თბილისი

ცოტა თუ ბევრი? ანუ საბანკო სექტორის ერთი თვე ციფრებში

1116
(განახლებულია 15:09 31.08.2020)
კომერციული ბანკების ფინანსური პარამეტრები პანდემიის პირობებში. მთლიანი აქტივები, საკრედიტო პორტფელი გაიზარდა. მიკროსაფინანსო ორგანიზაციები საფინანსო ბაზარს ტოვებენ, სავალუტო ჯიხურების რაოდენობა მცირდება. შეიცვალა საბავშვო დეპოზიტის განკარგვის წესიც... რატომ?

სამსონ ხონელი

მარიამობისთვე გაილია. ეს ზაფხულიც ჩაბარდა წარსულს. ორ თვეში საპარლამენტო არჩევნებია! რა იქნება შემდეგ?.. აქ დავსვამ მრავალწერტილს, პოლიტიკაზე ამჯერად საუბარი არ მინდა. ეს არა მხოლოდ იმიტომ, რომ მკვდარზე ან კარგს ამბობენ, ან არაფერს. მერწმუნეთ, სხვა მიზეზიც არის. ჯერ ერთი, ბოლო ოთხწლედის მთავარ პოლიტიკურ ბატალიამდე დრო არის და, დარწმუნებული ვარ, ბევრის თქმას მოვასწრებ. მეორე და, ვეჭვობ, მთავარიც ის გახლავთ, რომ ჩვენში ერსა თუ ბერს დიდი ხანია სხვა მნიშვნელოვანი საფიქრალიც აქვს. რომელი ერთი? − შესაძლოა ჩამეძიოს მკითხველი. საპასუხოდ ვიტყვი: მათ შორის ფინანსები. ბრძანებთ, ფინანსებს სწორედ პოლიტიკა განსაზღვრავს? რეპლიკას გავიზიარებ, თუმცა ერთს დავძენ, რომ მეტწილად პირიქით ხდება, ფინანსები − პოლიტიკას. ერთი სიტყვით, ბევრი რომ აღარ გავაგრძელო, წინამდებარე სტატიაში ყურადღებას საბანკო სისტემის ფინანსურ პარამეტრებზე გავამახვილებ. დამაჯერებლობისთვის ეროვნული ბანკისა და „საქსტატის“ მონაცემებს მოვიშველიებ.

მონოლოგს სიახლის გაზიარებით დავიწყებ. კერძოდ, საბავშვო ანაბარს ამიერიდან სასამართლო გააკონტროლებს. როგორ, ეს რას ნიშნავს? - ჩამეძიება მკითხველი და, დარწმუნებული ვარ, მეტი კონკრეტიკისკენ მომიწოდებს. რა გაეწყობა, განვმარტავ. მშობელს არასრულწლოვნის ანაბარზე არსებული თანხისა და არასრულწლოვნის საკუთრებაში არსებული უძრავ-მოძრავი ქონების განკარგვის შესაძლებლობა მხოლოდ სასამართლოს თანხმობის საფუძველზე ექნება. შესაბამისი ცვლილებები კანონმდებლობაში უკვე შევიდა და სექტემბრის პირველივე დღიდან ამოქმედდება. სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლში ვკითხულობთ: „ბავშვის საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის მისი მშობლის ან სხვა კანონიერი წარმომადგენლის მიერ განკარგვა დასაშვებია ბავშვის საუკეთესო ინტერესების შესაბამისად, სასამართლოს თანხმობის საფუძველზე“. ამავე კოდექსის 186-ე მუხლში კი შავით თეთრზე წერია: „ბავშვის საკუთრებაში არსებული 1000 ლარზე მეტი ღირებულების მოძრავი ნივთის მისი მშობლის ან სხვა კანონიერი წარმომადგენლის მიერ განკარგვა დასაშვებია ბავშვის საუკეთესო ინტერესების შესაბამისად, სასამართლოს თანხმობის საფუძველზე“.

რა მიზანს ემსახურება ცვლილება? როგორც საკანონმდებლო ინიციატივის ავტორები აცხადებენ, მიზანი ერთია – არასრულწლოვანთა სოციალურ-ეკონომიკური უფლებების უკეთესად დაცვა! ეს კი, პირველ რიგში, მათ ფინანსურ სტაბილურობაზე ზრუნვას გულისხმობს. მშობლებს არ უნდა შეეძლოთ არასრულწლოვანი შვილების ფინანსური და სხვა მატერიალური რესურსის მარტივად, თავიანთი შეხედულებებისამებრ განკარგვა, რაც, კანონმდებელთა შეფასებით, არცთუ იშვიათად მოზარდი შვილების ქონების განიავებით მთავრდება ხოლმე. მიზანი კარგია, ვერაფერს იტყვი. სხვა საკითხია, რამდენად სამართლიანია, მშობლებმა სასამართლოს თანხმობის გარეშე ვეღარ განკარგონ ის ფინანსები და ქონება, რომელიც არასრულწლოვნის საკუთრება მათივე კეთილი ნებით გახდა? თუმცა, ხომ შეიძლება მოზარდს თანხა თუ უძრავ-მოძრავი ქონება საჩუქრად არა მშობელმა, არამედ სხვა პირმა გადასცეს? − ბრძანებს მკითხველი და მართალიც იქნება. ყველა შესაძლო ვარიანტის განხილვა შორს წაგვიყვანს. ფაქტია, რომ კანონმდებლებმა გადაწყვეტილება უკვე მიიღეს და მისი აღსრულება სავალდებულოა. კიდევ ერთი საკითხია სავარაუდო შედეგი. ექსპერტთა შეფასებით, ცვლილება ქმნის დამატებით სამართლებრივ, ბიუროკრატიულ ბარიერს, რაც მშობლებს არასრულწლოვნის ანაბარზე არსებული თანხისა და მის საკუთრებაში არსებული უძრავ-მოძრავი ქონების განკარგვის უფლებას შეუზღუდავს.

ექსპერტი დავით კიკვიძე: „ეს ზედმეტად ბიუროკრატიული კანონია, რაც ბანკებს საშუალებას აძლევს, რომ მშობლის მიერ ანაბარზე განთავსებული თანხა კიდევ უფრო დიდხანს შეინახონ. ეს ბანკებზე მორგებული გადაწყვეტილებაა და არა საზოგადოებაზე ან მომხმარებელზე. მშობელს რეალურად უნდა ჰქონდეს უფლება შვილის ქონება და საკუთრება განკარგოს და საამისოდ ის დამატებით სასამართლო გადაწყვეტილებას არ უნდა საჭიროებდეს. ეს კიდევ ერთი ზედმეტი ბიუროკრატიული დანამატია კანონმდებლობაში, რომელიც ბანკების წისქვილზე ასხამს წყალს. ფულის ბანკიდან გატანა უფრო მეტ შეზღუდვასთან იქნება დაკავშირებული, და თუ მშობელს სასწრაფოდ დასჭირდება თანხა, მის გამოყენებას სასამართლოს ჩარევის გარეშე ვერ შეძლებს, რაც პრობლემას უქმნის მათ. შესაძლოა ბევრმა მათგანმა ამ სახის ანაბრის გახსნისგან თავი შეიკავოს".

ერთი სიტყვით, ვეჭვობ ეს ის შემთხვევაა, როცა მოსალოდნელი შედეგი მიზანს ემთხვევა. რაც შეეხება პატივცემული ექსპერტის ვარაუდს საბავშვო ანაბრების გახსნის შესაძლო შემცირების თაობაზე, ამას დრო გვიჩვენებს. მანამდე კი მოგახსენებთ, ეროვნული ბანკის ბოლო მონაცემებით, ზოგადად საბანკო სექტორში განთავსებული არასაბანკო დეპოზიტების მოცულობამ 2020 წლის აგვისტოსთვის 30.54 მილიარდი ლარი შეადგინა, რაც წინა თვის მაჩვენებელზე 1.77 მილიარდი ლარით, გაცვლითი კურსის ეფექტის გარეშე 5.41 პროცენტით მეტია. დეპოზიტების ლარიზაციის კოეფიციენტი უმნიშვნელოდ, სულ რაღაც 1.11 პროცენტული პუნქტით გაიზარდა და აგვისტოს თვისთვის 39.42 პროცენტი შეადგინა. საანგარიშო პერიოდში დეპოზიტებზე საშუალო წლიური შეწონილი საბაზრო საპროცენტო განაკვეთი 6.68 პროცენტის დონეზე დაფიქსირდა. მათ შორის ლარში განთავსებულ დეპოზიტებზე 8.71 პროცენტი, ხოლო უცხოური ვალუტით განთავსებულ დეპოზიტებზე 2.54 პროცენტი იყო. უცხოური ვალუტით განთავსებულ დეპოზიტებში დოლარის წილმა 84.53 პროცენტი, ხოლო ევროს წილმა 14.11 პროცენტი შეადგინა.

მკითხველს შევახსენებ, რომ მიმდინარე წლის აგვისტოს თვეს საქართველოს საბანკო სექტორი 15 კომერციული ბანკით შეხვდა. ეროვნული ბანკის მონაცემებით, ამავე პერიოდისთვის კომერციული ბანკების მთლიანი აქტივები 1.9 მილიარდი ლარით გაიზარდა. მიუხედავად ამისა, ბოლო ერთი წლის განმავლობაში კომერციული ბანკების სერვის-ცენტრების რაოდენობა ჩვენში შემცირდა – თუ გასული წლის აგვისტოს თვის დასაწყისის მონაცემით კომერციული ბანკების 802 სერვის-ცენტრი მოქმედებდა, მიმდინარე წლის ანალოგიურ პერიოდში რაოდენობა 780 იყო. ფილიალების რაოდენობა კი 25 ერთეულით გაიზარდა. 2019 წლის აგვისტოსთვის 137 ფილიალი ფუნქციონირებდა, მიმდინარე წლის ანალოგიურ პერიოდში − 162 ფილიალი.

მარიამობისთვეს კომერციული ბანკები გაზრდილი საკრედიტო პორტფელითაც შეხვდნენ. წინა ერთ თვეში ბანკების მიერ გაცემული სესხების მოცულობა 694.04 მილიონი ლარით, გაცვლითი კურსის ეფექტის გარეშე, 0.72 პროცენტით გაიზარდა და აგვისტოსთვის 34.49 მილიარდი ლარი შეადგინა. მათ შორის ლარში სესხების მოცულობა 232.94 მილიონი ლარით, 1.61 პროცენტით, ხოლო უცხოური ვალუტით გაცემული სესხების მოცულობა 461.10 მილიონი ლარით, გაცვლითი კურსის ეფექტის გარეშე, 0.05 პროცენტით გაიზარდა.

რაზე მიანიშნებს ეს ციფრები? ექსპერტ-ანალიტიკოსთა უმრავლესობის შეფასებით, COVID-19-ის პანდემიით გამოწვეული გლობალური ეკონომიკური კრიზისის მიუხედავად, ქვეყანაში საბანკო სისტემამ შეინარჩუნა მდგრადობა, ეკონომიკურ შოკს წარმატებით გაართვა თავი და, ბოლოს, რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია, ძირითადი პარამეტრები სისტემის ლიკვიდურობის მაღალ ხარისხზე მეტყველებს.

პატივცემულ მკითხველს მოეხსენება, ჩვენში საფინანსო ბაზარზე კომერციულ ბანკებთან ერთად მიკროსაფინანსო ორგანიზაციებიც ოპერირებენ. 2018 წლის ზაფხულიდან მოყოლებული, როცა კობა გვენეტაძის უწყებამ საფინანსო-საკრედიტო სექტორს გამკაცრებული რეგულაციების სახით საკრედიტო პოლიტიკის ახალი ჩარჩო დაუდგინა, რანდენიმე მიკროსაფინანსო ორგანიზაციამ ფუნქციონირება შეწყვიტა. ეს პროცესი ბოლო ერთი წლის განმავლობაში გაგრძელდა და გასული წლის აგვისტოდან მიმდინარე წლის აგვისტომდე რეგისტრაცია კიდევ 13 მიკროსაფინანსო ორგანიზაციას გაუუქმდა. მათი რაოდენობა 42 ერთეულამდე შემცირდა.

და, ბოლოს, ეროვნული ბანკის მონაცემებით, საანგარიშო პერიოდში, აგვისტოდან − აგვისტომდე საქართველოში ვალუტის გადამცვლელი პუნქტების რაოდენობაც შემცირდა. კლება საგრძნობია – 88 ერთეული. მათი რაოდენობა 837-ს გაუტოლდა. ექსპერტების შეფასებით, ახალ რეალობაში ეს შედეგი მოსალოდნელი იყო. ეკონომიკურ საქმიანობაზე დაწესებული შეზღუდვების გამო წელს სავალუტო ჯიხურები ორი თვითა და ათი დღით დაიკეტა. იყო მხოლოდ ხარჯი, შემოსავალი კი არა. ამას დაემატა პანდემიით გამოწვეული სხვა ობიექტური ფაქტორებიც. ექსპერტების ამგვარ შეფასებას ეთანხმება ვალუტის გადამცვლელთა ასოციაციის დირექტორი ნინო ქავთარაძე. მისი განმარტებით, აღნიშნულის მიზეზებია პანდემია, საერთაშორისო ვიზიტორების არარსებობა და, ზოგადად, ქვეყანაში შექმნილი ეკონომიკური მდგომარეობა.

დღეისათვის სულ ეს არის. წამზომი წელიწადის ახალ დროს ითვლის. გამონაკლისი არ ვიქნები და ვიტყვი, რომ ცხელი შემოდგომა გველოდება. იმედია, მიმიხვდებით, პირდაპირი მნიშვნელობით ცელსიუსით ტემპერატურას არ ვგულისხმობ. ვნახოთ როგორ გაუძლებს ჩვენი საბანკო სექტორი პოლიტიკური დუღილის ტემპერატურას...

1116
ლარის სხვადასხვა ნომინალის კუპიურები

რატომ ყიდის ეროვნული ბანკი რეზერვებიდან დოლარს კობა გვენეტაძის განმარტება

44
(განახლებულია 20:41 23.09.2020)
ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის პროგნოზით, პანდემიასთან დაკავშირებული გაურკვევლობის აღმოფხვრისა და ტრადიციული წინასაარჩევნო აჟიოტაჟის გადავლის შემდეგ კურსი მის წონასწორულ ნიშნულს დაუბრუნდება.

თბილისი, 23 სექტემბერი – Sputnik. ეროვნული ბანკის ინტერვენციების მიზანი ბაზარზე უცხოური ვალუტის მიწოდებაა, აცხადებს საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტი კობა გვენეტაძე.

ეროვნული ბანკი განაგრძობს ვალუტის გაყიდვას. დღეს გამართულ მორიგ აუქციონზე მან ლარის კურსის დასტაბილურების მიზნით კიდევ 40 მილიონი აშშ დოლარი გაყიდა.

პანდემია და არჩევნები საქართველოში: რა ხდება ლარის კურსთან დაკავშირებით>>

სავალუტო ბაზრის სტაბილიზებისთვის ეროვნულმა ბანკმა სავალუტო აუქციონებზე ნახევარ წელიწადში უკვე 400 მლნ დოლარზე მეტი გაყიდა.

„ბოლო დროს ხშირად ისმის განცხადებები: „ეროვნულმა ბანკმა 20 მილიონი დოლარი გაყიდა, მაგრამ ლარი მაინც ვერ გაამყარა“. ეს არასწორია. მსურს განვმარტო, რომ ეროვნული ბანკის ინტერვენციების მიზანი ლარის გამყარება ან გაუფასურება არ გახლავთ. შეგახსენებთ, რომ საქართველოში მოქმედებს მცურავი გაცვლითი კურსის რეჟიმი... პანდემიის პერიოდში განხორციელებული ინტერვენციები ლარის კურსის საბაზრო ქცევას ხელს არ უშლის. ამჟამინდელი ინტერვენციების მიზანი ბაზარზე უცხოური ვალუტის მიწოდებაა“, – დაწერა კობა გვენეტაძემ თავის Facebook-გვერდზე.

გვენეტაძის თქმით, მიუხედავად იმისა, რომ მცურავი კურსის პირობებში შეუძლებელია იმის თქმა, თუ სად არის ამა თუ იმ ვალუტის წონასწორული კურსი, დიდი ალბათობით, დღეს ლარი წონასწორულზე მეტად გაუფასურებულია. პანდემიასთან დაკავშირებული გაურკვევლობის აღმოფხვრისა და ტრადიციული წინასაარჩევნო აჟიოტაჟის გადავლის შემდეგ კი კურსი მის წონასწორულ ნიშნულს დაუბრუნდება.

„პანდემიის გავლენა საქართველოს ეკონომიკაზე ძირითადად ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლების თითქმის განულებაში აისახა. ქვეყნის ეკონომიკურმა გუნდმა პანდემიის მიერ დაზიანებული ეკონომიკის დასახმარებლად დროის უმოკლეს პერიოდში უცხოური ვალუტით მოცულობითი დახმარება მოიზიდა, რომლის ნაწილიც, საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტებთან შეთანხმებული პროგრამის ფარგლებში, ეროვნული ბანკის ინტერვენციების მეშვეობით მიმდინარე წელს და, სავარაუდოდ, მომავალი წლის პირველ ნახევარშიც ეკონომიკას ეტაპობრივად მიეწოდება“, – აღნიშნა გვენეტაძემ.

გვენეტაძის აზრით, ისეთი სულისკვეთების განცხადებები, როგორიცაა „ეროვნულმა ბანკმა 20 მილიონი დოლარი გაყიდა, მაგრამ ლარი მაინც ვერ გაამყარა“, ნებსით თუ უნებლიეთ, მოსახლეობას და ბიზნესს არასწორი გადაწყვეტილებებისკენ უბიძგებს და, საბოლოო ჯამში, მათ მხოლოდ აზარალებს.

„ამიტომ სასურველია გავიაზროთ, რომ როგორც მთელი მსოფლიო, ასევე საქართველო უპრეცედენტოდ რთულ პერიოდს გადის. ამ გამოწვევის წინააღმდეგ სწორი ნაბიჯების გადადგმით - რისი გამოცდილებაც ეროვნულ ბანკს აქვს - ამ კრიზისს მინიმალური დანახარჯებით გადავლახავთ“, – განაცხადა გვენეტაძემ.

პანდემია სერიოზულად აისახა ლარის კურსზე. ეროვნული ვალუტის კურსზე, რომელიც ანტირეკორდებს ამყარებს, ჯერ ნავთობის, ხოლო შემდეგ მსოფლიო ეკონომიკური კრიზისი აისახა.

40 მილიონი დოლარის გაყიდვის შემდეგ საშუალო შეწონილმა გაცვლითმა კურსმა 3.2641 შეადგინა.

44
თემები:
ლარის კურსის დაცემა
ვალუტის გადამცვლელი პუნქტი

ლარის კურსი 23 სექტემბერს

517
(განახლებულია 09:23 23.09.2020)
წინა ნიშნულთან შედარებით ქართული ეროვნული ვალუტის კურსი აშშ დოლარის მიმართ 0,0242 ლარით გაუფასურდა.

თბილისი, 23 სექტემბერი  — Sputnik. საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა ლარის კურსი აშშ დოლარის მიმართ 3,2537 GEL/$1 ნიშნულზე დაადგინა.

წინა ნიშნულთან შედარებით ქართული ეროვნული ვალუტის კურსი აშშ დოლარის მიმართ 0,0242 ლარით გაუფასურდა. 

ლარის კურსი 23 სექტემბერს

 

 

517
თემები:
ლარის კურსი დღეს
ბათუმის რესპუბლიკური საავადმყოფო

ბათუმის რესპუბლიკურ საავადმყოფოში 9 პაციენტის მდგომარეობა უკიდურესად მძიმეა

0
აჭარაში კორონავირუსის შემთხვევების იმავე რაოდენობით მატებას ელოდებიან, რამდენიმე დღეში კი, სპეციალისტების გათვლებით, მოსალოდნელია კლება

თბილისი, 23 სექტემბერი – Sputnik. ბათუმის რესპუბლიკურ საავადმყოფოში 80 პაციენტის მდგომარეობა მძიმე, ცხრის კი განსაკუთრებით მძიმეა, განაცხადა თბილისის ინფექციური საავადმყოფოს სამედიცინო დირექტორმა, მარინა ეზუგბაიამ.

თბილისის საბავშვო ბაღებში ბავშვებს ინდივიდუალური ჩანთები გადაეცემა >>

ბოლო 24 საათში დარეგისტრირებული კორონავირუსის 227 ახალი შემთხვევიდან 165 აჭარაში გამოვლინდა. რეგიონში სულ ინფიცირების ათასზე მეტი აქტიური შემთხვევაა.

კლინიკაში მართვა კვალიფიციურად ხდება და ამ ეტაპისთვის მედპერსონალის რაოდენობაც საკმარისია.

„პერსონალი არის აბსოლუტურად მზად, მათ დამატებით ჩაუტარდათ ტრენინგები, მთავარია, დროულად მოხდეს დიფერენცირება ავადმყოფების, რომ მსუბუქ მდგომარეობაში მყოფი პაციენტები დროულად გადავიდნენ კლინიკებიდან კოვიდსასტუმროებში და იქაც გაგრძელდეს ეფექტური მართვა, კლინიკებში კი გამოთავისუფლდეს ადგილები მძიმე პაციენტებისთვის“, - აღნიშნა მარინა ეზუგბაიამ.

თბილისის ინფექციური საავადმყოფოს სამედიცინო დირექტორი მარინა ეზუგბაია მეორე დღეა, ბათუმში იმყოფება და ვითარებას ეცნობა.

აჭარაში არსებული ეპიდვითარება შეაფასა ასევე რეგიონის ჯანდაცვის მინისტრმა ნინო ნიჟარაძემ, რომლის განცხადებით, იმის იმედი, რომ ახალი შემთხვევების რაოდენობა მკვეთრად შემცირდება, არ უნდა გვქონდეს.

როგორც მან აღნიშნა, შემდგომი დინამიკა მთლიანად მოსახლეობაზეა დამოკიდებული. თუ ადამიანები არ დაიცავენ დადგენილ წესებს, შემთხვევების რაოდენობა არ შემცირდება.

„აჭარაში ეპიდსიტუაცია არის რთული და მომდევნო დღეებში შემთხვევების იმავე რაოდენობით მატებას ველოდებით, რამდენიმე დღის შემდეგ კი კლებას. ამ ყველაფერში მოსახლეობაც უნდა დაგვიდგეს გვერდით და დაიცვას რეკომენდაციები. ამ დროისთვის აჭარაში 600 საწოლია მობილიზებული, ხდება ავადმყოფების დიფერენციაცია, მიმდინარეობს პაციენტის მდგომარეობის შეფასება, ამის მიხედვით ნაწილდებიან ისინი კლინიკებსა და სასტუმროებში. მუდმივად ხდება გადაადგილებები კლინიკებიდან სასტუმროებში. ნაწილი პაციენტებისა გამოჯანმრთელდა, ამიტომ არსებული საწოლფონდი სრულიად ადეკვატური რაოდენობაა იმ საჭიროებისთვის, რაც დღეს აჭარაში არსებობს“, – განაცხადა ნინო ნიჟარაძემ.

კრიზისი, დისტანცია და ნიღბები: როგორ შეცვალა კორონავირუსმა მსოფლიო – ფოტო >>

საქართველოში ახალი კორონავირუსით დაავადებულთა რაოდენობა ბოლო დღე-ღამეში 227-ით გაიზარდა და 4140-ს მიაღწია, გამოჯანმრთელდა 1643 ადამიანი, გარდაიცვალა 24 პაციენტი.

საქართველოში კორონავირუსის პირველი შემთხვევა 26 თებერვალს დაფიქსირდა.

0
თემები:
COVID-19 საქართველოში