თბილისის ხედი

კოჭლი, რომელიც მარდია...

1042
(განახლებულია 16:38 16.09.2019)
კრედიტორები საქართველოს ენდობიან, ინვესტორები კი კაპიტალდაბანდებისგან თავს იკავებენ. პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები მცირდება! რატომ? ქართული ეკონომიკა თავისუფლების "ფრთებს შლის"...

სამსონ ხონელი

დაახლოებით ერთი თვის წინ საერთაშორისო სარეიტინგო სააგენტო „ფიტჩ რეიტინგსმა“ ანგარიში გამოაქვეყნა. ავტორიტეტულმა უცხოურმა შემფასებელმა კომპანიამ საქართველოს საკრედიტო რეიტინგი „BB“ დონეზე, პერსპექტივა კი „სტაბილურ“ მაჩვენებელზე დატოვა. მკითხველს შევახსენებ, რომ საკრედიტო რეიტინგი კომპანიის, რეგიონის ან სახელმწიფოს კრედიტუნარიანობას, ანუ ვალის დაბრუნების უნარს აფასებს. ამ საკრედიტო რეიტინგების განსაზღვრის ძირითადი მიზანია პოტენციური კრედიტორების ინფორმირება, თუ როგორ და სავარაუდოდ დროის რა პერიოდში მოახერხებს სუბიექტი ფინანსური ვალდებულების მომსახურებას. მახსოვს, მაშინ ვწერდი, რომ „ფიტჩ რეიტინგსის“ მიერ გამოქვეყნებული ანგარიში ინვესტორებისთვის პოზიტიური გზავნილი იქნებოდა. დავასკვენი, რომ ჩვენი ქვეყანა კარგი მოვალეა და პოტენციური კრედიტორები საქართველოსთან მიმართებაში მომავალში კიდევ უფრო გაბედულად მიიღებდნენ გადაწყვეტილებებს. ისე აგიხდეთ ყველაფერი კარგი!..

გასულ კვირას სტატისტიკის ეროვნულმა სამსახურმა მონაცემები გამოაქვეყნა, საიდანაც გაირკვა, რომ საქართველოს სახელმწიფო საგარეო ვალი ბოლო ერთ თვეში კიდევ რამდენიმე მილიონი დოლარით გაიზარდა. ვიცი სტატისტიკა სიზუსტეს მოითხოვს და ციფრებს მოვიშველიებ. საგარეო ვალმა აგვისტოს ბოლოს, წინა თვესთან შედარებით, 26 მილიონი დოლარით, ხოლო გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით 219 მილიონი დოლარით მოიმატა. აქვე გეტყვით, რომ 2019 წლის 31 აგვისტოს მონაცემებით, საქართველოს სახელმწიფო საგარეო ვალმა 5 387 მილიონ დოლარს გადააჭარბა. ერთი სიტყვით, კრედიტორები სულ უფრო თამამად მოქმედებენ, მაგრამ არის სხვა მოცემულობაც...

პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მოცულობა კიდევ შემცირდა! ნათქვამის დასტურად კვლავაც „საქსტატის“ მონაცემებს შემოგთავაზებთ. მიმდინარე წლის მეორე კვარტალში, წინა წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით, საქართველოში განხორციელებული პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მოცულობა 53.7 პროცენტით ნაკლებია. „საქსტატის“ შეფასებით, შემცირების გამომწვევ მიზეზებს შორის პირველ რიგში უნდა აღინიშნოს მაგისტრალური გაზსადენის მშენებლობის პროექტის დასრულება, არარეზიდენტი პირდაპირი ინვესტორის მიმართ ვალდებულებების შემცირება, სასესხო დავალიანების დაფარვა და რეინვესტიციის მოცულობის შემცირება. „საქსტატის“ ინფორმაციით, ამ საანგარიშო პერიოდში უმსხვილესი ინვესტორი ქვეყნების ჩამონათვალში პირველ ადგილზეა ნიდერლანდი – 31.1 პროცენტით, მეორე პოზიცია თურქეთს უკავია – 19.2 პროცენტით, სამეულშია ამერიკის შეერთებული შტატები – 14.7 პროცენტით. ყველაზე მეტი პირდაპირი უცხოური ინვესტიცია ენერგეტიკის სექტორში განხორციელდა, მან 63.7 მილიონ ამერიკულ დოლარს მიაღწია, რაც მთლიანი პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების 34.0 პროცენტია. მეორე ადგილზეა დამამუშავებელი მრეწველობა 38.4 მილიონი ამერიკული დოლარით, ხოლო მესამეზე – სასტუმროებისა და რესტორნების სექტორი 28.1 მილიონი ამერიკული დოლარით. სხვისი არ ვიცი, მაგრამ მე კი გამიკვირდა, როცა ვნახე, რომ ნიდერლანდი იმ ქვეყნებს შორისაც ლიდერია, საიდანაც 2019 წლის მეორე კვარტალში, წინა წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით, ინვესტიციები ყველაზე მეტად შემცირდა. ჩამონათვალში არიან ასევე აზერბაიჯანი – პირდაპირ უცხოური ინვესტიციების 80-პროცენტიანი კლებით და ჩეხეთი, საიდანაც ინვესტიციების მოცულობა 66 მილიონი დოლარით არის შემცირებული...

უცხოური ინვესტიციების შემცირება ხომ არახალია? − სავარაუდოდ, ჩამეძიება მკითხველი

და მართალიც იქნება. ანალიტიკოსები ამ საკითხზე ბოლო დროს სულ უფრო და უფრო ხშირად ამახვილებენ ყურადღებას. მათი შეფასებით, უცხოური ინვესტიციების შემცირების რამდენიმე მიზეზი არსებობს.

ანალიტიკოსი გიორგი პაპავა: „უცხოური ინვესტიციების შემცირება ბოლო დროს ქვეყანაში განვითარებული მოვლენების ლოგიკური შედეგია. პოლიტიკური არასტაბილურობისა და გაურკვეველი ეკონომიკური პოლიტიკის პირობებში შეუძლებელია ინვესტორს კაპიტალის საქართველოში დაბანდების სურვილი გაუჩნდეს... მონაცემები გვიჩვენებს, რომ წინა წლის მეოთხე კვარტლიდან დაწყებული უცხოური ინვესტიციები იკლებს პრაქტიკულად ყველა მიმართულებით. ეს არის მასშტაბური პრობლემა, რასაც თვალი უნდა გავუსწოროთ და არ არის სწორი მაგისტრალური გაზსადენის მშენებლობის ან ნებისმიერი სხვა ერთი თუ ორი კონკრეტული პროექტის დასრულებით აპელირება...“

სპეციალისტთა ერთი ნაწილი პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების შემცირების ერთ-ერთ მიზეზად ქვეყანაში სასამართლოსთან დაკავშირებულ პრობლემებს ასახელებს.

ეკონომისტი ბესო ნამჩავაძე: „ინვესტორს, პირველ რიგში, სამართლიანი გარემო სჭირდება. მაკროეკონომიკურად რაღაც საშინელება ნამდვილად არ ხდება... ჩვენში გადასახადები არ გაზრდილა, არც კაბალური რეგულაციები არ შემოგვიღია. ინფლაცია კი მაღალია, მაგრამ ისეთი არაფერი ხდება, რომ შეგეშინდეს. ვითარება უფრო სამართლებრივ-პოლიტიკური კუთხით არის გაუარესებული... შეიძლება ხელისუფლებამ შეგავიწროვოს და სამართალი ვერ იპოვო. ამ რისკის გათვალისწინებით რატომ უნდა მოინდომო აქ ფულის ჩადება?..“

ანალიტიკოსები მიანიშნებენ, რომ არის გარე ფაქტორებიც. მათი შეფასებით, მსოფლიოში ძალზე სწრაფად იცვლება გარემოებები, რაც პირდაპირ აისახება უცხოურ ინვესტიციებზე.

ანალიტიკოსი სოსო არჩვაძე: „ფედერალური სარეზერვო სისტემის პოლიტიკამ დოლარის გაძვირებას შეუწყო ხელი, რამაც უცხოეთიდან ამერიკაში კაპიტალის შედინება განაპირობა არა მხოლოდ ინვესტიციების სახით, არამედ ფასიანი ქაღალდების შესაძენად. შესაბამისად, საგრძნობლად შემცირდა თავისუფალი დოლარის მასა, რომელიც შეიძლებოდა წასულიყო სხვა ქვეყნებში... გარდა ამისა, სულ უფრო მეტმა ქვეყანამ მსოფლიოში, მათ შორის ჩვენ სამეზობლოშიც, ისწავლეს ხელსაყრელი პირობების და სასურველი საინვესტიციო გარემოს შექმნა. ლოგიკურია, პოტენციურ ინვესტორებსაც უფრო ფართო არჩევანი აქვთ. ამიტომაც უფრო მეტი ძალისხმევა დაგვჭირდება, რათა უფრო მომხიბლავი გავხადოთ საქართველო და მისი საინვესტიციო გარემო უცხოელი ინვესტორებისთვის...“  

ერთი სიტყვით, რეალობა ასეთია − კრედიტორები საქართველოს ენდობიან, ინვესტორები კი კაპიტალდაბანდებისგან თავს იკავებენ. დამეთანხმებით, რომ პარადოქსული ვითარებაა, თუმცა გასაკვირი არ უნდა იყოს – ჩვენ ხომ ყოველმხრივ განსხვავებულობა გვჩვევია. არადა, ეკონომიკის განვითარებას ერთიც სჭირდება და მეორეც. არც ის არის სიახლე, რომ კრედიტს ინვესტიცია სჯობს. შესაძლოა, მავანმა ბრძანოს, რომ კრედიტიც ინვესტიციაა. ლოგიკურია, არ ვიკამათებ, მაგრამ დარწმუნებული ვარ, გამგები გაიგებს.

ამასობაში კიდევ ერთი ახალი ამბავი შევიტყვე – „მსოფლიოს ეკონომიკური თავისუფლების“ რეიტინგში საქართველომ ერთი ნაბიჯით წინ წაიწია და მსოფლიოს 162 ქვეყანას შორის, არც მეტი და არც ნაკლები, მეთორმეტე პოზიცია დაიკავა. რეიტინგი შემუშავებულია კანადური „ფრეიზერ ინსტიტუტის“ და ეკონომიკური თავისუფლების მსოფლიო ქსელის წევრი სხვა ინსტიტუტების მონაწილეობით. რეიტინგით განხორციელებული პოლიტიკური კურსი და ინსტიტუციების ხარისხი იზომება. ის ქვეყნებს ხუთი ძირითადი მიმართულებით აფასებს. ესენია: მთავრობის ზომა, სამართლებრივი სისტემისა და საკუთრების უფლებების დაცვა, მყარი ვალუტა, საერთაშორისო ვაჭრობის თავისუფლება და რეგულაცია. აქ ჩამოთვლილი ინდიკატორებიდან საქართველომ ერთის გარდა (მყარი ვალუტა) მდგომარეობა მკვეთრად გაიუმჯობესა, რაც ქვეყნის საერთო რეიტინგზე დადებითად აისახა. ასევე საგულისხმოა, რომ ქვეყნის ეკონომიკური თავისუფლების რეიტინგის განსაზღვრისას ავტორების მიერ გამოყენებული მონაცემების ნაწილი საერთაშორისო სავალუტო ფონდის, მსოფლიო ბანკისა და მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის კვლევებსა და შეფასებებს ეფუძნება...

ერთი სიტყვით, ჩვენი ეკონომიკა მოიკოჭლებს, მაგრამ მარდია, თავისუფლების ხარისხით მსოფლიოს მრავალი წარმატებული ქვეყნის ეკონომიკას უკან მოიტოვებს...  

 

1042
თბილისი

კომპენსაციის მიღების მსურველებო, დარეგისტრირდით: მთავრობამ ვადა გაახანგრძლივა

74
(განახლებულია 20:13 09.07.2020)
ამ დროისათვის სახელმწიფოსგან 300 ლარის დახმარება 100 ათასზე მეტმა თვითდასაქმებულმა და 200 ლარის თითქმის 130 ათასმა სამსახურდაკარგულმა მიიღო.

თბილისი, 9 ივლისი — Sputnik. საქართველოს მთავრობამ პანდემიის გამო შემოსავლის გარეშე დარჩენილი მოქალაქეებისა და თვითდასაქმებული პირებისთვის დახმარების მისაღებად რეგისტრაციის ვადა 1 აგვისტომდე გაახანგრძლივა, განაცხადა საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა გიორგი გახარიამ მთავრობის სხდომის წინ.

სახელმწიფოს მხრიდან კომპენსაციის მისაღებად იმ პირთა რეგისტრაცია, რომლებმაც COVID-19-ის პანდემიის გამო შემოსავალი დაკარგეს, 15 მაისს დაიწყო და 1 ივლისს დასრულდა.

გახარიას თქმით, აუცილებლობის შემთხვევაში ვადა მომავალშიც გახანგრძლივდება.

„მოგეხსენებათ, რომ რეგისტრაციების ვადა ამოწურულია, მაგრამ მთავრობამ მიიღო გადაწყვეტილება მისი 1 აგვისტომდე გაგრძელების შესახებ. ვინც დააგვიანა, ან ვერ შეძლო ელემენტარულად საჭირო საბუთების შეგროვება, ამ ადამიანებისთვის ეს ვადა გაგრძელდა, და თუ საჭირო იქნება, რეგისტრაციის ვადა შემდგომაც გაგრძელდება. დღეს ჩვენი პირველი და ყველაზე მნიშვნელოვანი ამოცანა, ეპიდემიასთან ბრძოლასთან ერთად, იმ ჩვენი მოქალაქეების დახმარებაა, რომლებსაც კრიზისის გამო შემოსავალი შეუმცირდათ და საერთოდ დაკარგეს შემოსავალი", – განაცხადა გახარიამ.

პრემიერის თქმით, სახელმწიფოსგან 300 ლარის დახმარება 121719-მა თვითდასაქმებულმა, ხოლო 200-ლარიანი დახმარება 129 ათასზე მეტმა პირმა მიიღო, ვინც შემოსავალი დაკარგა.

რეგისტრაციის გავლა ასევე შეუძლიათ იმ პირებს, რომლებიც უცხოეთში სეზონურ სამუშაოზე იყვნენ დასაქმებული.

74
თემები:
COVID-19 საქართველოში
რთველი

„რქაწითელი" და „კახური მწვანე": მთავრობა რთვლის სუბსიდირებას გეგმავს

93
(განახლებულია 19:26 09.07.2020)
გიორგი გახარიას თქმით, ფერმერული საქმიანობის სტიმულირება მთავრობის ანტიკრიზისული გეგმის ერთ-ერთი მიზნობრივი მიმართულებაა.

თბილისი, 9 ივლისი — Sputnik. საქართველოს მთავრობა ქართული ყურძნის ჯიშების „რქაწითელისა" და „კახური მწვანის" სუბსიდირებას განახორციელებს, განაცხადა საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა გიორგი გახარიამ მთავრობის სხდომაზე.

მანამდე ღვინის ეროვნული სააგენტოს თავმჯდომარემ ლევან მეხუზლამ განაცხადა, რომ, მთავრობის გადაწყვეტილებით, წელს რთვლის სუბსიდირებაზე 60 მილიონი ლარი დაიხარჯება.

მეხუზლას თქმით, სუბსიდია, სავარაუდოდ, მხოლოდ „რქაწითელის" ჯიშის ყურძენს შეეხება. თუმცა, როგორც აღმოჩნდა, სიაში „კახური მწვანეც" არის.

„მთავრობა რთველის სუბსიდირებას განახორციელებს, განსაკუთრებით, ყურძნის ისეთი ჯიშების, როგორიცაა „რქაწითელი" და „კახური მწვანე", რომელთა ფასიც 80 თეთრზე დაბალი არ იქნება", – განაცხადა გახარიამ.

გახარიას თქმით, ფერმერული საქმიანობის სტიმულირება მთავრობის ანტიკრიზისული გეგმის ერთ-ერთი მიზნობრივი მიმართულებაა.

„ყველამ კარგად იცის, რომ მთავრობის ანტიკრიზისული გეგმის ერთ-ერთი მთავარი სამიზნე გახლავთ სოფელი, ფერმერი, ქართველი გლეხი. ჩვენ ყველაფერი გავაკეთეთ იმისთვის, რომ სხვადასხვა ინსტრუმენტით ამ ადამიანებს დავხმარებოდით, ქართველი ფერმერი გაგვეძლიერებინა კრიზისის პირობებში", – განაცხადა გახარიამ.

როგორც მან აღნიშნა, თუ აუცილებლობა იქნება, სახელმწიფო ყურძნის შესყიდვაშიც ჩაერთვება.

ამასთან, პრემიერმა მოკლე ექსკურსი გააკეთა და აღნიშნა, თუ რამდენად წარმატებული იყო გასული წლები ქართული მევენახეობისა და მეღვინეობისთვის.

„2019 წელი იყო რეკორდული – საქართველოდან 94 მილიონი ბოთლი ღვინის ექსპორტი განხორციელდა. რა თქმა უნდა, შიდა მოხმარებაც იზრდებოდა. 2012 წელს ქართულ ექსპორტში მეღვინეობის წილი მთლიანობაში დაახლოებით 2.5% იყო, დღეს კი 6%-ია", – განაცხადა გახარიამ.

საქართველოში რთველის სეზონი სექტემბრიდან იწყება. იმისთვის, რომ პანდემიის გამო გამოწვეული ეკონომიკური კრიზისი რთველზე არ აისახოს, საქართველოს ხელისუფლებამ მეღვინეობის დარგზე ანტიკრიზისული გეგმის ფარგლებში ზრუნვა გადაწყვიტა. აღნიშნული გადაწყვეტილება ივნისის დასაწყისში პრემიერთან სოფლის მეურნეობის სამინისტროსა და შესაბამისი უწყებების წარმომადგენლების სამუშაო შეხვედრაზე იქნა მიღებული.

93
თემები:
საქართველოს მთავრობა
მყიდველები ბაზარში

კორონავირუსი საქართველოში: საგანგებო მდგომარეობის შემდეგ შეზღუდვების სრული სია/10 ივლისი

86405
საქართველოში საგანგებო მდგომარეობა ერთი თვის წინ მოიხსნა, მაგრამ მთავრობამ შეზღუდვების ნაწილი ძალაში დატოვა.

თბილისი, 10 ივლისი – Sputnik. საქართველოს მთავრობა აგრძელებს კორონავირუსის პანდემიის გამო დაწესებული შეზღუდვების მოხსნას, მაგრამ ამავე დროს მთავრობა და ეპიდემიოლოგები მოუწოდებენ მოქალაქეებს გამოიჩინონ სიფრთხილე და დაიცვან ჯანდაცვის სამინისტროს რეკომენდაციები.

ქვეყნის ტერიტორიაზე მოქმედებს შემდეგი შეზღუდვები:

  • დახურულ სივრცეებში, საჯარო დაწესებულებებში, საზოგადოებრივ ტრანსპორტში, ოფისებსა და მაღაზიებში სავალდებულოა პირბადის ტარება და სოციალური დისტანციის დაცვა;
  • საზოგადოებრივ ტრანსპორტში დაუშვებელია პირბადის გარეშე ყოფნა და კონდიციონერების ჩართვა;

  • ტაქსის მძღოლისთვის სავალდებულოა პირბადის ტარება, ტაქსით ორზე მეტი მგზავრის გადაყვანა არ შეიძლება, ისიც უკანა სავარძელზე;
  • დახურულ სივრცეებში აკრძალულია კულტურული და სპორტული ღონისძიებების გამართვა;
  • კაზინოების და ტოტალიზატორების მუშაობა დაშვებულია მხოლოდ ონლაინ;
  • აკრძალულია 10-ზე მეტი ადამიანის თავშეყრა ტრადიციულ სოციალურ ღონისძიებებზე (ქორწილი, ნებისმიერი იუბილე, ქელეხი და ა.შ.);
  • უნივერსიტეტებში სასწავლო პროცესი კვლავ დისტანციურად განხორციელდება;
  • ადამიანების თავშეყრის ადგილებში აკრძალულია სპლიტ-სისტემის კონდიციონერების გამოყენება, რომლებიც ჰაერს იღებენ შენობიდან, აგრილებენ და ისევ აბრუნებენ. დაშვებულია სამრეწველო კონდიციონერების გამოყენება, რომლებიც კონდიცირება-ვენტილაციის სისტემებს მოიცავს (ჰაერი შენობაში გარედან შეაქვს).

ამ მომენტისათვის ინფიცირებულთა რაოდენობა 968 ადამიანს შეადგენს, აქედან 844 გამოჯანმრთელდა, 15 კი გარდაიცვალა. კიდევ სამი ინფიცირებული მოქალაქე სამკურნალოდ სხვა ქვეყნებიდან ჩამოიყვანეს.

საქართველო სხვა ქვეყნებისთვის კორონავირუსთან ბრძოლაში სამაგალითოა >>

15 ივნისიდან აღდგა შიდა ტურიზმი, ხოლო 1 ივლისიდან საქართველო საზღვრებს უცხოელი ტურისტებისთვის გახსნის.

უწყებათშორისი საკოორდინაციო საბჭო ოპერატიულად აფასებს სიტუაციას და შეიმუშავებს ახალ რეკომენდაციებს და შეზღუდვებს.

მთავრობის სპეციალურ ვებ-გვერდზე stopcov.ge გამოქვეყნებული ბოლო მონაცემების თანახმად, საკარანტინო სივრცეში იმყოფება 4851, სტაციონარებში მეთვალყურეობის ქვეშ კი 231 ადამიანია.

მთავრობა მოსახლეობას მოუწოდებს, ქვეყანაში კორონავირუსთან დაკავშირებით მხოლოდ და მხოლოდ გადამოწმებულ და ოფიციალურად დადასტურებულ ინფორმაციას ენდონ. ყველა ინფორმაციის მოძიება შესაძლებელია მთავრობის მიერ სპეციალურად შექმნილ ვებ-გვერდზე stopcov.ge.

„ცხელი ხაზის“ ნომრები: ცხელი ხაზი კარანტინის რეჟიმის საკითხებზე – 144. საქართველოს ჯანდაცვა – 15 05 (დღე-ღამის განმავლობაში); დაავადებათა კონტროლის ცენტრი – 116 001 (21:00-მდე სამუშაო დღეებში და 18:00-მდე დასვენების დღეებში).

ყველა მოხალისეს, რომელსაც აქვს დრო და სურვილი დაეხმაროს ხანდაზმულ ადამიანებს, ასევე მათ, ვისაც სპეციალური დახმარება ესაჭიროება, შეუძლია დარეკოს მერიის ცხელ ხაზზე (032)2722222 და წითელი ჯვრის ცხელ ხაზზე - 0800 000 018.

კორონავირუსი საქართველოში: შეზღუდვების მოხსნის ეტაპები
© Sputnik / Konstantin Ivanov.
კორონავირუსი საქართველოში: შეზღუდვების მოხსნის ეტაპები
86405
თემები:
COVID-19 საქართველოში