სავალუტო ჯიხური

რატომ „გარბის“ ლარი და ვინ „დაიჭერს" ეროვნულ ვალუტას?

1130
(განახლებულია 11:17 17.09.2020)
საპარლამენტო არჩევნებამდე თვე-ნახევრით ადრე ეროვნული ვალუტა გაუფასურებას განაგრძობს. რატომ, სანამდე დაეცემა ლარი, რა იქნება არჩევნების შემდეგ?

სამსონ ხონელი

მოგეხსენებათ, დაახლოებით ერთი კვირაა, საქართველოში COVID-19-ით ინფიცირებულთა რაოდენობა რეკორდულად მზარდია. პანდემიის დაწყებიდან მოყოლებული, ნახევარი წლის განმავლობაში ყოველდღიური მაჩვენებელი ორ ათეულს იშვიათად სცდებოდა. სექტემბრის მეორე დეკადაში კი უკვე სამნიშნა რიცხვი დაფიქსირდა. გაუარესებული ეპიდემიოლოგიური ვითარება მედლის ერთი მხარეა. სხვა, არანაკლებ მნიშვნელოვანი საკითხია კორონავირუსის ის უარყოფითი ეფექტი, რაც ქვეყნის საფინანსო-ეკონომიკურ სისტემაზე აისახება.

ეროვნულმა ვალუტამ კორონავირუსისგან პირველი დარტყმა მარტში მიიღო, როცა ქვეყანაში ე.წ. კარანტინის რეჟიმი ამოქმედდა. შედეგად – ტურისტული ნაკადი განულდა, უცხოეთიდან ფულადი გზავნილების მოცულობა საგრძნობლად შემცირდა და ეკონომიკაც პრაქტიკულად გაჩერდა. მაშინ ლარი რეკორდულად, 22 პროცენტით გაუფასურდა. იქიდან მოყოლებული ეროვნული ვალუტის კურსი 1 ამერიკული დოლარის მიმართ 3.06-3.08-ის ფარგლებში მერყეობდა და იყო მოლოდინი, რომ ეკონომიკურ საქმიანობაზე დაწესებული შეზღუდვების მოხსნის შემდეგ ლარის კურსი სტაბილურობას შეინარჩუნებდა. მაგრამ არ არის ასე, მეტიც, უკვე ერთი კვირაა, უხილავ ვირუსს „სიმაღლეების“ დაპყრობის ტემპში ეროვნული ვალუტა აჰყვა. 3.160-3.175 − ასეთია მოცემულობა, როცა კომპიუტერის კლავიატურაზე წინამდებარე სტრიქონები იკრიფება.

რას ფიქრობს ხელისუფლება, სად არის ეროვნული ბანკი?! − მკაცრი ტონით დაინტერესდება გაბრაზებული მკითხველი და მართალიც იქნება. ფაქტია – ლარი „გარბის“, მისი „დამჭერი“ კი არ ჩანს... „ეროვნული ბანკი, მთავრობა კურსის ცვალებადობას აკვირდება და მაქსიმალურად ცდილობს შოკური ეფექტის მინიმიზებას“, − აცხადებს საბანკო ასოციაციის პრეზიდენტი ალექსანდრე ძნელაძე.

სამართლიანობა მოითხოვს აღვნიშნოთ, რომ ეროვნული ბანკი ბოლო შვიდი თვის განმავლობაში სავალუტო აუქციონზე გამართულ ვაჭრობაში სულ უფრო და უფრო ხშირად მონაწილეობს. კობა გვენეტაძის უწყებამ ლარის კურსის მხარდასაჭერად 13 მარტიდან მოყოლებული 329.65 მილიონი ამერიკული დოლარი გაყიდა. ინტერვენციების მიუხედავად, მოკლევადიან პერიოდში ლარის გამყარება ვერ ხერხდება. ანალიტიკოსთა და საბანკო სფეროს სპეციალისტთა მოსაზრებით, ეროვნული ბანკის მიერ განხორციელებული ინტერვენციები ლარს მხოლოდ მკვეთრი გაუფასურებისგან იცავს.

„ეროვნული ბანკის ერთადერთი მიზანია, მთავრობის დავალებით ლარის კურსი როგორმე, მინიმუმ, არჩევნებამდე შეინარჩუნოს, რაც მეტ-ნაკლებად შესაძლებელია. მაგრამ არჩევნების შემდეგ როგორ შეიცვლება კურსი, ამის პროგნოზირება შეუძლებელია. ეროვნული ვალუტის გამყარება ფაქტობრივად წარმოუდგენელია, ეს მოლოდინი არც უნდა გვქონდეს. ეროვნულ ბანკს არა მარტო არჩევნების წინ, მუდმივად უნდა ჰქონდეს მიმართული ყურადღება კურსზე ინტერვენციებით თუ სხვა მექანიზმებით. სხვა ყველაფერს შეეგუება ეკონომიკა, ეროვნული ვალუტის გაუფასურების გარდა“, − აცხადებს საბანკო სფეროს ექსპერტი ლია ელიავა.

საპარლამენტო არჩევნების წინა პერიოდში ლარის გაუფასურებას ბევრი არ ელოდა. საკამათო არ არის, ეროვნული ვალუტის კურსის ვარდნა წყალს ხელისუფლების წისქვილზე არ ასხამს. არ დავკონკრეტდები, რატომ. მმართველი გუნდის ოპონენტები პირდაპირ აცხადებენ, რომ მთავრობასა და ეროვნულ ბანკს წინასაარჩევნოდ ლარის კურსი „კბილებით უჭირავთ“. 

„დღეს ლარი ხელოვნურ სუნთქვაზეა. ეკონიმიკა ჩამოშლილია და ხელისუფლებას არც ერთი გონივრული ნაბიჯი არ გადაუდგამს კრიზისიდან გამოსასვლელად. წინასაარჩევნოდ კურსი იქნება იმდენი, რამდენიც მოესურვება მთავრობას და ეროვნულ ბანკს. ის 5 მილიარდი ლარი, რომელიც სესხად ავიღეთ, დევს ეროვნულ ბანკში, რომელიც უკვე ყოველდღიურად ახორციელებს ე.წ. ინტერვენციებს. ზუსტად ის სცენარია, რომელიც 2016 წელს იყო – სამი თვე დაიჭირეს კურსი, არჩევნები დამთავრდა და გაუფასურებაც დაიწყო. დღეს პოლიტიკურად მართული ლარი გვაქვს“, − აცხადებს საპარლამენტო ფრაქცია „ნაციონალური მოძრაობის“ თავმჯდომარე რომან გოცირიძე.

შევთანხმდეთ, რომ საპარლამენტო არჩევნებამდე დარჩენილ დროში კობა გვენეტაძის უწყება ეცდება შეაჩეროს ლარის კურსის გაუფასურება. საინტერესოა, გაუფასურდება თუ არა ლარი არჩევნების შემდეგ. როგორია ექსპერტ-ანალიტიკოსთა მოლოდინი?

ეკონომიკაში არსებული პრობლემის გამო ეროვნული ვალუტის მიმართ საზოგადოებაში გაურკვეველი მოლოდინია. ანალიტიკოსთა უმრავლესობის შეფასებით, საფინანსო სფეროში შოკის მინიმუმამდე დაყვანა საკმაოდ რთული იქნება.  საბოლოოდ ლარის კურსის გამყარება და სტაბილურობა დამოკიდებულია ეკონომიკური აქტივობის ტემპზე.  

„ლარის კურსზე მოქმედებს არა პანდემია, არამედ ეკონომიკური აქტივობა. თუ ეკონომიკას საშუალებას მისცემენ, რომ იმუშაოს ეპიდემიის პირობებში, ლარზე COVID-19-ის გავლენა მძიმე არ იქნება. საბოლოოდ ეკონომიკური აქტივობა გაიზრდება, მაგრამ ამავე დროს გაძლიერდება იმ ფაქტორების ზემოქმედება, რაც უცხოურ ვალუტაზე მოთხოვნას გაზრდის. იმის წინასწარ პროგნოზირება, რომელი რომელს გადააჭარბებს, რთულია. ახლა ის შეგვიძლია ვთქვათ, რომ საშუალოვადიან პერიოდში, არსებული ეკონომიკის პირობებში ეროვნულ კურსზე ზეწოლა მოსალოდნელია და, ცხადია, გაუფასურებასაც უნდა ველოდოთ“, − აცხადებს ანალიტიკოსი მიხეილ თოქმაზიშვილი.

ანალიტიკოსთა ერთი ნაწილი ვარაუდობს, რომ მეორე ტალღა მომდევნო სამ თვეში ლარის კურსზე გავლენას ვერ მოახდენს, შემდეგ კი შესაძლოა მკვეთრ გაუფასურებას ვეღარ ავცდეთ.  

„ეროვნული ბანკი ინტერვენციებით ლარის კურსის ვარდნას აჩერებს. ამასთან, ჯერჯერობით ბრუნვაში ზედმეტი ფულის მასა არ გამოდის, ბიზნესის დაკრედიტება შეჩერებულია. რაღაც პერიოდის შემდეგ ლარის კურსის ცვლილება დაიწყება და დიდი ტემპით გაუფასურებაც მოსალოდნელია. წლის ბოლომდე ეროვნულ ვალუტას დიდი ვარდნა არ ელის, იანვრიდან კი სიტუაცია შეიძლება შეიცვალოს“, − აცხადებს ანალიტიკოსი ვახტანგ ხომიზურაშვილი.

წინამდებარე სტატიაში ვახსენეთ, რომ ეროვნული ბანკი სავალუტო აუქციონზე ინტერვენციებს ახორციელებს. შესაძლოა დაინტერესდეთ, რამდენია სავალუტო რეზერვები, უძირო ქვევრი ხომ არ არის? გაგიკვირდებათ, უცხოური ვალუტის რეზერვი რეკორდულ ნიშნულზეა და 3.73 მილიარდ დოლარს შეადგენს. ეს ზრდა დიდწილად COVID-19-ის შედეგებთან საბრძოლველად

აღებულმა საგარეო ვალის ჩამორიცხვებმა განაპირობა. ცნობილია, რომ რეზერვების ნაწილი ლარის კურსის გამყარებასა და სტაბილურობას მოხმარდება. სხვა საკითხია, რომ ნასესხები ფული ჩვენი, ამ ქვეყნის მოქალაქეების გასასტუმრებელი იქნება. სხვა მოლოდინი არ უნდა გვქონდეს.

და, ბოლოს, მხოლოდ სავალუტო რეზერვების იმედად არ უნდა ვიყოთ. საჭიროა მაკროეკონომიკური პარამეტრების გაუმჯობესება, რაც ეროვნულ ვალუტაზე პოზიტიურად აისახება. საამისოდ აუცილებელია ეკონომიკის გამოცოცხლება. ყველაფერი უნდა ვიღონოთ, რომ პანდემიის მეორე ტალღის პირობებში თავიდან ავიცილოთ ეკონომიკურ საქმიანობაზე შეზღუდვების დაწესება. ბრძანეთ, ბატონო, და ყველაფერს ვიკადრებ, − შესაძლოა მომიწოდოს მავანმა და პასუხად მივუგებ, ყველაფრის კადრება საჭირო არ არის, სულ ცოტაც საკმარისია: გაითვალისწინეთ ეპიდემიოლოგთა რეკომენდაციები, დაიცავით დისტანცია, უფრო ხშირად დაიბანეთ ხელები და გაიკეთეთ პირბადე!..

1130
ვაშლები კალათში

საქართველოს მთავრობა არასტანდარტულ ვაშლს დაასუბსიდირებს

23
(განახლებულია 16:25 26.07.2021)
„არასტანდარტული ვაშლის მოსავლის რეალიზაციის ხელშეწყობის პროგრამის" მიზანია სრულად მოხდეს ვაშლის მოსავლის რეალიზაცია და ფერმერებმა მიიღონ შემოსავალი.

თბილისი, 26 ივლისი — Sputnik. არასტანდარტული ვაშლის რეალიზაციის ხელშეწყობის მიზნით სახელმწიფო სუბსიდირების პროგრამას განახორციელებს, იუწყება გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინიიტრო.

პროგრამის ფარგლებში, არასტანდარტული ვაშლის შესყიდვის შემთხვევაში, სახელმწიფო სუბსიდიას მიიღებენ ხილის გადამამუშავებელი ის კომპანიები, რომლებიც 2021 წლის 15 დეკემბრამდე მეხილეობის სფეროში დასაქმებული ფიზიკური პირებისგან 1 კგ არასტანდარტულ ვაშლს არანაკლებ 0.22 ლარად შეისყიდიან.

სოფლის განვითარების სააგენტო კი 1 კგ არასტანდარტულ ვაშლზე 0.10 ლარის ოდენობის სუბსიდიას გასცემს.

საწარმოებში არასტანდარტული ვაშლის ორგანიზებულად ჩაბარების მიზნით, საკოორდინაციო შტაბი ამოქმედდება.

„არასტანდარტული ვაშლის რეალიზაციის ხელშეწყობის“ სახელმწიფო პროგრამა გასულ წელსაც მოქმედებდა. ამ პროგრამაში ჩართულმა ხილის გადამმუშავებელმა საწარმოებმა შარშან 50 ათას ტონამდე არასტანდარტული ვაშლი ჩაიბარეს. შედეგად – ფერმერებმა 11 მლნ ლარზე მეტი შემოსავალი მიიღეს.

23
თემები:
საქართველოს სოფლის მეურნეობა
ტრაქტორები

სახელმწოფო ფერმერებს სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის შესყიდვაში დაეხმარება

31
(განახლებულია 15:45 26.07.2021)
სასოფლო-სამეურნეო მექანიზაციის პროგრამის ღირებულება 50 მილიონი ლარია. პროგრამას სოფლის განვითარების სააგენტო განახორციელებს.

თბილისი, 26 ივლისი — Sputnik. საქართველოს მთავრობა სასოფლო-სამეურნეო მექანიზაციის თანადაფინანსების პროგრამის განხორციელებას იწყებს, განაცხადა საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი ღარიბაშვილმა მთავრობის სხდომაზე.

„ძალიან მნიშვნელოვან პროგრამას ვიწყებთ სოფლის მეურნეობის მიმართულებით, ეს არის ჩვენ მიერ დაანონსებული პროგრამა, რომელიც ითვალისწინებს სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის თანადაფინანსებას. ეს არის საგრანტო პროგრამა, რომლის ღირებულება შეადგენს 50 მილიონ ლარს",- განაცხადა ღარიბაშვილმა.

გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის ლევან დავითაშვილის განცხადებით, მექანიზაციის თანადაფინანსება სოფლის მეურნეობის განვითარების 10-წლიანი პროგრამის ფარგლებში მოხდება, პროგრამაზე განაცხადების მიღება კი უკვე მიმდინარე წლის სექტემბრიდან იქნება შესაძლებელი. ტექნიკის ღირებულების ნაწილი გრანტის სახით იქნება, ხოლო დანარჩენი ნაწილი შეღავათიანი, საკრედიტო ან სალიზინგო რესურსით დაფინანსებული.

„ჩვენ გვექნება როგორც მცირე მექანიზაციის დაფინანსების საშუალება - 20.000 ლარამდე ტექნიკის, საშუალო თანხის მექანიზაციის - ესაა 20.000 ლარიდან 100.000 ლარამდე ტექნიკა, ასევე მსხვილი ტექნიკის დაფინანსება 100.000 ლარზე მეტის ღირებულების შემთხვევაში; აქ შედის როგორც გამწევი ტექნიკა, ისე იმპლემენტები, ფაქტობრივად ყველა ის საშუალება, რომელიც ჩვენს მოსახლეობას სჭირდება სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობისთვის", - განაცხადა ლევან დავითაშვილმა დღეს გამართულ მთავრობის სხდომაზე.

გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ინფორმაციით, პროგრამას სოფლის განვითარების სააგენტო განახორციელებს. პროგრამით დადგენილი პირობით, შესასყიდი სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკა უნდა იყოს ახალი.

თანადაფინანსების მოცულობა, ჯამურად, ერთ ბენეფიციარზე განისაზღვარა შემდეგი პირობით: იმ შემთხვევაში, თუ შესასყიდი სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის ღირებულება შეადგენს 20.000 ლარამდე თანხას, თანადაფინანსება შეადგენს სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის ღირებულების 35%-ს, სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის 20.000 ლარიდან 100.000 ლარამდე ღირებულების შემთხვევაში თანადაფინანსება ასევე შეადგენს ღირებულების 35%-ს, ხოლო თუ შესასყიდი სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის ღირებულება შეადგენს 100.000 ლარზე მეტს, თანადაფინანსება განისაზღვრა სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის ღირებულების 30%-ით

ამავე პირობებით დაფინანსდება 2021 წლის 31 დეკემბრის ჩათვლით შპს „სოფლის მეურნეობის ლოჯისტიკისა და სერვისების კომპანიისგან" სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის, მათ შორის, კომბაინების შესყიდვა.

პროგრამის ფარგლებში განაცხადები მიიღება ელექტრონული ფორმით. პოტენციური ბენეფიციარების განაცხადების განხილვა განხორციელდება წარმოდგენილი განაცხადების რიგითობის შესაბამისად.

31
თემები:
საქართველოს სოფლის მეურნეობა
ექიმები

კომპენსაცია გმირ ექიმებს - პარლამენტში კანონპროექტზე მუშაობა დაიწყეს

0
პანდემიის დაწყებიდან კორონავირუსს ასზე მეტი ექიმი შეეწირა, პაციენტების გადარჩენისას მედპერსონალის 33%-მა გადაიტანა COVID-19 - მათი თავდადებული შრომა უნდა დაფასდეს

თბილისი, 26 ივლისი – Sputnik. სამედიცინო პერსონალის გარდაცვალების, ან ჯანმრთელობის მძიმე დაზიანების მიღების დროს საკომპენსაციო განაკვეთების და გაცემის პირობების განმსაზღვრელ კანონპროექტზე პარლამენტში შექმნილი სპეციალური სამუშაო ჯგუფი იმუშავებს.

სამუშაო ჯგუფის შექმნის გადაწყვეტილება ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტმა ორშაბათს გამართულ სხდომაზე მიიღო.

საკანონმდებლო ინიციატივა ეკუთვნის მოძრაობას „სამართლიანი მედიცინა“.

ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარის, დიმიტრი ხუნდაძის განცხადებით, პანდემიის დროს მედპერსონალს საკმაოდ მაღალი რისკის ზონაში უწევს მუშაობა და აღნიშნული საკითხის საკანონმდებლო დონეზე დარეგულირება ნამდვილად სამართლიანი იქნება.

„ამდაგვარი საკანონმდებლო ცვლილებები ჩვენ მივიღეთ მაშველებთან, მეხანძრეებთან, პოლიციელებთან მიმართებაში. როგორც ინფორმაცია მაქვს, საგანგებო სამსახურის მიერ ასეთი ფაქტების დროს კომპენსაციები გაიცა, მაგრამ საკანონმდებლო დონეზე, ასეთი ჩარჩო არ არსებობს, როგოც სხვა შემთხვევებში და ლოგიკა არის იმაში, რომ მედპერსონალთან დაკავშირებითაც მივიღოთ შესაბამისი გადაწყვეტილება“, - განაცხადა ხუნდაძემ.

მისი თქმით, საკანონმდებლო წინადადება კარგია, მაგრამ უნდა შეიქმნას სამუშაო ჯგუფი, რომელიც მის საკანონმდებლო გაფორმებაზე იმუშავებს. ხუნდაძის თქმით, ამ პროცესში ჩაერთვება ყველა კომპეტენტური უწყება - ჯანდაცვის სამინისტრო, ფინანსთა სამინისტრო და სხვა სტრუქტურები.

დიმიტრი ხუნდაძემ კანონპროექტზე მუშაობაში ჩართვისკენ ოპოზიციასაც მოუწოდა.

„ეს არის ზეპარტიული და აპოლიტიკური თემა, ამიტომ ყველამ ერთად ვეცადოთ, რომ სწორი, სამართლიანი და, მე ფიქრობ, აუცილებელი და დროული გადაწყვეტილებაც მივიღოთ“, - განაცხადა ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარემ.

პანდემიის დაწყებიდან საქართველოში კორონავირუსის გამო ასზე მეტი ექიმი გარდაიცვალა, ხოლო 33% დაინფიცირდა.

0