ლარი

პოლიტიკის მძევალი...

1078
(განახლებულია 15:15 12.07.2019)
ეროვნული ვალუტის სამი "რეკორდი" და მომავლის გათვლები, ეროვნული ბანკის პოლიტიკა და თავისუფლად მიშვებული მცურავი კურსი, ლარის პოლიტიკური თავგადასავალი...

სამსონ ხონელი

ეროვნული ვალუტის ბოლო პერიოდის ავადობაზე ბევრი დაიწერა და ითქვა. გასაკვირიც არ არის, ლარის ჯანმრთელობის მდგომარეობა ხომ ყოველი ჩვენგანის ჯიბესა და, შესაბამისად, ხასიათზეც მყისიერად აისახება. ამ მოცემულობიდან გამომდინარე დარწმუნებული ვარ, რომ მოულოდნელი არ უნდა იყოს, თუ მკითხველის ყურადღებას ეროვნული ვალუტის „რეკორდებზე“ გავამახვილებ. მესამე კვარტლიდან მოყოლებული, ლარმა სწრაფი ტემპით დაიწყო ფსკერზე დაშვება. ბოლო ორ თვეში კი გაუფასურების სამი ანტირეკორდი დამყარდა...

პირველად ეროვნულმა ვალუტამ ჯერ მაისის თვეში „იყოჩაღა“, როცა ერთი ამერიკული დოლარის ღირებულებამ 2.80 ლარი შეადგინა. ანალიტიკოსების შეფასებით, მაშინ ლარის გაუფასურება ორ ძირითად ფაქტორს უკავშირდებოდა: პირველი − 2018 წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით თითქმის ორი მილიარდი ლარით გაიზარდა ფულის მასა, რომელიც ზეწოლას ახდენდა კურსზე, და მეორე − თურქული ლირის მკვეთრი გაუფასურება და მისგან გამოწვეული ფსიქოლოგიური ფაქტორი, რაც, სრული საინფორმაციო ვაკუუმის პირობებში, პანიკაში გადაიზარდა. ექსპერტების შეფასებით, ამ გარემოებათა განეიტრალება ეროვნულ ბანკს შეეძლო სწორი და თანმიმდევრული პოლიტიკით, თუმცა მოვლენები სხვაგვარად განვითარდა...

ანალიტიკოსი პაატა ბაირახტარი: „ერთადერთი, რაც ეროვნული ბანკისგან გაჟღერდა, იყო ის, რომ საზოგადოებას საპანიკო არაფერი ჰქონდა, ისიც დაგვიანებით, მხოლოდ მას შემდეგ, რაც ბაზარზე ერთი დოლარის ღირებულება უკვე 2.80 ნიშნულს აჭარბებდა. აჟიოტაჟისა და პანიკის გადავლის შემდეგ ლარმა იმ პოზიტიური მაკროეკონომიკური პარამეტრების შეთვისება დაიწყო, რომელიც იმხანად გვქონდა ბაზარზე და ივნისიდან გამყარება დაიწყო. თუმცა, აქ უკვე ეროვნულმა ბანკმა „არ დააყოვნა“ და ინტერვენცია განახორციელა, სავალუტო ბაზრიდან 10 მილიონი ამერიკული დოლარი ამოიღო, რითიც შეაჩერა ლარის გამყარება და წაახალისა გაუფასურება. სამართლიანობა მოითხოვს აღინიშნოს, რომ ქვეყნის ეროვნული ბანკის რეზერვები რეკომენდებულზე დაბალია და კობა გვენეტაძის უწყება ყველა ხელსაყრელ დროს მის შევსებას ცდილობს, თუმცა ფაქტებმა ნათლად აჩვენა, რომ რეზერვების შესავსებად ეროვნული ბანკის ბოლო ინტერვენცია სრულიად გაუმართლებელი იყო...“

ანალიტიკურ წრეებში გავრცელებული მოსაზრებებით, სწორედ ეროვნული ბანკის ინტერვენცია „დაეხმარა“ ლარს მეორე „რეკორდის“ დამყარებაში. ეროვნულმა ვალუტამ ამჯერად გასული თვის მიწურულს „ივაჟკაცა“, როცა ერთი ამერიკული დოლარის ღირებულებამ 2.86 ლარი შეადგინა. რა იყო მორიგი „წარმატების“ მიზეზი? ანალიტიკოსთა შეფასებით, გაუფასურების მეორე ტალღაც რამდენიმე ფაქტორმა განაპირობა: პირველი − ეროვნული ბანკის ინტერვენცია, რამაც წაახალისა გაუფასურების ტრენდი და მეორე − რუსეთის მხრიდან დაანონსებული სანქციები.

ლარის მესამე და ჯერჯერობით ბოლო „რეკორდი“ 9 ივლისით თარიღდება. ერთი ჟურნალისტის „ეთიკური“ მონოლოგის შემდეგ რუსეთის ფედერაციის სახელმწიფო სათათბირომ საქართველოს წინააღმდეგ სანქციების პაკეტის შემოღებას მხარი დაუჭირა. ის რუსეთში ქართული ღვინისა და მინერალური წყლების იმპორტის აკრძალვას, საქართველოში ფულადი გზავნილების შეჩერებას ითვალისწინებდა. ეს პოლიტიკური გადაწყვეტილება ჯერ კიდევ არ იყო ძალაში შესული, თუმცა მყისიერად აისახა ეროვნული ვალუტის კურსზე. იმ დღეს რამდენიმე საათის განმავლობაში ერთი ამერიკული დოლარის ღირებულება 2.95 ლარს შეადგენდა. იყო მოლოდინი, რომ უკვე მომდევნო დღეს ეროვნული ვალუტა გადალახავდა ფსიქოლოგიურ ბარიერს და ერთი ამერიკული დოლარი ეღირებოდა 3 ლარი და... როგორც ერთ-ერთ სტატიაში აღვნიშნე, „თეთრების რაოდენობა ჯერ არ არის აქტუალური...“ მოლოდინი არ გამართლდა. „ქართველი ხალხის მიმართ პატივისცემიდან გამომდინარე და რუსულ-ქართული ურთიერთობების შენარჩუნების მიზნით საქართველოსთვის სანქციების შემოღება არ ღირს...“, − ბრძანა რუსეთის სახელმწიფოს მეთაურმა და ეს პოლიტიკური გადაწყვეტილებაც უმალ დაეტყო ლარის კურსს. ეროვნული ვალუტა დაბრუნდა „მწვერვალზე“, რომელიც ივნისის ბოლოს დაიპყრო.

ბოლო პერიოდში ძალზე აქტუალურია კითხვა − რამდენად რეალურად შეუძლია უკვე არსებულ სანქციებს მნიშვნელოვანი დარტყმა მიაყენოს ქვეყნის ეკონომიკას. მოგეხსენებათ, სანქციები ორ მიმართულებას ითვალისწინებს: პირველი − რუსეთის ტუროპერატორებისთვის საქართველოს საგზურების შეზღუდვა და, მეორე − საქართველოში ფრენების აკრძალვა. ანალიტიკოსთა დიდი ნაწილის მოსაზრებაა, რომ ლარის მყისიერი გაუფასურება სანქციების შემოღებით საზოგადოებაში გამოწვეულ ნეგატიურ მოლოდინებს უკავშირდება და არა უშუალოდ ამ სანქციების ეკონომიკურ შედეგებს.

ანალიტიკოსი შოთა გულბანი: „რუსეთის ფედერაციის ტუროპერატორების მომსახურებით რუსი ვიზიტორების 1.7 პროცენტი სარგებლობდა. სახმელეთო გზით კი შემოდიოდა რუსი ტურისტების დაახლოებით 90 პროცენტი. თუ გაუფასურების მეორე ტალღას დავაკვირდებით, დავინახავთ, რომ მკვეთრი გაუფასურება სანქციების დაანონსების მეორე დღესვე დაიწყო. მოყვანილი სტატისტიკა რომც არ მოვიშველიოთ, დროის მოკლე მონაკვეთში ტექნიკურად არანაირ სანქციას არ შუძლია, ეროვნულ ვალუტაზე მსგავსი დარტყმის მიყენება. ეს პრაქტიკულად შეუძლებელია. შესაბამისად, მივდივართ აჟიოტაჟურ კურსთან. არც ეკონომიკური გუნდიდან და არც ცენტრალური ბანკიდან არავის გაუკეთებია დროული განმარტება, არავის აუხსნია საზოგადოებისთვის, ჰქონდათ თუ არა პანიკის საფუძველი. შესაბამისად, ბაზრის მონაწილეებმაც სწრაფად დაიწყეს ლარის მოშორება, რამაც უკვე ტექნიკურად გაზარდა წნეხი ეროვნულ ვალუტაზე...“

კიდევ ერთი აქტუალური კითხვაა − გაუფასურების თავიდან ასაცილებლად ეროვნულ ბანკს უნდა მოეხდინა თუ არა სავალუტო ბაზარზე ინტერვენცია? ამ საკითხზე აზრთა სხვადასხვაობაა და ერთი კონკრეტული მიდგომა არ არსებობს. ფაქტი კი ერთია − ჩვენ შემთხვევაში კურსი სრულად იყო მიშვებული და გაუფასურების შესაჩერებლად არანაირ ჩარევას არ ჰქონია ადგილი. მეტიც, თუ პროცესებს გადავხედავთ, კარგად დავინახავთ, რომ სიტუაციის მართვა შესაძლებელი იყო სწორი და დროული კომუნიკაციით. მაგალითად, შეგვიძლია გავიხსენოთ, რომ ეროვნული ბანკის წერილობითი განმარტების შემდეგ ლარის კურსმა გაჯანსაღება დაიწყო.

და, ბოლოს, საფინანსო ბაზარზე მომენტალურად აისახება პოლიტიკური კლიმატი. შესაბამისად, ნუ გვიკვირს ლარის გაუფასურება, როცა ეს კლიმატი მძიმეა და გამოდარებასაც არ უჩანს პირი...

1078
ვალუტის გადამცვლელი პუნქტი

მოსახლეობის საყურადღებოდ: 8 ივნისიდან სავალუტო ჯიხურები იხსნება

15
(განახლებულია 13:45 03.06.2020)
მომავალი კვირიდან საქართველოს მოსახლეობა ვალუტის ყიდვას ან გადაცვლას ვალუტის გადამცვლელ პუნქტებში შეძლებენ

 

თბილისი, 3 ივნისი  - Sputnik.  საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე ვალუტის გადამცვლელი პუნქტები, რომლებმაც მუშაობა კორონავირუსის პანდემიის გამო შეაჩერეს, საქმიანობას 8 ივნისიდან განაახლებენ, ნათქვამია საქართველოს ეროვნული ბანკის ვებგვერდზე გავრცელებულ განცხადებაში. 

ვალუტის გადამცვლელმა პუნქტებმა მუშაობა 31 მარტს შეაჩერეს. ამ ეტაპზე მოქალაქეებს ვალუტის გადაცვლა მხოლოდ ბანკებსა და მიკროსაფინანსო ორგანიზაციებში შეუძლიათ.

 „ერთობლივი ქმედებებით ჩვენ სწრაფად შევძლებთ ვირუსის დამარცხებას და საქმიანობის ჩვეულ რეჟიმში დაბრუნებას“, – ნათქვამია უწყების მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.

ეროვნული ბანკი მოუწოდებს ვალუტის გადამცვლელი პუნქტების მფლობელებს მკაცრად დაიცვან პროფესიონალთა რეკომენდაციები და რჩევები. 

საქართველოში საგანგებო მდგომარეობა 21 მარტს გამოცხადდა და 23 მაისამდე მოქმედებდა. მთავრობა პანდემიის გამო დაწესებული შეზღუდვების დაჩქარებულ ტემპში მოხსნის პროცესს აგრძელებს.

შეზღუდვების მოხსნის გეგმა ექვსეტაპიანია და მისი განხორციელება ქვეყანაში ეპიდსიტუაციაზეა დამოკიდებული. გეგმის თანახმად, შეზღუდვები სრულად 6 ივლისისთვის უნდა იყოს გაუქმებული. მანამდე კი ქვეყანაში დახურულ სივრცეებში პირბადის ტარება აუცილებელი პირობაა.

15
თემები:
COVID-19 საქართველოში
თბილისი

ასმილიონიანი შეთანხმება: საქართველო კრიზისთან ბრძოლისთვის თანხას მიიღებს

47
(განახლებულია 14:02 03.06.2020)
აზიის განვითარების ბანკის მიერ გამოყოფილი თანხები საშუალებას იძლევა, შემსუბუქდეს კრიზისის ნეგატიური გავლენა ბიზნესზე და გამოიყოს თანხები მოსახლეობის მოწყვლადი ჯგუფების დასახმარებლად.

თბილისი, 3 ივნისი – Sputnik. საქართველომ ხელი მოაწერა შეთანხმებას აზიის განვითარების ბანკთან (ADB) 100 მილიონი აშშ დოლარის ოდენობის კრედიტის მიღების თაობაზე, რომელიც მიიმართება კორონავირუსის პანდემიის გამო შექმნილი პრობლემების გადასაწყვეტად, ნათქვამია საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს განცხადებაში.

შეთანხმებას ხელი მოაწერეს ფინანსთა მინისტრმა ივანე მაჭავარიანმა და საქართველოში ADB-ს მუდმივი წარმომადგენლობის დირექტორმა შეინ როზენტალმა.

მაჭავარიანის განცხადებით, აზიის განვითარების ბანკი საქართველოს ერთ-ერთი მსხვილი პარტნიორია და პანდემიის პირობებში მასთან თანამშრომლობა სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია.

ADB-ს ფინანსური დახმარება მიმართული იქნება პროგრამის CARES (ხარჯვითი დახმარება) მხარდაჭერაზე. დაფინანსება მოხმარდება პანდემიით შექმნილი ვითარების ეკონომიკური ხარჯების შემსუბუქებას, მაკროეკონომიკური პირობებისა და მოსახლეობის კეთილდღეობის გაუმჯობესებას; ძირითადი აქცენტი გაკეთდება მოსახლეობის ყველაზე მოწყვლად ჯგუფებზე, რომელთა საარსებო წყაროზე მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა პანდემიამ.

აქტიური რეაგირება და ხარჯვითი დახმარება

პროგრამა CARES (ხარჯვითი დახმარება) საბიუჯეტო დახმარებას გაუწევს მთავრობას და დააფინანსებს მის კომპლექსურ ანტიკრიზისულ გეგმას. დაფინანსება მოიცავს გადასახადების გადავადებას 4 ათასზე მეტი მცირე და საშუალო ტურისტული საწარმოსთვის, ასევე კრედიტების სუბსიდირებას მინიმუმ 2 ათასი მცირე და საშუალო სასტუმროსთვის.

კრედიტი ასევე მოხმარდება მოსახლეობის მოწყვლად ჯგუფებს. დროებით ფინანსურ დახმარებას მიიღებს დაახლოებით 350 ათასი მოქალაქე, რომლებიც პანდემიის გამო სამსახურის დაკარგვის რისკის ქვეშ არიან, 250 ათასი თვითდასაქმებული მოქალაქე, აგრეთვე მოხმარდება 1,2 მილიონი მოქალაქის კომუნალური ხარჯების სუბსიდირებას. ამას გარდა, ნახევარი წლის განმავლობაში ცხრა ძირითად პროდუქტზე იქნება ფიქსირებული ფასები.

აზიის განვითარების ბანკის პაკეტი შემუშავდა საერთაშორისო სავალუტო ფონდთან და სხვა პარტნიორებთან ერთად საქართველოში COVID-19-ის კრიზისის დასაძლევად კოორდინირებული სამუშაოების ფარგლებში.

აზიის განვითარების ბანკის მიზანია აზია–წყნარი ოკეანის რეგიონის წარმატებული, მრავალმხრივი განვითარების ხელშეწყობა. ამასთან, ის განაგრძობს მუშაობას რეგიონში უკიდურესი სიღარიბის აღმოსაფხვრელად. ორგანიზაცია, რომელიც 1966 წელს დაარსდა, აერთიანებს 68 ქვეყანას, მათ შორის 49 აზიის რეგიონიდანაა.

ნიკა შენგელია: ემიგრანტები საქართველოში სულ უფრო ნაკლებს გადმორიცხავენ>>

აზიის განვითარების ბანკი საქართველოს მხარს 2007 წლიდან უჭერს და მისი ერთ-ერთი ყველაზე მრავალმხრივი პარტნიორია. საქართველოსთვის დღემდე გამოყოფილი ვალების საერთო რაოდენობა 2,8 მილიარდ დოლარს შეადგენს.

47
თემები:
საქართველოს ეკონომიკა
კახა კალაძე

ყველა სერვისცენტრი მწყობრშია თბილისში მოქალაქეთა მომსახურების სფერომ მუშაობა განაახლა

0
(განახლებულია 14:03 03.06.2020)
კორონავირუსის გავრცელების პრევენციის მიზნით დაწესებული შეზღუდვების მოხსნა საქართველოში 27 აპრილიდან ეტაპობრივად დაიწყო.

თბილისი, 3 ივნისი - Sputnik. მოქალაქეები თბილისის სერვისცენტრებში დროულ და ხარისხიან მომსახურებას მიიღებენ, განაცხადა თბილისის მერმა კახა კალაძემ დედაქალაქის მთავრობის დღევანდელ სხდომაზე.

კორონავირუსის გავრცელების პრევენციის მიზნით, მერიის რაიონული მომსახურების ცენტრებმა მიმდინარე წლის მარტში ფუნქციონირება დროებით შეწყვიტეს.

კონდიციონერის გარეშე, ღია ფანჯრებით, პირბადეებით – ასე იმუშავებს საზოგადოებრივი ტრანსპორტი>>

კალაძის განცხადებით, მოქალაქეთა მომსახურების თერთმეტივე სერვისცენტრმა, რომლებიც მსოფლიო პანდემიის პირობებში დაიხურა, მუშაობა პირველი ივნისიდან განაახლა.

„მსოფლიო პანდემიის გამო ჩვენ მთელი რიგი ღონისძიებების გატარება მოგვიწია... მოგვიწია სერვისცენტრების დახურვა როგორც მერიაში, ისე ათივე რაიონულ გამგეობაში, რის გამოც სერვისებზე მოთხოვნა მნიშვნელოვნად გაიზარდა. ყველაფერს ვაკეთებთ იმისთვის, რომ მაქსიმალურად სწრაფად მივიღოთ გადაწყვეტილებები, დროულად მოხდეს წერილების ჩაბარება, რომ მოქალაქეებს რიგში დგომა არ მოუწიოთ“, – განაცხადა კახა კალაძემ.

თბილისის მერის განცხადებით, მომსახურების მიღების დროს სავალდებულოა წესების დაცვა, რათა მოქალაქეთა უსაფრთხოება და ჯანმრთელობა მაქსიმალურად იყოს დაცული.

„აუცილებლად გასათვალისწინებელია სოციალური დისტანცია და პირბადეების მოხმარება... მნიშვნელოვანია, გავითვალისწინოთ ყველა ის მოთხოვნა, რომელიც შესაბამისი უწყებების მხრიდან დაწესდა. ბრძოლა Covid-19-ის წინააღმდეგ არ დასრულებულა, ის ჯერ კიდევ ჩვენთანაა“, – აღნიშნა კახა კალაძემ.

ბოლო  მონაცემებით, საქართველოში კორონავირუსი 800 ადამიანს დაუდასტურდა. გამოჯანმრთელდა 640, გარდაიცვალა – 13. საკარანტინო რეჟიმში იმყოფება 2424 ადამიანი, სტაციონარებში მეთვალყურეობის ქვეშ კი 304 პაციენტია.

0
თემები:
თბილისი დღეს