სავალუტო ჯიხური

რა ხდება სავალუტო ბაზარზე? ანუ არის რეკორდის რეკორდი!..

1102
(განახლებულია 15:31 28.10.2020)
ეროვნული ბანკის მიერ ბოლო რვა თვეში სავალუტო აუქციონებზე გაიყიდა ნახევარ მილიარდზე მეტი დოლარი, მაგრამ ლარი მაინც გარბის. რატომ? დაზარალებული საბანკო სექტორი, სესხების გაძვირების მიუხედავად გაზრდილი საკრედიტო პორტფელი...

სამსონ ხონელი

ღვინობისთვე იწურება და სულ უფრო ცოტა დრო რჩება. მალე წლის მთავარი პოლიტიკური მოვლენა ისტორიის საკუთრება გახდება – საქართველო მეათე მოწვევის პარლამენტს აირჩევს. 

მავანნი ცვლილებებს ითხოვენ, მავანნი ცვლილებებს უფრთხიან და მავანნიც ცვლილებების საჭიროებას უბრალოდ ვერ ხედავენ. მაინც რომელი ჭარბობს, შენ რას ფიქრობ? − შესაძლოა ჩამეძიოს მკითხველი, რომელიც, დარწმუნებული ვარ, ელოდება, რომ წინამდებარე სტატიაში საარჩევნო თემატიკას გამოვეხმაურები. არ არის ასე, ახლა „სხვაგან ქრის ჩემი გონება“. კითხვას უპასუხოდ მაინც არ დავტოვებ – დრო გვიჩვენებს. მთავარია, ასარჩევთაგან უმრავლესობამ უკვე თავად იცის, ვინ მოხვდება პარლამენტში და ვინ დარჩება „სალაყბოს“ მიღმა. სხვა საკითხია, რომ ყველა, ვინც პრაქტიკულად ნულოვანი საარჩევნო ბარიერის პირობებში დეპუტატის მანდატის გარეშე დარჩება, იტყვის − არჩევნები გაყალბდა, მოგებული არჩევნები წამართვეს! 

მანამდე კი ქვეყანა მწვავე პოლიტიკური დაპირისპირების რეჟიმში ცხოვრობს, პოლიტიკური დუღილის ტემპერატურა პიკს აღწევს. არახალია – ყველაფერი მოსულა, ძნელია გაარკვიო, რა შეიძლება და რა არა?!

სიტყვა გამიგრძელდა, თემას ავცდი და, შესაძლოა, მკითხველმა მიმითითოს, რომ შინაარსი სათაურს არ პასუხობს. მართალიც იქნება. ერთი სიტყვით, ვიდრე პოლიტიკური ელიტა მისი უდიდებულესობა ამომრჩევლის ვერდიქტის მოლოდინშია, სავალუტო ბაზარზე რეკორდი დამყარდა. ის ჩვენი ყურადღების მიღმა დარჩა. დროა შეცდომა გამოვასწოროთ...

27 ოქტომბერს ეროვნულმა ბანკმა სავალუტო აუქციონზე კიდევ 40 მილიონი დოლარი გაყიდა და წელს მის მიერ სავალუტო ბაზრისთვის მიწოდებული თანხის ჯამურმა მოცულობამ უკვე 609.65 მილიონი დოლარი შეადგინა. კი, მაგრამ რეკორდი სად არის? − ჩამეძიება მკითხველი და, რა გაეწყობა, განვმარტავ. ეროვნულმა ბანკმა სავალუტო აუქციონებზე გაყიდული თანხის მოცულობის ათწლიანი რეკორდი ჯერ კიდევ 22 ოქტომბერს მოხსნა, როცა სავალუტო ბაზარს მორიგი 40 მილიონი დოლარი მიაწოდა. უკვე მაშინ სავალუტო აუქციონებზე კობა გვენეტაძის უწყების მიერ გაყიდული თანხის ჯამურმა მოცულობამ 569.65 მილიონი დოლარი შეადგინა, რაც 2010 წლის ამავე მაჩვენებელს 278.55 მილიონი დოლარით აღემატება. ასე რომ, სულ ხუთ დღეში კობა გვენეტაძის უწყებამ რეკორდი ორჯერ „გააუმჯობესა“... 

საგულისხმოა, რომ ეროვნულმა ბანკმა ლარის კურსის გამყარების მიზნით მიმდინარე წლის 13 მარტიდან 27 ოქტომბრის ჩათვლით ინტერვენცია 19-ჯერ განახორციელა. ამისდა მიუხედავად განვლილ პერიოდში ეროვნული ვალუტა თითქმის 22 პუნქტით გაუფასურდა. თუ 14 მარტისთვის დადგენილი კურსით ერთი დოლარი 2.99 ლარი ღირდა, 27 ოქტომბერს ერთი დოლარის ღირებულებამ 3.22 ლარი შეადგინა. დასკვნა მარტივია და თანაც ძალიან მძიმე. ეროვნული ბანკის მიერ სავალუტო ბაზრისთვის რეკორდული მოცულობის დოლარის მიწოდების მიუხედავად, წელს ლარის გაუფასურების ტემპიც რეკორდულად მაღალია. არც ის არის რთული წარმოსადგენი, სავალუტო ბაზარზე ეროვნული ბანკის ინტერვენციები რომ არა, რა ნიშნულს დაიპყრობდა ლარი. რატომ ვერ ხერხდება ლარის წონასწორობის დაჭერა ეროვნული ბანკის ძალისხმევის მიუხედავად? ამ საკითხზე ბოლო პერიოდში უკვე ბევრი ვისაუბრე და ახლა თავს აღარ შეგაწყენთ. მხოლოდ შეგახსენებთ, როგორც ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი COVID-19-ის პანდემიით გამოწვეული ნეგატიური მოლოდინებია.

რაც შეეხება 2010 წლის, ანუ ძველი რეკორდის მაჩვენებელს, ათი წლის წინ ეროვნულმა ბანკმა სავალუტო აუქციონზე დოლარის მიწოდების მიზნით ინტერვენცია 33-ჯერ განახორციელა და ჯამში 331.2 მილიონი დოლარი გაიყიდა. მიმდინარე წელთან შედარებით, 2010 წელს ეროვნულ ბანკს სავალუტო ბაზარზე მცირე რაოდენობის დოლარი გამოჰქონდა. მინიმალური თანხის მოცულობა 2 მილიონი, ხოლო მაქსიმალური – 20 მილიონი დოლარი იყო. კობა გვენეტაძის უწყების მიერ 2020 წლის ბოლო რვა თვის განმავლობაში სავალუტო ბაზრისთვის მიწოდებული დოლარის მინიმალური მოცულობა 20 მილიონი, მაქსიმალური კი 40 მილიონი დოლარია.

მიმდინარე წლის ბოლომდე ორი თვე რჩება და დარწმუნებული ვარ, რომ ეროვნული ბანკი სავალუტო ბაზარს კიდევ ათეულობით დოლარს მიაწვდის, თუმცა ანალიტიკურ წრეებში არ გამორიცხავენ, რომ საპარლამენტო არჩევნების შემდგომ კობა გვენეტაძის უწყება ეროვნულ ვალუტას აღარ შეეხიდოს და მას თუნდაც კიდევ უფრო მაღალი მწვერვალების დასაპყრობად ფართო გასაქანი მისცეს. დაველოდოთ, დრო გვიჩვენებს. მანამდე კი კობა გვენეტაძის უწყება საბანკო სექტორის სტატისტიკურ მონაცემებს აქვეყნებს და ვფიქრობ, რომ ურიგო არ იქნება ვნახოთ, როგორია კომერციული ბანკების ძირითადი პარამეტრები.

ეროვნული ბანკის მონაცემებით, მიმდინარე ოქტომბრის დასაწყისის მდგომარეობით, ქვეყნის საბანკო სექტორი 15 კომერციული ბანკით არის წარმოდგენილი. სექტემბერში, წინა თვესთან შედარებით, კომერციული ბანკების მთლიანი აქტივები 3.37 მილიარდი ლარით, ანუ 6.61 პროცენტით, ხოლო გაცვლითი კურსის ეფექტის გარეშე 3.26 პროცენტით გაიზარდა და 2020 წლის ოქტომბერში 54.34 მილიარდი ლარი შეადგინა. საბანკო სექტორის სააქციო კაპიტალი 5.46 მილიარდ ლარს შეადგენს, რაც კომერციული ბანკების მთლიანი აქტივების 10.04 პროცენტია.

მიმდინარე წლის პირველ ცხრა თვეში კომერციულმა ბანკებმა ჯამურად 252 მილიონი ლარი იზარალეს. დაზარალებულ ბანკებს შორის „საქართველოს ბანკი“ ლიდერობს. მისი ზარალი, პირველი ცხრა თვის მონაცემებით, 77.9 მილიონ ლარს შეადგენს, რაც საბანკო სექტორის ზარალის 30.8 პროცენტია. უნდა აღინიშნოს, რომ მეორე კვარტალთან შედარებით, როდესაც 15 კომერციული ბანკიდან 14 ბანკი ზარალზე იყო, მესამე კვარტალი ოთხმა ბანკმა მოგებით დაასრულა. მომგებიანი კომერციული ბანკების რეიტინგს სათავეში უდგას „კრედო ბანკი“, რომლის მოგება 5.1 მილიონი ლარია. მომდევნო პოზიციები ასე განაწილდა: „ზირაათ ბანკი საქართველო“ − 0.5 მილიონი ლარი; „იშ ბანკი საქართველო − 0.3 მილიონი ლარი და ბოლოს „სილქ როუდ ბანკი“ − 0.2 მილიონი ლარი.

საბანკო სექტორში განთავსებული არასაბანკო დეპოზიტების მოცულობამ ოქტომბრისათვის 32.84 მილიარდი ლარი შეადგინა, რაც 1.91 მილიარდი ლარით, ანუ 6.19 პროცენტით, ხოლო გაცვლითი კურსის ეფექტის გარეშე 1.96 პროცენტით მეტია სექტემბრის დასაწყისის ამავე მაჩვენებელზე.

ოქტომბერს კომერციული ბანკები გაზრდილი ვადიანი დეპოზიტებით შეხვდნენ. კერძოდ, ზრდამ 821.96 მილიონი ლარი, ანუ 5.66 პროცენტი, ხოლო გაცვლითი კურსის ეფექტის გარეშე 1.42 პროცენტი შეადგინა. მოთხოვნამდე დეპოზიტები სექტემბერში 1.09 მილიარდი ლარით, ანუ 6.66 პროცენტით, ხოლო გაცვლითი კურსის ეფექტის გარეშე 2.45 პროცენტით გაიზარდა.

საანგარიშო პერიოდში დეპოზიტების ლარიზაციის კოეფიციენტი 38.41 პროცენტია. რაკიღა დეპოზიტებზე დავიწყეთ საუბარი, ორიოდე სიტყვა საპროცენტო განაკვეთებზეც ვთქვათ.

მიმდინარე წლის სექტემბერში, 2019 წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით, თითქმის ყველა სახის კრედიტი გაძვირდა. კერძოდ, შინამეურნეობებისთვის გაიზარდა იპოთეკური, ავტოსესხისა და უზრუნველყოფილი სამომხმარებლო კრედიტების საპროცენტო განაკვეთი. ამავე პერიოდში ზრდა არ შეხებია სალომბარდე სესხს, თუმცა მასზე დაწესებული პროცენტი მაინც მაღალია. კობა გვენეტაძის უწყების ინფორმაციით, მიმდინარე წლის სექტემბერში იპოთეკურ სესხებზე საშუალო საპროცენტო განაკვეთმა 10.96 პროცენტი შეადგინა. გასული წლის ანალოგიურ პერიოდში საპროცენტო განაკვეთი 9.27 პროცენტი იყო. ბოლო ერთი წლის განმავლობაში საპროცენტო განაკვეთი 20.01 პროცენტიდან 24.28 პროცენტამდე გაიზარდა ავტოსესხებზე. სხვაობამ მთელი 3.27 პროცენტი შეადგინა. მოქალაქეებს ასევე გაუძვირდათ სამომხმარებლო სესხიც. კერძოდ, თუ 2019 წლის სექტემბერში სამომხმარებლო კრედიტის პროცენტი 19.13 პროცენტი იყო, მიმდინარე წლის ანალოგიურ პერიოდში 20.97 პროცენტია. ამავე პერიოდში 11,71 პროცენტიდან 13,97 პროცენტამდე გაძვირდა უზრუნველყოფილი სამომსმარებლო სესხიც. საანგარიშო პერიოდში საპროცენტო განაკვეთები არ გაზრდილა მხოლოდ არაუზრუნველყოფილ სამომხმარებლო სესხსა და სალომბარდე სესხზე. კერძოდ, გასული წლის სექტემბერში არაუზრუნველოყოფილ სამომხმარებლო სესხის საპროცენტო განაკვეთი 21.38 პროცენტს შეადგენდა, 2020 წლის სექტემბრის ბოლოს 23.06 პროცენტი იყო. რაც შეეხება სალომბარდე სესხის პროცენტს, თუ შარშან სექტემბერში ის 20.99 პროცენტი იყო, 2020 წლის სექტემბერში 20.09 პროცენტს შეადგენდა.

საგულისხმოა, რომ ზოგადად კრედიტებზე საპროცენტო განაკვეთების ზრდის მიუხედავად კომერციული ბანკების მიერ გაცემული სესხების მოცულობა მიმდინარე წლის სექტემბერში, წინა თვესთან შედარებით, 1.89 მილიარდი ლარით, ანუ 5.49 პროცენტით, ხოლო გაცვლითი კურსის ეფექტის გარეშე 1.73 პროცენტით გაიზარდა. კომერციული ბანკების საკრედიტო პორტფელმა 2020 წლის ოქტომბრის დასაწყისში 36.38 მილიარდი ლარი შეადგინა. რა გახდა საკრედიტო პორტფელის ზრდის მიზეზი, როცა ქვეყანაში ეკონომიკური კრიზისია და ბოლო შვიდი-რვა თვის განმავლობაში ათასობით ადამიანმა შემოსავლები დაკარგა და ამდენივეს შემოსავლები საგრძნობლად შეუმცირდა? ექსპერტების შეფასებით, სესხების მოცულობის ზრდას ხელი შეუწყო სამთავრობო პროგრამამ, რომელიც იპოთეკური სესხების საპროცენტო განაკვეთის 4 პროცენტის სუბსიდირებას გულისხმობს.

დღეისათვის სულ ეს არის, რამდენიმე დღით გემშვიდობებით. თქვენს ყურადღებას უკვე საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ მივიპყრობ, რა თქმა უნდა, არჩევნებს თუ გადავურჩი...

 

1102
ვაშლები კალათში

საქართველოს მთავრობა არასტანდარტულ ვაშლს დაასუბსიდირებს

23
(განახლებულია 16:25 26.07.2021)
„არასტანდარტული ვაშლის მოსავლის რეალიზაციის ხელშეწყობის პროგრამის" მიზანია სრულად მოხდეს ვაშლის მოსავლის რეალიზაცია და ფერმერებმა მიიღონ შემოსავალი.

თბილისი, 26 ივლისი — Sputnik. არასტანდარტული ვაშლის რეალიზაციის ხელშეწყობის მიზნით სახელმწიფო სუბსიდირების პროგრამას განახორციელებს, იუწყება გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინიიტრო.

პროგრამის ფარგლებში, არასტანდარტული ვაშლის შესყიდვის შემთხვევაში, სახელმწიფო სუბსიდიას მიიღებენ ხილის გადამამუშავებელი ის კომპანიები, რომლებიც 2021 წლის 15 დეკემბრამდე მეხილეობის სფეროში დასაქმებული ფიზიკური პირებისგან 1 კგ არასტანდარტულ ვაშლს არანაკლებ 0.22 ლარად შეისყიდიან.

სოფლის განვითარების სააგენტო კი 1 კგ არასტანდარტულ ვაშლზე 0.10 ლარის ოდენობის სუბსიდიას გასცემს.

საწარმოებში არასტანდარტული ვაშლის ორგანიზებულად ჩაბარების მიზნით, საკოორდინაციო შტაბი ამოქმედდება.

„არასტანდარტული ვაშლის რეალიზაციის ხელშეწყობის“ სახელმწიფო პროგრამა გასულ წელსაც მოქმედებდა. ამ პროგრამაში ჩართულმა ხილის გადამმუშავებელმა საწარმოებმა შარშან 50 ათას ტონამდე არასტანდარტული ვაშლი ჩაიბარეს. შედეგად – ფერმერებმა 11 მლნ ლარზე მეტი შემოსავალი მიიღეს.

23
თემები:
საქართველოს სოფლის მეურნეობა
ტრაქტორები

სახელმწოფო ფერმერებს სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის შესყიდვაში დაეხმარება

31
(განახლებულია 15:45 26.07.2021)
სასოფლო-სამეურნეო მექანიზაციის პროგრამის ღირებულება 50 მილიონი ლარია. პროგრამას სოფლის განვითარების სააგენტო განახორციელებს.

თბილისი, 26 ივლისი — Sputnik. საქართველოს მთავრობა სასოფლო-სამეურნეო მექანიზაციის თანადაფინანსების პროგრამის განხორციელებას იწყებს, განაცხადა საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი ღარიბაშვილმა მთავრობის სხდომაზე.

„ძალიან მნიშვნელოვან პროგრამას ვიწყებთ სოფლის მეურნეობის მიმართულებით, ეს არის ჩვენ მიერ დაანონსებული პროგრამა, რომელიც ითვალისწინებს სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის თანადაფინანსებას. ეს არის საგრანტო პროგრამა, რომლის ღირებულება შეადგენს 50 მილიონ ლარს",- განაცხადა ღარიბაშვილმა.

გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის ლევან დავითაშვილის განცხადებით, მექანიზაციის თანადაფინანსება სოფლის მეურნეობის განვითარების 10-წლიანი პროგრამის ფარგლებში მოხდება, პროგრამაზე განაცხადების მიღება კი უკვე მიმდინარე წლის სექტემბრიდან იქნება შესაძლებელი. ტექნიკის ღირებულების ნაწილი გრანტის სახით იქნება, ხოლო დანარჩენი ნაწილი შეღავათიანი, საკრედიტო ან სალიზინგო რესურსით დაფინანსებული.

„ჩვენ გვექნება როგორც მცირე მექანიზაციის დაფინანსების საშუალება - 20.000 ლარამდე ტექნიკის, საშუალო თანხის მექანიზაციის - ესაა 20.000 ლარიდან 100.000 ლარამდე ტექნიკა, ასევე მსხვილი ტექნიკის დაფინანსება 100.000 ლარზე მეტის ღირებულების შემთხვევაში; აქ შედის როგორც გამწევი ტექნიკა, ისე იმპლემენტები, ფაქტობრივად ყველა ის საშუალება, რომელიც ჩვენს მოსახლეობას სჭირდება სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობისთვის", - განაცხადა ლევან დავითაშვილმა დღეს გამართულ მთავრობის სხდომაზე.

გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ინფორმაციით, პროგრამას სოფლის განვითარების სააგენტო განახორციელებს. პროგრამით დადგენილი პირობით, შესასყიდი სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკა უნდა იყოს ახალი.

თანადაფინანსების მოცულობა, ჯამურად, ერთ ბენეფიციარზე განისაზღვარა შემდეგი პირობით: იმ შემთხვევაში, თუ შესასყიდი სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის ღირებულება შეადგენს 20.000 ლარამდე თანხას, თანადაფინანსება შეადგენს სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის ღირებულების 35%-ს, სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის 20.000 ლარიდან 100.000 ლარამდე ღირებულების შემთხვევაში თანადაფინანსება ასევე შეადგენს ღირებულების 35%-ს, ხოლო თუ შესასყიდი სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის ღირებულება შეადგენს 100.000 ლარზე მეტს, თანადაფინანსება განისაზღვრა სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის ღირებულების 30%-ით

ამავე პირობებით დაფინანსდება 2021 წლის 31 დეკემბრის ჩათვლით შპს „სოფლის მეურნეობის ლოჯისტიკისა და სერვისების კომპანიისგან" სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის, მათ შორის, კომბაინების შესყიდვა.

პროგრამის ფარგლებში განაცხადები მიიღება ელექტრონული ფორმით. პოტენციური ბენეფიციარების განაცხადების განხილვა განხორციელდება წარმოდგენილი განაცხადების რიგითობის შესაბამისად.

31
თემები:
საქართველოს სოფლის მეურნეობა
დაზიანებული ჭერი

თბილისში მამაკაცი ბანკში სავენტილაციო მილიდან შეიპარა

0
მამაკაცი ბანკში სავარაუდოდ გასაქურდად შეიპარა, თუმცა ფულის წაღება ვერ მოახერხა. ინციდენტის შედეგად არავინ არ დაშავდა.

თბილისი, 26 ივლისი – Sputnik. თბილისში, ჭავჭავაძის გამზირზე მდებარე  VTB ბანკის ფილიალში ახალგაზრდა მამაკაცი სავენტილაციო მილიდან ბანკის გასაქურდად  შეიპარა და შემდეგ იმავე გზით გაიპარა, - იუწყება ტელეკომპანია „რუსთავი 2“.

ბანკში შეპარული მამაკაცი დილით სამსახურში მისულმა თანამშრომლებმა შეამჩნიეს. მამაკაცი მათ დაემუქრა, რომ სახეში ნავთს შეასხამდა, რის შემდეგაც თანამშრომლებმა შენობა დატოვეს და პოლიცია გამოიძახეს.

ბანკში მისულ პოლიციას მამაკაცი იქ აღარ დახვდა. მან შენობა ისევ სავენტილაციო მილების საშუალებით დატოვა. 

მამაკაცმა ბანკიდან ფულის წაღება ვერ მოახერხა. თუმცა მას სამართალდამცველები ამ დრომდე ეძებენ, თვითმხილველების თქმით, მას სახეზე სამედიცინო ნიღაბი ეკეთა.

შინაგან საქმეთა სამინისტროს ცნობით, ფაქტზე გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის ორი მუხლით (151-ე და 19-177-ე) მიმდინარეობს, რაც მუქარას და ქურდობის მცდელობას გულისხმობს.

მომხდარის შედეგად არავინ დაშავებულა.

0