ეკონომიკური ზონა ფოთში

საგარეო ფაქტორები და ქართული ეკონომიკა... როგორ ავიცილოთ შოკი?

861
(განახლებულია 14:21 22.07.2019)
საქართველოს ეკონომიკა შესაძლოა აღმოჩნდეს ორმაგი საგარეო შოკის ზეგავლენის ქვეშ. რატომ? ქვეყანა მაქსიმალურად უნდა ეცადოს, რომ შეინარჩუნოს ტრადიციული ბაზრები და პარალელურად ახალ ბაზრებზეც გავიდეს. სად და როგორ?

სამსონ ხონელი

რამდენიმე დღის წინ ეკონომიკის საკითხებზე მომუშავე ექსპერტ-ანალიტიკოსების შეხვედრა გაიმართა. ფორუმს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრი ნათია თურნავა დაესწრო. წარმომადგენლობით თავყრილობაზე დეტალურად განიხილეს ქვეყანაში შექმნილი სიტუაცია და ქვეყნის ეკონომიკაზე საგარეო ფაქტორების შესაძლო გავლენებზეც იმსჯელეს. სხვა მრავალ საკითხთა შორის განსაკუთრებული ყურადღება სავაჭრო კავშირების განვითარებასა და ბაზრების დივერსიფიკაციის პრობლემაზე გამახვილდა.          

ექსპერტულ წრეებში არსებული მოსაზრების თანახმად, ჩვენი ეკონომიკა გაცილებით მაღალი ტემპით რომ იზრდებოდეს და უფრო დივერსიფიცირებული იყოს, მაშინ შევძლებდით სავაჭრო კავშირების ზეგავლენისთვის ნაკლები ყურადღების დათმობას. ახლა კი არა თუ რუსული ბაზრის ჩაკეტვა, არამედ ჩრდილოეთ სამეზობლოში თუნდაც ზომიერი ეკონომიკური შოკი ჩვენი ქვეყნის ეკონომიკაზე ნეგატიურ ზეგავლენას იქონიებს როგორც ფულადი გზავნილების, ასევე ექსპორტის შემცირების თვალსაზრისით. ექსპერტ-ანალიტიკოსები თუ დარგის სპეციალისტები მოსაზრებას არგუმენტებით ამყარებენ, იხსენებენ არცთუ შორეული წარსულის პროცესებს. კერძოდ, 2015 წელს რუსეთში არსებული ეკონომიკური კრიზისის გამო, რომელიც ძირითადად რუსეთისთვის 2014 წელს დაკისრებულმა სანქციებმა განაპირობა, საქართველოს ექსპორტი რუსეთში 112 მილიონი ამერიკული დოლარით, ანუ 41 პროცენტით შემცირდა. ფულადი გზავნილების მოცულობამაც დაიკლო 369 მილიონი ამერიკული დოლარით, ანუ 46 პროცენტით. ჯამში კი ქვეყანაში თითქმის ნახევარი მილიარდი ამერიკული დოლარით ნაკლები თანხა შემოვიდა. ისიც უნდა ითქვას, რომ მიუხედავად ამისა 2015 წელს ეკონომიკას ზრდა არ შეუწყვეტია და ის 4.8 პროცენტით გაიზარდა, მაგრამ ეს შემცირებული პარამეტრები ნეგატიურად აისახა ეროვნულ ვალუტაზე. ეს სწორედ ის პერიოდია, როცა ლარის კურსი ამერიკული დოლარის მიმართ საგრძნობლად გაუფასურდა – 1.78-დან 2.16 ნიშნულამდე...  

საქართველოს ეკონომიკაზე გავლენას ახდენს კიდევ ერთ წამყვან სავაჭრო პარტნიორ ქვეყანაში – თურქეთში მიმდინარე პროცესები. 2015 წელს ეკონომიკის ზრდას მნიშვნელოვნად შეუწყო ხელი იმ პერიოდში თურქეთის ეკონომიკის დადებითმა ტენდენციებმა. თურქეთს 2015-2016 წლებში ჰქონდა ეკონომიკური ზრდის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი – 7.4 პროცენტი. ახლა კი, თურქეთში პოლიტიკური კრიზისისა და ამერიკის შეერთებულ შტატებთან დაძაბული ურთიერთობის გამო, ბოლო 10 წლის მანძილზე პირველად ეკონომიკის მაღალი რეცესიაა. ანალიტიკოსების შეფასებით, ამის მიზეზი ინვესტიციების მკვეთრი შემცირებაა. თურქეთის ეკონომიკურმა ზრდამ გასულ წელს ყველაზე დაბალი მაჩვენებელი – 2.5 პროცენტი შეადგინა. სავარაუდოდ, თურქეთს ფინანსური დახმარებაც შეუმცირდება, რადგან ამ დღეებში ევროკავშირის საბჭომ საგარეო საქმეთა მინისტრების შეხვედრაზე თურქეთს სანქციები დაუწესა. თურქეთ-ამერიკის დაძაბული ვითარების გათვალისწინებით, სანქციები მოსალოდნელია ამერიკის შეერთებული შტატებისგანაც. ასე რომ, თურქეთის ეკონომიკის ვარდნა, დიდი ალბათობით, კვლავ გაგრძელდება.

ლარი
© Sputnik / Alexander Imedashvili

ანალიტიკოსების შეფასებით, შედეგად საქართველოს ეკონომიკა შესაძლოა აღმოჩნდეს ორმაგი საგარეო შოკის ზეგავლენის ქვეშ...

ანალიტიკოსი გიორგი ცუცქირიძე: „თუ 2015 წელს საგარეო შოკის ზეგავლენა სავალუტო კურსზე აისახა, ორმაგი შოკის პირობებში ზეგავლენა იქნება როგორც სავალუტო კურსზე, ასევე მთლიანად ეკონომიკაზე და, შესაბამისად, ზრდის შენელებასაც გამოიწვევს. ხოლო პროცესების ამ სცენარით განვითარება, ზრდის ტემპების შენელება, მისი თანმდევი ნეგატიური შედეგებით, უკვე მომავალ წელს რეალური გახდება. ამ თვალსაზრისით ეკონომიკაზე მიყენებული ზარალი ცოტა არ იქნება, რადგან ფულადი გზავნილები, ტურიზმიც და ექსპორტიც ყველაზე მაღალი ხვედრითი წილით სწორედ ამ ორ წამყვან სავაჭრო პარტნიორ ქვეყანაზე მოდის...

ჩვენ უკვე ვნახეთ, რომ 20-21 ივნისის შემდგომ განვითარებული მოვლენებიდან სულ რაღაც ერთ თვეში საკურორტო ზონებში სეზონი ფაქტობრივად ჩავარდა. არადა ბოლო წლების განმავლობაში ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლები მზარდი იყო. „საქსტატის“ მონაცემებით, 2006-2007 წლებში ტურიზმის სფეროდან შემოსავლების თანაფარდობა სავაჭრო ბრუნვაში 7.2 პროცენტი იყო, გასულ წელს − 65 პროცენტი. ანალიტიკოსები კიდევ ერთ ფაქტორზე ამახვილებენ ყურადღებას. კერძოდ, ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლების ზრდის წამყვანი გენერატორი ბოლო ორი წელია რუსი ტურისტების მიერ გაწეული ხარჯებია, და სწორედ ტურიზმი, ღვინის და მინერალური წყლების ინდუსტრია, სოფლის მეურნეობის პროდუქციასთან ერთად ქმნის ყველაზე მეტ სამუშაო ადგილს ქვეყანაში, რომ აღარაფერი ითქვას მის გავლენაზე სავალუტო კურსზე და ინფლაციაზე.

ანალიტიკოსების შეფასებით, უკვე დღეს სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ხდება არა უბრალოდ რომელიმე ბაზრის ჩანაცვლება, რაც არასწორია, არამედ ეკონომიკის დივერსიფიკაცია გასაღების ახალ გლობალურ ბაზრებზე გასვლით... ქვეყანა მაქსიმალურად უნდა ეცადოს, რომ შეინარჩუნოს ტრადიციული ბაზრები და პარალელურად ახალ ბაზრებზეც გავიდეს. აქვე ანალიტიკურ წრეებში მიანიშნებენ, რომ ახალი ბაზრების მოძიებისას მნიშვნელოვანია თავად საექსპორტო პროდუქციის დივერსიფიკაციაც...

ანალიტიკოსი დემურ გიორხელიძე: „საექსპორტო ბაზრების დივერსიფიკაცია მნიშვნელოვანია, მაგრამ ამას საექსპორტო პროდუქციის გაცილებით მეტი და, რაც მთავარია, კონკურენტუნარიანი სასაქონლო პროდუქცია და მაღალტექნოლოგიური ინვესტიციები სჭირდება, ხოლო ეკონომიკის გადაწყობას დრო ესაჭიროება. ღვინო და მინერალური წყლები იგივე უკრაინაში ისედაც იყიდება.

ევროკავშირის და, უახლოეს პერსპექტივაში, ამერიკის შეერთებული შტატების ბაზარი სწორედ მაღალტექნოლოგიური მიმართულებით არის სტრატეგიულად პრიორიტეტული. უკვე ვხედავთ დადებით ტენდენციებს. ევროკავშირთან თავისუფალი ვაჭრობის ხელშეკრულების ხელმოწერის შემდეგ სულ უფრო მზარდია საგარეო სავაჭრო ბრუნვის სტატისტიკა, რამაც ჩვენი ეკონომიკა კიდევ უფრო დივერსიფიცირებული გახადა... უნდა დაჩქარდეს თავისუფალი ვაჭრობის რეჟიმზე ხელშეკრულების ხელმოწერა ამერიკის შეერთებულ შტატებთან, როგორც მსოფლიოს პირველ ეკონომიკასთან, რაც საშუალებას მოგვცემს შევინარჩუნოთ ეკონომიკის ზრდის ტემპები...“

ერთი სიტყვით, ანალიტიკოსთა და დარგის სპეციალისტთა უმრავლესობა აცხადებს, რომ ქვეყნის ეკონომიკაზე საგარეო შოკების ნეგატიური ზეგავლენის შემცირების ერთადერთი მექანიზმი არის როგორც არსებული სავაჭრო ურთიერთობების შენარჩუნება, ისე მათი გაღრმავება... ეს რეგიონი უნდა გადაიქცეს ეკონომიკურ და სატრანსპორტო ჰაბად. საამისოდ პირველ რიგში აუცილებელია ქვეყნის ეკონომიკის დივერსიფიკაცია, ტრადიციულ დარგებთან ერთად ახალი მიმართულებების ათვისება... ცოდნაზე ბაზირებული ეკონომიკის ჩამოყალიბებით შესაძლებელია აქ წარმოებული კიდევ უფრო მეტი პროდუქცია გავიდეს საერთაშორისო ბაზრებზე...     

861
ტრაქტორები

საქართველოში შეღავათებით საწვავზე 100 ათასზე მეტმა ფერმერმა ისარგებლა

42
(განახლებულია 15:09 07.08.2020)
ფერმერებმა, რომლებმაც დიზელის საწვავზე თავიანთი საშეღავათო ბარათები გაანაღდეს, ჯამში 3,6 მილიონ ლარამდე ეკონომია გასწიეს.

თბილისი, 7 აგვისტო  — Sputnik. სახელმწიფო პროგრამა „აგროდიზელის“ ფარგლებში დიზელის საწვავის შეღავათიან ფასად შესაძენად ბარათები 112 ათასზე მეტმა ფერმერმა მიიღო, ნათქვამია სოფლისა და სოფლის მეურნეობის განვითარების სააგენტოს განცხადებაში. 

ფერმერებისთვის დიზელის საწვავის შეღავათიან ფასებში მიწოდება საქართველოს მთავრობის სოფლის დახმარების პროგრამის ერთ-ერთ პუნქტს წარმოადგენს. სოფლის განვითარების პროგრამა მიმართულია დარეგისტრირებული მიწების მფლობელთა ფერმერული მეურნეობების განვითარებისკენ. სწორედ მიწის რეგისტრაცია წარმოადგენს დახმარების განმსაზღვრელ ფაქტორს.

7 აგვისტოს მონაცემებით, ფერმერებმა  29 ათას ტონაზე მეტი მოცულობის აგროდიზელის ფასდაკლების ბარათები მიიღეს. იმ ფერმერებმა, რომლებმაც უკვე გაანაღდეს ფასდაკლების ბარათები, ჯამურად 3,6 მლნ  ლარამდე დაზოგეს.

პროგრამის ფარგლებში, ბენზინგასამართ სადგურებზე ფერმერთა ორგანიზებული მომსახურების მიზნით, ძალაშია დადგენილი წესი, რომლითაც ყველა ფერმერმა 1 ივლისამდე შეძლო კუთვნილი საწვავის ფასდაკლების ბარათების 20%-ის განაღდება, თუ სულ მცირე 100 ლიტრი საწვავი აიღო. თუ მისაღები დიზელის საწვავის ოდენობა 100 ლიტრზე ნაკლები იყო, ფერმერებს შეეძლოთ საწვავის ფასდაკლების ბარათების სრულად გამოყენება. 

1 ივლისიდან 1 სექტემბრამდე შესაძლებელი იქნება კუთვნილი საწვავის დამატებით 20%-ის განაღდება არანაკლებ 300 ლიტრის შემთხვევაში. თუ კუთვნილი საწვავის ოდენობა 300 ლიტრზე ნაკლებია, ფერმერები საწვავის ფასდაკლების ბარათების სრულად განაღდებას შეძლებენ. 1 სექტემბრიდან კი მათ ნებისმიერი რაოდენობის დიზელის ფასდაკლების ბარათების გამოყენების შესაძლებლობა ექნებათ.
ყველა ფერმერი, რომელიც 0,25-დან 10 ჰექტრამდე რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთს ფლობს, აგროტექნიკური სამუშაოებისთვის აუცილებელ საწვავს საბაზრო ღირებულებაზე იაფად შეიძენს. წლიური ლიმიტი იქნება 150 ლიტრი ერთ ჰექტარ მიწის ნაკვეთზე.

დამატებითი დახმარება ფერმერებს

გარდა ამისა, 132 ათასზე მეტ ფერმერს, რომლებიც ლეგალურად ფლობენ 0,25-დან 10 ჰექტრამდე ფართობის დარეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთებს, აგრობარათებზე უკვე დაერიცხა აგროქულები. დარიცხული სუბსიდიის ოდენობა 24 მლნ ლარს აჭარბებს. 

აგრობარათებით ფერმერებს შეუძლიათ სასუქებისა და მცენარეთა დამცავი პრეპარატების, ქიმიური და ბიოლოგიური საშუალებების, თესლისა და ნერგების შეძენა, ასევე აგროტექნიკის მომსახურების საფასურის გადახდა.

გარდა ამისა, აგროდაზღვევის პროგრამის ფარგლებში, მიმდინარე წლის 31 ივლისის მონაცემებით, გაცემულია 16 ათასზე მეტი პოლისი. დაზღვეულია 17 ათას ჰექტრამდე მიწის ფართობი,  რაც 2019 წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით, 34%–ით მეტია. დაზღვეული მოსავალის ღირებულება 150 მილიონ ლარს აღემატება.

აგროდაზღვევის პროგრამაში სიახლეა ის, რომ მრავალწლიანი კულტურების დაზღვევა სეტყვის, წყალდიდობის, ქარიშხლისა და შემოდგომის ყინვებისგან სამი წლით არის შესაძლებელი. გარდა ამისა, სახელმწიფო, სხვადასხვა მოცულობით კულტურის სახეობის მიხედვით, მონაწილეობას მიიღებს სადაზღვევო პრემიების თანადაფინანსებაში.

წელს შეიცვალა აგროკრედიტის პროგრამაც, რომელიც ქვეყანაში 2012 წლიდან მოქმედებს. სახელმწიფო სრულად აანაზღაურებს 5-დან 100 ათას ლარამდე იმ კრედიტის პროცენტს, რომელიც ერთწლიანი კულტურების წარმოების განვითარებაზეა აღებული. კრედიტი ნახევარი წლის განმავლობაში გაიცემა. 

ბოლო მონაცემებით, უკვე გაცემულია 1 707 აგროკრედიტი. კრედიტის საერთო თანხა 31 მილიონ ლარს აჭარბებს, მათ შორის სააგენტოს მიერ კრედიტის პროცენტის თანადაფინანსება 2,5 მლნ ლარზე მეტია.

სააგენტოს ინფორმაციით, აგროწარმოების ხელშეწყობის პროგრამაში ჩართულია 387 ბენეფიციარი, მათ შორის სასოფლო-სამეურნე ტექნიკის ღირებულების 50-% დაუფინანსდა 252 ბენეფიციარს, ხოლო სასათბურე მეურნეობის მოწყობისთვის და მოდერნიზებისთვის შესასყიდი ძირითადი საშუალებების შეძენის და მათი სამონტაჟო სამუშაოების, ასევე, ერთწლოვანი სასოფლო-სამეურნეო კულტურებისთვის სარწყავი სისტემის შესყიდვასა და მონტაჟისათვისათვის 135 ბენეფიციარის განაცხადი დაკმაყოფილდა.

42
თემები:
საქართველოს სოფლის მეურნეობა
ქართული ღვინო

ლატვია ქართულ ღვინოს ეცნობა

42
(განახლებულია 15:13 07.08.2020)
ლატვიის დედაქალაქ რიგაში გამართულ დეგუსტაციაზე საკუთარი პროდუქცია 70-მდე ღვინის ქართულმა კომპანიამ წარადგინა.

თბილისი, 7 აგვისტო – Sputnik. ქართული ღვინოები ლატვიაში პოპულარულობის მოპოვებას აგრძელებს - ამჯერად მათ გაყიდვებისა და პრესის დაახლოებით 50 წარმომადგენელი ეცნობოდა, იუწყება ტელეკომპანია „იმედი".

„ქართული ღვინის მაღალი რეპუტაციისთვის": ღვინის ხარისხს ახალი პარამეტრებით შეამოწმებენ>>

ღვინის ეროვნულ სააგენტოსა და ლატვიურ მარკეტინგულ კომპანია Tribe International-ს შორის გაფორმებული ხელშეკრულების ფარგლებში, დაახლოებით ერთი თვეა, ლატვიის დედაქალაქ რიგაში ქართული ღვინის დეგუსტაციების ციკლი იმართება, რომლის ფარგლებშიც ქართული ღვინო ანჯერად გაყიდვების სფეროსა და პრესის 50-მდე წარმომადგენელს წარედგინა.

დეგუსტაციებზე თავისი პროდუქცია ქართული ღვინის მწარმოებელმა 70-მდე კომპანიამ წარადგინა.

„დააგემოვნე საუკეთესო ქართული ღვინოები“ - ასე ეწოდება ქართული ღვინის სარეკლამო კამპანიას, რომელმაც ლატვიაში სტარტი  6 ივლისს აიღო.

ქართული ღვინოებისა და ღვინის კულტურის პოპულარიზაციის მიზნით ადგილობრივმა ტელეკომპანიებმა თავიანთ ეთერში ვიდეოკლიპები განათავსეს, ხოლო მედიაპლატფორმებზე ქართული ღვინისადმი მიძღვნილი გვერდები შექმნეს.

მთავრობის ხელშეწყობით ქართული ღვინო სტრატეგიულ ბაზრებზე სულ უფრო ვითარდება ახალი ონლაინ–პლატფორმებისა და ციფრული მარკეტინგის გამოყენებით. ასეთი ზომები განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია გლობალური პანდემიის ფონზე, რომელმაც ქართული ღვინის მრეწველობას ზარალი მიაყენა - ექსპორტმა იკლო,  ხოლო ტურისტული სექტორის კრიზისმა მკვეთრად შეამცირა გაყიდვები ქვეყნის შიგნით.

42
თემები:
ღვინის კულტურა და მეღვინეობა
აფეთქება ბეირუთში

ბეირუთში აფეთქების შემდეგ 16 ადამიანი დააკავეს

0
(განახლებულია 16:18 07.08.2020)
გამოირკვა, რომ ბეირუთის პორტის დირექტორმა, სადაც ამონიუმის ნიტრატის მძლავრი აფეთქება მოხდა, არ იცოდა ნივთიერების საშიშროების შესახებ

თბილისი, 7 აგვისტო – Sputnik. ბეირუთში აფეთქების საქმეზე ძალოვანი სტრუქტურების წარმომადგენლებმა პორტის 16 თანამშრომელი დააკავეს, განაცხადა სამხედრო სასამართლოს წარმომადგენელმა, მოსამართლის მოვალეობების შემსრულებელმა ფადი აკიკიმ, იუწყება РИА Новости.

„სამხედრო პროკურატურა ასრულებს საბედისწერო აფეთქების გამოძიების საწყის ეტაპს. დაიკითხა 20–მდე ადამიანი – პორტის ადმინისტრაციისა და საბაჟო სამმართველოს წარმომადგენლები, ვინც რემონტს ატარებდა და იქ ასაფეთქებელ ნივთიერებას ინახავდა“, – აღნიშნა სააგენტოს თანამოსაუბრემ.

ბეირუთის პორტის დირექტორი ჰასან ქორეითემი 16 დაკავებულს შორის აღმოჩნდა, იუწყება ლიბანის ტელეარხი LBC.

როგორც უფრო ადრე ქორეითემმა განაცხადა, მან იცოდა პორტში ასაფეთქებელი ნივთიერებების შენახვის შესახებ, მაგრამ ვერ წარმოედგინა, თუ ასეთი საშიში იყო. მისი თქმით, საპორტო სამსახურებმა 2014 წლიდან არაერთხელ აცნობეს სასამართლო ხელისუფლებას საშიში ტვირთის არსებობის თაობაზე, მაგრამ მათგან არანაირი პასუხი არ მიუღიათ.

პორტის დირექტორს ქვეყნის ფარგლებს გარეთ გასვლა აეკრძალა.

ბეირუთში ზარალი დათვალეს: ქვეყანას მილიარდობით დოლარის ზიანი მიადგა – ფოტო>>

ლიბანის მასმედიის ცნობით, ქვეყნის ცენტრალური ბანკის ფულის „გათეთრებაზე“ მომუშავე სპეციალურმა კომისიამ ასევე გასცა განკარგულება. გაიყინოს სახელმწიფო საბაჟოსა და პორტის ხელმძღვანელების ანგარიშები.

მძლავრი აფეთქება ბეირუთში სამშაბათს, საღამოს მოხდა. ხელისუფლების განცხადებით, აფეთქების მიზეზი პორტში ექვსი წლის განმავლობაში 2750 ტონა ამონიუმის ნიტრატის არასათანადო პირობებში შენახვა გახდა. ქალაქის შენობების ნახევარი დაზიანდა. საავადმყოფოები სავსეა დაშავებულებით.

ბოლო მონაცემებით, დაიღუპა 149 ადამიანი და დაშავდა ხუთი ათასამდე. ბევრი ადამიანი დღემდე უგზოუკვლოდ დაკარგულად ითვლება. ტრაგედიასთან დაკავშირებით ლიბანში სამდღიანი გლოვაა გამოცხადებული.  ქალაქში ორი კვირით საგანგებო მდგომარეობა გამოცხადდა.

ბეირუთის გუბერნატორმა მარვან აბუდმა პორტში მომხდარი აფეთქების შედეგად მიყენებული ზარალი 3-დან 5 მილიარდ აშშ დოლარამდე შეაფასა. ლიბანს დახმარება მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანამ შესთავაზა.

0
თემები:
მსოფლიო დღეს