საქართველოს პარლამენტი

ბიუჯეტში გარღვევაა?!.. ანუ კიბეებზე დასაწევი ამბავი...

1121
(განახლებულია 11:41 22.05.2021)
საბიუჯეტო ბალანსი... რა იყო დაგეგმილი და როგორია მოცემულობა... გაზრდილი ხარჯები და შემცირებული შემოსავლები... მზარდი ექსპორტი, კლებადი უცხოური ინვესტიციები, გაზრდილი ფულადი გზავნილები და ლარის გამყარების ტენდენცია...

სამსონ ხონელი

მეათე მოწვევის პარლამენტი მიმდინარე წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის სამი თვის შედეგებს განიხილავს... ახალი და სასიკეთო რა არის? − შესაძლოა ჩამეძოთ და მეც მოკრძალებულად მიგანიშნებთ, რომ ქვეყნის ბიუჯეტი მისივე ეკონომიკის სარკეა და წესთ, საკუთარ ჯიბეზე დაკვიირვებით, თქვენივე რეპლიკაზე თავად უნდა გქონდეთ პასუხი... თუ ასე არ არის, რა გაეწყობა, განვაგრძობ თხრობას და ყურადღებას რამდენიმე პარამეტრზე გავამახვილებ.

„ბოლო ერთი წლის განმავლობაში მარტის თვეში ქვეყანა პირველად გამოვიდა რეცესიიდან და ეკონომიკური ზრდა 4 პროცენტს გაუტოლდა... თუმცა პირველ კვარტალში ეკონომიკა 4.2 პროცენტით შემცირდა. რაც შეეხება სახელმწიფო ბიუჯეტის შემოსავლებს, ის დაგეგმილ მაჩვენებელზე 69.2 მლიონი ლარით ნაკლებია, რაც პირველ კვარტალში მოსალოდნელიც კი იყო. სამაგიეროდ ამავე პერიოდში სახელმწიფო ბიუჯეტის საგადასახადო შემოსავლების გეგმა 8.5 მილიონი ლარის გადაჭარბებით შესრულდა. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ინდიკატორია, რომელიც ეკონომიკაში რეალურად არსებულ ვითარებას ასახავს. აქციზის გეგმა 83.3 მილიონი ლარის გადაჭარბებით შესრულდა, საშემოსავლო გადასახადიდან 16.5 მილიონი ლარის კლება გვსქვს., ხოლო დამატებითი ღირებულების გადასახადის ნაწილში დანაკლისი 21.6 მილიონი ლარია...“ − განაცხადა პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის თავმჯდომარემ, ირაკლი კოვზანაძემ.

მთავრობის მიერ პარლამენტარებისთვის განსახილველად წარდგენილი დოკუმენტიდან ირკვევა, რომ მიმდინარე წლის პირველ კვარტალში ქვეყნის მთავარი ხაზინის დეფიციტმა 527.7 მილიარდი ლარი შეადგინა. ბოლო ათი წლის განმავლობაში პირველად დეფიციტშია ბიუჯეტის საოპერაციო სალდოც, კერძოდ, საანგარიშო პერიოდში ბიუჯეტის შემოსავლებმა 3.010 მილიარდი ლარი, ხოლო ხარჯებმა 3,102 მილიარდი ლარი შეადგინა. აქვე ისიც უნდა აღინიშნოს, რომ 2011 წლიდან მოყოლებული ქვეყანას პირველ კვარტალში ბიუჯეტის ამ მოცულობის დეფიციტი ჯერ არ ჰქონია.

ანალიტიკოსთა შეფასებით, მიზეზი ეკონომიკური კრიზისია, რის გამოც ქვეყნის ბიუჯეტს შემოსავლები შეუმცირდა, ხოლო ხარჯები, პირიქით, გაეზარდა. მათი თქმით, ეკონომიკაში რთული მდგომარეობაა, რაც დიდწილად გამოწვეულია COVID-19-ის პანდემიითა და გარე ეკონომიკური ფაქტორებით.

„უნდა გვახსოვდეს, სანამ პანდემია საბოლოოდ არ დამარცხდება, მანამდე ჩვენი ეკონომიკა და შესაბამისად, ყოველი ჩვენგანის ეკონომიკური კეთილდღეობა მისი მძევალი იქნება. რა თქმა უნდა, სასურველია, უკეთესი შედეგი გვქონდეს, მაგრამ ყველაფერი დამოკიდებულია იმ რესურსის მოცულობაზე, რომელიც ქვეყაას კონკრეტულ მომენტში გააჩნია. საქართველო სოციალურად ორიენტირებული სახელმწიფოა, რომლს რესურსები საკმაოდ შეზღუდული იყო. ის იძულებული გახდა ფინანსები გარე წყაროებიდან მოეზიდა. შედეგად, სახელმწიფო ვალი თითქმის 16 პროცენტული მუხლით გაზარდა, კრიტიკულ ზღვარს მიუახლოვდა და ფაქტობრივად გადალახა სახელმწიფო ვალის თანაფარდობა მთლიან შიდა პროდუქტთან. ადრე თუ გვიან, სახელმწიფოს მოუწევს ამ ვალების გასტუმრება, რომლის სიმძიმე კიდევ უფრო მეტად საგრძნობი იქნება...“, - განაცხადა ანალიტიკოსმა სოსო არჩვაძემ.

რაკი სიტყვა საქართველოს სახელმწიფოს საგარეო ვალზე ჩამოვარდა, ვფქრობ, ურიგო არ იქნება, დამატებით მოგახსენოთ, რომ ჩვენი ქვეყნის საგარეო ვალი მარტში 500 მილიონი დოლარით შემცირების შემდეგ, აპრილში 284.2 მილიონი დოლარით ისევ გაიზარდა და მაისის დამდეგს 8 მილიარდ დოლარს აღემატებოდა.

საქართველოს საერთაშორისო ინსტიტუტების, ორმხრივი კრედიტორი სახელმწიფოებისა და სახელმწიფო ფასიანი ქაღალდების გაყიდვიდან მიღებული ვალდებულებები აქვს. ექსპერტთა უმრავლესობა აცხადებს, რომ საგარეო ვალის ზრდა COVID-19-ის პანდემიით გამოწვეულ კრიზისს უკავშირდება. დაზარალებული ეკონომიკის მხარდაჭერის მიზნით, ქვეყანამ საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტებისგან 1.5 მილარდი დოლარი მოიზიდა.

სავარაუდოდ, მკითხველი დაინტერესდება, როგორია მაკროეკონომიკური პარამეტრები? კითხვაზე საპასუხოდ სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მონაცემები მოვიშველიოთ.

მიმდინარე წლის პირველ ოთხ თვეში გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით ექსპორტის მოცულობა 19.6 პროცენტით გაიზარდა, რაც 2019 წლის მაჩვენებელს მხოლოდ 5.3 პროცენტით აღემატება. მარტსა და აპრილში გაიზარდა ტურიზმიც, მაგრამ ოთხთვიანი ჯამური მაჩვენებელი გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით 83 პროცენტით, 2019 წლის იანვარ-აპრილთან შედარებით კი 89 პროცენტით ნაკლებია.

უცხოური ინვესტიციები? − ჩამეძიება მკითხველი და რა გაეწყობა, განვმარტავ, პირველი კვარტლის შედეგები ჯერ არ გამოქვეყნებულა, თუმცა თუკი გავითვალისწინებთ, რომ ამ პერიოდში ეკონომიკა დამატებით კიდევ 4.2 პროცენტით შემცირდა, შეიძლება ითქვას, რომ ზრდის, მით უფრო მნიშვნელოვანი ზრდის მოლოდინი არ უნდა გვქონდეს. თუ შევცდი, ეს მხოლოდ გამიხარდება...

ამასობაში, მიმდინარე წლის იანვარ-აპრილში, საზღვარგარეთიდან ფულადი გზავნილების მოცულობამ გასულ წელს ქვეყანაში შემოსული პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების ჯამს 12.3 პროცენტით გადააჭარბა. მიმდინარე წლის პირველ ოთხ თვეში ფულადი გზავნილების მოცულობამ 693 მილონ დოლარს მიაღწია, რაც გასული წლის ანალოგიურ მაჩვენებელთან შედარებით 48 პროცენტით მეტია. საგულსხმოა, რომ მხოლოდ აპრილის თვეში ფულადი გზავნილების მოცულობა 145 პროცენტით გაიზარდა. შეგახსენებთ, რომ ერთადერთი რაც ქვეყნის ეკონმიკაში გასულ წელსაც გაიზარდა, ეს ფულადი გზავნილები იყო. 2019 წელთან შედარებით მოცულობამ 8.8 პროცენტით მოიმატა და 1.886 მილიარდ დოლარი შეადგინა. ფინანსისტების განმარტებით, ფულადი გზავნილების მოცულობის ზრდა ორმა ძირითადმა მიზეზმა განაპირობა. პირველი − საზღვარგარეთ მცხოვრებმა ჩვენმა თანამემამულეებმა უფრო მეტი თანხა გადმორიცხეს და მეორე − საზღვრების ჩაკეტვისა თუ სატრანსპორტო მიმოსვლის შეზღუდვის გამო გზავნილები მთლიანად გაოფიციალურდა და საკომისიოს დაზოგვის მიზნით ახლობლისთვის ნაღდი ფულის ხელზე გატანება შეუძლებელი გახდა.

მთლიანი შიდა პროდუქტის დათვლისას ფულად გზავნილებს არ ითვალისწინებენ, თუმცა რადგადნ ის მის ერთ-ერთ კომპონენტზე − მოხმარებაზე პირდაპირ აისახება, საბოლოოდ მაინც ეკონომიკის მნიშვნელოვანი ნაწილია...

და ბოლოს, არ გამკვირდება, ვალუტის გადამცვლელ ჯიხურებზე შუქფარების შემხედვარე მკთხველმა მიმანიშნოს, − რატომ არაფერს ამბობ?!... რამდენმე დღეში ეროვნული ვალუტა ისე გამყარდა, რომ 100 ამერიკული დოლარის შეძენა 18 ლარით იაფად არის შესაძლებელი...

უნდა ვაღიარო, რეპლიკა სამართლიანია... პასუხად ვიტყვი, არ შევიმჩნიე, თვალი არ ეცეს. ეს ისე, ხუმრობით... თუმცა, მოდით, ეროვნულ ვალუტას რამდენიმე დღე კიდევ ვაცალოთ,

ცოტა დრო ანალტიკოსებსაც მივცეთ და ლარის ვარდობისთვის თავგადასავალს უახლოეს მომავალში დავუბრუნდეთ...

 

 

1121
საბურთალო, სპორტის სასახლის ტერიტორია

ბიზნეს-ასოციაცია: ხუთი მიზეზი, რაც ბიზნესს ხელს უშლის

22
(განახლებულია 14:01 21.06.2021)
მიუხედავად ამ ეტაპზე ეროვნული ვალუტის გამყარებისა, მაღალია იმ კომპანიების წილი, რომლებსაც მომდევნო 6 თვეში ლარის კურსის გამყარების მოლოდინი აქვთ.

თბილისი, 21 ივნისი – Sputnik. ლარის კურსის არასტაბილურობა, სამართლებრივი და ადმინისტრაციული ბარიერები, საქონელსა და მომსახურებაზე მოთხოვნის სიმცირე, სპეციალისტების ნაკლებობა და შეზღუდული ფინანსური რესურსები წარმოადგენს საქართველოში ბიზნესის წარმოებისთვის ყველაზე მნიშვნელოვან ბარიერს, ნათქვამია საქართველოს ბიზნეს-ასოციაციის (BAG) კვლევაში.

BAG-ის მიერ ჩატარებული გამოკითხვის თანახმად, 2021 წლის მეორე კვარტალში გამოკითხულ ბიზნესმენთა 77% საქმიანობისთვის ხელშემშლელი ფაქტორების არსებობაზე საუბრობს. აღნიშნული მაჩვენებელი გასული ერთი წლის განმავლობაში სტაბილური იყო და 70-80%-ის ფარგლებში მერყეობდა. 

„პრობლემებს შორის მიმდინარე კვარტალში პირველ ადგილს უცვლელად ისევ ეროვნული ვალუტის კურსის არასტაბილურობა იკავებს – აღნიშნულ ფაქტორს ხელის შემშლელად გამოკითხულთა 76% ასახელებს. მეორე ადგილს კი სამართლებრივი და ადმინისტრაციული ბარიერები იკავებს, რომელთაგანაც ყველაზე მთავარი COVID-19-ით გამოწვეული შეზღუდვებია“, – ნათქვამია განცხადებაში.

ლარის კურსმა დოლარის მიმართ გამყარება მაისში დაიწყო და დღეისათვის ეროვნული ვალუტის გაცვლითი კურსი 7,8%-ით გაიზარდა. 19 ივნისისთვის ლარის გაცვლითი კურსი აშშ დოლარის მიმართ 3,1681 GEL/$1 ნიშნულზე დადგინდა. 

BAG-ის ინფორმაციით, მიუხედავად ბოლო პერიოდში ეროვნული ვალუტის გამყარებისა, მაღალია იმ კომპანიების წილი (49%), რომლებსაც მომდევნო 6 თვეში დოლარის მიმართ ლარის კურსის გამყარების მოლოდინი აქვთ.

ბიზნეს–კლიმატი

BAG-ის ბიზნეს–კლიმატი 2021 წლის II კვარტალში, I კვარტლის მსგავსად, დადებითია ყველა სექტორში გარდა მშენებლობის სექტორისა. ნაწილობრივ ეს დაკავშირებულია სექტორში გაყიდვების 37,5%-ით შემცირებასთან. მშენებლობის სექტორში გამოკითხული კომპანიების 63%-ის აზრით, 2021 წლის II კვარტალში მათ მიერ დაწესებული ფასები საკმარისია მხოლოდ დანახარჯების დასაფარად.

რაც შეეხება ბიზნესის ხედვას მომდევნო ექვსი თვის მოლოდინის შესახებ, 2021 წლის II კვარტალში, მშენებლობის სექტორის გარდა, ყველა სექტორისთვის მაჩვენებელი დადებითია. სექტორებს შორის ყველაზე ოპტიმისტური განწყობა ვაჭრობის სექტორში დაფიქსირდა. ეს გარკვეულწილად განაპირობებულია დადებითი მოლოდინებით გაყიდვების ზრდის და საქონელზე ფასების ზრდის მიმართულებით.

დასაქმების ბარომეტრი

BAG-ის დასაქმების ბარომეტრი, რომელიც ასახავს კომპანიების მოლოდინს მომავალ სამ თვეში დასაქმების მიმართულებით, 2021 წლის მეორე კვარტალში დადებითი იყო და 27,4 ქულა შეადგინა. 

შედარებისთვის, 2020 წლის პირველ კვარტალში BAG-ის წევრ საწარმოებს დასაქმების კუთხით უარყოფითი მოლოდინები ჰქონდათ, ამიტომაც დასაქმების ბარომეტრი უარყოფითი იყო და –46,7 შეადგინა.

აღნიშნული მაჩვენებელი 2020 წლის მეორე კვარტალთან (30,2 პუნქტით) და 2021 წლის პირველ კვარტალთან (12,7 პუნქტით) შედარებით მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა.

ბიზნეს–ასოციაციის გამოკითხვის თანახმად, მიმდინარე წლის მეორე კვარტალში დასაქმების ბარომეტრი მხოლოდ მშენებლობის სფეროში გაუარესდა. გამოკითხული კომპანიების მხოლოდ 12,5% ელოდება თანამშრომელთა რაოდენობის ზრდას.

საქართველოს ბიზნეს–ასოციაცია 2009 წელს დაფუძნდა და ქვეყნის 70-ზე მეტ წამყვან კომპანიას, მათ შორის ბანკებს, სააფთიაქო ქსელებს, სამშენებლო კომპანიებს, საკომუნიკაციო კომპანიებსა და მსხვილი სუპერმარკეტების ქსელებს აერთიანებს.

22
თემები:
საქართველოს ეკონომიკა
ვალუტის კურსი

ლარის კურსი 21 ივნისს

85
(განახლებულია 17:58 20.06.2021)
წინა ნიშნულთან შედარებით, ქართული ეროვნული ვალუტის კურსი აშშ დოლარის მიმართ 0,0094 ლარით გაუფასურდა. 

თბილისი, 21 ივნისი – Sputnik. საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა ლარის კურსი აშშ დოლარის მიმართ 3,1681 GEL/$1 ნიშნულზე დაადგინა. 

წინა ნიშნულთან შედარებით, ქართული ეროვნული ვალუტის კურსი აშშ დოლარის მიმართ 0,0094 ლარით გაუფასურდა. 

ლარის კურსი 21 ივნისს
85
თემები:
ლარის კურსი დღეს
სასამართლო

ჯარისკაცების მიმართ არაადამიანური მოპყრობა: ნაფიც მსაჯულთა შერჩევა დაიწყო

0
(განახლებულია 14:47 21.06.2021)
არაადამიანური და ღირსების შემლახავი მოპყრობისთვის დაკავებულებს ხუთიდან რვა წლამდე თავისუფლების აღკვეთა ემუქრებათ.

 

თბილისი, 21 ივნისი – Sputnik. იაღლუჯას საწვრთნელ სამხედრო ბაზაზე ჯარისკაცების მიმართ დამამცირებელი და არაადამიანური მოპყრობის საქმეზე დაკავებული შინაგან საქმეთა სამინისტროს ობიექტების დაცვის დეპარტამენტის თანამშრომლის, დიმიტრი დევდარიანის საქმეზე თბილისის საქალაქო სასამართლოში ნაფიც მსაჯულთა შერჩევის პროცესი დაიწყო. 

ახალწვეულთა მიმართ არაადამიანური მოპყრობის საქმეზე  დაკავებულია შსს–ს ორი თანამშრომელი დიმიტრი დევდარიანი და გიორგი ბიჩელაშვილი.  8 ივნისს გამართულ  სასამართლო პროცესზე დევდარიანმა მისი საქმის ნაფიცი მსაჯულების მხრიდან განხილვაზე თანხმობა განაცხადა, ბიჩიაშვილი კი წინააღმდეგი წავიდა. მისი საქმე ცალკე წარმოებად გამოეყო.

საქართველოს სისხლის სამართლის პროცესის თანახმად, ნაფიც მსაჯულთა სასამართლო 12 ადამიანისგან შედგება.

საბრალდებო ვერდიქტის გამოსატანად ხმათა სამი მეოთხედია აუცილებელი, წინააღმდეგ შემთხვევაში ბრალდებული უდანაშაულოდ უნდა იყოს ცნობილი. განსაკუთრებით მძიმე საქმეში კი განაჩენის გამოტანისას სასამართლო უნდა შედგებოდეს 12 კაცისგან და ვერდიქტი აუცილებლად უნდა იყოს ერთსულოვანი.

დევდარიანის ადვოკატის დავით ჭიკაიძის განცხადებით, მისი დაცვის ქვეშ მყოფი დუმილის უფლებას იყენებს და თავს დამნაშავედ არ ცნობს.

„დღევანდელ სხდომაზე დაიწყება ნაფიც მსაჯულთა შესარჩევად პროცედურული საკითხების მათ შორის  კითხვარების განსაზღვრა.  დავით დევდარიანი დუმილის უფლებას იყენებს.  იგი აღნიშნულ ფაქტთან დაკავშირებით სასამართლოში ჩვენებას აუცილებლად მისცემს. ჩვენ მისი უდანაშაულობის დამტკიცებას შევეცდებით“, – განაცხადა ჭიკაიძემ ჟურნალისტებთან. 

გამოძიებით დადგინდა, რომ შინაგან საქმეთა სამინისტროს ობიექტების დაცვის დეპარტამენტის საბრძოლო მომზადებისა და გადამზადების სამმართველოს ცვლის უფროსებმა გადაამეტეს სამსახურებრივ უფლებამოსილებას, სხვა ჯარისკაცების თანდასწრებით ვადიანი სამხედრო მოსამსახურეების მიმართ გამოიყენეს კანონით აკრძალული დასჯის მეთოდები, რომლითაც შელახეს მათი პირადი ღირსება, არსებითად დაარღვიეს მათი უფლებები, მიაყენეს მორალური და ფიზიკური ტკივილი და დააზიანეს სახელმწიფოს კანონიერი ინტერესები.

კერძოდ, 2020 წლის მარტში დევდარიანი სამხედროებს სპეციალური ეკიპირებით, რომელიც 10 კილოგრამს იწონის, ორი საათის განმავლობაში მუხლზე დამდგარს აიძულებდა, კბილის ჯაგრისით გაეხეხათ ყაზარმის საპირფარეშოს იატაკი.

ორი თვის შემდეგ, 2020 წლის მაისში მან გაიმეორა მსგავსი ქმედება სხვა სამხედროების მიმართ და მათ საპირფარეშოს ხეხვა 11 საათის განმავლობაში აიძულა.

დევდარიანი ასევე გადის სამხედრო მოსამსახურის ცემის ეპიზოდში 2020 წლის ივლისში.

მეორე დაკავებულს ასევე ბრალად ედება სამსახურებრივი უფლებამოსილების გადაჭარბებით სამხედროების მიმართ არაადამიანური და ღირსების შემლახავი მოპყრობა. ის სამ ეპიზოდში ფიგურირებს.

შსს-ს გენერალური ინსპექციის ინფორმაციით, დაკავებულების მიერ ჩადენილი დანაშაულები დასტურდება ათეულობით მოწმის პირდაპირი ჩვენებებით, ბრალდებულთა მობილურ ტელეფონებზე ჩატარებული კომპიუტერული ექსპერტიზის დასკვნებით, გამოძიების მიერ მოპოვებული ფოტო-მტკიცებულებებით, შინაგან საქმეთა სამინისტროდან გამოთხოვილი დოკუმენტებით და სხვა მტკიცებულებებით.

აპრილში სასამართლო მოსმენაზე ცნობილი გახდა, რომ საქმეში ობიექტების დაცვის დეპარტამენტის კიდევ თანამშრომელი, ბიჩელაშვილისა და დევდარიანის უშუალო უფროსი ფიგურირებდა. მარტის ბოლოს მან თავი მოიკლა. თვითმკვლელობამდე რვა თვით ადრე ის დაიკითხა.

0