფინანსირება უნდა მოახდინოს, რომელიც მთლიანი შიდა პროდუქტის მოცულობის 38%-ია, კრედიტის მომსახურების ღირებულება − 12,1%. განისთვის პროცენტი კიდევ უფრო მაღალია − 15%. იგივე პრობლემები აქვს ბრაზილიას, სადაც ცენტრალურმა ბანკმა იანვრიდან უკვე ორჯერ გაზარდა განაკვეთი, რათა საფასო ზეწოლა შეესუსტებინა.

Capital Economics-ის ექსპერტის, უილიამ ჯეკსონის თქმით, ბრაზილია მკაფიო მაგალითია იმისა, თუ როგორ ემუქრება ეკონომიკურ სტაბილურობას ინფლაცია და შემოსავლიანობის ზრდა.

ვითარებას მხოლოდ ის იხსნის, რომ მაგალითად, ბრაზილია, სამხრეთ აფრიკა და ინდოეთი სულ უფრო მეტად ეყრდნობიან შიდა კრედიტორებს, ვიდრე უცხოელებს. ეს კაპიტალის გადინების დროს მოწყვლადობას ამცირებს.

რუსეთი ამ კუთხით მდგრადზე უფრო მეტია: არარეზიდენტების წილი ფედერალური სესხის ობლიგაციებში ძალიან დაბალია. ცენტრალური ბანკის მონაცემებით, მაისში 10% იყო. ფედრეზერვის ობლიგაციების მფლობელთა შორის თანამემამულე ინვესტორების რაოდენობა 80%-ია, ხოლო არარეზიდენტები − ეს მსხვილი სამამულო ბანკების უცხოური „შვილები“ არიან. ეს კი სასანქციო რისკებისგანაც აზღვევს და ინფლაციურისგანაც.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

0