თი-ბი-სი ბანკი

საბანკო რეგულაციები მარტივდება რა იცვლება სესხის აღების მსურველებისთვის

307
(განახლებულია 20:20 20.03.2020)
საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა ფიზიკურ პირებზე სესხების გაცემის წესში ცვლილებები 17 მარტს დაამტკიცა. ამ ცვლილებებით მარტივდება უცხოურ ვალუტაში სესხის აღება.

კერძოდ, დღეს მოქმედი პრინციპით, რომელიც მთავრობამ 2019 წლის იანვრიდან აამოქმედა, უცხოურ ვალუტაში სესხის აღება მხოლოდ 200 000 ლარზე მეტის შემთხვევაშია შესაძლებელი. უფრო ნაკლები სესხი ვისაც სურდა, მას მხოლოდ ლარში შეეძლო აღება. ცვლილებების მიხედვით კი უცხოურ ვალუტაზე დაწესებული ლიმიტი 100 000 ლარამდე ჩამოდის და იმ დონეს უბრუნდება, რაც 2019 წლის იანვრამდე იყო ძალაში.

რატომ გაიზარდა ზღვარი 2019 წელს უცხოურ ვალუტაში სესხის აღებისთვის

საქართველოს მთავრობამ და ეროვნულმა ბანკმა ე.წ. პასუხისმგებლიანი დაკრედიტების პრინციპი 2019 წლის იანვრიდან შემოიღეს. რეგულაციების მიზანი ე.წ. „ჭარბვალიანობის“ შემცირება იყო. მთავრობამ და ეროვნულმა ბანკმა გადაწყვიტეს, რომ, ერთი მხრივ, ხალხისთვის სესხის აღება გაერთულებინათ, რათა „ჭარბვალიანობა“ შემცირებულიყო, იმავდროულად ხელისუფლების მიზანი ე.წ. „დედოლარიზაცია“ იყო, რაც სესხებში დოლარის წილის შემცირებას ნიშნავდა და, შესაბამისად, უნდა გაზრდილიყო ლარის წილი. მაშინდელ რამდენიმე შეზღუდვას შორის ერთ-ერთი იყო ფიზიკურ პირებზე საბანკო სესხის უცხოურ ვალუტაში ლიმიტის დაწესება - 200 000 ლარამდე სესხის აღება მხოლოდ ეროვნულ ვალუტაში გახდა შესაძლებელი. მანამდე მოქმედი ზღვარი 100 000 ლარი იყო. იმდროინდელ ვალუტის კურსს თუ გავიხსენებთ, 200 000 ლარი 75 000 დოლარს შეესაბამებოდა, 100 000 ლარიანი ზღვარის შემთხვევაში კი მსესხებელს საშუალება ჰქონდა 37 000 დოლარის მოცულობის სესხიც აეღო. შესაბამისად, ვისაც სესხის აღება დოლარში სურდა, მისთვის ეს შესაძლებლობა მნიშვნელოვნად შეიზღუდა.

ხელისუფლების ოპონენტები თუ ეკონომიკის ექსპერტების ნაწილი სესხებზე მსგავსი რეგულაციების შემოღებას თავიდანვე ეწინააღმდეგებოდნენ და ხელისუფლებას მოუწოდებდნენ, 200 000 ლარიანი ზღვარი შეემცირებინა. სესხებზე ხელმისაწვდომობის შემცირება საბოლოო ჯამში ეკონომიკის ზრდას აფერხებს და ადამიანებს, მათ შორის გადახდისუნარიანებსაც, მნიშვნელოვნად ურთულებს ამა თუ იმ ნივთის თუ უძრავი ქონების შეძენას.

 საბოლოოდ, ხელისუფლებამ მართლაც დადო ზღვრის ჩამოწევის პირობა. პრემიერმა გიორგი გახარიამ 2019 წლის ნოემბერში განაცხადა, რომ მთავრობა განიხილავდა 200 000 ლარიანი სასესხო ზღვრის 100 000 ლარამდე შემცირებას. პრემიერის ინიციატივას მოგვიანებით მთავრობაში განსხვავებული მოსაზრებებიც მოჰყვა. ფინანსთა მინისტრმა ივანე მაჭავარიანმა 2020 წლის 20 თებერვალს პარლამენტში გამოსვლისას განაცხადა, რომ უცხოურ ვალუტაში სესხების ზღვარის შემცირების საჭიროებას ვეღარ ხედავს. მისი თქმით, დაკრედიტება ისედაც მაღალი ტემპით მიდიოდა და გამარტივება საჭირო არ იყო. შემდეგ კვლავ გაჩნდა ინფორმაცია, რომ საბანკო რეგულაციები 1 მარტიდან უნდა გამარტივებულიყო, თუმცა ეს დაპირებაც გადაიდო და, საბოლოოდ, ეროვნულმა ბანკმა ფიზიკურ პირებზე სესხების გაცემის წესში ცვლილებები 17 მარტს დაამტკიცა. ნორმა ძალაში 15 აპრილიდან შედის სესხის გამცემი ყველა ორგანიზაციისთვის.

რას ნიშნავს ახალი ცვლილება

ეროვნული ბანკის მიერ გავრცელებული განცხადების მიხედვით, ცვლილებების მიზანია წესებზე დამყარებული მიდგომიდან უფრო მეტად პრინციპებზე დაფუძნებულ მიდგომაზე გადასვლა, რაც დაკრედიტების მიკრომენეჯმენტში ნაკლებ ჩარევას გულისხმობს. შედეგად – გადახდისუნარიანი მოსახლეობისთვის ფინანსებზე ხელმისაწვდომობა გაიზრდება.

ცვლილებების მიუხედავად, პასუხისმგებლიანი დაკრედიტების ძირითადი პრინციპი უცვლელი რჩება: სესხის მომსახურებამ ფინანსური სირთულეები არ უნდა შეუქმნას მსესხებელს, ვინაიდან სესხი გაიცემა იმ პირებზე, ვისაც ვალდებულების ადეკვატური შემოსავლები აქვს.

უფრო კონკრეტულად ცვლილებები ითვალისწინებს შემდეგს:

იცვლება მსესხებლის შემოსავლის შესწავლის წესი: მსესხებლის შემოსავლების შესწავლა კვლავ სავალდებულოა, თუმცა შემოსავლის დადგენის პრაქტიკა აღარ იქნება წესად გაწერილი (მაგალითად, არაფორმალური დასაქმებისას ადგილზე ვიზიტი) და საფინანსო ინსტიტუტი შეძლებს თავად, შიდა პროცედურებით განსაზღვროს შემოსავლის დადგენის წესი.

სესხის მომსახურების კოეფიციენტების ზღვრების რაოდენობა ოთხიდან ორამდე მცირდება. აქამდე თუ ყოველთვიური შემოსავალი დაითვლებოდა: 1000 ლარამდე; 1000-დან 2000 ლარამდე; 2000-დან 4000 ლარამდე და 4. 4000 ლარიდან ზემოთ, ახლა ამოქმედდება ორი კოეფიციენტი:  შემოსავალი 1000 ლარამდე და შემოსავალი 1000 ლარს ზემოთ.

1000 ლარამდე შემოსავლის შემთხვევაში იმ მოცულობის სესხის აღება იქნება შესაძლებელი, რომ ყოველთვიურად სესხის მომსახურებას მაქსიმუმ შემოსავლის 20% მოხმარდეს, თუ სესხი დოლარშია, ან შემოსავლის 25%-მდე, თუ კრედიტი ლარშია გამოტანილი.

თუ მსესხებელს თვეში 1000 ლარზე მეტი შემოსავალი ექნება, მაშინ ის შეძლებს მაქსიმუმ იმ მოცულობის სესხის აღებას, რომ ყოველთვიურად შემოსავლის 30% მოახმაროს დოლარში აღებული სესხის მომსახურებას, ან 50% მიმართოს მომსახურებაზე, თუ სესხი ლარშია აღებული.

ამას გარდა, იზრდება იპოთეკური სესხების მაქსიმალური ვადიანობა ლარში გაცემული სესხებისათვის 15-დან 20 წლამდე.

საზღვარგარეთიდან შემოსავლის არსებობის შემთხვევაში ბინის შეძენისას სესხის უზრუნველყოფის (LTV) კოეფიციენტზე მოთხოვნა მსუბუქდება 60%-დან 70%-მდე. ანუ, იმავე შემოსავლის პირობებში მეტი სესხის აღება იქნება შესაძლებელი.

„თიბისი ბანკის“ გენერალური დირექტორის ვახტანგ ბუცხრიკიძის თქმით, ცვლილებები სესხის გაცემას გაამარტივებს.

„ადამიანებს სესხის აღება პროცედურულად გაუმარტივდებათ. მნიშვნელოვანია ის, რომ წესებზე დამყარებული მიდგომები იცვლება და პრინციპებზე დამყარებულ მიდგომებზე გადავდივართ. მაგალითად, თვითდასაქმებულებთან დაკავშირებით ბანკები ჩვენ თვითონ განვსაზღვრავთ იმ ფორმულირებებს, თუ როგორ გავცეთ სესხები. რა თქმა უნდა, ამ პრინციპებს შევათანხმებთ ეროვნულ ბანკთან“, – განაცხადა ბუცხრიკიძემ.

 

თემურ იოსელიანი

307
ღვინის სექციაა

ცნობადობის გაზრდა: რამდენს ხარჯავს საქართველო ღვინის ბაზრების ათვისებაზე

52
(განახლებულია 20:29 25.09.2020)
ქართული მეღვინეობა კორონავირუსის პანდემიისა და ქვეყნებს შორის სავაჭრო ოპერაციების შემცირების გამო ზარალს განიცდის.

თბილისი, 25 სექტემბერი – Sputnik. საქართველო ახალი საექსპორტო ბაზრების ასათვისებლად წელიწადში დაახლოებით 9 მილიონ ლარს ხარჯავს, ამასთან, არც ერთი თეთრი არ დახარჯულა რუსულ ბაზარზე ქართული ღვინის პოპულარიზაციაზე, განაცხადა საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრმა ლევან დავითაშვილმა.

მინისტრის თქმით, როდესაც მან 2012 წელს ღვინის ეროვნულ სააგენტოში დაიწყო მუშაობა, მარკეტინგული ბიუჯეტი შეადგენდა დაახლოებით 1,5 მლნ ლარს, რომლის მხოლოდ მესამედი იქნა გამოყენებული. 

„ახალი ბაზრების ასათვისებლად დღეს ჩვენ დაახლოებით 9 მილიონ ლარს ვხარჯავთ. ეს არის სახელმწიფოს დანახარჯი, რომელსაც, რა თქმა უნდა, ემატება კერძო კომპანიების მარკეტინგული აქტივობა და არც ერთი თეთრი არ დახარჯულა რუსეთის ბაზარზე ქართული ღვინის პრომოციაზე“, – განაცხადა მინისტრმა ტელეარხ „იმედის“ ეთერში.

სტატისტიკური მონაცემებით, ქართული ღვინო ყველაზე დიდი რაოდენობით რუსეთში გადის – 2019 წელს ქართული ღვინის მთელი ექსპორტის 62,1%-ზე მეტი რუსეთში გავიდა.

„ყველა დანახარჯი რუსული ბაზრის მიღმაა, იმისთვის, რომ ქართული ღვინის ცნობადობა სხვა ქვეყნებშიც გაიზარდოს“, – განაცხადა ლევან დავითაშვილმა.

ამასთან მინისტრმა დასძინა, რომ დიდი პროგრესის მიუხედავად, ჯერ კიდევ ძალიან ბევრი საქმეა გასაკეთებელი.

„არ მინდა საზოგადოებას შთაბეჭდილება შეექმნას, რომ ჩვენ კმაყოფილი ვართ ჩვენი შედეგებით და ვამბობთ, რომ ყველაფერი კარგად არის. არც სოფლის მეურნეობაში და არც ერთი სხვა მიმართულებით არ ვართ კმაყოფილი და ძალიან ბევრია გასაკეთებელი, თუმცა, არ შეიძლება, პროგრესი არ დავინახოთ“, – აღნიშნა დავითაშვილმა.

მისი აზრით, სოფლის მეურნეობა განვითარების გზის დასაწყისშია და ეს მეღვინეობის სექტორსაც ეხება.

„ჩვენ ვსაუბრობთ განვითარების დინამიკაზე და არა იმაზე, რომ სასურველ შედეგს მივაღწიეთ. მაგალითად, ჩემი მოლოდინია, რომ ღვინო მილიარდის შემომტანი იყოს საქართველოსთვის. ამის პოტენციალი ამ ქვეყანას გააჩნია, თუმცა ამას მრავალწლიანი, თანმიმდევრული მუშაობა სჭირდება“, – განაცხადა დავითაშვილმა.

საქართველოს სოფლის მეურნეობის ფლაგმანი

სოფლის მეურნეობის მინისტრის აზრით, მეღვინეობას ეკონომიკურად მნიშვნელოვანი პოზიცია უჭირავს, რადგან ღვინის ექსპორტი ქვეყნის საერთო ექსპორტის თითქმის 10%-ს შეადგენს და უამრავი ადამიანია დაკავშირებული და ჩართული ღვინის ინდუსტრიაში, რომელიც სწრაფად იზრდება.

მისი თქმით, ღვინო საქართველოს იდენტობის ნაწილია და სახელმწიფო ყველა ღონეს ხმარობს ამ სექტორის შესანარჩუნებლად.

„ჩვენ ყველას გვესმის, რომ 2020 წელს კორონავირუსმა მთელ მსოფლიოში, განსაკუთრებით, საქართველოში დააზარალა ღვინის სექტორი, რადგანაც ის გაყიდვის ძირითადი არხი, რომელიც უკავშირდებოდა სასტუმროებს, რესტორნებს, ბარებს, მთელი გაზაფხულის მანძილზე იყო დაკეტილი და თუ ყველა სხვა სექტორში ჩვენ გვაქვს ზრდა, მიუხედავად პრობლემებისა, ღვინის სექტორში ძალიან მძიმე სიტუაცია იყო“, – აღნიშნა მინისტრმა. 

მისი სიტყვებით, სახელმწიფოს ამიტომაც მოუწია დიდი თანხის გამოყოფა ქართული ღვინის კომპანიების მსყიდველობითი უნარის ასამაღლებლად. მათ შორის არის სახელმწიფო კომპანიაც, რომელიც ჭარბ მოსავალს იბარებს ბაზარზე ფერმერების მდგომარეობის შესანარჩუნებლად.

„თუ დარგს ზურგს შევაქცევთ, ერთ წელიწადში ისეთ ზიანს მივიღებთ, რომლის გამოსწორება ძალიან რთული იქნება. ამიტომ დარგისთვის მდგრადობის შენარჩუნება არის აუცილებელი და მჯერა, რომ ღვინის სექტორი საქართველოს სოფლის მეურნეობის ფლაგმანია და იქნება მომავალში და ძალიან დიდ როლს შეასრულებს“, – განაცხადა ლევან დავითაშვილმა.

ქართული მეღვინეობა კორონავირუსის პანდემიისა და ქვეყნებს შორის სავაჭრო ოპერაციების შემცირების გამო ზარალს განიცდის. საქართველოდან ღვინის ექსპორტი ბოლო წლების განმავლობაში პირველად შემცირდა. „საქსტატის“ მონაცემებით, ღვინის ექსპორტი 2020 წლის იანვრიდან აგვისტოს ჩათვლით, გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით, 8,6%-ით დაეცა.

კორონავირუსამდე

საქართველოდან 2019 წელს ღვინის რეკორდული რაოდენობის ექსპორტი განხორციელდა – მსოფლიოს 53 ქვეყანაში 94 მლნ ბოთლი გავიდა, რაც 9%-ით აღემატება 2018 წლის ანალოგიურ მაჩვენებელს და ამავდროულად ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია დამოუკიდებელი საქართველოს ისტორიაში, აცხადებდა საქართველოს ღვინის ეროვნული სააგენტო. 

2019 წელს ექსპორტირებული ღვინის ღირებულებამ 240 მლნ დოლარს მიაღწია – 17%-ით მეტი 2018 წლის მაჩვენებელზე. 2019 წელს საზღვარგარეთ ღვინო 341-მა კომპანიამ გაიტანა.

2019 წელს ყველაზე მეტი ღვინო რუსეთში გავიდა. ლიდერი ქვეყნების ხუთეულში მოხვდნენ ასევე უკრაინა, ჩინეთი, პოლონეთი და ყაზახეთი.

საზღვარგარეთ ყველაზე პოპულარული ქართული ღვინო ნახევრადტკბილი „ქინძმარაულია“ – 2019 წელს საქართველოდან 17,4 მილიონი ბოთლი „ქინძმარაული“ გავიდა. ყველაზე პოპულარული ქართული ღვინოების ხუთეულშია ასევე „მუკუზანი“, „წინანდალი“, „ახაშენი“ და „ხვანჭკარა“.

52
თემები:
ღვინის კულტურა და მეღვინეობა
რთველი

რთველი 2020: ფერმერებმა 170 ათასი ტონა ყურძენი ჩააბარეს

97
(განახლებულია 19:57 25.09.2020)
საქართველოს მთავრობამ წელს COVID-19-ის პანდემიის შედეგად დაზარალებული მევენახეობა-მეღვინეობის დარგის მხარდასაჭერად „რქაწითელისა“ და „კახური მწვანეს“ ჯიშის ყურძნის სუბსიდირება გადაწყვიტა.

თბილისი, 25 სექტემბერი – Sputnik. საქართველოში „რთველი 2020“-ის ფარგლებში ამ დროისათვის დაახლოებით 170 ათასი ტონა ყურძენია გადამუშავებული, იუწყება ღვინის ეროვნული სააგენტო.

კახეთში ყურძნის მოსავლის აღების სეზონი 22 აგვისტოს დაიწყო. გადამუშავების პროცესში 60-ზე მეტი ღვინის საწარმოა ჩართული. ჩაბარებული ყურძნის ღირებულება ამ დროისათვის 172 მილიონ ლარზე მეტს შეადგენს. 

25 სექტემბრის მონაცემებით, კახეთის რეგიონში გადამუშავებულია 123 ათასი ტონა „რქაწითელი“, 39 ათასი ტონა „საფერავი“, 2,8 ათასი ტონა „კახური მწვანე“ და სხვადასხვა ჯიშის ყურძენი.

მოსავლის დაბინავება კახეთის ყველა მუნიციპალიტეტში მიმდინარეობს.

მიმდინარე წელს COVID-19 პანდემიის შედეგად დაზარალებული მევენახეობა-მეღვინეობის დარგის მხარდასაჭერად, საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით, „რქაწითელისა“ და „კახური მწვანეს“ ჯიშის ყურძნის სუბსიდირება განხორციელდება.

სუბსიდიას მიიღებს ღვინის კომპანია, რომელიც შეისყიდის და გადაამუშავებს კახეთის რეგიონში მოწეულ, არანაკლებ 1000 ტონა „რქაწითელის“ ან „კახური მწვანეს“ ჯიშის ყურძენს. ამასთან, შესყიდულ 1 კგ ყურძენში ყურძნის ჩამბარებელს გადაუხდის არანაკლებ 0,80 ლარს. 1 კგ ყურძნის შესყიდვისას ღვინის კომპანიებზე გაიცემა სუბსიდია – 1 კგ „რქაწითელზე“ ან „კახურ მწვანეზე“ – 0,30 ლარი.

97
თემები:
საქართველოს სოფლის მეურნეობა
კორონავირუსის ეპიდემია. ჟურნალისტები პირბადეებით

ვინ და როგორ აშუქებს არჩევნებს? სპეციალისტებმა ქართული მასმედია გააანალიზეს

0
ყველაზე კრიტიკული ტონი მთავრობის მიმართ ჰქონდა :მთავარ არხს“ – 72%, ხოლო ყველაზე დადებითი Postv–ს – 33%

თბილისი, 26 სექტემბერი - Sputnik. ქართული მასმედია ყველაზე მეტ ყურადღებას უთმობს მმართველი პარტია „ქართული ოცნება – დემოკრატიული საქართველოს“ საქმიანობის გაშუქებას. შემდეგ მოდიან ოპოზიციური პარტიები „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“ და „ევროპული საქართველო“.

ამაზე მეტყველებს საპარლამენტო არჩევნების შუალედური მედიამონიტორინგის შედეგები. მედიამონიტორინგმა მასობრივი ინფორმაციის 43 საშუალება მოიცვა: 12 ტელეარხი, 10 რადიო, რვა გაზეთი და 13 ონლაინ–გამოცემა. კვლევა 15 ივნისიდან 31 აგვისტოს ჩათვლით პერიოდში ჩატარდა.

არჩევნები 2020: „ოდირმა“ საქართველოში სადამკვირვებლო მისია გახსნა>>

მედიამონიტორინგი ხორციელდება ევროკავშირისა და გაეროს განვითარების პროგრამის (UNDP) მხარდაჭერით და სამ არასამთავრობო ორგანიზაციასთან – საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია, Internews Georgia და CRRC–საქართველო – თანამშრომლობით. მონიტორინგი2020 წლის დეკემბერში დასრულდება.

მონიტორინგის პირველი შედეგები

„ქართული ოცნება უფრო დადებით კონტექსტში გააშუქა ტელეარხმა „იმედი“ (29%), ხოლო ნეგატიურად – ოპოზიციურმა ტელეარხმა „მთავარი არხი“ (72%).

 „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“ ყველაზე დადებითად გააშუქა „მთავარმა არხმა“ (6%), ხოლო ნეგატიურად – ტელეარხმა „ობიექტივმა (79%).

ოპოზიციურ საპარლამენტო პარტია „ევროპულ საქართველოს“ ყველაზე მეტი დრო დაუთმა ტელეარხმა „ფორმულამ“. დადებითი გაშუქება შეადგენდა მთელი დროის 1%–ზე ოდნავ მეტს. ყველაზე მეტად პარტიას დადებითად იხსენებდა „TV პირველი“ და „კავკასია (2%). ყველაზე ნეგატიურად ეს პარტია გააშუქეს „იმედის“ ეთერში.

პარტიას „ლელო საქართველოსთვის“ ყველაზე მეტი დრო დაუთმო „TV პირველმა“. დადებითი გაშუქება შეადგენდა მხოლოდ 3%–ს. ყველაე მეტად დადებითად პარტია გააშუქა ტელეარხმა „კავკასია“ (21%).

ექს–პრეზიდენტ მიხეილ სააკაშვილს ყველაზე მეტი დრო დაუთმო „იმედმა“. ნეგატიური გაშუქება შეადგენდა 74%–ს.

მთავრობის მიმართ ყველაზე კრიტიკული ტონი ჰქონდა „მთავარ არხს“ – 72%, ხოლო ყველაზე დადებითი – Postv–ს – 33%.

„წინა წლების მსგავსად თითქმის ყველა არხზე პრობლემად რჩება სიღრმისეული, მოკვლევითი სიუჟეტების სიმცირე, რომლებიც დაკავშირებული იქნება საარჩევნო თემატიკასთან და ამომრჩეველს მეტად დაეხმარება ინფორმირებული არჩევანის გაკეთებაში“, – აღნიშნავენ დოკუმენტის ავტორები.

მედიამონიტორინგმა ასევე აჩვენა, რომ წინა წლებთან შედარებით გაიზარდა ეთიკური დარღვევების ფაქტები. როგორც წინა წლებში, თითქმის ყველა არხზე პრობლემას წარმოადგენს გენდერული სტერეოტიპები. როგორც დოკუმენტშია აღნიშნული, მთელი პერიოდის განმავლობაში დაფიქსირდა სექსისტური განცხადებების ტირაჟირების რამდენიმე შემთხვევა. სექსისტური განცხადების ავტორი პოლიტიკოსებთან ერთად ჟურნალისტებიც იყვნენ.

0
თემები:
საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020