ვალუტის ჯიხური

რა ვქნათ თუ ლარის რყევა „ჯიბეს ურტყამს"

1089
ლარი უფასურდება! ხელისუფლება და ეროვნული ბანკი აცხადებს, რომ საგანგაშო არაფერი ხდება. მსოფლიო ბანკის სამხრეთ კავკასიის რეგიონული დირექტორი აცხადებს, რომ ეს ჯანსაღი პროცესია... როგორია ანალიტიკოსების შეფასება, რა ელის ეროვნულ ვალუტას?

სამსონ ხონელი

არ ვიცი, რა უნდა გითხრათ ან რითი გაგახაროთ?! ვერაფრით მოგვგვრით სიმშვიდეს... სავალუტო ჯიხურების შემხედვარეს უთუოდ გული დაეწვება მკითხველს. ვარდობისთვე უიღბლო გამოდგა. გარბის ლარი, გნებავთ იძირება, თუმცა კი, რა მნიშვნელობა აქვს, როგორ მოინათლება ეროვნული ვალუტის გაუფასურების პროცესი... მთავარი შედეგია. ფაქტია, რომ მოსახლეობის დიდ ნაწილს საბანკო ვალდებულება გაუძვირდა, რადგან საკრედიტო პორტფელში ჯერ კიდევ ძალზე მაღალია დოლარიზაციის კოეფიციენტი... ბოლო რამდენიმე წელია, რაც ლარის რყევებით განებივრებული ვართ. არც ის არის უცხო, რომ  ეროვნული ვალუტა ახალ-ახალ „რეკორდებს“ ამყარებს. მთელი ამ ხნის განმავლობაში ხელისუფლება და ეროვნული ბანკი გვამშვიდებს, რომ განსაკუთრებული და თანაც საგანგაშო არაფერი ხდება. მათი შეფასებებით, პოზიტიურია ყველა ის მაკროეკონომიკური მაჩვენებელი, რომელიც ლარის კურსის ფორმირებაზე გავლენას ახდენს, ხოლო გაუფასურების ეს ეტაპი ძირითადად საერთაშორისო ფაქტორებს უკავშირდება და დიდხანს არ გასტანს. მთავრობა დარწმუნებულია, რომ პროცესი ლარის მსყიდველობით უნარზე არ აისახება.

ეროვნული ბანკი საჭიროდ მიიჩნევს კიდევ ერთხელ შეგვახსენოს, რომ ჩვენში მცურავი გაცვლითი კურსი მოქმედებს და მისთვის მოკლევადიან პერიოდში ასეთი მერყეობა დამახასიათებელია. რაც შეეხება ლარის მორიგი გაუფასურების შესაძლო შედეგს, კობა გვენეტაძის განმარტებით, მცდარია ანალიზი, თითქოს ეს ინფლაციის დიდ ზრდას გამოიწვევს. „მნიშვნელოვანია, რა მიმართულებით და რატომ ქმნის გაცვლითი კურსი პრობლემას. ესაა დოლარიზაციის პრობლემა. ხელისუფლების და ეროვნული ბანკის ღიად გაცხადებული პოლიტიკაა დედოლარიზაცია“, - აცხადებს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტი.

ეროვნული ვალუტის გაუფასურებას ეხმაურება მსოფლიო ბანკის სამხრეთ კავკასიის რეგიონული დირექტორი. მერსი ტემბონის შეფასებით, ლარის კურსის რყევები ჯანსაღი პროცესის ნაწილია. „თუ გვინდა, რომ საქართველო თავისუფალი ღირებულებების ჯაჭვის წევრი იყოს, ეს დადგენილი მცურავი კურსი არის სწორი გადაწყვეტილება. ასეთ პირობებში, კურსის დარეგულირებაში ჩარევა არ იქნება გამართლებული. გადაწყვეტილებები და დამოკიდებულება, რომელიც არჩეული აქვს ეროვნულ ბანკს, სწორია. მომავალში ეკონომიკის კიდევ უფრო დივერსიფიკაცია ხელს შეუწყობს ვალუტის დასტაბილურებას“, - განაცხადა მერსი ტემბონმა.

რა გინდა, რომ ასეთ დროს იღონო, როცა ჯანსაღი პროცესი „ჯიბეს ურტყამს“ და ყოველდღიურად გაღარიბებს?! გაგებით უნდა მოეკიდო, ალბათ...

საინტერესოა, როგორია ანალიტიკოსების შეფასება. მათი უმრავლესობა იზიარებს პოზიციას, რომ ლარის გაუფასურების მორიგი ტალღა რეიონის ქვეყნებში ეროვნული ვალუტების, პირველ რიგში თურქული ლირის მკვეთრ ვარდნას უკავშირდება. თურქეთი ჩვენი წამყვანი სავაჭრო პარტნიორი ქვეყანაა, მეტიც, ის პირველია უმსხვილეს სავაჭრო პარტნიორ ქვეყნებს შორის -13.6 პროცენტიანი წილით. მეორე ადგილზე რუსეთია 11 პროცენტიანი წილით. ანალიტიკოსების განმარტებით, ღია

ეკონომიკის პრინციპიდან გამომდინარე, თურქული ლირის დასუსტება და რუსეთზე ამერიკული სანქციების ზეგავლენა ლარის კურსზეც აისახება.  

ანალიტიკოსი ლადო პაპავა: „როცა თურქეთში ლირა უფასურდება ეს უკვე ქმნის იმის მოლოდინს, რომ ამას აუცილებლად მოჰყვება ლარის გაუფასურებაც. ბუნებრივია, რომ ზოგიერთი ფინანსური ჯგუფი ამ ვითარებას თავის სასარგებლოდაც იყენებდეს და ამ მოლოდინის გათვალისწინებით ლარს უფრო მალე „აუფასურებს“, ვიდრე ეს მოხდებოდა მხოლოდ და მხოლოდ ამ ორ ქვეყენას შორის არსებული ეკონომიკური კავშირების გზით. ასეთ ვითარებაში, განსაკუთრებულად დიდი მნიშვნელობა ენიჭება ეროვნულ ბანკს, როგორც საბანკო სექტორის ზედამხედველს...“

საგულისხმოა, რომ ანალიტიკოსთა შეფასებებით, ეროვნული ვალუტის ვარდნის ფუნდამენტური ეკონომიკური ფაქტორები არ არსებობს. კერძოდ, შემცირებულია სავაჭრო ბრუნვის დეფიციტის მაჩვენებელი. საქართველოს უარყოფითმა სავაჭრო ბალანსმა, მიმდინარე წლის იანვარ-აპრილში, 1592.8 მილიონი ამერიკული დოლარი შეადგინა, რაც საგარეო სავაჭრო ბრუნვის 41.3 პროცენტია და 2018 წელთან შედარებით 7 პროცენტით არის შემცირებული. გასულ წელთან შედარებით 10.4 პროცენტით გაიზარდა ფულადი გზავნილების მოცულობა, ხოლო ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლები კი გაზრდილია 16 პროცენტით. ექსპერტ-ანალიტიკოსები არც სხვა ფაქტორებს უჩივიან. 2019 წლის იანვარ-მარტის მონაცემებით, ბანკებმა შეიძინეს 4.54 მილიარდი და გაყიდეს 5.02 მილიარდი ამერიკული დოლარი. ბალანსი დადებითია. ბუნებრივია, სავალუტო ოპერაციები ლარის კურსზე ნეგატიურ გავლენას ვერ მოახდენდა. ანალიტიკოსების შეფასებით, ეკონომიკური ზრდის მაჩვენებელიც არ არის დაბალი. ასე, რომ უარყოფითად ვერც ეს ფაქტორი იმოქმედებდა. ნიშანდობლივი იყო სავალუტო ფონდის აღმასრულებელი დირექტორის ქრისტინ ლაგარდის პოზიტიური შეფასებები ქვეყანაში მიმდინარე რეფორმებსა და ეკონომიკის შემდგომი ზრდის პერსპექტივებზე. ამის კიდევ ერთი დასტურია ის გაუმჯობესებული საერთაშორისო რეიტინგები, რომელიც მიმდინარე წელს ქვეყანას მრავლად მიენიჭა სუვენერული საკრედიტო რეიტინგების გაუმჯობესების, ბიზნესის კეთების სიმარტივის თუ ეკონომიკის კონკურენტუნარიანობის ზრდის კუთხით.

ანალიტიკოსი გიორგი ცუცქირიძე: „დღეს ლარის კურსში ასახულია უარყოფითი მოლოდინები და ლარის გაუფასურებაც, დროებით მოკლევადიან ხასიათს ატარებს. არაკონვერტირებული ვალუტის მქონე ქვეყნებში, მცირე მოცულობის ბაზრებს ახასიათებთ ნაკლებ პროგნოზირებული, საგარეო შოკების მიმართ შედარებით მკვეთრი სავალუტო რყევევის ამპლიტუდა. შესაბამისად, არა მხოლოდ იურიდიული პირები, არამედ ფიზიკური პირებიც იწყებენ შემოსავლების დოლარში გადაყვანას მათ ეს რეალურად სჭირდებათ თუ არა ამ კონკრეტული მომენტისათვის, მაგრამ ამით არა თუ ვერ აზღვევენ მომავალში სავალუტო რისკებს, არამედ პირიქით-სწორედ ამით ახდენენ უცხოურ ვალუტაზე მოთხოვნის ხელოვნურ სტიმულირებას...“

ლარის გაუფასურება აისახება გაძვირებულ იმპორტულ საქონელზე და მომსახურებაზე, მაგრამ ექსპერტ-ანალიტიკოსების უმრავლესობის მოსაზრებით, მოკლევადიან პერიოდში პროდუქციის მოსალოდნელი გაძვირების შიშით, კურსი კი არ უნდა დაკორექტირდეს იმპორტისაკენ, თუნდაც სავალუტო ინტერვენციების გამოყენებით, არამედ პირიქით − იმპორტი უნდა დაკორექტირდეს კურსის ახალ ნიშნულზე, მით უმეტეს მათი არც თუ მცირე ნაწილი ბაზარზე საკმაოდ მაღალი მარჟით ოპერირებს. ფასების ზრდაზე აქცენტიც არასწორია, რადგან თუ საქონელი გაძვირდება ისევ იმპორტიორებისათვის იქნება წამგებიანი, მათთვის გაყიდვებიც და შესაბამისად მოგებაც შემცირდება...  

 

1089
ბეტონის ნაკეთობათა ქარხანა

„უარესი იქნება“ - ნათია თურნავა მშპ-ს კატასტროფული ვარდნის შესახებ საუბრობს

73
მოსალოდნელი 5%-იანი ეკონომიკური ზრდის ნაცვლად საქართველოში საშუალოდ 5%-იანი ვარდნა დაფიქსირდა - კორონავირუსის პანდემიის ფონზე თითქმის ყველა დარგი დაზარალდა

თბილისი, 30 მაისი – Sputnik. საქართველოს ეკონომიკის მინისტრმა ნათია თურნავამ განაცხადა, რომ ქვეყანას ეკონომიკური განვითარების კუთხით მძიმე პერიოდი ელის.

თურნავა: საქართველოში საუკეთესო ბიზნეს გარემოა შექმნილი >>

კორონავირუსის პანდემიის ფონზე 2020 წლის აპრილში მშპ-ის მოცულობამ, გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით, 16,6%-ით დაიკლო. სერიოზული კლება აპრილში დაფიქსირდა ქვეყნის ეკონომიკის პრაქტიკულად ყველა სფეროში, ზრდა კი – მხოლოდ სამთომოპოვებით მრეწველობაში.

„აპრილის თვეში 16 პროცენტიანი, უფრო მეტი – 16.6 პროცენტიანი ვარდნა მოსალოდნელი იყო. ამ დროს იყო ზუსტად საგანგებო ვითარება, როდესაც ეკონომიკური საქმიანობა შეზღუდული იყო და ეს გაკეთდა შეგნებულად, რათა დაგვეცვა ჩვენი მოსახლეობა ეპიდემიის გავრცელებისგან. თუმცა არ დაგიმალავთ, მაისიც ძალიან მძიმე იქნება და ივნისიც მძიმე იქნება“, - განაცხადა თურნავამ.

მისი თქმით, ეკონომიკური ზრდის ვარდნა წლის ბოლომდე გაგრძელდება, მაგრამ საქართველო ყველაფერს გააკეთებს იმისათვის, რომ 2021 წლისთვის სიტუაცია გამოსწორდეს. ამასთან ეკონომიკის მინისტრმა გამოთქვა ვარაუდი, რომ მშპ -5%-მდე დაეცემა.

„მთლიანად წელიწადი არ იქნება სახარბიელო, რადგან მოსალოდნელი 5 პროცენტიანი ზრდის ნაცვლად, მივიღებთ საშუალოდ 5 პროცენტიან ვარდნას“, - განაცხადა თურნავამ.

კორონავირუსი ეკონომიკის წინააღმდეგ

საქართველოში კორონავირუსით ინფიცირების პირველი შემთხვევა 26 თებერვალს დაფიქსირდა. საქართველოში 21 მარტს გამოცხადებული საგანგებო მდგომარეობა 23 მაისამდე გაგრძელდა. ამჟამად შეზღუდვები ეტაპობრივად იხსნება.

საქართველოს ეკონომიკა პანდემიისა და გლობალური კრიზისის ფონზე მძიმე მდგომარეობაში აღმოჩნდა. საერთაშორისო ორგანიზაციები წელს უარყოფითი ეკონომიკური ბალანსის პროგნოზს აკეთებენ, თუმცა აქვე აღნიშნავენ, რომ 2021 წელს საქართველო ცხოვრების ჩვეულ რიტმს დაუბრუნდება. ამასთან, საერთაშორისო ორგანიზაციების მონაცემებით, საქართველოს ეკონომიკა საშუალოდ –4%-მდე შემცირდება.

ყველაზე პესიმისტური, როგორც საქართველოში მიაჩნიათ, არის ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკის პროგნოზი, რომლის თანახმად, საქართველოში 2020 წელს მშპ 5,5%-ით შემცირდება, 2021 წელს კი ეკონომიკა 5,5%-ით გაიზრდება.

საერთაშორისო სავალუტო ფონდი (სსფ) ვარაუდობს, რომ საქართველოს ეკონომიკის ვარდნა 2020 წელს 4%-ს მიაღწევს, ინფლაცია კი 4,6% იქნება.

თუმცა, ამასთან, სსფ-ის პროგნოზი 2021 წლისთვის საკმაოდ ოპტიმისტურია. ფონდის შეფასებით, უკვე 2021 წელს საქართველოს ეკონომიკა 3%-ით მოიმატებს, ინფლაცია კი 3,7%-მდე შემცირდება.

საქართველო პირველი ქვეყანა გახდა, რომელიც სსფ-სგან კრიზისის პერიოდში დახმარებას მიიღებს. სსფ დათანხმდა პროგრამა „გაფართოებული დაფინანსების მექანიზმის“ გაგრძელებას, რაც ნიშნავს საქართველოსთვის 447 მლნ დოლარის გამოყოფას წლის ბოლომდე.

გარდა ამისა, ზოგიერთი საერთაშორისო დონორი საქართველოს 2020 წლის ბოლომდე ჯამში 1,5 მილიარდ აშშ დოლარს გამოუყოფს.

73
თემები:
საქართველოს ეკონომიკა
ნათია თურნავა

თურნავა: საქართველოში საუკეთესო ბიზნეს გარემოა შექმნილი

51
(განახლებულია 19:13 30.05.2020)
სამინისტროს ცნობით, კომპანია სამომავლოდ როგორც წყლის ელექტროგამაცხელებლების წარმოების ზრდას, ისე ახალი მასშტაბური პროექტების დაწყებას გეგმავს

თბილისი, 30 მაისი - Sputnik. შპს „ატლანტიკ საქართველოს" გაფართოების პროცესი ადასტურებს, რომ საქართველოში საუკეთესო ბიზნეს გარემოა შექმნილი, განაცხადა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრმა ნათია თურნავამ.

ეკონომიკის მინისტრი ქუთაისში არსებულ თავისუფალ ინდუსტრიულ ზონას ესტუმრა. თურნავამ იმერეთის მხარეში სახელმწიფო რწმუნებულთან, ზვიად შალამბერიძესთან ერთად კომპანია „ატლანტიკ საქართველოში“ მიმდინარე პროცესი დაათვალიერა და მისი სამომავლო გეგმებს გაეცნო.

„ატლანტიკ საქართველო“, რომელიც ქუთაისის თავისუფალ ინდუსტრიულ ზონაში 2017 წლიდან ფუნქციონირებს, ფრანგული საერთაშორისო ჯგუფის Groupe Atlantic-ის შვილობილი კომპანიაა.

Groupe Atlantic მსოფლიოს 73 ქვეყანაში საქმიანობს, საქართველოში ის მთლიანად საექსპორტო ნაწარმს - წყლის ელექტროგამაცხელებლებს აწარმოებს. ინვესტირებულმა კაპიტალმა 2017 წელს 47,1 მლნ ლარი, ხოლო 2018-ში - 26,2 მლნ ლარი შეადგინა. კომპანიას საქართველოში 140-მდე ადამიანი ჰყავს დასაქმებული, გაფართოების შემდეგ კი დასაქმებულთა რიცხვი კიდევ უფრო გაიზრდება.

„მნიშვნელოვანია, რომ გლობალური კრიზისის მიუხედავად, კომპანია გაფართოებას გეგმავს და თუ დღეს ისინი 140-მდე ადამიანს ასაქმებენ, რამდენიმე თვეში, გაფართოების შემდეგ ჩვენს 200-ზე მეტ მოქალაქეს დაასაქმებენ - მათ ძალიან კარგი, მიმზიდველი პირობები და ხელფასები აქვთ. ჩვენი სამინისტრო პროგრამა „აწარმოე საქართველოში“ საშუალებით ვეხმარებით მათ, რომ ყველა ტექნიკური პრობლემა და საკითხი, რაც არსებობს, რაც შეიძლება სწრაფად გადაწყვიტონ და მალე მოხდეს საწარმოს გაფართოება“, - განაცხადა ეკონომიკის მინისტრმა.

სამინისტროს ცნობით, კომპანია სამომავლოდ  როგორც წყლის ელექტროგამაცხელებლების წარმოების ზრდას, ისე ახალი მასშტაბური პროექტების დაწყებას გეგმავს: სტეატიტის (გამაცხელებელი ელემენტი) წარმოებას, კონვექტორის (რადიატორი) დამზადებასა და კომპანია Bosch-თან თანამშრომლობას. აღნიშნული პროექტების განხორციელების მიზნით კომპანია დამატებით ინვესტირებას განახორციელებს, თანამშრომელთა რიცხვი კი 50 ახალი კადრით გაიზრდება.

 

51
თემები:
საქართველოს ეკონომიკა
ნიკოლ ფაშინიანი

ფაშინიანი: სომხეთი საქართველოს დახმარებისთვის საჭიროების შემთხვევაში მიმართავს

0
(განახლებულია 09:54 31.05.2020)
სომხეთის მთავრობა მადლიერია თბილისის COVID-19-თან ბრძოლაში დახმარების მზადყოფნისთვის, მაგრამ ხელისუფლებსა სიტუაციას საკუთარი ძალებით გამკლავების იმედი აქვს

თბილისი, 31 მაისი — Sputnik. სომხეთი კორონავირუსის ბრძოლაში საქართველოს საჭიროების შემთხვევაში მიმართავს, თუმცა ქვეყნის ხელისუფლებას იმედი აქვს, რომ ამის საჭიროება არ დადგება, განაცხადა სომხეთის პრემიერ-მინისტრმა ნიკოლ ფაშინიანმა ბრიფინგზე, იუწყება Sputnik-სომხეთი.

რამდენიმე დღის წინ საქართველოს დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის ხელმძღვანელმა, ამირან გამყრელიძემ აღნიშნა, რომ თუ სომხეთს რაიმე დახმარება დასჭირდება, მათ შორის კორონავირუსით დაავადებული პაციენტების მკურნალობის კუთხით, საქართველო მზად არის დახმარება აღმოუჩინოს.

„ეპიდემიის პირველივე დღიდან ჩვენ მჭიდროდ ვითანამშრომლეთ საქართველოს ხელისუფლებასთან, დაწყებული პრემიერ-მინისტრით, დამთავრებული სპეციალისტებით. ჩვენ ამ თანამშრომლობას ეფექტურად მივიჩნევთ“, - განაცხადა ფაშინიანმა.

მან აღნიშნა, რომ საქართველო სომხეთისთვის მოძმე ქვეყანაა და დახმარებისთვის მზადყოფნა ურთიერთობებს კიდევ უფრო ათბობს.

მან გაიხსენა, რომ 2019 წელს, როდესაც საქართველოში იყო წითელას აფეთქება, სომხეთი საქართველოს 30 000 ვაქცინით დაეხმარა. მან აღნიშნა, რომ ასეთ დროს მხარეები ერთმანეთის გვერდით უნდა იყონ.

პრემიერმა აღნიშნა, რომ ეპიდემიის საკითხი სომხეთის ორმხრივი ურთიერთობების დღის წესრიგში ყველა მეზობელთან დგას - საქართველოსთან, ირანთან და საერთაშორისო პარტნიორებთან.

„ბოდიში უნდა მოიხადოს“ - თენგიზ ცერცვაძე სომხეთის ჯანდაცვის მინისტრის განცხადებამ შეაშფოთა >>

30 მაისის მდგომარეობით, სომხეთში COVID-19-ით ინფიცირების დადასტურებული შემთხვევების რაოდენობა 8927-ს აღწევს. სულ გამოჯანმრთელდა 3317 ადამიანი, მკურნალობას 5435 პაციენტი გადის. ქვეყანაში მთლიანობაში 57081 ტესტი ჩატარდა. დაავადებამ 127 ადამიანის სიცოცხლე იმსხვერპლა, კიდევ 48 პაციენტი სხვა დაავადებების გართულებებისგან დაიღუპნენ.

0
თემები:
COVID-19-ის პანდემია მსოფლიოში