ხახულის კარედის ფრაგმენტი

რატომ ჰგავს მეფე იშტვანის წმიდა გვირგვინი ხახულის კარედს: ქართველ ოსტატთა ისტორია

388
(განახლებულია 19:14 08.09.2020)
უნგრელ პუბლიცისტსა და ხელოვნებათმცოდნე კადარ ზოლტანს მიაჩნია, რომ წმიდა მეფე იშტვანის გვირგვინი ადრეულ საუკუნეებში დასავლეთ საქართველოშია დამზადებული.

ყველა ერს ჰყავს თავისი მამამთავარი, რომელთაგან ზოგი მითოლოგიური პიროვნებაა, ზოგი კი ისტორიული გმირი. ამ მხრივ გამონაკლისი არც უნგრელები არიან, რომლებსაც ჰყავდათ ლეგენდარული მეფე იშტვანი (სტეფანე), რომელმაც აზიიდან ევროპაში მომთაბარე ერს მისცა ძლიერი სახელმწიფო და ქრისტეს სარწმუნოებაზე მოაქცია.

გადმოცემის თანახმად, 1000 წელს ტახტზე ასვლისას უნგრეთის პირველმა მეფემ, წმინდა იშტვან (სტეფანე) პირველმა პაპისაგან მიძღვნილი გვირგვინი თავს ზემოთ ასწია და წმინდა ქალწულ მარიამს „მიართვა“.

ზოგი წყაროს მიხედვით, უნგრეთის მეფეთა გვირგვინი გაცილებით გვიან დაამზადეს ბელა მესამის (1172-1196 წწ) შეკვეთით, რომელიც კონსტანტინოპოლის სამეფო კარზე იზრდებოდა. მაგრამ უნგრელ ისტორიკოსთა უდიდეს ნაწილს მაინც მიაჩნია, რომ უნგრელთა წმიდათაწმიდა რელიკვია — სამეფო გვირგვინი პირველად სწორედ იშტვანმა დაიდგა თავზე.

მეფე იშტვანის სამეფო გვირგვინი
მეფე იშტვანის სამეფო გვირგვინი

უნგრელთათვის გვირგვინს საკრალული მნიშვნელობა ჰქონდა: თუ სხვა სამეფოებში მონარქის სიკვდილის შემდეგ მემკვიდრე მაშინვე მეფე ხდებოდა და კურთხევას მხოლოდ სიმბოლური მნიშვნელობა ჰქონდა, უნგრეთში მემკვიდრე მხოლოდ მაშინ იღებდა ძალაუფლებას, როცა იგი თავზე წმინდა იშტვანის გვირგვინს დაიდგამდა. მეფის გარდა წმინდა რელიკვიის ხელის ხლება მხოლოდ ორ პირს შეეძლო — სასახლის მაჟორდომსა და ესტერგომის არქიეპისკოპოსს.

ძვირფასი თვლებით შემკულ გვირგვინს ზემოდან მაცხოვრის ხატი ამშვენებს, რომელშიც ჯვარია ჩასმული. ჯვარი XVII საუკუნემდე სწორად იდგა, მაგრამ შემდეგ რაღაც მანიპულაციებით გადაიხარა. გვირგვინის გარშემო წმინდანთა და ბიზანტიის იმპერატორთა გამოსახულებებია, რის გამოც ის აქამდე ბიზანტიური ხელოვნების ნიმუშად მიიჩნეოდა. თუმცა ბოლო დროს ეს მოსაზრება ეჭვქვეშ დადგა.

უნგრელ პუბლიცისტსა და ხელოვნებათმცოდნე კადარ ზოლტანს მიაჩნია, რომ მეფე იშტვანის გვირგვინი გაცილებით ძველია და რომ ის ადრეულ საუკუნეებში დასავლეთ საქართველოშია დამზადებული. ზოლტანის თქმით, იშტვანის მეფობის დროს გვირგვინი ხელმეორედ შეუმკიათ ქართველებს, კერძოდ, ხახულის ხატის ოსტატებს. სწორედ ამით აიხსნება გვირგვინზე არსებული მონარქის მედალიონსა და ხახულის ტრიპტიქონს შორის დიდი მსგავსება.

რა თქმა უნდა, ეს მხოლოდ ვერსიაა და ძნელია გადაჭრით იმის თქმა, რომ უნგრელთა უწმიდესი რელიკვია ხახულის კარედის შემქნელების ნახელავია, მაგრამ ორივე სიწმინდეზე გამოსახული ფიგურები ერთ ხელწერაზე მეტყველებს და ამიტომაც იბადება არაერთი კითხვა.

***

უცნაურია, მაგრამ კიევის რუსეთის არაერთი საკულტო ნაგებობის მხატვრული გაფორმება ძალიან ახლოსაა მის თანადროულ ქართულ დეკორთან. აშკარაა, რომ ქართველი ოსტატები შორეულ ქვეყნებშიც (კიევის რუსეთი, რუმინეთი, ბულგარეთი) მოღვაწეობდნენ. ამის დასტურად გამოდგება კიევში დაცული ერთ-ერთი უძველესი ისტორიული წყარო — კიევის მღვიმეთა მონასტრის მამათა ცხოვრების ანალები, „კიევ-პეჩორის პატერიკი“, სადაც აღწერილია XI საუკუნის მიწურულის ერთი ეპიზოდი.

მამათა ცხოვრების აღწერილობაში არის ისტორია მღვიმეთა მონასტრის მთავარი ტაძრის აგებისა და მოხატვის შესახებ. ცნობა კიევში მოზაიკის ქართველი ოსტატების საქმიანობის შესახებ დაუცავს XV საუკუნის ორ ხელნაწერს — არსენისა და კასიანეს ნუსხებს.

მეტად უცნაური ისტორიის მიხედვით, კონსტანტინოპოლიდან კიევში მხატვრები და მოზაიკის ოსტატები ჩასულან და კიევის მღვიმეთა მონასტრის წინამძღვრისთვის სტუმრობის მიზანი უცნობებიათ: ჩვენ ჩამოვედით, რათა შეთანხმების თანახმად შეკვეთილი სამუშაო შევასრულოთო.

მონასტრის იღუმენი გაოცებულა – ჩვენ არავინ გამოგვიგზავნია კონსტანტინოპოლში, ვინ მოგირიგდათ და როდისო. მხატვართა ამქრის უფროსს განუმარტავს მისთვის, რომ მონასტრის წარმომადგენლები წინა წელს გარიგებიან მხატვრებს და ბეც კი გადაუხდიათ მცირე მოცულობის საყდრის მოსახატად. მაგრამ რადგან მღვიმეთა მონასტრის მთავარი ტაძარი გაცილებით დიდი აღმოჩნდა, ოსტატებმა თავადვე თქვეს უარი სამუშაოს შესრულებაზე — ისინი მზად იყვნენ, ბე დაებრუნებინათ და კონსტანტინოპოლში გაბრუნებულიყვნენ.

მაშინ საგონებელში ჩავარდნილმა წინამძღვარმა ნიკონმა სთხოვა მხატვრებს, აღეწერათ, ვინ ესტუმრა მათ მონასტრის სახელით. მხატვრებმაც მარტო გარეგნულად კი არ დაახასიათეს ორი პიროვნება, არამედ მათი სახელებიც გაიხსენეს. 

მაშინ წინამძღვარმა იკონომოსი იხმო და რაღაცის მოტანა დაავალა. ეს უკანასკნელი მალევე დაბრუნდა და ორი ღვთისმსახურის გამოსახულება მოიტანა. როგორც კი მხატვრებმა თვალი შეავლეს მათ, მყის წამოიძახეს – სწორედ ესენი იყვნენ, ამას ანტონი ერქვა, ამას კი თეოდორეო.

მაშინ წინამძღვარს უთქვამს, ეს ღირსი მამები უკვე რამდენიმე ათეული წელია ცოცხლები აღარ არიანო. ამის გამგონე მხატვრები ისე შეძრწუნებულან, რომ მაშინვე უსასყიდლოდ დათანხმებიან მთელი ტაძრის მოხატვას.

ძნელი სათქმელია, მართლა მოხდა ეს ამბავი, თუ ყველაფერი კიეველი ბერის ფანტაზიის ნაყოფია, მაგრამ ფაქტად რჩება ის ამბავი, რომ ხსენებულ ტაძარში მოხატვაცა და მოზაიკაც კონსტანტინოპოლიდან ჩამოსულ ოსტატებს შეუსრულებიათ, რომელთა შორის ქართველებიც ყოფილან. წყაროში ისინი ორჯერ არიან ნახსენები.

არსებობს ვერსია, რომ მონასტერში სამხატვრო სამუშაოებს ბერძნები ასრულებდნენ, მოზაიკას კი ქართველი ოსტატები. იმ ეპოქაში ისინი ნამდვილად შეუდარებელნი იყვნენ ამ საქმეში და მათ ნახელავს ბადალი ძნელად თუ მოეძებნებოდა. სავარაუდოდ, სწორედ ასეთი შეუვალი ავტორიტეტის გამო დაიქირავეს თავად ბერძნებმა ქართველი ოსტატები კონსტანტინოპოლშივე.

კიევის მღვიმეთა მონასტრის მამათა ცხოვრებაში დაცული უნიკალური ცნობა კიდევ ერთხელ ადასტურებს დამკვიდრებულ მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ XI-XII საუკუნეთა რუსულ საეკლესიო არქიტექტურაში ნამდვილად არსებობს ქართული ხუროთმოძღვრული ელემენტები.

388
თემები:
იცით თუ არა, რომ... (391)
Су-57

მიმოხილვა: მოიერიშე დაჯგუფება - პირველი სერიული Су-57 და უპილოტო „მონადირე“

10
(განახლებულია 22:05 03.12.2020)
მეხუთე თაობის საავიაციო კომპლექს Су-57-ის 76 მანქანისგან შემდგარი სასტარტო სერიიდან პირველი დეკემბერში დაიკავებს თავის ადგილს რუსეთის საჰაერო-კოსმოსურ ძალებში.

მწყობრში დგება ხელოვნური ინტელექტის მქონე უპილოტო საფრენი აპარატი „მონადირეც“.

მანამდე რუსეთის თავდაცვის სამინისტროში განაცხადეს, რომ საჰაერო-კოსმოსური ძალები მეხუთე თაობის სერიულ გამანადგურებელ Су-57-ს წლის ბოლომდე მიიღებდა, თვითმფრინავი პრაქტიკულად მზადაა. მომავალში წარმოების მოცულობა წელიწადში თხუთმეტამდე გაიზრდება და 76-ვე გამანადგურებელი სამ საავიაციო პოლკს 2021-2027 წლებში მიეწოდება შეიარაღებაში. Су-57 უკვე დღეს მიიჩნევა მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე სრულყოფილ და მძლავრ გამანადგურებლად.

მეხუთე თაობის რუსულ თვითმფრინავს ყველა ტიპის საჰაერო, სახმელეთო და წყალზედა სამიზნეების განადგურების უნარი აქვს. ზემანევრირებულობისა და უფორსაჟო ზებგერითი სიჩქარეების შერწყმა, საბორტე ელექტრონიკა და მცირე შემჩნევადობა Су-57-ს მაღალ საბრძოლო ეფექტურობასა და მოწინააღმდეგეზე უპირატესობას სძენს.  Military Watch Magazineს მონაცემებით, Су-57-ს უნიკალური საბორტე შეიარაღება აქვს ― ზემგრძნობიარე რადარების, 400 კმ სიშორის „ჰაერი-ჰაერი“ კლასის ჰიპერბგერითი რაკეტების, რაკეტებისგან დაცვის ლაზერული სისტემისა და სხვა მაღალტექნოლოგიური უპირატესობების ჩათვლით.       

მანამდე ცნობილი გახდა, რომ გაფორმდა მსხვილი კონტრაქტი მეხუთე თაობის გამანადგურებლის რაკეტებზე. ანუ Су-57 ცარიელი არ იფრენს. ხოლო მძიმე დრონებთან ერთად Су-57 საბრძოლო მართის საჰაერო ცენტრად გადაიქცევა. ორი მაღალტექნოლოგიური სიახლის ურთიერთქმედების ეფექტის გადაჭარბებით შეფასება რთულია.

საბრძოლო უპირატესობა

უახლესმა გამანადგურებელმა სირიაში გაიარა შემოწმება. შესრულდა ათზე მეტი გაფრენა საფრენ-ტექნიკური მახასიათებლების, ინტელექტუალური საინფორმაციო-მართვითი კომპლექსის, შეიარაღებისა და საბორტე სისტემების შესამოწმებლად. 

Су-57-ის ცალკეული ტექნოლოგიური მწვერვალები მიუწვდომელია მეხუთე თაობის ამერიკული გამანადგურებლებისთვის, კერძოდ F-22 Raptor-ისთვის. ხელოვნური ინტელექტი ინტეგრირებულია საბრძოლო მართვის სისტემაში და ეს რევოლუციაა სამხედრო საქმეში. პილოტირებულ გამანადგურებელ Су-57-ს აქვს უნარი, შეასრულოს ამოცანების 90% ავტომატურ რეჟიმში და სრულად ავტომატურად იმოქმედოს წინასწარ მომზადებული პროგრამით. თუ ბრძოლაში მფრინავი დაიჭრება (დაიღუპება), მართვის სისტემა თავად განსაზღვრავს პრიორიტეტულ სამიზნეებს, მიიტანს იერიშს და ავტომატურად დააბრუნებს მანქანას ბაზაზე.

თვითმფრინავის კორპუსში ინტეგრირებული რადარები აქტიური ფაზირებული ანტენით, ხედვის უზარმაზარ დიაპაზონს უზრუნველყოფს, ზრდის მფრინავის სიტუაციურ ინფორმირებულობას, შესაძლებელს ხდის ტაქტიკური ილეთების უკეთ შესრულებას სხვა გამანადგურებელთან შედარებით. „გვერდითი რადიოლოკაციური სადგური“ ზრდის ავტონომიურობას სამიზნის მოძებნისას და მოწინააღმდეგის რადარებისთვის უხილავობის ახალ დონეზე გაჰყავს Су-57.

წევის სამგანზომილებიანი ვექტორი შესაძლებელს ხდის წარმოუდგენელი მანევრების შესრულებას ახლო თუ შორ ბრძოლაში. ამასთან „თვითმფრინავი-კომპიუტერი“ უპრეტენზიოა სააეროდრომო მომსახურების თვალსაზრისით და ოპერატიულ (გრუნტის) აეროდრომებზეც შეიძლება იყოს ექსპლუატირებული. ასეთი მძლავრი და ტექნოლოგიურად არაპროგნოზირებადი მანქანები მოწინააღმდეგეს შანსს არ უტოვებს ჰიპოთეტურ ბრძოლის ველზე.

Су-57-ს დიდი საექსპორტო პოტენციალი აქვს და ჯერ კიდევ სერიაში გამოსვლამდე დაუდგა პოტენციური უცხოელი დამკვეთების რიგი.  მისი პირველი მფლობელი ალჟირი გახდება, რომელმაც 14 მანქანა დაუკვეთა. კონტრაქტის ფასი 2 მლრდ დოლარია. მიწოდება 2025 წელს დასრულდება.

შემტევი დაჯგუფება

მოიერიშე დრონი С-70 „მონადირე“  2 დეკემბერს გამოიცადა აშულუკის პოლიგონზე. „მონადირე“ მსოფლიოს პირველი გამანადგურებელ-ჩამჭერი გახდება. სწავლების ეტაპზე საჰაერო მდგომარეობასა და სამიზნეებზე მთელ ინფორმაციას უპილოტო აპარატი ხმელეთიდან ან წამყვანი გამანადგურებლიდან იღებს. მომავალში შესაძლოა ავტონომიური საბრძოლო გამოყენება.  

მძიმე უპილოტო საფრენ აპარატს თავისი „გონება“ აქვს და შეუძლია 5000 კმ-ზე გადაიტანოს ექვს ტონაზე მეტი რაკეტა და ბომბი. „მონადირის“ და  გამანადგურებელ Су-57-ის დაჯგუფება არაფერ კარგს არ უქადის თვით ყველაზე მაღალტექნოლოგიურ მოწინააღმდეგესაც კი. ღია წყაროების მონაცემებით, დრონი 19 მ სიგრძისაა, ფრთების განშლა 14 მ-ს შეადგენს, ასაფრენი მასა 20 ტონაა, მაქსიმალური სიჩქარე ― დაახლოებით 1000 კმ საათში.   

„მონადირემ“ პირველი, დაახლოებით ოცწუთიანი გაფრენა 2019 წლის ზაფხულში შეასრულა. მას კარგად ეჭირა ტავი ჰაერში და კარგადვე იმართებოდა. იმავე წლის შემოდგომაზე გაიმართა „მონადირისა“ და Су-57-ის ერთობლივი გაფრენა. მძიმე დრონის საბრძოლო შესაძლებლობები და ავტონომიურობა გამუდმებით იხვეწება, 2020 წლისთვის მიღწეულია შესამჩნევი ტექნოლოგიური პროგრესი.

უახლოეს პერსპექტივაშია „მონადირის“ დარტყმების დამუშავება საჰაერო, სახმელეთო და წყალზედა ობიექტებზე სხვადასხვა პირობებში. 

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

10
ნატოს სწავლებები შავ ზღვაზე

მოსაზრება: ნატო შავ ზღვაზე გადის შეავიწროებს თუ არა ალიანსი რუსეთს ყირიმში

8
(განახლებულია 20:20 03.12.2020)
ჩრდილოატლანტიკურმა ალიანსმა რეფორმები წამოიწყო, სანამ ჯო ბაიდენი თეთრ სახლში შევა. სამიტზე, რომელიც გუშინ დამთავრდა, საგარეო საქმეთა მინისტრებმა ორგანიზაციის ფუნდამენტურ პრინციპებს გადახედეს და გადააკეთეს მისი მუშაობა.

გალია იბრაგიმოვა

უწინდებური მხოლოდ მთავარი პრობლემები დარჩა — რუსეთი და ჩინეთი. როგორ აპირებს ნატო „რუსული საფრთხის“ შეკავებას?

კრიზისებზე ნატოს ადაპტირება

იენს სტოლტენბერგი საგარეო უწყებების ხელმძღვანელებთან ვიდეოშეხვედრისთვის განსაკუთრებით გულმოდგინედ ემზადებოდა. ეს მინისტრების დონეზე ბოლო შეხვედრაა ყოველწლიური სამიტის წინ, რომელიც წლის დასაწყისისთვის იგეგმება. დღის წესრიგის წინასწარ შემუშავება და დაგროვილ საკითხებზე მსჯელობა ორგანიზაციის წევრების მოულოდნელი ნაბიჯებისგან თავის დაზღვევას ნიშნავს. მით უმეტეს, რომ ამის პრეცედენტები ყოფილა.

მაგალითად, გასული წლის შეხვედრის წინ ემანუელ მაკრონმა განაცხადა, რომ „ნატოს ტვინი მოკვდა“. ამან მისცა კიდეც ტონი დისკუსიებს და მთელი გეგმები არია. ალიანსის წევრები გაცხარებით უმტკიცებდნენ საფრანგეთის ლიდერსა თუ ერთმანეთს, რომ ბლოკში ყველაფერი წესრიგში იყო.

ტრანსატლანტიკური სოლიდარობის მთავარ სკეპტიკოსად დონალდ ტრამპი რჩებოდა. ალიანსის დასკვნის საპასუხოდ, თუ რაოდენ მნიშვნელოვანია რუსეთის, ჩინეთისა და ირანის შეკავება, აშშ-ის პრეზიდენტმა თავდაცვაზე შენატანების გაზრდა მოითხოვა. საგარეო გამოწვევებთან ძირითადად ამერიკის სამხედრო პოტენციალის ხარჯზე ბრძოლა მას არარაციონალურად მიაჩნდა.

მომავალ სამიტზე აშშ ჯო ბაიდენმა უნდა წარმოადგინოს და ალიანსის გენმდივანს იმედი აქვს, რომ „ნორმალურობას“ დაუბრუნდებიან. ამაში სტოლტენბერგი იმას გულისხმობს, რომ ამერიკელები ბლოკის წევრებთან სამხედრო-პოლიტიკური მოკავშირეობის მნიშვნელობას დაადასტურებენ.

მეტი დამაჯერებლობისთვის გენერალურმა მდივანმა ანალიტიკოსებს მიმართა, რათა მათ ორგანიზაციის შიგნით არსებული პრობლემები განეხილათ, მათი გადაჭრის გზები წარმოედგინათ და უახლოესი 10 წლის ამოცანები მოენიშნათ. ეს შრომა გაფორმდა მოხსენებაში მეტყველი სათაურით „ნატო 2030“.

ექსპერტთა პროექტების შესწავლითა და მათი კორექტირებით საგარეო საქმეთა მინისტრებიც დაკავდნენ. შეხვედრის ყველა მონაწილემ, საფრანგეთის ჩათვლით, აღიარა, რომ „ტვინის სიკვდილი“ ალიანსს არ ემუქრება, მაგრამ რეფორმები არ აწყენდა.

„მნიშვნელოვანია თავდაცვითი კავშირის ადაპტირება საერთაშორისო მდგომარეობასთან. კრიზისულ სიტუაციებში ნატო უნდა მოქმედებდეს ოპერატიულად და შეკრულად, მაშინაც კი, თუ ამას ფუნდამენტური პრინციპების დარღვევა მოჰყვება“, — ნათქვამია დოკუმენტში.

მთავარი, რის გადახედვასაც სთავაზობენ ექსპერტები, ეს ვეტოს უფლებაა: ამით ახლა თანაბრად სარგებლობს ნატოს ყველა წევრი. „თუ ერთხმიანი კენჭისყრა შეიზღუდება, მაშინ დაძაბულობა ალიანსის შიგნით შემცირდება“, — ვარაუდობენ მკვლევარები.

მაგრამ მათ დასკვნებს ყველა მინისტრი არ დაეთანხმა — თუმცა იდეები ნოვატორულად მიიჩნიეს.

და კვლავ „მოსკოვის ხელი“

სამაგიეროდ საგარეო საფრთხეებზე ყველა წევრი ერთი აზრისაა: ტრანსატლანტიკური უსაფრთხოებისთვის მთავარ გამოწვევად კვლავ რუსეთი და ჩინეთი რჩებიან.

„მოსკოვი ბირთვული იარაღის მოდერნიზებას ახდენს და ახალ რაკეტებს განალაგებს უკიდურესი ჩრდილოეთიდან სირიასა და ლიბიამდე. რუსეთის ყოფნა ბელორუსიაში და მთიან ყარაბაღში კრიზისების შედეგადაც გაძლიერდა“, — განაცხადა სტოლტენბერგმა.

„კრემლი ყოფილ საბჭოთა რესპუბლიკებზე ჰეგემონიისკენ მიისწრაფვის და არღვევს მათ სუვერენიტეტს. ნატოსთვის მნიშვნელოვანია, ადაპტირდეს ახალ გარემოებასთან, რომელშიც კვლავ დაბრუნდა მუდმივად აგრესიულ რუსეთთან მეტოქეობა“, — იმეორებენ გენმდივნის კვალდაკვალ მოხსენების ავტორები.

მუშაობა „რუსული საფრთხის გასანეიტრალებლად“ უკვე მიმდინარეობს. ამის მაგალითად სტოლტენბერგმა ნატოს საქართველოსთან და უკრაინასთან თანამშრომლობა დაასახელა. ახლა ორივე სახელმწიფო ალიანსის პარტნიორები არიან ფართო შესაძლებლობებით. ეს დასავლურ ტექნოლოგიებსა და სადაზვერვო ინფორმაციაზე წვდომას მოიაზრებს, თუმცა ბლოკის სრულფასოვან წევრობას არ ნიშნავს.

რუსეთის შესაკავებლად ალიანსი აპირებს გააფართოოს თავისი სამხედრო ყოფნა შავ ზღვაზე — რუსეთის „ყირიმში გაძლიერებული ყოფნის“ პასუხად. დეტალები ჯერჯერობით არ საჯაროვდება.

შავი ზღვის პრიორიტეტები

„ნატოს მთავარი ამოცანაა, მოემზადოს აშშ-ის პრეზიდენტის შეცვლისთვის. ბლოკში იმედი აქვთ, რომ ბაიდენი ხელს შეუწყობს კონსოლიდაციას და ტრამპის დროს გაჩენილი პრობლემები გაქრება. მაგრამ ნაკლებ სავარაუდოა, რომ ახალმა ლიდერმა წინამორბედის ყველა მემკვიდრეობაზე უარი თქვას. ის ნამდვილად მოითხოვს, რომ ყველა წევრმა თავისი მთლიანი შიდა პროდუქტის 2% შეიტანოს ბლოკის თავდაცვის ყულაბაში“, — მიაჩნია რუსეთის საერთაშორისო საქმეთა საბჭოს გენერალურ დირექტორს ანდრეი კორტუნოვს.

პოლიტოლოგს მიაჩნია, რომ ბაიდენის მოსვლა არ შეცვლის დაძაბულობას ნატო–რუსეთის ურთიერთობებში. თუმცა, მოსკოვის საერთაშორისო პრობლემების ფართო წრეში გარევის გათვალისწინებით, ალიანსი ვერ შეძლებს დიალოგის იგნორირებას — თუნდაც სამხედროების დონეზე.

შავი ზღვის პრობლემატიკას ნატოს დღის წესრიგში კორტუნოვი იმით ხსნის, რომ რუსეთის გავლენა კავკასიაზე ძლიერდება: „ომი მთიან ყარაბაღში და რუსი სამშვიდობოების შესვლა ალიანსის ყურადღების მიღმა არ დარჩენილა. ეს ტერიტორიები შავი ზღიდან შორს არაა, რომელსაც ნატოელები თავისი ინტერესების ზონად მიიჩნევენ. იქ მოსკოვის გაძლიერება პოტენციურ გამოწვევად ფასდება. აქედანაა განცხადებები შავი ზღვის რეგიონის პრიორიტეტულობაზე“.

თუმცა ექსპერტი დარწმუნებულია, რომ რუსეთი ნატოსთვის რისკის ერთადერთი ფაქტორი არ არის შავი ზღვის აკვატორიაში. „მათი გეგმები, განმტკიცდნენ შავი ზღვის რეგიონში, იმდენად მოსკოვის წინააღმდეგ არ არის მიმართული, რამდენადაც ანკარისა, — ფიქრობს ის. — მიუხედავად ბლოკის წევრობისა, თურქეთის პოზიცია მთელ რიგ საკითხებში განსხვავდება საერთო აზრისგან. ერდოღანს უთანხმოება აქვს საბერძნეთთან, საფრანგეთთან, გერმანიასთან და აშშ-თანაც კი. მაგრამ ნატოს თურქეთის ალიანსში დაბრუნება სურს. კიდევ ერთი მიზანი — ეს თურქეთის რუსეთთან შემდგომი დაახლოების შეკვეცაა“.

ნატოს შავი ზღვის დღის წესრიგით უკრაინაც პედალირებს. ამასთან ალიანსთან ურთიერთობის მთავარ თემად რუსეთის ყირიმში სამხედრო ყოფნის გაძლიერება იქნება, მიაჩნია ექსპერტს.

„ნახევარკუნძულზე ახალი ობიექტების მშენებლობას კიევი ტრანსატლანტიკური უსაფრთხოებისთვის მორიგ საფრთხეებად წარმოაჩენს. უკრაინის ხელისუფლება კვლავ განაგრძობს მტკიცებას, რომ ყირიმში რუსული საბრძოლო სისტემების განთავსება ის პრობლემაა, რომელიც გაძლიერებულ ყურადღებას მოითხოვს“, — არ გამორიცხავს კორტუნოვი.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

8
ზურაბ ჯაფარიძე

„ჩვენი გზები გაიყო“ ჯაფარიძე განხეთქილებაზე „გირჩში“

0
(განახლებულია 12:16 04.12.2020)
პარტიის ლიდერმა ზურაბ ჯაფარიძემ განაცხადა, რომ თანამშრომლობას სამ თანამებრძოლთან ერთად ვეღარ გააგრძელებს

თბილისი, 4 დეკემბერი – Sputnik. თანამებრძოლებთან განხეთქილების შესახებ პარტიის დახურულ ჯგუფში საქართველოში ყველაზე არაორდინარული პარტია „გირჩის“ ერთ–ერთმა დამფუძნებელმა და ლიდერმა ზურაბ ჯაფარიძემ სტატუსი გამოაქვეყნა.

ჯაფარიძე: „გირჩის“ მესამე ადგილი აჩვენებს, რომ ჩვენ ვართ მომავლის პარტია, ეშინოდეთ!>>

ჯაფარიძის თქმით, უთანხმოებაა პარტიის წევრებთან სანდრო რაქვიაშვილთან, ვახტანგ მეგრელიშვილთან და იაგო ხვიჩიასთან. კონკრეტული მიზეზების შესახებ ჯაფარიძეს საჯაროდ არაფერი უთქვამს.

„სამწუხაროდ, ერთი მხრივ ჩემი, ხოლო მეორე მხრივ იაგოს, ვახოს და სანდროს გზები გაიყო. მე აღარ ვაპირებ მათთან ერთად „გირჩის“ კეთებას ბევრი მიზეზის გამო, მაგრამ არა იაგოს განცხადების შინაარსის გამო. არც მიზეზებზე ვაპირებ საჯაროდ საუბარს. სამწუხაროდ, ხდება ასეთი რაღაცები ცხოვრებაში. წარმატებას ვუსურვებ სამივეს“, დაწერა ჯაფარიძემ.

ამასთან, პოლიტიკოსმა აღნიშნა, რომ ყოფილ თანამებრძოლებს ბევრი კარგი საქმის გაკეთება შეუძლიათ.

სახელმწიფო დაფინანსებაზე უარს ორი ქართული პარტია აცხადებს>>

„გაჩერებას არ ვაპირებ. „გირჩის“ მთავარი ბრძოლები წინაა“, – განაცხადა პოლიტიკოსმა.

„გირჩი“ საქართველოს პოლიტიკურ არენაზე 2015 წელს გამოჩნდა. პარტია „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის სამმა ყოფილმა წარმომადგენელმა შექმნა. პარტია ლიბერალური მიმართულებისაა და არაორდინარული ქმედებებით გამოირჩევა.

0
თემები:
საქართველოს პოლიტიკური ცხოვრება