ბანკის საქმიანობა

გაძვირებული სესხები და ეკონომიკური სტაგნაციის საფრთხე...

827
(განახლებულია 16:30 30.09.2019)
ეროვნული ბანკი ლარის გამყარებასა და ინფლაციის შეჩერებას ცდილობს. ექსპერტ-ანალიტიკოსები და საბანკო სფეროს წარმომადგენლები კობა გვენეტაძის უწყების სექტემბრის თვის გადაწყვეტილებებს აფასებენ...

სამსონ ხონელი

ქვეყნის საფინანსო სექტორისთვის ენკენისთვე გამორჩეული გამოდგა. ეროვნულმა ბანკმა 21 დღის ინტერვალით – 4 და 25 სექტემბერს რეფინანსირების განაკვეთი ჯამურად 1 პროცენტული ერთეულით, 6.5 პროცენტიდან 7.5 პროცენტამდე გაზარდა.

კობა გვენეტაძის უწყება განმარტავს, რომ მიზანი ლარის გაუფასურების შეჩერება, ინფლაციისა და ფასების ზრდის პრევენციაა.

„ეროვნულმა ბანკმა ეს გადაწყვეტილება ინფლაციის მკვეთრი ზრდის გამო მიიღო“ − ასეთია კობა გვენეტაძის უწყების ოფიციალური პოზიცია.

ყურადღება უნდა მივაქციოთ, რომ ლარის არაბუნებრივად გაუფასურებისა და ინფლაციის ზრდის შესახებ სავალუტო ფონდისა და ქვეყნის წამყვანი საფინანსო ინსტიტუტების წარმომადგენლებმაც უკვე ხმამაღლა დაიწყეს ლაპარაკი. ვითარება მართლაც ურთულესია. თქვენი არ ვიცი და, მე კი არ მახსენდება, რომ ეროვნულ ბანკს რეფინანსირების განაკვეთის ცვლილების საკითხზე ერთი თვის ფარგლებში ორჯერ ემსჯელა. ასეა თუ ისეა, ფაქტი სახეზეა. მეტიც, ეროვნული ბანკი მხოლოდ რეფინანსირების განაკვეთის გაზრდას არ დასჯერდა, სავალუტო ბაზარზე 40 მილიონი ამერიკული დოლარის ინტერვენციაც განახორციელა. არადა, კარგად გვახსოვს, ქვეყნის მთავარი ბანკირი დიდხანს ჯიუტად ასაბუთებდა, რომ ლარის კურსის გამყარების მიზნით სავალუტო რეზერვების გამოყენება არამიზანშეწონილია. ახლა პოზიცია შეიცვალა და საინტერესოა, რატომ? იმედია, უახლოეს მომავალში კობა გვენეტაძე თავად განმარტავს. მანამდე კი ჩვენ ვცადოთ და ეროვნული ბანკის საშემოდგომო გააქტიურება შევაფასოთ. არც ახლა დავარღვევ ტრადიციას და ექსპერტ-ანალიტიკოსებისა და სპეციალისტების ნააზრევს მოვიშველიებ.

ანალიტიკოსების ერთი ნაწილი მიიჩნევს, რომ ეროვნული ბანკის ამ ძალისხმევას მხოლოდ ერთჯერადად ექნება ეფექტი. აუცილებელია ძირითადი მაკროეკონომიკური პარამეტრების გაუმჯობესება, რაც, პირველ რიგში, უცხოური ინვესტიციების ზრდას გულისხმობს.

ანალიტიკოსი ირაკლი კეპულაძე: „რეფინანსირების განაკვეთის გაზრდა და ინტერვენციები სავალუტო ბაზარზე, მაღალი ალბათობით, გრძელვადიან პერიოდში ვერ უზრუნველყოფს ლარის სტაბილურობასა და ინფლაციის დასაშვებ ნიშნულზე შეჩერებას. კობა გვენეტაძემ ამ ნაბიჯით ფსკერზე დაშვებულ ეროვნულ ვალუტას დროებით ჟანგბადი მიაწოდა. საჭიროა სისტემური მიდგომა, ხელი უნდა შეეწყოს ქვეყანაში პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების შემოდინებას. ეროვნული ვალუტის კურსის სტაბილურობას ვერ უზრუნველყოფს მხოლოდ შემოსავლები ტურიზმიდან ან მხოლოდ ფულადი გზავნილები საზღვარგარეთიდან და, თუ გნებავთ, მხოლოდ ექსპორტის მოცულობის ზრდა. საქართველომ სასურველი საინვესტიციო ქვეყნის იმიჯი უნდა დაიბრუნოს..."

სპეციალისტთა ერთი ნაწილი კი ვარაუდობს, რომ მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთის ზრდა შედეგს გრძელვადიან პერიოდში მოიტანს, რადგან ეროვნული ბანკის გააქტიურება დაგვიანებულია.

ფინანსისტი ვახტანგ ხომიზურაშვილი: „შედეგი მყისიერად არ იქნება. ყველაფერი, რასაც ცენტრალური ბანკი ლარის კურსთან მიმართებაში ბოლო პერიოდში აკეთებდა, ეკონომიკის კანონებს აცდენილი იყო. სადღეისოდ შექმნილ სიტუაციას კობა გვენეტაძის უწყება, ვეჭვობ, დამოუკიდებლად ვერ უშველის. ეკონომიკური სტიმულირებისთვის სწორი მექანიზმების შესამუშავებლად აუცილებელია მთავრობის ჩარევაც. სავალუტო ბაზარზე არსებული მძიმე სიტუაციის მიუხედავად ეროვნული ბანკი ყოველთვის კომფორტულ სიტუაციაშია და მუდმივად აცხადებს, რომ ინფლაციას აკვირდება. ასე კი არც ერთი ცენტრალური ბანკი არ იქცევა, ამიტომ ეროვნული ბანკის ფუნქციის გადახედვაა აუცილებელი და საჩქარო. ბოლო გადაწყვეტილება შედეგს, სავარაუდოდ, გრძელვადიან პერიოდში გამოიღებს. ეროვნული ბანკის აბსოლუტურად ყველა ნაბიჯი დაგვიანებული იყო... ეს ეხება ლარიზაციას, ეს ეხება სავალუტო ბაზარზე 32 მილიონი დოლარით ინტერვენციას და ახლა უკვე რეფინანსირების განაკვეთის ზრდას...“

საბანკო სფეროს ექსპერტთა ნაწილი აცხადებს, რომ ეროვნული ბანკის გადაწყვეტილება ინფლაციის შემცირებასთან ერთად ეკონომიკის სტაგნაციის გამომწვევიც იქნება.

ექსპერტი ლია ელიავა: „რეფინანსირების განაკვეთის მატებას ერთადერთი მიზანი აქვს – ეს არის ეკონომიკიდან ფულის ამოღება და ინფლაციური პროცესების მოთოკვა. მექანიზმი მარტივია: კომერციული ბანკები სარგებლობენ ამ ტიპის სესხით და გასცემენ კრედიტებს. შესაბამისად, როცა განაკვეთი იზრდება, სესხიც ძვირდება, ეს კი ეკონომიკიდან ფულის ამოღებას იწვევს. შედეგად მივიღებთ ორ რამეს – ინფლაციური პროცესის მოთოკვას და საერთო მოხმარების შემცირებას. სწორედ პირველს იმედოვნებს კობა გვენეტაძის უწყება და უგულებელყოფს მეორე ძალიან მნიშვნელოვან მომენტს. ეს არის ეკონომიკის სტაგნაციაში ჩაგდება. ზარალდება ყველაფერი, ფიზიკური და იურდიული პირები, მეწარმეები... დღეს ეროვნული ბანკი იძულებულია წავიდეს ვა-ბანკზე მხოლოდ იმის გამო, რომ თავის დროზე ლარის კურსი ვერ დაიჭირა და ინფლაციის სადავეები გაექცა...“

ექსპერტი სესხების გაძვირებაზე საუბრობს და მართალიც არის. უკვე თამამად შეგვიძლია ვთქვათ, რომ დაახლოებით 100 ათას ჩვენ მოქალაქეს საბანკო ვალდებულება გაუძვირდა. ეს ის დებიტორები არიან, რომელთა სესხები ეროვნულ ვალუტაშია გაცემული, პროცენტი ცვლადია და რეფინანსირების განაკვეთზეა დამოკიდებული. ორგანიზაცია „საზოგადოება და ბანკები“ იუწყება, რომ მიმდინარე წლის 1 სექტემბრის მდგომარეობით, ცვლად საპროცენტო განაკვეთზე დამოკიდებული 102 700 სესხია გაცემული და მათი აბსოლუტური უმრავლესობა რეფინანსირების განაკვეთზეა მიბმული. მომხმარებლებს სამი კვირის მანძილზე საპროცენტო განაკვეთი ჯამურად 1 პროცენტული პუნქტით გაეზარდათ.

სხვა ანალიტიკოსები აცხადებენ, რომ ძირითადი მაკროეკონომიკური და საგარეო ფაქტორების გათვალისწინებით ეროვნული ვალუტის კურსი ამერიკული დოლარის მიმართ დღეს 2.7-2.8-ის ფარგლებში უნდა ტრიალებდეს. მათი შეფასებით, კობა გვენეტაძის უწყების ეს გადაწყვეტილებები სწორია და უახლოეს მომავალში, წლის ბოლომდე ლარმა გამყარება უნდა დაიწყოს. ამ მოსაზრებას კომერციული ბანკების წარმომადგენლებიც იზიარებენ.

„საქართველოს ბანკის“ გენერალური დირექტორი არჩილ გაჩეჩილაძე: „კარგად გვესმის და გასაგებია, რომ მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრება მსესხებლისთვის მარტივი არ არის. მას საბანკო ვალდებულება ეზრდება და ცხოვრება უძვირდება. შესაბამისად, ამ კუთხით ბალანსის დაცვა, ყველა დადებითი და უარყოფითი მხარის განხილვა არის მნიშვნელოვანი. კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია – ეკონომიკის მონაწილე მხარეებმა დაინახონ, რომ ეროვნული ბანკი აქტიურობს და გააკეთებს ყველაფერს, რაც მის ხელთ არის. ეს საჭიროა, რომ ლარის მიმართ რწმენა აღდგეს და გაძლიერდეს...“

პატივცემული ბანკირის სიტყვებს თუ კარგად ჩავუღრმავდებით, მარტივად ამოვიკითხავთ, რომ ლარის გამყარების გზა თურმე მოქალაქეთა მოთმინებაზე გადის... რა გაეწყობა, გვინდა თუ არა, უნდა დაველოდოთ!.. თუ ჩამეძიებით – როდემდე? გეტყვით, რომ ეს არავინ უწყის...

827
ძროხები

საქართველოში ყირიმ-კონგოს დაავადების პრევენციული ღონისძიებები გატარდა

68
(განახლებულია 15:30 04.07.2020)
სურსათის ეროვნული სააგენტო ყოველწლიურად ახორციელებს ყირიმ-კონგოს დაავადების საწინააღმდეგო პრევენციულ ღონისძიებებს.

თბილისი, 4 ივლისი — Sputnik. სურსათის ეროვნული სააგენტოს სპეციალისტებმა ყირიმ-კონგოს დაავადების პრევენციის მიზნით სამცხე-ჯავახეთის რეგიონსა და შიდა ქართლში ინსექტოაკარიციდული პრეპარატით 3090 სული მსხვილფეხა პირუტყვი დაამუშავეს, იუწყება სურსათის ეროვნული სააგენტო.

ყირიმ-კონგოს ჰემორაგიული ცხელება ცხოველის და ადამიანის ვირუსული დაავადებაა და წარმოადგენს ბუნებრივ კეროვან ინფექციას. ვირუსის ძირითადი გადამტანი ტკიპაა (Hyalomma). ცხოველი და ადამიანი მისი კბენის შედეგად ინფიცირდება.

ცხოველებში დაავადება კლინიკური ნიშნების გარეშე მიმდინარეობს, ხოლო ადამიანის შემთხვევაში, დაგვიანებულ მკურნალობას შესაძლოა ლეტალური შედეგი მოჰყვეს.

დაავადების მაღალი რისკის ქვეშ არიან ცხოველებთან კონტაქტში მყოფი (მწყემსები, ფერმერები) ადამიანები.

სააგენტოს ცნობით, ტკიპა ცხოვრების ციკლიდან გამომდინარე წლის თბილ და ცხელ პერიოდში აქტიურდება.

სურსათის ეროვნული სააგენტო მოუწოდებს მოსახლეობას, გაზაფხულიდან ადრეულ შემოდგომამდე ცხოველები, ინსტრუქციის წესების გათვალისწინებით, ინსექტოაკაროციდული პრეპარატით დაამუშაონ, ცხოველებს ტკიპები ხელთათმანისა და პინცეტის გამოყენებით მოაშორონ, პროფილაქტიკის მიზნით, მინდორში მუშაობისას ატარონ დახურული ტანსაცმელი და ფეხსაცმელი, ხოლო დაავადების ნიშნების გამოვლენის შემთხვევაში დაუყონებლივ მიმართონ ექიმს.

სურსათის ეროვნული სააგენტო ყოველწლიურად ახორციელებს ყირიმ-კონგოს დაავადების საწინააღმდეგო პრევენციულ ღონისძიებებს.

68
თემები:
საქართველოს სოფლის მეურნეობა
ბაზრის მოვაჭრეები და მყიდველები პირბადეებით ბაზარში

საქართველოში სურსათი გაიაფდა: ივნისში დაფიქსირდა დეფლაცია

124
(განახლებულია 11:00 04.07.2020)
საქართველოში წლიური ინფლაცია (2020 წლის ივნისი 2019 წლის ივნისთან შედარებით) კვლავ მაღალ დონეზე რჩება - 6,1%. მიზნობრივი მაჩვენებელი 3%-ს შეადგენს

თბილისი, 4 ივლისი — Sputnik. ივნისში, მაისთან შედარებით, ინფლაციის დონე უარყოფითი აღმოჩნდა - დეფლაციამ 1,4% შეადგინა, ნათქვამია „საქსტატის“ პრესრელიზში.

უწყების მონაცემებით, ყველაზე შესამჩნევად გაიაფდა კვების პროდუქტები - 4,8%-ით, მათ შორის ბოსტნეული, ხილი, რძის პროდუქტები და თევზი.

თუმცა წლიური ინფლაცია (2020 წლის ივნისი 2019 წლის ივნისთან შედარებით) კვლავ მაღალ დონეზე რჩება - 6,1%. მიზნობრივი მაჩვენებელი 3%-ს შეადგენს.

როგორ იცვლებოდა ინფლაცია წლის დასაწყისიდან

წლიურმა ინფლაციამ 2019 წელს 7% შეადგინა. მის შესაკავებლად ეროვნულმა ბანკმა 2019 წლის მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრება დაიწყო. რეფინანსირების განაკვეთი ამ პერიოდში 6,5%-დან 9%-მდე გაიზარდა, ბოლოჯერ ის 2019 წლის დეკემბერში გაიზარდა.

წლის დასაწყისიდან ინფლაციის წლიურმა დონემ კლება დაიწყო - იანვარსა და თებერვალში მან 6,4% შეადგინა, მარტში - 6,1%. კორონავირუსის გავრცელების საფრთხის გამო ხელისუფლებამ 21 მარტიდან საგანგებო მდგომარეობა და კომენდანტის საათი გამოაცხადა. ეკონომიკური სტიმულირებისთვის ეროვნულმა ბანკმა აპრილსა და ივნისში მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთი 8,25%-მდე შეამცირა.

თუმცაღა, ივნისში სურსათზე ფასები 13,6%-ით გაიზარდა, მათ შორის ხილზე - 45,5%-ით, რძეზე, ყველასა და კვერცხზე - 17,2%-ით, ხორცზე - 13,1%-ით, პურპროდუქტებზე - 10%-ით. პანდემიის გამო შექმნილი სიტუაციის გათვალისწინებით, 7,5%-ით გაძვირდა ჯანდაცვის მომსახურების ფასები, მათ შორის ამბულატორიულ მომსახურებაზე - 11,6%-ით.

ეროვნული ბანკი დარწმუნებულია, რომ წლის ბოლოსთვის ინფლაციის დონე შემცირდება

მაისში წლიურმა ინფლაციამ 6,5% შეადგინა, ივნისში - 6,1%. ეროვნული ბანკის პროგნოზებით, ინფლაცია განაგრძობს კლებას წლის დანარჩენ თვეებშიც და თავის მიზნობრივ დონეს (3%) 2021 წლის პირველ ნახევარში მიაღწევს.

„ინფლაციის მოსალოდნელი დინამიკა განისაზღვრება როგორც მოთხოვნის, ისე მოწოდების მხრივ არსებული ფაქტორების ურთიერთქმედებით“, - აღნიშნავენ ეროვნულ ბანკში.

კერძოდ, ვირუსის გავრცელების პრევენციულმა ღონისძიებებმა ზოგიერთი საქონლის მიწოდების ღირებულების და მომსახურების გაძვირება გამოიწვია, თუმცა ეს ინფლაციაზე მხოლოდ ხანმოკლე გავლენას ახდენს.

მეორეს მხრივ, ინფლაციაზე როგორც გარე, ისე შიდა მოთხოვნის მნიშვნელოვანი შესუსტების გავლენა მაჩვენებლის პროგნოზების შემცირებას გამოიწვევს. იმავე დროს, ეროვნული ბანკის ანალიტიკოსების თვალსაზრისით, ხანგრძლივი დროით მიზნობრივთან შედარებით უფრო მაღალ დონეზე ინფლაციის შენარჩუნება ინფლაციური მოლოდინების გაზრდის რისკებს უკავშირდება.

მოთხოვნის კლება ფასების კლებას გამოიწვევს

ექსპერტი ეკონომიკურ საკითხებში სოსო არჩვაძე მიიჩნევს, რომ ზოგადი სიტუაციის შეფასებისას ცხადად ჩანს, რომ ახლა მოსახლეობაში მსყიდველუნარიანი მოთხოვნა გაცილებით დაბალია, ვიდრე ერთი წლის წინ იყო.

„ეს ყველაფერი უკავშირდება კორონავირუსული პანდემიის შედეგებს, რადგან ორ თვეზე მეტია ძირითადი დარგები და საქმიანობის სახეები იყო გაჩერებული, ეკონომიკა იმყოფებოდა წარმოების განახლებაზე ნებართვის მოლოდინის მდგომარეობაში, ეს კი მოსახლეობის ერთობლივ შემოსავლებზე აისახა“, - განაცხადა არჩვაძემ Sputnik-საქართველოსთან ინტერვიუში.

მისი თქმით, მოთხოვნის შემცირება ნიშნავს, რომ ზეგავლენა ბაზარზე, მათ შორის კომერციის სფეროში, გაცილებით ნაკლებია. ანუ საქართველოს ეკონომიკაში ადრინდელთან შედარებით გაცილებით ნაკლები ფულადი სახსრები ცირკულირებს.

კორონავირუსი და ფასები: ყველაფერი გაძვირდა, ეს – გაიაფდა >>

„ეს, ერთის მხრივ, ნიშნავს, რომ სამომხმარებლო მოთხოვნის თვალსაზრისით ინფლაციის ზრდა ნაკლებად მოსალოდნელია. როდესაც საფრთხე გაივლის, შესაძლებელია კვლავ რეგულირების წესების შერბილება და საკრედიტო რესურსების მეტნაკლებად გაიაფება, რასაც გამოიწვევს კიდევაც რეფინანსირების განაკვეთის ამჟამინდელი შემცირება“, - აღნიშნა არჩვაძემ.

ლარის კურსი როგორც ინფლაციური ფაქტორი

სავალუტო ბაზრის სტაბილიზების მიზნით ეროვნულმა ბანკმა სამ თვეში უკვე რვა აუქციონი გამართა რომლებზეც 229,65 მილიონი დოლარი გაყიდა.

უფრო ადრე ეროვნულმა ბანკმა აღნიშნა, რომ ფასების სტაბილურობის უზრუნველსაყოფად გამოიყენებს მის ხელთ არსებულ ყველა ინსტრუმენტს, მათ შორის, სავალუტო ინტერვენციებს და პოლიტიკის განაკვეთს.

სავალუტო აუქციონების გარდა ეროვნული ბანკი რყევების შესამცირებლად ყოველდღიურ ინტერვენციებს იყენებს. კერძოდ, როდესაც დღის განმავლობაში გაცვლითი კურსის რყევები აჭარბებს წინასწარ განსაზღვრულ ნიშნულს, ეროვნული ბანკი უცხოური ვალუტით ვაჭრობაში გარკვეული თანხით ერთვება.

გარდა ამისა, წელს ეროვნული ბანკი ინტერვენციებისთვის გამოიყენებს ვალუტას, რომელსაც ქვეყანა კრედიტების ან გრანტების სახით საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტებისგან იღებს.

124
თემები:
საქართველოს ეკონომიკა
მოსამართლის ჩაქუჩი

სასტიკი მკვლელობა პოლიციელების მონაწილეობით: სასამართლომ განაჩენი გამოიტანა

0
სასამართლომ ექვსიდან ხუთი ბრალდებული დამნაშავედ ცნო და სხვადასხვა ვადით პატიმრობა შეუფარდა. მეექვსე ბრალდებულის გამამართლებელ განაჩენს ბრალდების მხარე გაასაჩივრებს

თბილისი, 4 ივლისი — Sputnik. რუსთავის საქალაქო სასამართლომ დაასრულა საქმის განხილვა, რომელიც ეხება 35 წლის დავით მუმლაძის სასტიკ მკვლელობას და ექვსიდან ხუთ ბრალდებულს გამამტყუნებელი განაჩენი გამოუტანა, ნათქვამია გენერალური პროკურატურის განცხადებაში.

როდის მიიღებს საქართველო პოლიტიკურ გადაწყვეტილებას ხანგოშვილის მკვლელობის საქმეზე >>

დავით მუმლაძის ცხედარი მტკვარმა რუსთავში 2019 წლის 5 ოქტომბერს გამორიყა. გამოძიებამ დაადგინა, რომ ის 1 ოქტომბერს მოკლეს და მისი ცხედარი წყალში ხუთი დღე იყო.

ხუთმა ბრალდებულს 9-დან 20 წლამდე ვადით პატიმრობა მიესაჯათ. ყველაზე მკაცრი ზომა - 30 წელი ციხეში - შეეხო ზურაბ ჯღარკავას, ხოლო გიორგი ასათიანი სასამართლომ გაამართლა. პროკურატურა აპირებს გაასაჩივროს გამამართლებელი განაჩენი სააპელაციო სასამართლოში.

გამოძიების მონაცემებით, ერთ-ერთმა ბრალდებულმა მოტყუებით გამოიყვანა მუმლაძე საცხოვრებელი ბინიდან და ავტომანქანით მიიყვანა გლდანში, სადაც მათ დახვდათ პოლიციის ფორმაში გამოწყობილი სამი მამაკაცი - შსს-ს მოქმედი ორი თანამშრომელი და ერთი ყოფილი. პოლიციის ფორმიანებმა ჩაისვეს მუმლაძე თავის მანქანაში და იძულებით წაიყვანეს რუსთავში.

იქ მუმლაძე გადასცეს პირებს, რომლებმაც მისი მკვლელობა შურისძიების მიზნით ძველი კონფლიქტის გამო დაგეგმეს - წარსულში ნასამართლევ გიორგი ასათიანსა და ზურაბ ჯღარკავას. მათ მუმლაძე მტკვრის ნაპირზე წაიყვანეს, სადაც ცივი იარაღით 30 ჭრილობა მიაყენეს, შემდეგ კი ცხედარი მდინარეში ჩააგდეს.

0
თემები:
კრიმინალი საქართველოში