თი-ბი-სი ბანკი

საბანკო რეგულაციები მარტივდება რა იცვლება სესხის აღების მსურველებისთვის

315
(განახლებულია 20:20 20.03.2020)
საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა ფიზიკურ პირებზე სესხების გაცემის წესში ცვლილებები 17 მარტს დაამტკიცა. ამ ცვლილებებით მარტივდება უცხოურ ვალუტაში სესხის აღება.

კერძოდ, დღეს მოქმედი პრინციპით, რომელიც მთავრობამ 2019 წლის იანვრიდან აამოქმედა, უცხოურ ვალუტაში სესხის აღება მხოლოდ 200 000 ლარზე მეტის შემთხვევაშია შესაძლებელი. უფრო ნაკლები სესხი ვისაც სურდა, მას მხოლოდ ლარში შეეძლო აღება. ცვლილებების მიხედვით კი უცხოურ ვალუტაზე დაწესებული ლიმიტი 100 000 ლარამდე ჩამოდის და იმ დონეს უბრუნდება, რაც 2019 წლის იანვრამდე იყო ძალაში.

რატომ გაიზარდა ზღვარი 2019 წელს უცხოურ ვალუტაში სესხის აღებისთვის

საქართველოს მთავრობამ და ეროვნულმა ბანკმა ე.წ. პასუხისმგებლიანი დაკრედიტების პრინციპი 2019 წლის იანვრიდან შემოიღეს. რეგულაციების მიზანი ე.წ. „ჭარბვალიანობის“ შემცირება იყო. მთავრობამ და ეროვნულმა ბანკმა გადაწყვიტეს, რომ, ერთი მხრივ, ხალხისთვის სესხის აღება გაერთულებინათ, რათა „ჭარბვალიანობა“ შემცირებულიყო, იმავდროულად ხელისუფლების მიზანი ე.წ. „დედოლარიზაცია“ იყო, რაც სესხებში დოლარის წილის შემცირებას ნიშნავდა და, შესაბამისად, უნდა გაზრდილიყო ლარის წილი. მაშინდელ რამდენიმე შეზღუდვას შორის ერთ-ერთი იყო ფიზიკურ პირებზე საბანკო სესხის უცხოურ ვალუტაში ლიმიტის დაწესება - 200 000 ლარამდე სესხის აღება მხოლოდ ეროვნულ ვალუტაში გახდა შესაძლებელი. მანამდე მოქმედი ზღვარი 100 000 ლარი იყო. იმდროინდელ ვალუტის კურსს თუ გავიხსენებთ, 200 000 ლარი 75 000 დოლარს შეესაბამებოდა, 100 000 ლარიანი ზღვარის შემთხვევაში კი მსესხებელს საშუალება ჰქონდა 37 000 დოლარის მოცულობის სესხიც აეღო. შესაბამისად, ვისაც სესხის აღება დოლარში სურდა, მისთვის ეს შესაძლებლობა მნიშვნელოვნად შეიზღუდა.

ხელისუფლების ოპონენტები თუ ეკონომიკის ექსპერტების ნაწილი სესხებზე მსგავსი რეგულაციების შემოღებას თავიდანვე ეწინააღმდეგებოდნენ და ხელისუფლებას მოუწოდებდნენ, 200 000 ლარიანი ზღვარი შეემცირებინა. სესხებზე ხელმისაწვდომობის შემცირება საბოლოო ჯამში ეკონომიკის ზრდას აფერხებს და ადამიანებს, მათ შორის გადახდისუნარიანებსაც, მნიშვნელოვნად ურთულებს ამა თუ იმ ნივთის თუ უძრავი ქონების შეძენას.

 საბოლოოდ, ხელისუფლებამ მართლაც დადო ზღვრის ჩამოწევის პირობა. პრემიერმა გიორგი გახარიამ 2019 წლის ნოემბერში განაცხადა, რომ მთავრობა განიხილავდა 200 000 ლარიანი სასესხო ზღვრის 100 000 ლარამდე შემცირებას. პრემიერის ინიციატივას მოგვიანებით მთავრობაში განსხვავებული მოსაზრებებიც მოჰყვა. ფინანსთა მინისტრმა ივანე მაჭავარიანმა 2020 წლის 20 თებერვალს პარლამენტში გამოსვლისას განაცხადა, რომ უცხოურ ვალუტაში სესხების ზღვარის შემცირების საჭიროებას ვეღარ ხედავს. მისი თქმით, დაკრედიტება ისედაც მაღალი ტემპით მიდიოდა და გამარტივება საჭირო არ იყო. შემდეგ კვლავ გაჩნდა ინფორმაცია, რომ საბანკო რეგულაციები 1 მარტიდან უნდა გამარტივებულიყო, თუმცა ეს დაპირებაც გადაიდო და, საბოლოოდ, ეროვნულმა ბანკმა ფიზიკურ პირებზე სესხების გაცემის წესში ცვლილებები 17 მარტს დაამტკიცა. ნორმა ძალაში 15 აპრილიდან შედის სესხის გამცემი ყველა ორგანიზაციისთვის.

რას ნიშნავს ახალი ცვლილება

ეროვნული ბანკის მიერ გავრცელებული განცხადების მიხედვით, ცვლილებების მიზანია წესებზე დამყარებული მიდგომიდან უფრო მეტად პრინციპებზე დაფუძნებულ მიდგომაზე გადასვლა, რაც დაკრედიტების მიკრომენეჯმენტში ნაკლებ ჩარევას გულისხმობს. შედეგად – გადახდისუნარიანი მოსახლეობისთვის ფინანსებზე ხელმისაწვდომობა გაიზრდება.

ცვლილებების მიუხედავად, პასუხისმგებლიანი დაკრედიტების ძირითადი პრინციპი უცვლელი რჩება: სესხის მომსახურებამ ფინანსური სირთულეები არ უნდა შეუქმნას მსესხებელს, ვინაიდან სესხი გაიცემა იმ პირებზე, ვისაც ვალდებულების ადეკვატური შემოსავლები აქვს.

უფრო კონკრეტულად ცვლილებები ითვალისწინებს შემდეგს:

იცვლება მსესხებლის შემოსავლის შესწავლის წესი: მსესხებლის შემოსავლების შესწავლა კვლავ სავალდებულოა, თუმცა შემოსავლის დადგენის პრაქტიკა აღარ იქნება წესად გაწერილი (მაგალითად, არაფორმალური დასაქმებისას ადგილზე ვიზიტი) და საფინანსო ინსტიტუტი შეძლებს თავად, შიდა პროცედურებით განსაზღვროს შემოსავლის დადგენის წესი.

სესხის მომსახურების კოეფიციენტების ზღვრების რაოდენობა ოთხიდან ორამდე მცირდება. აქამდე თუ ყოველთვიური შემოსავალი დაითვლებოდა: 1000 ლარამდე; 1000-დან 2000 ლარამდე; 2000-დან 4000 ლარამდე და 4. 4000 ლარიდან ზემოთ, ახლა ამოქმედდება ორი კოეფიციენტი:  შემოსავალი 1000 ლარამდე და შემოსავალი 1000 ლარს ზემოთ.

1000 ლარამდე შემოსავლის შემთხვევაში იმ მოცულობის სესხის აღება იქნება შესაძლებელი, რომ ყოველთვიურად სესხის მომსახურებას მაქსიმუმ შემოსავლის 20% მოხმარდეს, თუ სესხი დოლარშია, ან შემოსავლის 25%-მდე, თუ კრედიტი ლარშია გამოტანილი.

თუ მსესხებელს თვეში 1000 ლარზე მეტი შემოსავალი ექნება, მაშინ ის შეძლებს მაქსიმუმ იმ მოცულობის სესხის აღებას, რომ ყოველთვიურად შემოსავლის 30% მოახმაროს დოლარში აღებული სესხის მომსახურებას, ან 50% მიმართოს მომსახურებაზე, თუ სესხი ლარშია აღებული.

ამას გარდა, იზრდება იპოთეკური სესხების მაქსიმალური ვადიანობა ლარში გაცემული სესხებისათვის 15-დან 20 წლამდე.

საზღვარგარეთიდან შემოსავლის არსებობის შემთხვევაში ბინის შეძენისას სესხის უზრუნველყოფის (LTV) კოეფიციენტზე მოთხოვნა მსუბუქდება 60%-დან 70%-მდე. ანუ, იმავე შემოსავლის პირობებში მეტი სესხის აღება იქნება შესაძლებელი.

„თიბისი ბანკის“ გენერალური დირექტორის ვახტანგ ბუცხრიკიძის თქმით, ცვლილებები სესხის გაცემას გაამარტივებს.

„ადამიანებს სესხის აღება პროცედურულად გაუმარტივდებათ. მნიშვნელოვანია ის, რომ წესებზე დამყარებული მიდგომები იცვლება და პრინციპებზე დამყარებულ მიდგომებზე გადავდივართ. მაგალითად, თვითდასაქმებულებთან დაკავშირებით ბანკები ჩვენ თვითონ განვსაზღვრავთ იმ ფორმულირებებს, თუ როგორ გავცეთ სესხები. რა თქმა უნდა, ამ პრინციპებს შევათანხმებთ ეროვნულ ბანკთან“, – განაცხადა ბუცხრიკიძემ.

 

თემურ იოსელიანი

315
გიორგი გახარია

პრემიერმა იმედი გამოთქვა, რომ სახელმწიფო ბიუჯეტი ახალ წლამდე იქნება მიღებული

45
(განახლებულია 21:25 03.12.2020)
მომავალი წლის ბიუჯეტი მიმართულია პანდემიასთან ბრძოლისკენ, მოსახლეობისა და ბიზნესის დახმარებისკენ, ასევე ეკონომიკის აღდგენისკენ, განაცხადა გახარიამ.

თბილისი, 3 დეკემბერი – Sputnik. საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა გიორგი გახარიამ იმედი გამოთქვა, რომ ოპოზიცია, რომელიც სადეპუტატო მანდატებზე უარს აცხადებს და პარლამენტში შესვლას არ აპირებს, შეცვლის გადაწყვეტილებას და მონაწილეობას მიიღებს 2021 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის განხილვაში.

პარლამენტის პირველი სხდომა 13 დეკემბრამდე უნდა ჩატარდეს. პირველი სხდომის დღეს ოპოზიციონერი დეპუტატები გეგმავენ ხელი მოაწერონ მემორანდუმს იმის თაობაზე, რომ არ შევლენ პარლამენტში და მოითხოვენ რიგგარეშე არჩევნების ჩატარებას. 

„ბიუჯეტი არის ქვეყნის მთავარი საფინანსო დოკუმენტი, რომლის განხილვაც უნდა დაიწყოს პარლამენტში და უკიდურესად მნიშვნელოვანია, რომ ამ განხილვებში მონაწილეობა მიიღოს ყველა იმ პოლიტიკურმა ძალამ, რომელსაც ნდობა გამოუცხადა საქართველოს მოქალაქემ და, შესაბამისად, დაავალა ქვეყნისთვის მსგავსი, სისტემურად მნიშვნელოვანი დოკუმენტების განხილვაში მონაწილეობის მიღება. იმედი გვაქვს, ასეც მოხდება და უახლოეს პერიოდში, ახალ წლამდე ჩვენ გვექნება ბიუჯეტის ირგვლივ საინტერესო, თუმცა მწვავე დისკუსიების შესაძლებლობა“, – აღნიშნა გახარიამ ხუთშაბათს გამართულ მთავრობის სხდომაზე.

2021 წლის საქართველოს ბიუჯეტის მიზანი

გახარიას თქმით, მომავალი წლის ბიუჯეტი მიზნად ისახავს პანდემიასთან ბრძოლას, მოსახლეობისა და ბიზნესის დახმარებას, ასევე ეკონომიკის აღდგენას. 

„ბიუჯეტი არის დაბალანსებული, რომლის ძირითადი მიზნებია პანდემიასთან ბრძოლა, მიზნობრივი სოციალური დახმარება მოსახლეობისთვის, ბიზნესისთვის და, რა თქმა უნდა, ეკონომიკის მომზადება პოსტკრიზისული ეკონომიკის აღდგენისთვის. ეს არის ბიუჯეტი, რომელზეც ჩვენ ვიმუშავეთ სავალუტო ფონდთან ერთად. წარმოდგენილია დაბალანსებული ბიუჯეტი, რომელიც ითვალისწინებს ყველა იმ ძირითად კომპონენტს, რომელიც აუცილებელია კრიზისში, აუცილებელია პანდემიის წინააღმდეგ ბრძოლასა და ეკონომიკური კრიზისის გამკლავებაში“, – აღნიშნა გახარიამ.

კორონავირუსთან ბრძოლის ანტიკრიზისული გეგმის მეოთხე ეტაპის განსახორციელებლად ბიუჯეტიდან გამოიყოფა 1,4 მილიარდი ლარი. 280 მილიონი 2020 წელს დაიხარჯება, დარჩენილი 1,1 მილიარდი ლარი კი - 2021 წელს.

ბიუჯეტის პროექტის თანახმად, 450 მილიონი ლარი მოხმარდება ჯანდაცვის სფეროს, აქედან 400 მილიონს მიიღებს ჯანდაცვის სამინისტრო, 50 მილიონს - ეკონომიკის სამინისტრო. თანხა კორონავირუსით დაავადებულების მკურნალობას, ტესტების, ვაქცინების შეძენას და ვირუსის გავრცელების პრევენციულ ღონისძიებებს მოხმარდება. 

გარდა ამისა, მომავალი წლის ბიუჯეტში გათვალისწინებულია მოქალაქეთა მიზნობრივი დახმარებაც, რისთვისაც ბიუჯეტიდან გამოიყოფა 540 მილიონი ლარი, ბიზნესის მხარდასაჭერად კი 430 მილიონი ლარი.

პრემიერმა ასევე აღნიშნა, რომ დღეიდან დაიწყება შემოსავლების სამსახურში იმ მოქალაქეთა განცხადებების მიღება, რომელთაც პანდემიის გამო სამსახური დაკარგეს.

„ფინანსთა სამინისტროს უკვე აქვს მიღებული დავალება, რომ ეს დახმარება გაიცეს ახალ წლამდე, ხოლო მოქალაქეებმა დროულად უნდა მიმართონ შესაბამის დაწესებულებას, რათა მათ ეს დახმარება მიიღონ“, – აღნიშნა გახარიამ.

მომავალი წლის ბიუჯეტში გათვალისწინებულია ასევე პენსიების ზრდა. კანონმდებლობის თანახმად, პენსია ყოველწლიურად უნდა გაიზარდოს, პენსიონერებს კი არ უნდა უწევდეთ ლოდინი არჩევნებიდან არჩევნებამდე, ხაზგასმით აღნიშნა გახარიამ.

საქართველოში მიღებული კანონმდებლობის შესაბამისად, 70 წლამდე პენსიონერების პენსია მოიმატებს ინფლაციის გათვალისწინებით, ხოლო 70 წელს გადაცილებული პენსიონერების პენსია - ინფლაციისა და ეკონომიკური ზრდის 80%-ის გათვალისწინებით. 

ბიუჯეტის პროექტის თანახმად, 1 იანვრიდან 70 წლამდე ასაკის პენსიონერები მიიღებენ 240-ლარიან პენსიას, 70 წელს გადაცილებულები კი 275-ლარიან პენსიას. ქვეყნის ბიუჯეტში საპენსიო უზრუნველყოფისთვის გამოყოფილია 2,6 მილიარდი ლარი. დღეისათვის პენსიონერები 220 ლარს იღებენ, 70 წელს გადაცილებულები - 250 ლარს.

გახარიამ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ კრიზისის პირობებში იზრდება ინფრასტრუქტურული პროექტების დაფინანსება, შესაბამისად, რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს ბიუჯეტი (4 მილიარდი ლარი).

მთავრობა იძულებით გადაადგილებულ პირთა საცხოვრებელი ფართებით უზრუნველყოფისთვის 103 მილიონი ლარის გამოყოფას გეგმავს.

გარდა ამისა, მომავალი წლიდან გაიზრდება განათლების, სოფლის მეურნეობის, ეკონომიკის სამინისტროსა და იმ უწყებების დაფინანსება, რომლებზეც პოსტკრიზისულ პერიოდში ქვეყნის ეკონომიკის სწრაფი აღდგენაა დამოკიდებული.

45
თემები:
საქართველოს ეკონომიკა
ლარის კუპიურები

ეროვნულმა ბანკმა მორიგი სავალუტო ინტერვენცია განახორციელა: მიწოდებამ მოთხოვნას გადააჭარბა

44
(განახლებულია 21:16 03.12.2020)
სავალუტო ბაზრის სტაბილიზაციის მიზნით ეროვნულმა ბანკმა რვა თვეში უკვე 25 აუქციონი ჩაატარა, რომლებზეც ჯამში 843,2 მილიონი დოლარი გაყიდა.

თბილისი, 3 დეკემბერი – Sputnik. საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა მორიგი სავალუტო აუქციონი ჩაატარა, რომელზეც ლარის კურსმა დოლარის მიმართ შეადგინა 3,3111 GEL/$1.

ეროვნულმა ბანკმა აუქციონზე გამოიტანა 25 მილიონი დოლარი, თუმცა მოთხოვნილება ვალუტაზე ჩამოუვარდებოდა შეთავაზებას და მხოლოდ 19,8 მილიონი დოლარი გაიყიდა.

სავალუტო ბაზრის სტაბილიზაციის მიზნით გაზაფხულიდან მოყოლებული ეროვნულმა ბანკმა რვა თვეში უკვე 25 აუქციონი ჩაატარა, რომლებზეც ჯამში 843,2 მილიონი დოლარი გაყიდა. ლარის ანტირეკორდი 27 მარტს დაფიქსირდა, როდესაც ეროვნული ვალუტის კურსი დაეცა ნიშნულამდე 3,4842 GEL/$1.

პარასკევს, 4 დეკემბერს საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა აშშ დოლარის მიმართ ლარის ოფიციალური გაცვლითი კურსი დაადგინა ნიშნულზე 3.3119 GEL/$1.

  • დოლარის მიმართ ლარის ოფიციალური გაცვლითი კურსი 2009 წლის მაისიდან Bloomberg-ის სავაჭრო სისტემის ბანკთაშორის ბაზარზე გარიგებების აგრეგირების მეშვეობით განისაზღვრება. 1 ოქტომბრიდან ქართული სავალუტო ბაზარი Bmatch Bloomberg-ის სისტემაში ვაჭრობაზე გადავიდა.

როგორც ამას წინათ ეროვნულმა ბანკმა განაცხადა, ის გამოიყენებს მის ხელთ არსებულ ყველა ინსტრუმენტს ფასების სტაბილურობის უზრუნველსაყოფად, მათ შორის, სავალუტო ინტერვენციებსა და სააღრიცხვო განაკვეთებს.

სავალუტო აუქციონებთან ერთად ეროვნული ბანკი ზედმეტი რყევების შესამცირებლად ყოველდღიურად იყენებს ინტერვენციებს. კერძოდ, როდესაც გაცვლითი კურსის რყევა დღის განმავლობაში წინასწარ დადგენილ ნიშნულს ასცდება, ეროვნული ბანკი გარკვეულ თანხაზე უცხოური ვალუტით ვაჭრობაში მონაწილეობს.

გარდა ამისა, წელს ეროვნული ბანკი ინტერვენციისთვის იყენებს ვალუტას, რომელსაც ქვეყანა საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტებისგან კრედიტებისა თუ გრანტების სახით კორონავირუსის პანდემიის შედეგების აღმოსაფხვრელად იღებს.

 

44
თემები:
საქართველოს ეკონომიკა
ფეხბურთი

სომხეთს და აზერბაიჯანს საერთაშორისო საფეხბურთო მატჩების შინ ჩატარების უფლება მისცეს

0
(განახლებულია 00:03 04.12.2020)
სომხეთსა და აზერბაიჯანს საერთაშორისო მატჩების ჩატარება უეფამ 20 ოქტომბერს რეგიონში მიმდინარე სამხედრო მოქმედებების გამო აუკრძალა

თბილისი, 4 დეკემბერი – Sputnik. სომხეთს და აზერბაიჯანს UEFA-ს ეგიდით სატურნირო მატჩების საკუთარ მოედნებზე ჩატარების უფლება კვლავ მისცეს, ნათქვამია UEFA-ს აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილებაში.

აღნიშნული გადაწყვეტილება განპირობებულია 9 ნოემბრის სამმხრივი განცხადებით, რომელიც მთიან ყარაბაღში ცეცხლის შეწყვეტას ითვალისწინებს.

სომხეთსა და აზერბაიჯანს საერთაშორისო მატჩების ჩატარება უეფამ 20 ოქტომბერს რეგიონში მიმდინარე სამხედრო მოქმედებების გამო აუკრძალა. ამ აკრძალვის გამო სომხეთისა და აზერბაიჯანის ნაკრებები ერთა ლიგის მატჩებს ნოემბერში მართავდნენ ნეიტრალურ მოედნებზე, ისევე როგორც ამ ქვეყნების კლუბები, რომლებიც ევროთასებში ასპარეზობდნენ.

შეგახსენებთ, სექტემბრის ბოლო მთიან ყარაბაღში შეიარაღებული კონფლიქტი დაიწყო, რომელშიც სომხეთმა და აზერბაიჯანმა ერთმანეთი დაადანაშაულეს. რუსეთის შუამავლობით ქვეყნები 202 წლის 10 ნოემბრიდან სამხედრო მოქმედებების სრულ შეწყვეტაზე შეთანხმდნენ.

ხელშეკრულების პირობების მიხედვით, სომხეთი და აზერბაიჯანი დაკავებულ პოზიციებზე რჩებიან, მთიანი ყარაბაღის ტერიტორიაზე რუსი სამშვიდობოები შედიან. ისინი მხარეთა გამყოფი ხაზისა და ყარაბაღისა და სომხეთის დამაკავშირებელი დერეფნის გასწვრივ ლაგდებიან. გარდა ამისა, სომხეთი რამდენიმე რაიონს თმობს.

0
თემები:
სპორტის ამბები