ნიკა შენგელია

ექსპერტის მოსაზრება: რატომ არის აუცილებელი ფულად-საკრედიტო პოლიტიკის შეცვლა

149
(განახლებულია 15:01 29.09.2020)
დევალვირებული ლარი და გაკოტრებული ბიზნესი – აი, რას მიიღებს ქვეყანა, თუ არ მოხდა ქვეყნის ფულად-საკრედიტო პოლიტიკის მკვეთრი ცვლილება, თვლის ეკონომიკის ექსპერტი ნიკა შენგელია.

ლარის კურსმა მკვეთრი ვარდნა 9 მარტიდან დაიწყო, როდესაც კორონავირუსის პანდემიასთან დაკავშირებულ გაურკვევლობას მსოფლიო ბაზრებზე ნავთობის ფასების მკვეთრი ვარდნა დაემატა. 25 მარტისთვის ლარი უკვე 3,45 ნიშნულამდე იყო მისული. თუმცა ეროვნულმა ბანკმა ინტერვენციებით შეძლო ლარის გამყარება 40 თეთრით.

ბოლო თვეებში ლარის სტაბილურობის შესანარჩუნებლად მარეგულირებელს არაერთი სავალუტო აუქციონი აქვს გამართული და 410 მილიონ დოლარზე მეტი აქვს ბაზრისთვის მიწოდებული, თუმცა ეროვნული ვალუტა რყევას მაინც განაგრძობს.

მაგალითად, თუ 1 სექტემბერს ეროვნული ვალუტის კურსი აშშ დოლარის მიმართ 3,06 ნიშნულზე იყო, დღეს 1 დოლარის შეძენას კომერციულ ბანკებში უკვე 3.36 ლარი სჭირდება.

სავალუტო ბაზრის სტაბილიზაციის მიზნით ეროვნულმა ბანკმა 40 მილიონი დოლარი 23 სექტემბერსაც გაყიდა. თუმცა ამ ინტერვენციას ლარის კურზე გავლენა გამყარების თვალსაზრისით არ მოუხდენია.

40-მილიონიანი ინტერვენცია ბაზარმა ისე შეისრუტა, რომ ამან არათუ გაამყარა ლარი, არამედ მისი გაუფასურების შეჩერებაც ვერ შეძლო, მიაჩნია ეკონომისტ ნიკა შენგელიას.

„ჩვენ სამი თვის წინ ვაკეთებდით პროგნოზს, რომ ლარის კურსი სექტემბრის ბოლომდე 3.20-3,25 მაჩვენებელს მიუახლოვდებოდა, თუმცა დღეს უკვე ცალსახაა, რომ 3,25 ნიშნულის დონე ლარის კურსმა გაარღვია ზედა მიმართულებით. მოკლევადიან პერსპექტივაში თუ რეგულატორმა ინტერვენციის მოცულობას არ მოუმატა, ლარის კურსს 3,25 ნიშნულის დაბლა ჩამოსვლა გაუჭირდება და 3,30 ნიშნულთან იტრიალებს“, – აღნიშნა ნიკა შენგელიამ „Sputnik–საქართველოსთან“ საუბრისას.

ეკონომისტის თქმით, იმისათვის რომ ქვეყნის ეკონომიკა განვითარდეს და კურსი არ იყოს მერყევი, ფულად-საკრედიტო პოლიტიკის ძირეული ცვილილებაა აუცილებელი.

„დღეს ფულად-საკრედიტო პოლიტიკა გადამყიდველებსა და მსხვილ საბანკო სექტორზეა მორგებული, ქვეყნის ეკონომიკური განვითარებისთვის კი აუცილებელია განახევრდეს რეფინანსირების საპროცენტო განაკვეთი, რომელიც დღეს 8 პროცენტია, და დავიდეს 3-4 პროცენტამდე. ეს გაზრდის ბიზნესისთვის ფულზე ხელმისაწვდომობას და მოახდენს ეკონომიკის სტიმულირებას“, – განაცხადა ექსპერტმა.

ნიკა შენგელიას თქმით, სპეციალისტები უკვე წლებია აკრიტიკებენ მთავრობის ეკონომიკის იმ კურსსაც, რომელიც ეკონომიკაში მხოლოდ ტურიზმის სექტორის განვითარებას ემყარება.

„ის, რომ ლარის კურსი ჩამოკიდებული იყო წლების მანძილზე ტურიზმსა და ემიგრანტების შრომაზე, ეს იყო შეცდომა. სახელმწიფომ ტურიზმი ჯერ კიდევ წინა მთავრობის პირობებში აქცია პრიორიტეტად და ამჟამინდელმაც გააგრძელა. შედეგები, თუ რა მოგვიტანმა ასეთმა ეკონომიკურმა კურსმა, დავინახეთ“, – აღნიშნა შენგელიამ.

ლარის კურსის სამომავლო პროგნოზზე საუბრისას ნიკა შენგელიამ ყურადღება იმაზეც გაამახვილა რომ, იმ მაკროეკონომიკური ფაქტორებიდან, რომელზეც არის დამოკიდებული ლარის სტაბილურობა, ნაწილში უკვე არის ჩავარდნა და თუ დროულად არ მოხდება ფულად-საკრედიტო პოლიტიკის ცვლილება, საშუალოვადიან პერსპექტივაში მთავრობა უფრო მეტად დევალვირებულ ლარს და ბევრ გაკოტრებულ ბიზნესს მიიღებს.

ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის პროგნოზით კი პანდემიასთან დაკავშირებული გაურკვევლობის აღმოფხვრისა და ტრადიციული წინასაარჩევნო აჟიოტაჟის გადავლის შემდეგ კურსი მის წონასწორულ ნიშნულს დაუბრუნდება.

დღევანდელი მდგომარეობით, ეროვნული ბანკის სავალუტო რეზერვების მოცულობა 3 931 898 ათასი დოლარია. წლის ბოლომდე კი მარეგულირებელს ლარის სტაბილიზაციის მიზნით მილიონების გაყიდვა კიდევ არაერთხელ მოუწევს.

 

ნატა პატარაია

149
იუსტიციის სახლი, რომელშიც ეროვნული ბანკი მდებარეობს

საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა სავალუტო აუქციონზე დოლარები გაყიდა

22
სავალუტო ბაზრის სტაბილიზაციის მიზნით, შვიდ თვეში ეროვნულმა ბანკმა უკვე 19 აუქციონი ჩაატარა, რომლებზეც 600 მილიონ დოლარზე მეტი გაყიდა.

თბილისი, 27 ოქტომბერი - Sputnik. საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა სამშაბათს მორიგი სავალუტო აუქციონი ჩაატარა, რომელზეც 40 მილიონი დოლარი გაყიდა, ლარის საშუალო შეწონილმა გაცვლითმა კურსმა დოლარის მიმართ 3,2237 GEL/$1 შეადგინა. 

სავალუტო ბაზრის სტაბილიზაციის მიზნით, შვიდ თვეში ეროვნულმა ბანკმა უკვე 19 აუქციონი ჩაატარა, რომლებზეც 609,65 მილიონი დოლარი გაყიდა. ლარის ანტირეკორდი 2020 წლის 27 მარტს დაფიქსირდა, როდესაც ეროვნული ვალუტა დაეცა ნიშნულამდე 3.4842 GEL/$1.

ოთხშაბათისთვის, 28 ოქტომბრისთვის, საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა აშშ დოლარის მიმართ ლარის ოფიციალური გაცვლითი კურსი დაადგინა – 3,2242 GEL/$1.

მანამდე, ეროვნულმა ბანკმა განაცხადა, რომ გამოიყენებდა მის განკარგულებაში არსებულ ყველა ინსტრუმენტს ფასების სტაბილურობის შესანარჩუნებლად, მათ შორის, სავალუტო ინტერვენციებსა და სააღრიცხვო განაკვეთებს.

სავალუტო აუქციონებთან ერთად ეროვნული ბანკი ზედმეტი რყევების შესამცირებლად ყოველდღიურად იყენებს ინტერვენციებს. კერძოდ, როდესაც გაცვლითი კურსის რყევა დღის განმავლობაში წინასწარ დადგენილ ნიშნულს ასცდება, ეროვნული ბანკი გარკვეულ თანხაზე უცხოური ვალუტით ვაჭრობაში მონაწილეობს.

გარდა ამისა, წელს ეროვნული ბანკი ინტერვენციისთვის იყენებს ვალუტას, რომელსაც ქვეყანა საერთაშორისო ფინანსური ინსტიტუტებისგან კრედიტებისა თუ გრანტების სახით კორონავირუსის პანდემიის შედეგების აღმოსაფხვრელად იღებს.

დოლარის მიმართ ლარის ოფიციალური გაცვლითი კურსი 2009 წლის მაისიდან Bloomberg-ის სავაჭრო სისტემის ბანკთაშორის ბაზარზე გარიგებების აგრეგირების მეშვეობით განისაზღვრება. 1 ოქტომბრიდან ქართული სავალუტო ბაზარი Bmatch Bloomberg-ის სისტემაში ვაჭრობაზე გადავიდა.

 

22
თემები:
საქართველოს ეკონომიკა
ფოთის პორტი

ფოთში საზღვაო აკადემიის ფილიალი გაიხსნა

16
საერთაშორისო ფლოტილიაში მომუშავე ქართველი მეზღვაურები ქვეყნის ბიუჯეტში ყოველწლიურად დაახლოებით 140 მლნ დოლარს რიცხავენ

თბილისი, 27 ოქტომბერი - Sputnik. ქალაქ  ფოთში ბათუმის საზღვაო აკადემიის ფილიალი გაიხსნა.

სასწავლო დაწესებულების გახსნაზე პრემიერ-მინისტრმა გიორგი გახარიამ განაცხადა, რომ ყოველწლიურად უმაღლესი ათასი სტუდენტის მომზადებას შეძლებს.

„მინდა, თითოეულ ადამიანს, მშენებელს, ყველას, ვინც ამ ღონისძიებაში მცირედი წვლილი მაინც შეიტანა, უდიდესი მადლობა გადავუხადო, რამეთუ ეს არის ჩვენი მომავლის გარანტი. ეს არის ის, თუ როგორი უნდა იყოს საქართველო და ეს საგანმანათლებლო დაწესებულება არის ისეთი, როგორიც უნდა იყოს ფოთის მომავალი. ყველას კარგად გვესმის, რომ ფოთი ყოველთვის იყო საქართველოს საზღვაო კარიბჭე, ყველას კარგად გვესმის, რომ ფოთის ფუნქცია მომავალშიც იქნება, რომ ეფექტურად გააგრძელოს აღნიშნული მისია, ეს ყველაფერი კი შეუძლებელია მაღალი კვალიფიკაციის კადრების გარეშე“, - განაცხადა გახარიამ.

მთავრობის მეთაურის თქმით, შეუძლებელია გადამეტებით საუბარი იმაზე, თუ რამხელა მნიშვნელობა ექნება ამ უმაღლეს სასწავლო დაწესებულებას რეგიონისთვის და მთლიანად საქართველოსთვის.

„აქ მომზადდებიან უმაღლესი კვალიფიკაციის ჩვენი, ქართველი მეზღვაურები, რომლებიც მინდა გაგახსენოთ, რომ დღესაც, ძალზედ წარმატებულად დაცურავენ მსოფლიოს სხვადასხვა ოკეანეებში და გარდა იმისა, რომ ასახელებენ თავის ქვეყანას, ძალზედ სერიოზული ეკონომიკური წვლილი შეაქვთ ჩვენი ქვეყნის განვითარებაში. ყოველწლიურად, საერთაშორისო ფლოტილიაში მომუშავე ქართველი მეზღვაურები ქვეყნის ბიუჯეტში დაახლოებით 140 მლნ დოლარს რიცხავენ“, - განაცხადა გახარიამ.

პრემიერის თქმით, ფოთი, როგორც საქართველოს საზვღაო კარიბჭე, ყოველთვის იყო მნიშვნელოვანი და უფრო მნიშვნელოვანი გახდება.

„საქართველოს შავიზღვისპირეთის საპორტო ინფრასტრუქტურა არის ქვეყნის,  მთავრობის პრიორიტეტი და მომავალი წლების განმავლობაში, რა თქმა უნდა, ჩვენ ყველაფერს გავაკეთებთ იმისთვის, რომ პირველ რიგში, განვითარდეს ფოთი, განვითარდეს ასევე ანაკლია და ყველა ის საზღვაო პროექტი, რომელიც ქვეყანას გააჩნია. სხვანაირად შეუძლებელია ქვეყნის, როგორც ლოგისტიკური პლატფორმის, ლოგისტიკური ჰაბის განვითარება და ამ საგანმანათლებლო დაწესებულებამ, ფოთმა, ფოთის პორტმა უაღრესად დიდი მნიშვნელობა უნდა შეიტანონ ამ საქმეში,"- განაცხადა გიორგი გახარიამ.

როგორც პრემიერმა აღნიშნა, მომდევნო ოთხი წელი იქნება ფოთის აღმშენებლობის წლები.

„გარდა იმისა, რომ აქ დაიწყება და დასრულდება ახალი საპორტო ინფრასტრუქტურის და ტერმინალის მშენებლობა, გარდა იმისა, რომ მოეწყობა შემოვლითი გზა იმისთვის, რომ ჩვენმა მოქალაქეებმა, ფოთელებმა ცოტა უფრო კომფორტულად იცხოვრონ ყოველდღიურად და ეს სატვირთო ტრანსპორტი არ მოძრაობდეს შუა ქალაქში“, - განაცხადა გახარიამ.

საქართველოს მთავრობის მეთაურმა თითოეულ მოქალაქეს, რომელსაც ჯერ პროფესია არ აურჩევია, ყურადღება ფოთის საზღვაო აკადემიას მიაქციოს.

 

16
თემები:
საქართველოს ეკონომიკა
კორონავირუსის საწინააღმდეგო პირველი რუსული ვაქცინა „სპუტნიკ V

კორონავირუსის საწინააღმდეგო რუსული ვაქცინა ჯანმოში გადაკვალიფიცირებას გაივლის

12
კორონავირუსის საწინააღმდეგო რუსული ვაქცინა „სპუტნიკ V" ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციაში გადაკვალიფიცირებაზე გადაამისამართეს.

თბილისი, 27 ოქტომბერი — Sputnik. პირდაპირი ინვესტირების რუსულმა ფონდმა განაცხადები კორონავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინა „სპუტნიკ V"-ის რეგისტრაციისა და გადაკვალიფიცირების დაჩქარებული პროცედურისთვის ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციაში შეიტანა, იუწყება РИА Новости.

როგორც ფონდის განცხადებაშია ნათქვამი, რუსეთი ერთ-ერთი პირველი ქვეყანაა მსოფლიოში, რომელმაც ჯანმოს კორონავირუსის საწინააღმდეგო საკუთარი ვაქცინის გადაკვალიფიცირებისთვის მიმართა.

ვაქცინა ეპივაკკორონა
photo : press-service of Russian Federal Service for Surveillance on Consumer Rights Protection and Human Wellbeing (Rospotrebnadzor)

„რუსეთმა პირველმა მსოფლიოში დაარეგისტრირა კორონავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინა „სპუტნიკ V", რომელიც ადამიანის ადენოვირუსული ვექტორების უსაფრთხო, ეფექტურ და კარგად შესწავლილ პლატფორმაზე შეიქმნა... მადლობას ვუხდით ჯანმოს აქტიური თანამშრომლობისთვის და გადაკვალიფიცირების პროცესის ყველა ძირითადი ეტაპის წარმატებული გავლის იმედს ვიტოვებთ“, - განაცხადა ფონდის ხელმძღვანელმა კირილ დმიტრიევმა.

გადაკვალიფიცირების პროგრამა - სამკურნალო საშუალებათა ხარისხის უზრუნველყოფის ერთადერთი გლობალური პროგრამაა. მის კოორდინირებას ახდენს ჯანმო, რომელიც ახორციელებს სამკურნალო პრეპარატების ხარისხის, უსაფრთხოების და ეფექტურობის შეფასებას. თუ სამედიცინო პრეპარატი შეესაბამება ჯანმოს მიერ დადგენილ მოთხოვნებს, ის გადაკვალიფიცირება გავლილ პრეპარატების ჩამონათვალში შეაქვთ.

პანდემიის გათვალისწინებით, რუსული ვაქცინის რეგისტრაციის დაჩქარებული პროცედურა (Emergency Use Listing, EUL) გახდის მას ხელმისაწვდომს მთელი მსოფლიოსთვის გაცილებით უფრო მოკლე ვადებში, ვიდრე ამას ჩვეულებრივი პროცედურები ითვალისწინებს, და ხელს შეუწყობს გლობალურ ძალისხმევას კორონავირუსის ინფექციის პრევენციისათვის, აღნიშნავს სააგენტო.

თუ ვაქცინა წარმატებით გაივლის გადაკვალიფიცირებას, ის შევა სამკურნალო პრეპარატების ჩამონათვალში, რომელსაც საერთაშორისო შემსყიდველი ორგანიზაციები და ქვეყნები სამკურნალო საშუალებების მასობრივი შესყიდვების მართვის პროცესში იყენებენ.

კორონავირუსის საწინააღმდეგო პირველი რუსული ვაქცინა გახდა პრეპარატი სახელწოდებით „სპუტნიკ-V“, რომელიც გამალეს ეპიდემიოლოგიისა და მიკრობიოლოგიის ეროვნულ კვლევით ცენტრში შეიქმნა. სამშაბათს ცნობილი გახდა, რომ რუსეთში დაიწყო კორონავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინა „ეპივაკკორონას“ წარმოება, რომელიც სამეცნიერო ცენტრ „ვექტორში“ შემუშავდა. ასევე გრძელდება მუშაობა ჩუმაკოვის იმუნობიოლოგიური პრეპარატების შექმნისა და კვლევების ცენტრში ცოცხალი ვაქცინის შემუშავებაზე.

12
თემები:
COVID-19-ის პანდემია მსოფლიოში