თბილისი

რატომ ვერ ითვისებს მთავრობა ბიუჯეტს და რატომ იღებს დამატებით ვალს

126
(განახლებულია 11:31 25.10.2019)
რა მიზეზით შედის ცვლილებები 2019 წლის ბიუჯეტში

წლის ბოლოს მოახლოებასთან ერთად არ იცვლება ტრადიცია – პარლამენტი სახელმწიფო ბიუჯეტში მორიგ ცვლილებებს იხილავს და, სავარაუდოდ, ტრადიციულად დაამტკიცებს კიდეც. ცვლილების პროექტის მიხედვით, იზრდება ბიუჯეტის შემოსულობებიც და გადასახდელებიც. რამაც განსაკუთრებული ყურადღება მიიქცია – მნიშვნელოვნად იზრდება სახელმწიფო შიდა ვალი, რომლის აღებასაც მთავრობა წლის ბოლომდე გეგმავს.

ცვლილების პროექტის მიხედვით, ბიუჯეტის შემოსულობების მოცულობა იზრდება 92.8 მილიონი ლარით და შეადგენს 12 965 მლნ ლარს. 223.1 მლნ ლარით იზრდება აგრეთვე გადასახდელების მოცულობაც და ის 13 313 მლნ ლარს გადააჭარბებს. რაც შეეხება შიდა ვალს, ცვლილების თანახმად, „საშინაო ვალდებულებების ზრდის“ მუხლი 400 მლნ ლარით იზრდება და 900 მლნ ლარს შეადგენს.

როგორც ხელისუფლების ოპონენტები ამბობენ, მოცემული ცვლილებებით მთავრობა უკვე გაწეული ხარჯების ქაღალდზე ასახვას აგრძელებს. შესაბამისად, უკვე დახარჯული თანხა მოგვიანებით აისახება ბიუჯეტის კანონში. რაც შეეხება შიდა ვალის ზრდას, აქ რამდენიმე მიზეზზე ამახვილებენ ყურადღებას.

ბიუჯეტში დამატებითი სესხის აღება, ექსპერტების თქმით, რამდენიმე მიზეზით შეიძლება იყოს გამოწვეული. ერთ-ერთი გახლავთ დაგეგმილი შემოსულებლობის არასაკმარისად მიღება. კერძოდ, უცხოური გრანტებისა და სესხების დაგეგმილის მხოლოდ 56%-ის მიღება-ათვისება იანვარი-აგვისტოს ჩათვლით – დაგეგმილი 1.686 მლრდ-დან ქვეყანაში მხოლოდ 442 მილიონი შემოვიდა. ეს ნიშნავს, რომ დაგეგმილის სრულად შესასრულებლად საქართველომ მომდევნო 4 თვის განმავლობაში 1.244 მლრდ ლარი უნდა მიიღოს. ხელისუფლებამ, რა თქმა უნდა, იცის, რომ ეს ვერ მოხერხდება და ამიტომაც იღებს შიდა ვალს.

დამატებითი შიდა ვალის აღების მიზეზია ასევე საგარეო ვალის მომსახურების გაძვირება. ლარის გაუფასურებამ ამ მიმართულებაზეც დამატებითი რესურსის გამოძებნის აუცილებლობა შექმნა.

ვალის აღების საფუძველს ასევე ბიუჯეტში ხარჯების ზრდაც ქმნის – მოქმედი მოცულობა 9.641 მლრდ ლარია, ცვლილების პროექტში კი ბიუჯეტის ხარჯები 9.999 მლრდ ლარამდე იზრდება.

კომენტარები

„ხარჯების უდიდესი ნაწილი უკვე გაწეულია, მიუხედავად იმისა, რომ პარლამენტს ეს ბიუჯეტი ჯერ არ დაუმტკიცებია“, – ამბობს „ნაციონალური მოძრაობის“ საპარლამენტო ფრაქციის თავმჯდომარე რომან გოცირიძე. მისი თქმით, დიდია შანსი, რომ თანხები უკვე გახარჯულია და ახლა სიტუაციის გამოსწორება მთავრობას ბიუჯეტის კორექტირებით სურს.

„შემდეგ, ბოლოში მოხდება ამ თანხის შიდა ვალის ზრდით გადაფარვა. მთავრობა ზრდის შიდა ვალს, რაც უარყოფითად აისახება ლარის კურსზე... მთავრობის მიერ წარმოდგენილი ბიუჯეტი არის ერთ-ერთი მამხილებელი იმისა, რომ ლარის გაუფასურებაში ლომის წილი მიუძღვის მთავრობას. ასევე, რა თქმა უნდა, ეროვნული ბანკის შეცდომებს, მაგრამ ის უსარგებლო და არასწორი ხარჯვა, რომელიც იყო ბოლო თვეების განმავლობაში, გახდა ლარის გაუფასურების მთავარი მიზეზი, და გადაბრალება, რომ უცხოეთიდან ვალუტა არ შემოდის, აღმოჩნდა ტყუილი“, – ამბობს გოცირიძე.

მისი თქმით, ბიუჯეტის ნაშთები მცირდება, რაც იმას ნიშნავს, რომ არსებული ფული ამოდის და პარლამენტის მიერ ბიუჯეტის დამტკიცების გარეშე იხარჯება ამ პერიოდის განმავლობაში.

„მაგალითად, თბილისის მერიამ კრედიტი აიღო, ფული დახარჯა და ახლა ბიუჯეტმა უნდა მისცეს ის თანხები, რომლითაც შემდეგ ბანკის ვალი უნდა გადაიხადოს“, – აცხადებს გოცირიძე.

ფინანსისტი აკაკი ცომაია ვარაუდობს, რომ შიდა ვალის გასაზრდელ 400 მლნ ლარს ხელისუფლება არა პროექტების დასაფინანსებლად, არამედ 2020 წლის არჩევნებისთვის დახარჯავს.

„როდესაც ბიუჯეტის შესრულების კოეფიციენტი დაბალია, ეს იმას ნიშნავს, რომ ხელისუფლება ვერ ითვისებს შესაბამის ხარჯებს და რადგან ვერ ითვისებს, ესე იგი, მან არ იცის როგორ უნდა მართოს ის ფინანსები, რაც აქვს“, – ამბობს ცომაია. მისი თქმით, დამატებითი ვალის აღება დღესვე დამატებით ხარჯებს ნიშნავს, რაც კიდევ უფრო გაზრდის ინფლაციურ წნეხს.

„ესაა ის ფასი, რომელსაც საზოგადოება გადაიხდის. ფული კი ისევე გაიფლანგება, როგორც აქამდე უყაირათოდ იფლანგებოდა“, – ამბობს ცომაია გაზეთ „რეზონანსთან“. 

საინტერესო იყო სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის რეკომენდაცია დამატებითი შიდა ვალის აღების მიზანშეწონილობაზე:

„განმარტებითი ბარათის მიხედვით, საშინაო ვალდებულებების ზრდა დაკავშირებულია რესურსების მობილიზების საჭიროებით 2020 წლის იანვარში ე.წ. „ბენჩმარკ ბონდების“ დაფარვასა და მიმდინარე წელს მუნიციპალური პროექტების დასაფინანსებლად. უნდა აღინიშნოს, რომ გეგმა-გრაფიკის მიხედვით, მიმდინარე წელს „ბენჩმარკ ბონდების“ დაფარვა არ იგეგმება და წარმოადგენს მომავალი წლის ბიუჯეტის ვალდებულებას. შესაბამისად, აღნიშნული ვალდებულებების გათვალისწინება მიზანშეწონილია მომავალი წლის ბიუჯეტის კანონში“, – აღნიშნულია ტექსტში.

მთავრობის პასუხი კი ასეთია:

„საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსის უნივერსალობისა და ყოვლისმომცველობის პრინციპების გათვალისწინებით შემოსულობების არც ერთი სახე (გარდა საინვესტიციო გრანტებისა და კრედიტებისა) არ მიიმართება კონკრეტული გადასახდელების დასაფინანსებლად.

საშინაო ვალის ზრდასთან მიმართებაში არგუმენტები წარმოდგენილია იმის დასადასტურებლად, თუ რამ გამოიწვია დამატებითი რესურსების მობილიზების აუცილებლობა. ფისკალური პოლიტიკის მდგრადობისა და ფულადი სახსრების სწორი მართვისთვის აუცილებელია, რომ სახელმწიფო ბიუჯეტის ნაშთი საკმარის ნიშნულზე იყოს 2019 წლის ბოლოსათვის, რათა შეუფერხებლად დაფინანსდეს 2020 წლის დასაწყისში გასაწევი გადასახდელები“.

ამ ეტაპზე 2019 წლის ბიუჯეტში ცვლილებების პროექტს პარლამენტი მეორე მოსმენით იხილავს. თუ ბიუჯეტის ათვისების მაჩვენებელს და წლების ტრადიციას გავიხსენებთ, წლის ბოლოს, წესით, მთავრობა ერთბაშად გაზრდის ხარჯებს, რათა თანხების ათვისებაში ჩამორჩენა აღმოფხვრას და დაგეგმილი მაჩვენებლები წლის ბოლოს მაინც შეასრულოს. ამ ფონზე კი გაუფასურებული ლარის „გამყარების“ მოლოდინი სულ უფრო ემსგავსება „აუხდენელ ოცნებას“.

თემურ იოსელიანი

126
ვალუტის გაცვლის პუნქტი

ლარის კურსი 28 ნოემბერს

75
(განახლებულია 08:44 28.11.2020)
წინა ნიშნულთან შედარებით ქართული ეროვნული ვალუტის კურსი აშშ დოლარის მიმართ 0,0027 ლარით გაუფასურდა.

თბილისი, 28 ნოემბერი – Sputnik. საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა ლარის კურსი აშშ დოლარის მიმართ 3,3164 GEL/$1 ნიშნულზე დაადგინა.

წინა ნიშნულთან შედარებით ქართული ეროვნული ვალუტის კურსი აშშ დოლარის მიმართ 0,0027 ლარით გაუფასურდა.

ლარის კურსი 28 ნოემბერს
ლარის კურსი 28 ნოემბერს
75
თემები:
ლარის კურსი დღეს
რესტორნები და კაფეები

რას აცხადებენ საქართველოს ბიზნეს–ასოციაციაში ახალი ლოკდაუნის შესახებ

64
ასოციაცია სამწუხაროდ ფაქტად მიიჩნევს, რომ ახალი კორონავირუსის გავრცელების შეჩერება მნიშვნელოვანი შეზღუდვების გარეშე ვერ მოხერხდა

თბილისი, 27 ნოემბერი – Sputnik. მიუხედავად მაღალი ფასისა, რომლის გადახდაც მოუწევს მოქალაქეებსა და მეწარმეებს დამატებითი შეზღუდვების ამოქმედების გამო, ქვეყნის თითოეული მოქალაქის სიცოცხლე ყველაზე ძვირფასი და უმაღლესი ფასეულობაა, ნათქვამია საქართველოს ბიზნეს–ასოციაციის (BAG) განცხადებაში.

სავაჭრო ცენტრების გახსნის საკითხი, შესაძლოა, გადაიხედოს>>

ეპიდემიოლოგიური ვითარების გაუარესების გამო, საქართველოს მთავრობამ ხუთშაბათს კორონავირუსთან ბრძოლის ორთვიანი გეგმა დაამტკიცა. 28 ნოემბრიდან საქართველოს რვა დიდ ქალაქში შეჩერდება საზოგადოებრივი ტრანსპორტის მუშაობა. მთელ ქვეყანაში აიკრძალა სპორტდარბაზებისა და საცუარაო აუზების ფუნქციონირება, რესტორნები მხოლოდ მიტანის სერვისით იმუშავებენ, დაიკეტება სავაჭრო ცენტრები, გარდა პირველადი მოხმარების საქონლის მაღაზიებისა.

 „ჩვენი ქვეყნის თითოეული მოქალაქის სიცოცხლე ყველაზე ძვირფასი და უმაღლესი ფასეულობაა, რომელიც საჭიროებს განსაკუთრებულ დაცვას მიუხედავად იმ მაღალი ფასისა, რომლის გადახდაც ყველას, ბიზნეს სუბიექტსა თუ რიგით მოქალაქეს ერთობლივად  მოგვიწევს... ბუნებრივია, საქართველოს მთავრობის მიერ შემუშავებული დამატებითი შეზღუდვები ნეგატიურ ზეგავლენას იქონიებს ბიზნეს ოპერატორების საქმიანობაზე და შესაბამისად ეკონომიკაზე“, – ნათქვამია განცხადებაში.

ასოციაცია, როგორც ასობით ბიზნეს–ოპერატორის ინტერესების დამცველი ყველაზე მსხვილი გაერთიანება, სამწუხაროდ მიიჩნევს იმ ფაქტს, რომ კორონავირუსის გავრცელების შეკავება მნიშვნელოვანი შეზღუდვების გარეშე ვერ მოხერხდა.

რა შეიძლება და რა - არა? მთავრობა განმარტავს, როგორ იმოქმედებს ახალი შეზღუდვები>>

ორგანიზაციაში მიესალმებიან იმ ფაქტს, რომეკონომიკური სტიმულირების სამთავრობო პაკეტში გათვალისწინებულია BAG–ის წინადადებები. კერძოდ, 750 ლარამდე ხელფასის შემთხვევაში საშემოსავლო გადასახადისგან სრულად გათავისუფლება, 1500 ლარამდე არსებულ ხელფასებზე საშემოსავლო გადასახადისგან ბიზნესის ნაწილობრივ განთავისუფლების პროგრამის დამატებით 6 თვით გაგრძელება, ასევე ტურიზმისა და მომსახურების სექტორში მოქმედი ბიზნეს–ოპერატორებისთვის გადავადებული 4 თვის საშემოსავლო გადასახადის ჩამოწერა. 

მიუხედავად იმისა, რომ ახალი შეზღუდვები მხოლოდ გარკვეულ სფეროებს ეხება, საშემოსავლო გადასახადზე შეღავათებით სარგებლობას ყველა კომპანია შეძლებს.

ასოციაციაში აღნიშნავენ, რომ გლობალური პანდემიისა და ეკონომიკური კრიზისის ფონზე ქართველი ბიზნესმენების ძირითადი ამოცანაა კომპანიების გადარჩენა და სამუშაო ადგილების მაქსიმალურად შენარჩუნება.

BAG–ის განცხადებით, ასოციაციის მთავრობისადმი შეთავაზებული წინადადებები ემსახურება სამუშაო ადგილების მასიმალურ შენარჩუნებასა და პოსტ-პანდემიურ ფაზაში ეკონომიკის დროული აღდგენისთვის ბიზნესის მზადყოფნის უზრუნველყოფას.

ორგანიზაციაში სტიმულირების ახალ პაკეტს ბიზნესისთვის აუცილებელ მინიმუმად მიიჩნევენ, რომელიც შეიძლება ბოლომდე ვერ ითვალისწინებდეს მის საჭიროებებს.

საქართველოს ბიზნეს–ასოციაცია აქტიურად დააკვირდება შეზღუდვების ახალი გეგმის მიმდინარეობას და ასოციაციის წევრი კომპანიების მოსაზრებების გათვალისწინებით, საჭიროების შემთხვევაში, წარმოადგენს დამატებით წინადადებებს, რომლებიც შეიძლება გულისხმობდნენ მხარდაჭერისა და სტიმულირების ახალ მექანიზმებსაც.

ვიცე-პრემიერი: სამსახურდაკარგულთათვის კომპენსაციების გაცემა ბიზნესზეა დამოკიდებული>>

ბიზნესის დახმარება კორონავირუსის მეორე ტალღის დროს

ბიზნესის მხარდაჭერისთვის 515 მილიონი ლარია გათვალისწინებული.

საშემოსავლო გადასახადის შეღავათი – 1,5 ათას ლარამდე ხელფასის მქონე პირები 750 ლარამდე თანხის საშემოსავლო გადასახადისგან გათავისუფლდებიან 2021 წლის დეკემბერი–მაისის პერიოდში. ბენეფიციართა სავარაუდო რაოდენობა 33 ათასი კომპანია და 425 ათასი დასაქმებულია. ბიუჯეტი – 260 მლნ ლარი. 

ქონების გადასახადის შეღავათი ტურიზმის სექტორისთვის – სასტუმროები, რესტორნები 2021 წელს გათავისუფლდებიან ქონების გადასახადისგან. ბიუჯეტი – 45 მლნ ლარი.

2020 წლის 4 თვის გადავადებული საშემოსავლო გადასახადის ჩამოწერა – განხორციელდება ტურიზმის სექტორში (სასტუმროები, რესტორნები და მსგავს საქმიანობაში ჩართული კომპანიები) 2020 წლის 1დეკემბრამდე გადავადებული საშემოსავლო გადასახადის ჩამოწერა. ბიუჯეტი – 20 მლნ ლარი;

გაგრძელდება სასტუმროების საბანკო სესხების პროცენტის სუბსიდირება, ასევე ამოქმედდება რესტორნების საბანკო სესხების პროცენტის სუბსიდირება 6 თვის განმავლობაში. ბენეფიციართა სავარაუდო რაოდენობა – 3,7 ათასი კომპანია. 

გაგრძელდება მიკროგრანტების პროგრამა, რომლის ფარგლებშიც ათასობით ახალი ბიზნეს-პროექტი დაფინანსდება. ბიუჯეტი – 40 მლნ ლარი.

გახარია: თვითდასაქმებულებისთვის 300-ლარიან დახმარებას ვაწესებთ>>

საკრედიტო-საგარანტიო ფონდი – 2021 წელს აქტიურად გაგრძელდება საკრედიტო-საგარანტიო ფონდის მუშაობა, რომელიც დაეხმარება კერძო სექტორს როგორც არსებული სესხების რესტრუქტურიზაციაში, ასევე ახალი სახსრების მოზიდვაში. ბიუჯეტი – 100 მლნ ლარი.

საბანკო სესხების გადავადების შესაძლებლობა ექნებათ იმ კომპანიებს, რომლებსაც შეეზღუდებათ საქმიანობა დეკემბერი-იანვრის პერიოდში.

64
თემები:
COVID-19 საქართველოში
მდგომარეობა მსოფლიოში კორონავირუსთან დაკავშირებით

მსოფლიოში COVID-19-ით ინფიცირების ახალი შემთხვევების და გარდაცვალების რეკორდი დაფიქსირდა

0
კორონავირუსის მეორე ტალღამ ქვეყნებს გაცილებით დიდი ძალით გადაუარა, ვიდრე პირველმა, და ინფიცირებულთა რაოდენობა გამუდმებით იზრდება

თბილისი, 28 ნოემბერი – Sputnik. მსოფლიოში კორონავირუსით ინფიცირების ახალი შემთხვევების რაოდენობა ბოლო 24 საათში 747 082-ით გაიზარდა, რაც პანდემიის დაწყებიდან რეკორდული მაჩვენებელია, ნათქვამია ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ვებგვერდზე მოყვანილ მონაცემებში.

ერთ დღე-ღამეში გარდაიცვალა 13 296 ადამიანი, რაც ასევე რეკორდული რიცხვია.

COVID-19-ის ყველაზე მეტი შემთხვევა დაფიქსირდა ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკაში (405 ათასზე მეტი) და ევროპაში (236 ათასზე მეტი).

მსოფლიოში კორონავირუსით ინფიცირების 61,2 მილიონზე მეტი შემთხვევა დაფიქსირდა, გარდაიცვალა 1,4 მილიონზე მეტი ადამიანი.

ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ 11 მარტს ახალი კორონავირუსის აფეთქებას პანდემია უწოდა.

0
თემები:
COVID-19-ის პანდემია მსოფლიოში