პატრიოტთა ალიანსი

„პატრიოტთა ალიანსი“ პარტიის გზა

81
(განახლებულია 09:59 28.10.2020)
„საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი“ ოპოზიციური საპარლამენტო პარტიაა, რომელიც ქვეყანაში არაერთგვაროვანი რეპუტაციით სარგებლობს.

რობინზონ ნაჭყებია

პარტია 2013 წლის დეკემბერში შეიქმნა. მას სათავეში ჩაუდგნენ არასამთავრობო ორგანიზაციების – „მედიაკავშირი ობიექტივის“ და „წინააღმდეგობის მოძრაობის“ წარმომადგენლები. სწორედ ტელეკომპანია „ობიექტივმა“ გამოაქვეყნა 2012 წელს პატიმართა წამების კადრების ერთი ნაწილი, რაც საფუძვლად დაედო „ციხის სკანდალს“ და საქართველოს მაშინდელი პრეზიდენტის მიხეილ სააკაშვილის ხელისუფლების დამხობას. 

2013 წელს „პატრიოტთა ალიანსმა“ დაიწყო საკუთარი პარტიის მესამე ძალად წარმოჩენა, თუმცა ფართო საზოგადოების სიმპათია მაინც ვერ დაიმსახურა. პარტიის არაპოპულარობის მიზეზი მისი საგარეო პოლიტიკური კურსის ხედვაა. პარტია მოითხოვს სამხედრო ნეიტრალიტეტის გამოცხადებას და საქართველოს უარს რეფერენდუმის შედეგებზე, რომელიც ნატოში საქართველოს გაწევრიანებას ეხება. „პატრიოტების“ პოლიტიკური არაპოპულარობის მეორე მიზეზი რუსეთთან ურთიერთობის მოგვარება და პირდაპირი დიალოგის დაწყების მოთხოვნაა.

ასეთი განცხადებების გამო პარტიას საზოგადოება პრორუსულ ძალად მიიჩნევს. თუმცა, მიუხედავად სტერეოტიპული შეხედულებებისა, „პატრიოტთა ალიანსმა“ მოახერხა თავის მხარეს საზოგადოების კონსერვატორული ნაწილის გადაბირება იმ ემიგრანტების წინააღმდეგ განცხადებებით, რომლებიც საქართველოში მიწებს ყიდულობენ, ერთსქესიანი ქორწინებების წინააღმდეგ საპროტესტო აქციებითა და მართლმადიდებლური და ეროვნული ფასეულობების პროპაგანდით.

ამის წყალობით პარტიამ მოახერხა 2014 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებზე მეოთხე ადგილზე გასვლა, 2016 წელს კი – პარლამენტში მოხვედრაც.

„პატრიოტთა“ წარმატებას ხელი შეუწყო მმართველმა პარტია „ქართულმა ოცნებამაც“, რომელმაც უცხოელებისთვის სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწების მიყიდვაზე მორატორიუმი დააწესა და კონსტიტუციაში ჩაწერა ფრაზა, რომ ქორწინება შესაძლებელია მხოლოდ მამაკაცსა და ქალს შორის. 

მიუხედავად ყველა ძალისხმევისა, „პატრიოტთა ალიანსმა“ პარლამენტში ყოფნისას ვერ მოახერხა ლეგიტიმური სახე მიეცა მოსკოვთან პირდაპირი დიალოგის დაწყების მცდელობისა და რუსეთში პარტიის წარმომადგენელთა ვიზიტებისთვის. მმართველ პარტიაში ამ ქმედებებს „კერძო ინიციატივას“ უწოდებდნენ და აცხადებდნენ, რომ რუსეთთან დიალოგს ისინი მხოლოდ ჟენევის დისკუსიების ფორმატში, ასევე ზურაბ აბაშიძისა და გრიგორი კარასინის დიალოგის ფარგლებში აწარმოებდნენ.

ამასობაში „პატრიოტთა ალიანსმა“ 2020 წლისთვის საქართველოს ოფიციალური პირებისთვის შეუძლებელი შეძლო – ჩავიდა ქვეყნის ხელისუფლების მიერ არაკონტროლირებად აფხაზეთის ტერიტორიაზე და ადგილობრივ ეკლესიას ხატი გადასცა.

სულ მალე ერთ-ერთ ინტერნეტ-პორტალზე გამოჩნდა ინფორმაცია „პატრიოტთა ალიანსის“ რუსეთის ბიუჯეტიდან დაფინანსების თაობაზე, რამაც „პატრიოტებს“ პოპულარობა ნამდვილად არ შემატა მიუხედავად იმისა, რომ მისი ლიდერები ირმა ინაშვილი და დავით თარხან-მოურავი პირდაპირ ეთერში იფიცებდნენ, რომ არავითარ ფულს ისინი რუსეთისგან არ იღებენ.

თუმცა, მიუხედავად კომპრომატების გაჟონვისა და საზოგადოების პროდასავლური ნაწილისთვის „პატრიოტთა“ იდეების მიუღებლობისა, პარტიას კიდევ ერთი კოზირი აქვს – „სააკაშვილის სიძულვილი“. ეს სიძულვილი მმართველმა პარტიამ კარგად გამოიყენა საპრეზიდენტო არჩევნებზე და მეორე ტურში საკუთარი კანდიდატი გაიყვანა პრეზიდენტად. ამასთან, მოგვიანებით „პატრიოტთა ალიანსის“ დეკლარაცია სააკაშვილის მმართველობის დანაშაულებრივ რეჟიმად გამოცხადების შესახებ იმავე მმართველი პარტიის წარმომადგენლებმა ჩააგდეს. 

31 ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნებში პარტია დამოუკიდებლად მონაწილეობს და, სხვადასხვა რეიტინგის თანახმად, მეოთხე-მეხუთე ადგილზეა. ალიანსს ორგანიზაციების გამოკითხვების არ სჯერა და საკუთარი წინასაარჩევნო გამოკითხვა ჩაატარა. ისინი ამტკიცებენ, რომ ამ გამოკითხვის მიხედვით ისინი არჩევნებს იგებენ, მმართველ პარტიას მხოლოდ 13% აქვს, ყოფილ მმართველ პარტიას კი 3%-ზე ნაკლები.

„პატრიოტთა ალიანსის“ პროგრამა დიდწილად სოციალურია, თუმცა, მთავარი აქცენტები კეთდება საყოველთაოდ ცნობილ საგარეო პოლიტიკურ შეხედულებებზე – ნატოზე უარის თქმაზე და რუსეთთან მეგობრობაზე.

 „პატრიოტთა ალიანსის“ შედეგები წინა არჩევნებზე: 

წელი  არჩევნების სახეობა ხმების რაოდენობა  ამომრჩევლების წილი
2014   ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების 66 805 4,72%
2016 საპარლამენტო 88 097 5,1%
2017 ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების 98 530 6,56%

 

81
თემები:
საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020 (595)
ქვიშის საათი

საკუთარ ინტრიგებს შეწირული „უდღეური“ მეფე - ამბავი საქართველოს ისტორიიდან

60
(განახლებულია 10:43 29.11.2020)
საქართველოს ისტორიას ბევრი „უდღეური“ მეფე ახსოვს, რომელთა მეფობამაც სულ რამდენიმე თვეს გასტანა

ეს, რა თქმა უნდა, დალხენილი ცხოვრებით არ იყო გამოწვეული. დაშლილ-დაქუცმაცებული ქვეყნისა და დასუსტებული ხელისუფლების ფონზე,  არ იყო ძნელი ხელისუფლების ხელში ჩაგდება, მით უმეტეს, თუ მხარს გიჭერდნენ დიდ იმპერიების ბატონ-პატრონები.

მაგრამ დავით V-ის  ეპოქაზე ამას ვერ ვიტყვით. საქართველო იმ დროს ერთიან სამეფო  და ძალიან ძლიერი ქვეყანა იყო, მაგრამ მოხდა ისე, რომ დემეტრე I-მა მაინც დაკარგა ხელისუფლება და ტახტი მისმა უფროსმა ძემ, დავითმა დაიკავა.

პარადოქსია, მაგრამ, როდესაც საქართველოს სამეფო ხელისუფლება იყო ძალიან ძლიერი, სწორედ მაშინ გამოვლინდა მეფის სისუსტე. თუმცა მამა-შვილს შორის დაძაბული ურთიერთობა დიდი ხანი არ გაგრძელებულა, მალე დემეტრეს უმცროსი ძისთვის, გიორგისთვის გვირგვინის დათმობის სურვილი გაუჩნდა.

მართალია, იმ პერიოდის სამეფო კარის ინტრიგებზე ძალზე მწირი ინფორმაცია არსებობს, მაგრამ აშკარად იკვეთება ორი დაჯგუფება: ერთ მხარეს მეფე დემეტრე და უმცროსი უფლისწული გიორგი, მეორე მხარეს კი უფროსი უფლისწული დავითი და მისი  მომხრეები. როგორც ჩანს, დემეტრეს მომხრეები უფრო ძლიერები იყვნენ, ვინაიდან უფროსი ვაჟის ტახტზე ასვლა დიდი კითხვის ნიშნის ქვეშ იდგა.

საერთოდ საქართველოს საშინაო პოლიტიკურ სტაბილურობას განსაკუთრებით უფროსი უფლისწულის, დავითის ამბიციები უთხრიდა ძირს. ის მეფე-მამის ტახტიდან ჩამოგდებასა და თავად გამეფებას ცდილობდა, რაც მისი პოზიციების სისუსტეზე მეტყველებს. საქმე ისაა, რომ კანონიკურად, ყველანაირი წესისა და ტრადიციის მიხედვით,  ტახტი მას ეკუთვნოდა და ძლიერი, საკუთარ ძალებში დაჯერებული უფლისწული არ აჩქარდებოდა. მაგრამ, როგორც სომეხი მემატიანენი გვარწმუნებენ, უფლისწულს მეფის პოლიტიკით უკმაყოფილო ქართველი და სომეხი დიდგვაროვანი ფეოდალები აქეზებდნენ. ეს იმას ნიშნავს, რომ პრობლემა პერსონალიებში კი არ იყო (კონკრეტულად თუ რომელი უფლისწული გამეფდებოდა), არამედ არსებობდა ორი პოლიტიკური დაჯგუფება, რომელთაც განსხვავებული ხედვა გააჩნდათ სამეფოს მომავალზე.

ამ მოვლენებამდე არცთუ დიდი ხნით ადრე დავით აღმაშენებელმა ლაგამი ამოსდო თავგასულ ფეოდალებს და მათი უფლებები მინიმუმადე დაიყვანა. რომ იტყვიან, მეფის გარეშე ქვაც კი არ გადაგორდებოდა აღმაშენებლის საქართველოში. დემეტრე  მეორე დავითის კარზე იყო აღზრდილი და მისი პოლიტიკის გამგრძელებელი გახლდათ. რამდენად გამოსდიოდა ― ეს უკვე სხვა საკითხია, მაგრამ როგორც ჩანს, ესეც მიუღებელი აღმოჩნდა ბევრი დიდებულისთვის.

დემეტრეს კარზე მძლავრი ოპოზიცია რომ არსებობდა, ეს კარგად გამოჩნდა მისი გამეფების პირველსავე წლებში. 1130 წელს აღმაშენებლის უმცროსი ვაჟის, უფლისწულ ვახტანგის (იგივე ცვატა, რომელიც ყივჩაღთა მეფის ასულისგან ჰყავდა აღმაშენებელს) გასამეფებლად შეთქმულება მოეწყო. აშკარაა, რომ შეთქმულებს პატარა ბავშვის გამეფება იმისთვის სურდათ, რომ მერე თავის ნებაზე ეტარებინათ არასრუწლოვანი  ხელისუფალი და თავად ემართათ ქვეყანა. მაშინ დემეტრემ შეძლო შეთქმულთა დასჯა (ივანე აბულეთის ძეს თავი გააგდებინა, უფლისწულ ცვატას  კი თვალები დათხარა), მაგრამ როგორც ჩანს, მეფის მტკიცე ხელით უკმაყოფოთა დიდი ჯგუფი ისევ დარჩა სამეფო კარზე და სავარაუდოდ, მოგვიანებით უფლისწულ დავითის ბანაკში აღმოჩნდნენ. როგორც ჩანს, უფლისწულ დავით დემეტრეს ძეში დაინახეს თანამოაზრე და მხარდამჭერი. ქართველ ფეოდალებს დავითის სახით მართვადი და მათ წინაშე ვალში მყოფი მეფე სჭირდებოდათ.

გარდა ამისა, გასათვალისწინებელია საგარეო ფაქტორებიც. მართალია, აღმაშენებლმა წელში გადატეხა საქართველოს საგარეო მტრები, მაგრამ ისინი არასდიდებით არ აპირებდნენ შეგუებოდნენ ძლიერი საქართველოს არსებობას.  უბრალოდ ბრძოლის ტაქტიკა შეცვალეს და სამხედრო ლაშქრობების ნაცვლად, სპეცსამსახურების საქმიანობა გააძლიერეს. რაც გამოვლინდა კიდეც გახშირებულ შეთქმულებებში, რომელთა მიზანიც დემეტრეს ტახტიდან გადაგდება იყო.

რაც შეეხება სომეხ დიდებულთა მხარდაჭერას დავით უფლისწულისადმი, ამას პოლიტიკურ მოსაზრებებზე უფრო ანგარება ედო საფუძვლად. ისინი იმიტომ  ებრძოდნენ დემეტრეს, რომ არ სურდათ, საქართველოს მეფეს სომხური ქალაქები (უპირველესად კი ანისი) მაჰმადიანი ვასალი მმართველებისათვის გადაეცა. დიდი სისხლისღვრის თავიდან აცილების მიზნით, მეფეს ზოგჯერ უხდებოდა დაეტოვებინა ძველი მუსლიმი მმართველები ― ყმადნაფიცობისა და ვასალობის აღიარების შემთხვევაში. სომეხ ფეოდალებს კი სომხებით დასახლებული ქალაქების მართვა თავადვე სურდათ.  

როგორც ჩანს, უფლისწული, ოღონდაც ტახტზე ასულიყო, ქვეყნისთვის საზიანო გადაწყვეტილებების მიღებაზეც ყაბულს იყო და სომეხ დიდებულებზეც გასცა გარკვეული გარანტიები. არათუ დიდებულები, სომეხი ისტორიკოსებიც კი არ მალავდნენ სიმპათიებს დავით V-ის მიმართ. 

1150 წელს უფლისწულმა დავითმა ქართველ და  სომეხ ფეოდალებთან  ერთად სამხედრო ამბოხი მოაწყო და ტახტზე ძალით ასვლა მოინდომა. დემეტრე პირველმა შეძლო აჯანყების ჩახშობა და მოღალატე დიდებულები ზოგი სიკვდილით დასაჯა, ზოგიც ქვეყნიდან გააძევა ან  „განაპატიჟა“ (დააქვეითა). დავით უფლისწულს ეს „ცელქობა“ რატომღაც შერჩა.

ხუთის წლის შემდეგ, 1155 წელს, დავითმა შეთქმულებით მაინც ჩაიგდო ხელში სამეფო ტახტი. მეფე-მამა დემეტრე I დავით გარეჯის მონასტერში დამიანეს სახელით ბერად შედგა. საეჭვოა, ეს გადაწყვეტილება მას ნებაყოფლობით მიეღო, ეს ნათლად გამოჩნდა მოგვიანებით, როდესაც ყოფილმა მეფემ გაიხადა ბერის სამოსი და ტახტზე დაბრუნდა.

დავით V-მ სულ ექვსი თვე იმეფა და მოულოდნელად გარდაიცვალა. (მართლაც რომ ბედის დაცინვა იყო, დავითი თითქმის ორი ათეული წელი ემზადებოდა ტახტის დასაკავებლად, მეფობამ კი მხოლოდ რამდენიმე თვე მოუწია). ამ მოკლე პერიოდში მან ბევრი ვერაფრის გაკეთება ვერ მოასწრო, ამიტომ ძალიან ძნელია, პოზიტიურად ან ნეგატიურად შევაფასოთ მისი მმართველობა. ერთი კია, რომ მან სასახლიდან დაითხოვა მამისა და ძმის მომხრეები და ისინი თავისი ერთგული ხალხით ჩაანაცვლა. მეფე დავითმა დილეგიდან გამოიყვანა და ამირსპასალარობა (თანამედროვე ტერმინით თავდაცვის მინისტრი) უბოძა მამის დაუძინებელ მტერს, თირქაშ აბულეთის ძეს. სომეხი მემატიანის, ვარდანის ცნობით,  თირქაში მონაწილეობას იღებდა 1130 წელს დემეტრე პირველის წინააღმდეგ მოწყობილ შეთქმულებაში, მაგრამ მისი ძმის, ივანესაგან განსხვავებით, მას საქართველოდან გაქცევა მოუსწრია და შაჰ-არმენის, ანუ ხლათის სასულთნოს შეაფარა თავი. შაჰ არმენს მისთვის არშარუნის ქვეყანა უფეშქაშებია. თირქაშმაც იმით დაუმტკიცა ერთგულება ხლათის სულთანს, რომ გვერდით შემოკრებილი სულგაყიდული ქართველებითა და სულთნის მეომრებით თავს ესხმოდა საქართველოს მონაპირე პროვინციებს და სასტიკად აოხრებდა. დემეტრემ მოახერხა თირქაშის ხელში ჩაგდება და მოღალატე დილეგში გამოამწყვდია, მაგრამ სასახლის გადატრიალების შემდეგ ტახტზე ასულმა დავითმა არათუ გაათავისუფლა ქვეყნის ორგული ერისთავი, ვაზირადაც დაისვა. 

ქვეყნის მოღალატეთა აღზევებით დავით მეხუთემ განაჩენი გამოუტანა საკუთარ თავს. ქართველებისათვის უკვე ნათელი შეიქნა, თუ საით მიჰყავდა ქვეყანა ახალ მეფეს და როგორც ჩანს, სანამ ის ხელისუფლების განმტკიცებას მოასწრებდა, თავიდან მოიცილეს. სომეხი ისტორიკოსები მხითარ გოში და ვარდანი დაბეჯითებით ამტიკიცებენ, რომ მეფის მკვლელები სუმბატ და ივანე ორბელები იყვნენ.

უცნობია, თუ რა ბედი ეწია თირქაშს, რომლის აღზევებამაც ბევრი მტერი შესძინა დავით მეხუთეს. მხოლოდ იმის თქმა შეგვიძლია, რომ ტახტზე დაბრუნებულმა დემეტრემ  სუმბატ ორბელი ისევ დააბრუნა სასახლეში და ამირსპასალარობა უბოძა.

ასე უსახურად დაასრულა მეფობა და სიცოცხლეც დავით მეხუთემ, ქვეყნის მთავარსარდალმა, რომელსაც ერთხელაც არ ეღირსა წინ გაძღოლდა ჯარს ქვეყნის გარეშე მტრების წინააღმდეგ (თუმცა ვის უნდა შებრძოლებოდა, როდესაც საქართველოს ყველაზე დიდი მტერი სასახლის კარზე ჰყავდა აღზევებული). მისი სტიქია უფრო სასახლეში შეთქმულებებისა და ინტრიგების  ქსელის ხლართვა იყო და საბოლოო ჯამში, თვითონვე გაება ამ ქსელში, რაც სიცოცხლის ფასად დაუჯდა.

60
მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტი

მიმოხილვა: როგორ წარმოიშვა მითები თურქული დრონების შესახებ ყარაბაღში

12
(განახლებულია 10:09 29.11.2020)
საომარი მოქმედებები 21-ე საუკუნეში არ შეიძლება იყოს „იაფი და გაბრაზებული“, მაგრამ ვერც ცალკეული ტექნოლოგია, მაგალითად, როგორიცაა მოიერიშე უპილოტო საფრენი აპარატები, გამარჯვების გარანტი ვერ იქნება.

განმსაზღვრელ როლს სახელმწიფოს სამხედრო ორგანიზაციის მთელი სისტემა, თავდაცვითი მრეწველობის პოტენციალის, არსენალებისა და ლოგისტიკური შესაძლებლობების ჩათვლით. ყარაბაღის კონფლიქტმა პირველ რიგში თურქული Bayraktar TB2-ის უპირატესობა კი არ აჩვენა ჰაერში, არამედ სომხეთის მხრიდან საკუთარი ძალების გადაჭარბებით შეფასება და თავდაცვის ცუდი ორგანიზაცია მიწაზე.

მთიან ყარაბაღში ცეცხლის შეწყვეტის შემდეგ მედია-სივრცეში არაერთი შეფასებითი პუბლიკაცია გაჩნდა, რომელთა შინაარსი ორ მარტივ მტკიცებულებამდე შეიძლება დავიყვანოთ:

1. აზერბაიჯანმა იმიტომ გაიმარჯვა, რომ თურქული დრონები ჰქონდა;

2. რუსული ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის „მძიმე“ სისტემები უსარგებლო ხდება დრონების თანამედროვე ომში.

ესოდენ გამარტივებული მიდგომა ექსპერტების შედარებით აბსტრაქტული სამხედრო-ტექნიკური ცოდნითა და ასევე სომხური საბრძოლო ტექნიკისა და პირადი შემადგენლობის მარცხის თვალსაჩინო მაგალითების უზარმაზარი რაოდენობით აიხსნება. მაგრამ რეალობა ყოველთვის უფრო რთულია, ვიდრე ჩვენი შეხედულებები მასზე.

სასწაულები არ არსებობს, ნებისმიერი ფილმის რეჟსორის ჩანაფიქრის ნაყოფია. „ბაირახტრებისა“ თუ აზერბაიჯანის არმიის სხვა დრონების მიერ ყარაბაღში გადაღებული ვიდეოსიუჟეტები იმთავითვე მოწინააღმდეგის საბრძოლო სულის განადგურებასა და თურქული დრონების შეიარაღების მსოფლიო ბაზარზე პოპულარიზაციას ემსახურებოდა. ამასთან კადრს მიღმა რჩებოდა „ამაო ფრენები“ და შეცდომები, ასევე ათობით დრონის ჩამოგდების კადრები.

ბრძოლის ველზე ცოცხალი ძალისა და ტექნიკის განადგურების ძირითადი ინსტრუმენტები კვლავ საარტილერიო იარაღი, ზალპური ცეცხლის რეაქტიული სისტემები რჩება. ჯარებში ამგვარი ტექნიკა უფრო მეტია, ვიდრე უპილოტო საფრენი აპარატები. არტილერია შეუდარებლად ძლიერია საომარი სიძლიერის კუთხით. მაგალითად,  მილიონ დოლარად ღირებულ Bayraktar-ს სამიზნემდე 150 კგ საბრძოლო მასალის მიტანა შეუძლია, ხოლო შედარებით ბიუჯეტური ზალპური ცეცხლის რეაქტიული სისტემების ერეთ ზალპში ტონობით მომაკვდილენელი ლითონი შედის. ამგვარად, არტილერია მნიშვნელოვნად ამცირებს სამიზნეების განადგურების „თვითღირებულებას“.  

დაუდევარი თავდაჯერებულობა

ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის სწორად ორგანიზებულ, ეშელონირებულ სისტემას მოწინააღმდეგის დრონების ნებისმიერ რაოდენობასთან გამკლავება შეუძლია, ხოლო რადიოელექტრონული დაზვერვის საშუალებებს წამებში შეუძლია მათი კოორდინატების გამოთვლა.  ამასობაშ კი ყარაბაღში განთავსებული სომხური თავდაცვის სისტემების ცალკეული კომპლექსები ვერ უზრუნველყოფდა საიმედო თავდაცვას ― არა მარტო მოძველებული მახასიათებლების გამო. ამაზე ისახებოდა სამსახურის ორგანიზების დონეც და სისტემის არარსებობაც. შევნიშნავთ, რომ 1960-იანი წლების საზენიტოპსარაკეტო კომპლექსები Стрела-10 და Оса-АКМ ზოგჯერ ვერ აღწევდნენ „ბაირახტრებამდე“ რვა კილომეტრის სიმაღლეზე. ხოლო თანამედროვე კომპლექსები Тор-М2КМ და Бук-М2Э მხოლოდ ერევანსა და მეწამორის ატომურ სადგურს იცავდნენ.

კიდევ ერთი პრობლემა ― ეს ადგილზე შენიღბვის არარსებობა იყო. ცალკეული სამხედრო ობიექტები თითქოს ყვიროდნენ, მომკალიო.

მეორე მხრივ, როცა თურქულმა დრონებმა „შემთხვევით“ დაიწყეს ყარაბაღიდან სომხეთის ტერიტორიაზე შეფრენა, იქ სწორად ორგანიზებულმა თავდაცვისა და რადიოელექტრონული  ბრძოლის სისტემებმა უპრობლემოდ ჩამოყარეს ისინი. შესაბამისად, დრონებმა მალევე შეწყვიტეს იქ ფრენები. 

1994 წლის გამარჯვებამ ჩამოაყალიბა და წლების განმავლობაშ განამტკიცა მითი სომხური არმიის უძლეველობის შესახებ ყარაბაღის მიმართულებით. მხოლოდ ამით შეიძ₾ება აიხსნას სერიოზული საინჟინრო ნაგებობების არარსებობა მდინარე არაქსიდან მრავას ქედამდე ასკილომეტრიან ხაზზე. ღია ტრანშეები და საცეცხლე წერტილები, ბლინდაჟები ― ეს გასული საუკუნის დასაწყისის ფორტიფიკაციის ნიმუშებია.  სომხურ მხარეს არ უზრუნია გამძლე საცეცხლე წერტილებისა (რკინაბეტონის) და მიწისქვეშა კომუნიკაციების შექმნაზე, მიუხედავად იმისა, რომ დრო სრულიად საკმარისი ჰქონდათ ― 25 წელზე მეტი. ამ ფონზე კი სომხეთის პრემიერ მინისტრი 2019 წელს აცხადებდა, ყარაბაღი სიმხეთიაო (თუმცა მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკა არ ცნო), ხოლო თავდაცვის მინისტრმა დავის ტონოიანმა კონცეფციის ასეთი ფორმულირება ჩამოაყალიბა: „ახალი ტერიტორიები ახალი ომის შემთხვევაში“.

სომხური მხარის სამხედრო პოტენციალი 27 სექტემბრისთვის რამდენჯერმე ჩამორჩებოდა აზერბაიჯანულს. თუმცა მოწინააღმდეგეს ცოცხალი ძალისა და ტექნიკის მაინც დიდი მსხვერპლი ჰქონდა. სამხრეთის მიმართულებით აზერბაიჯანულმა ძალებმა ერთ-ერთ ეტაპზე ათმაგი უპირატესობა მიიღეს, მაგრამ ერთი თვის განმავლობაში მხოლოდ 30-40 კილომეტრით წაიწიეს წინ.  ბაქოს ბლიცკრიგი არ შედგა. უნდა აღვნიშნოთ სომეხი სამხედროებისა და მოხალისეების სიმტკიცე და სიმამაცე, რომლებსაც საბრძოლო მართვის ცენტრალიზებული სისტემის, ჰაერიდან დაცვის არქონის პირობებში უწევდათ ბრძოლა.

სირიული და ლიბიური გამოცდილება

თუ რუსული თავდაცვის სისტემებისა და თურქული დრონების შედარების თემას დავუბრუნდებით, შეიძლება სირიასა და ლიბიაში მომხდარი „დრონთა ცვენა“ გავიხსენოთ, სადაც პროფესიონალურად გამოიყენეს საზინიტო-სარაკეტო კომპლექსები Тор-М2КМ, Бук-М2Э და Сосна.. ასეთივე მაღალეფექტურობა გამოავლინა Панцирь-С1-მაც. ეს კომპლექსები დროულად რომ განეთავსებინათ მთიან ყარაბაღში, ისინი თურქულ „ბაირახტრებს“ ერთ შანსსაც არ დაუტოვებდნენ.

რუსეთმა სამშვიდობო ოპერაციის ფარგლებში მთიან ყარაბაღში რადიოელექტრონული ბრძოლის უახლესი კომპლექსები Леер-3 გადაისროლა. მისი ძირითადი ამოცანები ― ეს ფიჭური კავშირის GSM-ს, 3G და 4G სისტემების სიგნალების ჩახშობაა. კომპლექსი ერთი ავტომობილი „კამაზისა“ და ორი-სამი დრონ „ორლან-10-სგან“ შედგება, რომელთა გამოყენების რადიუსი 120 კმ-ა.

დრონს შეუძლია აღმოაჩნოს ტელეფონები, პლანშეტები აწარმოოს დაზვერვა, დაიტანოს მონაცემები ციფრულ რუკაზე და გადასცეს ისინი არტილერიას იერიშის მისატანად.

ყარაბაღის კონფლიქტი კვლავ გაყინულია და არა გადაჭრილი, და დაზვერვისა და ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის თანამედროვე საშუალებებს მცირედითაც არ დაუკარგავთ მნიშვნელობა.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

12
შემოდგომა

კვირის ასტროპროგნოზი: სიყვარული, ფინანსები, სამუშაო 30 ნოემბერი 6 დეკემბერი

0
(განახლებულია 12:47 29.11.2020)
ამ კვირაში ერთი ყველასთვის საშიში დღეა – 30 ნოემბერი – სავსემთვარეობისა და მთვარის ნაწილობრივი დაბნებელის დღე. დანარჩენი დღეები ზოდიაქოს ნიშნების წარმომადგენლებისთვის საკმაოდ ხელსაყრელი იქნება

როგორი იქნება ეს კვირა ზოდიაქოს ნიშნების წარმომადგენლებისთვის – ამის შესახებ ასტროლოგები გვიამბობენ.

ვერძი

კვირის პირველი დღე დაუთმეთ დასვენებას, რელაქსაციას, სულიერ მხარეს. ეს კვირის დანარჩენ დღეებში პოზიტიური განწყობის შენარჩუნებაში დაგეხმარებათ. დარჩით სახლში, მოერიდეთ თავყრილობებს, უსიამოვნო ადამიანებთან კონტაქტებს.

სამშაბათიდან მრავალი ახალი შესაძლებლობა გაგიჩნდებათ. ძალზე იღბლიანი იქნება შოპინგი, საახალწლო მორთულობებისა და საჩუქრების ყიდვა. უქმეებზე დაალაგეთ და მოაწესრიგეთ სახლი.

კურო

კუროებისთვის ძალზე ხელსაყრელი დრო დგება მუშაობისთვის. შესაძლებელია შემოსავლების გაზრდა, პრობლემების მოგვარება. გასათვალისწინებელია მხოლოდ ერთი დღე – ორშაბათი – ამ დღეს, სჯობს, დაისვენოთ, დანარჩენ დღეებში კი ნებისმიერი საქმის კეთება შეგიძლიათ, მათ შორის – სახლის მოწესრიგება–დასუფთავება.

კარგი კვირაა ახალი ნაცნობობისთვის, განსაკუთრებით უქმე დღეები. ასევე შეგიძლიათ რომანტიკული კუთხით გააქტიურდეთ, მაგრამ უნდა გაითვალისწინოთ ერთი რამ: გამიჯნეთ სამუშაო და სიყვარული – სამსახურებრივი რომანი ნამდვილად არ წაგადგებათ.

ტყუპი

ტყუპებისთვის ამ კვირაში ყველაზე მნიშვნელოვანი სასიყვარულო სფერო გახდება, ასევე ურთიერთობები ოჯახის წევრებთან, ნათესავებთან, ახლობლებთან.

პარასკევიდან შეგიძლიათ ახალი საქმეების წამოწყება, გამგზავრება სადმე. მერკური მშვილდოსნის ნიშანში იქნება და ეს სწავლაში დაგეხმარებათ. წაგადგებათ ფიზიკური აქტიურობა. მოერიდეთ სიცრუესა და სიყალბეს, წინააღმდეგ შემთხვევაში რეპუტაციის შებღალვა გელოდებათ.

კირჩხიბი

კირჩხიბებმა უნდა გაითვალისწინოთ, რომ ამ კვირაში თქვენი მთავარი საზრუნავია არა სახლი და სამუშაო, ფული ან სასიყვარულო დრამა, არამედ შინაგანი პიროვნული გამთლიანება. იდეალური დროა ახალი ცოდნის, მისაღებად, საქმიანი მგზავრობისა და სულიერი საზრდოს მიღებისთვის.

საქმეებში რაციონალური მიდგომა გჭირდებათ. არ შეიძლება, რომ მთელი დრო მუშაობას დაუთმოთ, დასვენება და ძალების აღდგენაც აუცილებელია. თუ მოულოდნელი პრობლემები გამოჩნდა, ყველაფერს ცივი გონებით შეხედეთ და გადაწყვეტილება ცხელ გულზე არ მიიღოთ.

ლომი

ლომებს კვირის დასაწყისი და ბოლო დღე საკმაოდ რთული გელოდებათ. ეს იქნება საშიში დღეები, როდესაც თქვენი მტრები და არაკეთილმოსურნეები გააქტიურდებიან. ეცადეთ, მოერიდოთ არასასიამოვნო ადამიანებს, რათა თავიდან აირიდოთ გაუგებრობები.

რისკის ფაქტორი ორშაბათს ნერვები, აჩქარება, აპათია და ნეგატივი გახდება. დაბნელების გამო მნიშვნელოვანი საქმეების ჩავარდნაა მოსალოდნელი. ასტროლოგები გირჩევენ, გარშემომყოფებს ფუჭი დაპირება არ მისცეთ. ახლობლებს დახმარებაზე უარი არ უთხრათ.

ქალწული

ქალწულებმა ორშაბათს უარი უნდა თქვათ იმ საქმეებზე, რომლებიც ძალიან არ მოგწონთ და გადახედოთ პრიორიტეტებს. ებრძოლეთ ნეგატიურ დებულებებს. 1 დეკებრიდან ვარსკვლავებისა და პლანეტების ენერგეტიკა გაუმჯობესდება და ეს თქვენზეც აისახება – გახდებით უფრო იღბლიანი და ოპტიმისტური. კვირა მიუძღვენით უთანხმოებების მოგვარებას, ურთიერთობებში პრობლემების გადაწყვეტას.

ასტროლოგები ასევე გირჩევენ, რომ საქმეები ლოგიკურ დასასრულამდე მიიყვანოთ. არასასურველია დღის სტანდარტული განრიგიდან გადახვევა – ამას, შესაძლოა, დიდი პრობლემები მოჰყვეს. თუ არჩევნის წინაშე დადგებით – გასწიოთ დროისა თუ ფულის ეკონომია, სჯობს, არჩევანი დროზე შეაჩეროთ. მაგალითად, ნუ დაკარგავთ დროს რამის ყიდვაზე და ის ინტერნეტით შეუკვეთეთ.

სასწორი

ამ კვირაში საუკეთესო დროა იმისთვის, რომ ე.წ. სიღარიბის ჩვევების ტყვეობისგან გათავისუფლდეთ, ან პირველი ნაბიჯი მაინც გადადგათ ამ მიმართულებით. შუა კვირაში შეიძლება ახალი სამუშაოს მოძებნა, სხვა ქალაქის სტუმრობა – ეს თქვენს ენერგეტიკაზე, იღბალსა და განწყობაზე დადებითად აისახება.

თუ სასიყვარულო სფეროში ურთიერთობები ახალი დაწყებული გაქვთ, იფრთხილეთ – შესაძლოა მესამე ადამიანის ჩარევა. ასეთ პერიოდებში ხშირად ჩნდება „სასიყვარულო სამკუთხედები“. უფროსი თაობის ადამიანებთან იყავით ტაქტიანი და თავშეკავებული, მაგრამ მუდმივად დათმობაზეც ნუ წახვალთ. ამ კვირაში ძალიან კარგი იქნება, თუ რომელიმე უკიდურესობაში არ „გადავარდებით“.

მორიელი

მორიელებს 30 ნოემბერს ძალების გამოფიტვა გემუქრებათ, რომელთა აღდგენა არცთუ მარტივი იქნება. ამისთვის შეგიძლიათ გააკეთოთ იოგას სავარჯიშოები, შეიცვალოთ გარემო, წახვიდეთ საყიდლებზე. ოთხშაბათამდე კონფლიქტის ზონას არ გასცდეთ, არ გარისკოთ ტყუილუბრალოდ. დაისვენეთ და ძალები მოიკრიბეთ.

ოთხშაბათს ღამის მანათობლები ენერგეტიკას შეიცვლიან, ამიტომ ენერგიასა და იღბლის გვერდით დგომას იგრძნობთ. ცხოვრება უკეთესობისკენ შეცვლას დაიწყებს, კარგი განწყობა კი გამარჯვებებისკენ გზის გაკაფვაში დაგეხმარებათ. კვირის ბოლო იდეალურია გუნდური ან შემოქმედებითი მუშაობისთვის.

მშვილდოსანი

ამ კვირაში სათანადო განწყობა თვენი წარმატებების 90 პროცენტის გარანტია იქნება. რა თქმა უნდა, ღამის მანათობლები თქვენს წარმატებებში დიდ წვლილს შეიტანენ, მათი განწყობა ძალზე პოზიტიური იქნება. მთვარის დაბნელებაც კი ვერ შეძლებს თქვენთვის ზიანის მოტანას.

ზამთრის დასაწყისში თავი უნდა მიუძღვნათ საყვარელ საქმეებს და რომანტიკულ თავგადასავლებს. მთავარია, რომ ერთმა მეორეს არ შეუშალოს ხელი. ასტროლოგები გირჩევენ, რომ საკუთარი თავი არ აკრიტიკოთ.

თხის რქა

თხის რქებისთვის დგება პერიოდი, როდესაც მნიშვნელოვანია სულიერ განვითარებაზე კონცენტრირება, დასვენება, სასიამოვნო ურთიერთობები. ძალა უნდა მოიკრიბოთ დინამიკური კვირების წინ, რომელიც გელოდებათ. უამრავი საქმე გაქვთ, რაშიც უკვე უქმეებზე დარწმუნდებით.

ირგვლივ მყოფი ადამიანების მიმართ ილუზიებისგან გათავისუფლდით. მიიღეთ ისინი ისეთები, როგორიც არიან. ზოგიერთი ახლობელი ადამიანი, შესაძლოა, გამაღიზიანებელი გახდეს, მაგრამ ეს არაა მიზეზი იმისთვის, რომ მას ზურგი აქციოთ.

მერწყული

კვირის პირველი ნახევარი მთვარის დაბნელების გამო რთული იქნება. შესაძლებელია გეგმების გაუთვალისწინებელი ჩავარდნები, პრობლემები სამუშაოზე და სახლში. ყველაფრისთვის გვერდის აქცევას, დიდი ალბათობით, ვერ მოახერხებთ, უბრალოდ, განეწყვეთ იმისთვის, რომ ბევრი საქმე გექნებათ.

ახლა თქვენთვის საუკეთესო რჩევაა, გამოავლინოთ ცუდის დავიწყების უნარი და პოზიტივზე გადაერთოთ. დაგჭირდებათ მოქნილობა და არა უსიამოვნებებზე „ჩაციკვლა“, წყენის დამახსოვდება და მენტალური ნაგვის დაგროვება. ამის ნაცვლად ისწავლეთ ადამიანების პატიება და ხანდახან დათმობაზე წასვლა.

თევზები

ვარსკვლავები და პლანეტები ძალზე ხელსაყრელ განლაგებაში თქვენ მხარეს არიან, ამიტომ დაბნელებაც კი ვერ შეუშლის ხელს თქვენი გეგმების განხორციელებას. ციური სხეულები გაზრდიან თქვენს მომხიბვლელობას, რაც საწინააღმდეგო სქესის წარმომადგენლებზე საოცარი შთაბეჭდილების მოხდენაში დაგეხმარებათ.

კვირის ბოლო მიუძღვენით შოპინგსა და დასვენებას. ასტროლოგები ამბობენ, რომ საჩუქრების ყიდვისა და გარდერობის განახლებისთვის საუკეთესო დროს ამ წელიწადში ვერ ნახავთ.

0