ქვიშის საათი

დიდგორზე მარცხნაჭმი დიდი სარდალი: დავით აღმაშენებლის ღირსეული მოწინააღმდეგე

293
(განახლებულია 21:24 21.08.2020)
„სარწმუნოების ვარსკვლავს“ შეეძლო გაეგრძელებინა დასუსტებულ ევროპელებთან ბრძოლა, თუმცა სანამ ზურგში „ჯურზების მეფე უსჯულო დაუდი“ ჰყავდა, ის მშვიდად ვერ იქნებოდა...

1121 წლის 12 აგვისტოს დიდგორის ველზე სელჩუკებთან ბრძოლაში მიღწეული ბრწყინვალე გამარჯვებას კიდევ უფრო შთამბეჭდავს ხდის ის ფაქტი, რომ დავით აღმაშენებლის ვიზავი იმ დროსათვის სახელგანთქმული სარდალი გახლდათ, რომლის ანგარიშზეც არაერთი დიდი გამარჯვება იყო. თუმცა ქართული საზოგადოებისათვის თითქმის უცნობია  თუ ვინ იყო ამ ომის ერთ-ერთ მნიშვნელოვანი ფიგურა ნემჯდ ად-დინ ილღაზი და როგორ მოვიდა ის დიდგორის ბრძოლამდე? ან რა გზა გაიარა დიდგორის კატასტროფიდან სიკვდილამდე, ანუ 1122 წლის ნოემრამდე.

მუსლიმანურ სამყაროში საკმაოდ ცნობილი თურქი სარდალი და მხედართმთავარი, სხვადასხვა დროს იერუსალიმის, ბაღდადის, მარდინის, ჰარანის, ნისიბინის, რას ალ-აიანის, მაიფარაკინისა და ალეპოს ამირა ილღაზი, თურქმენული წარმოშობის ართუკიდების დინასტიის წარმომადგენელი გახლდათ. სირიაში მის მიერ შექმნილი მარდინის საემირო ერთ-ერთი დიდ პოლიტიკურ ერთეულად ჩამოყალიბდა. ზედსახელი ილღაზი ქართულად „ხალხისთვის მებრძოლს“ ნიშნავს, იგი გამოირჩეოდა ქრისტიანებისადმი დიდი სიძულვილით და მთელი ცხოვრება მათთან ბრძოლას შეალია.

1092 წელს, მას შემდეგ, რაც სელჩუკთა დიდი სულთანი, მალიქ შაჰი მოკლეს, მისი უზარმაზარი იმპერია დაემხო და მისი ტახტის დასაკავებლად სიხლისმღვრელი ომები დაიწყო. ამით ისარგებლა ახალგაზრდა და ამბიციურმა ართუკიდმა და დიარბაქირში ართუკიანთა დამოუკიდებელი საამირო ჩამოყალიბა, ხოლო 1095 წელს იერუსალიმსაც დაეპატრონა. ილღაზი თავის ძმასთან ― სუკმანთან ერთად მართავდა წმინდა ქალაქს მანამ, სანამ ფატიმიდებმა (ეგვიპტის სამეფო დინასტია) არ წაართვეს ართუკიან ძმებს.

ილღაზი დამარცხებას არ შეურიგდა და იერუსალიმიდან წასულმა ძმებმა საკუთარი სამთავროები ბრძოლით შექმნეს. ამასობაში წმინდა მიწაზე შეიარაღებული ევროპელები გამოჩნდნენ და მანაც საღვთო საქმედ გამოაცხადა ჯვაროსნებთან ომი. 1111 წელს ჯვაროსნებს წაართვა უძლიერესი ციხე-სიმაგრე მარდინი და ჰისნ ქაიფა, რომელიც გადავიდა მისი ძმის, სუკმანის მართველობაში, თავად კი ერაყს მიაშურა, სადაც იმპერიის უმსხვილესი და უმდიდრესი ქალაქის ― ბაღდადის შიჰნა გახდა.

თუმცა ილღაზი სულთან მალიქ შაჰ მეორის მემკვიდრეებს შორის ატეხილ ომში ჩაება, რის გამოც მას ბაღდადი წაართვეს და ერაყიდან გააძევეს. ილღაზი სირიაში დაბრუნდა და ძმის სუკმანისა და ძმისშვილ იბრაჰიმის გარდაცვალების შედეგ სირიის ერთპიროვნული მმართველი გახდა. მაგრამ აქაც არ მოასვენეს და 1115 წელს მის გასანადგურებლად ბაღდადიდან დაიძრა დიდი არმია ბურსუკ იბნ ბურსუკის მეთაურობით. თუმცა სანამ ეს ლაშქარი მარდინს მიაღწევდა, მას გზა გადაუღობა ანტიოქიის სამთავროს გრაფმა როჯერ სალერნოელმა და სელჩუკები გაანადგურა. ილღაზმაც შეირგო „ალაჰის საჩუქარი“ და 1117 წელს ხელში ჩაიგდო უმდიდრესი ქალაქი ალეპო.

გამჭრიახი და ენერგიული ამირას სასახელოდ უნდა ითქვას, რომ მან თავისი საჭიროება დაანახა ტახტზე ასულ ახალგაზრდა სულთან მაჰმუდს და 1118 წლიდან იწყება მისი აღზევება. იმავე წელს ხელთ იგდო მაიაფარიკინი, ჰარანი, ნისიბინი და რა'ს ალ-აიანი. ის  ქალაქ ალეპოსთვის დაუპირისპირდა ჯვაროსნებს. 1119 წელს ილღაზმა ბალატთან სასტიკად დაამარცხა ანტიოქიის მთავარი როჯერი. ჯვაროსანთაგან (700 ცხენოსანი რაინდი, 3000 ქვეითი) ცოცხალი მხოლოდ 140 კაცი გადარჩა. ტყვედ ჩავარდნილი ნორმანდიელი რაინდები ილღაზმა თავის თურქმანებს გააჟლეტინა. არაბი მემატიანე იბნ ალ-კალანისი მოგვითხრობს:

„ცნობილი გახდა, რომ როჯერი ანტიოქიის მმართველი, ქალაქიდან გავიდა და ფრანკთა რაზმები შეკრიბა ― ოცი ათასი მხედარი და ქვეითი. ეს მეომრები თავიდან ფეხებამდე ბრწყინვალედ იყვნენ აღჭურვილნი. ისინი დაბანაკდნენ ალეპოსა და ანტიოქიის შორის ერთ ადგილას, რომელსაც შარმადა ეწოდება. როგორც კი მუსლიმებმა ეს ამბავი გაიგეს, ფრანკებს ეძგერნენ. მოწინააღმდეგეები ერთმანეთს ეკვეთნენ მზერის სისწრაფით. მუსლიმებმა ფრანკებს ყოველ მხრიდან ალყა შემოარტყეს, ხმლებით ჩეხდნენ და ისრებს უშენდნენ. და მაღალმა ღმერთმა გამარჯვება უბოძა ისლამს მის წინააღმდეგ ამხედრებულ ბრბოზე თითქმის ერთ საათში ფრანკი რაინდები და ქვეითები ცხენებითა და იარაღით მიწაზე იწვნენ ერთმანეთში არეულები. როჯერიც გვამებს შორის იყო... ცხენებისა და ადამიანების გვამები ჩარჭობილ ისართა სიმრავლით ზღარბებს დაემსგავსებოდნენ. ეს გამარჯვება ისლამის სხვა გამარჯვებათა შორის ერთ-ერთი ბრწყინვალე იყო“.

ჯვაროსანთათვის ეს უდიდესი კატასტროფა იყო, ანტიოქია საფრთხის წინაშე აღმოჩნდა. მუსლიმმა პოეტებმა ქება შეასხეს ილღაზს, ხოლო ბაღდადის ხალიფამ მას საპატიო ჯილდო ― ხალათი უბოძა. სწორედ ამ დროს უწოდეს ილღაზს „ნეჯმ-ედ-დინი“, ანუ „სარწმუნოების ვარსკვლავი“.

ილღაზი მაჰმადიანთა შორის გამორჩეული გახლდათ სიფრთხილით, გონიერებით, სიმამაცითა და თავდადებით. ის მოსვენებას არ აძლევდა ჯვაროსნებს, ზედიზედ ამარცხებს მათ და ისინიც იძულებული გახდნენ 1121 წლის დასაწყისში თურქებთან ზავი დაედოთ. „სარწმუნოების ვარსკვლავს“ შეეძლო გაეგრძელებინა დასუსტებულ ევროპელებთან ბრძოლა, თუმცა სანამ ზურგში „ჯურზების მეფე უსჯულო დაუდი“ ჰყავდა, ის მშვიდად ვერ იქნებოდა. ცხადია, რომ ორ ფრონტზე (ჯვაროსნებთან და საქართველოსთან) ერთდრულად ბრძოლა უჭირდა, ამიტომ მოძებნა ერთადერთი სწორი გამოსავალი ― დაზავებოდა ჯვაროსნებს, რათა ხელ-ფეხი გახსნოდა და დიდძალი ლაშქრით საქართველოსკენ დაძრულიყო ჩვენი ქვეყნის პირისაგან მიწისა აღსაგველად.

ერთი სიტყვით, „ხალხისთვის მებრძოლ“ სელჩუკთა ბელადს არც სამხედრო გამოცდილება აკლდა და არც ცბიერება-მოხერხებულობა, მაგრამ აღმაშენებლის გენიამ სრულიად დაჩრდილა მეტოქე. იმ დღეს ილღაზს არაფერი გამოუვიდა, ქართველთა მეფემ თავიდანვე იგდო ხელთ უპირატესობა და „სარწმუნოების ვარსკვლავს“ არ დაუტოვა სხვა გზა, გარდა გაქცევისა.

როგორც მემატიანე წერს, ქართველთა ჯარმა თურქებს „არა დაუტევა მომტირალი კარავთა მათთა“. დიდგორზე ქართველთა გამარჯვება მუსლიმური სამყაროსათვის რამდენად შოკისმომგვრელი იყო, ამის საილუსტრაციოდ გამოდგება თბილისელი მუსლიმის, ალ-ქალად იბნ ედინ ილაზის ჩანაწერი:

„ჩვენ ალაჰს ვადიდებდით, როცა მეჩეთში შევიტყვეთ ჯურზების გამარჯვების შესახებ ნაჯმ ედ-დინის ჯარებზე და დიდადაც გავიკვირვეთ, რადგან ბაღდადის მძლეველსა და ისლამის ვარსკვლავს, როგორ უნდა გასჭირვებოდა აფხაზ-ქართველთა დამარცხება, ვერ მივხვდით და ვერც ახლა გაგვიგია. ილღაზი ხომ უძლეველი სარდალი იყო და როგორ გაიმარჯვეს ჯურზებმა, არ ვიცით და მოჰამედიანთა არმია კი უფრო მრავარიცხოვანიც იყო და ძლიერიც. ტფილისის ქრისტიანებმა მაშინ თქვეს, რომ ქართველებს წმინდა გიორგი თვითონ დაეხმარაო და ეს წმინდა გიორგი ყოფილა მათი მფარველი მხედარი...“

დიდგორის ბრძოლაში დამარცხებულმა და თავში დაჭრილმა ილღაზმა სიკვდილს კი გაასწრო, მაგრამ საქართველოში განცდილი კატასტროფის შემდეგ მისი დიდების მზე საბოლოოდ ჩაესვენა, თუმცა ის ერთხანს მაინც რჩებოდა ერთ-ერთ უძლიერეს მუსლიმ ამირად ახლო აღმოსავლეთში. მას პირველად თავისი შვილი, ალეპოს გამგებლად დატოვებული სულეიმანი განუდგა. ილღაზმა სულეიმანი დაამარცხა და ალეპო დაიკავა. მართალია მოღალატე შვილი დაინდო და ცოცხალი დატოვა, მაგრამ მისი მრჩევლები სამაგალითოდ დასაჯა.

1122 წელს დიდგორის ომის ანტიგმირმა რეპუტაციის აღდგენის მიზნით ჯვროსნებთან ომი განაახლა, მან დაამარცხა და დაატყვევა ედესის გრაფი ჟოსლენ I, მაგრამ მან ვერ შეძლო მიღწეული გამარჯვებით ესარგებლა. ევროპელებთან ბრძოლაში მას ხელი შეუშალა ავადმყოფობამ. დიდგორზე მიღებული ჭრილობა მოურჩენელ წყულად ექცა, გაურთულდა და თითქმის ერთწლიანი ავადმყოფობის შემდეგ, 60 წლის ილღაზი 1122 წლის 3 ნოემბერს გარდაიცვალა. ის დიარბაქირში დაასაფლავეს და მისი სიკვდილისთანავე ილღაზის სამფლობელო მისმა შვილებმა და ბიძაშვილებმა ოთხ ნაწილად გაიყვეს და წლების განმავლობაში ილღაზის მიერ რუდუნებით შექმნილი დიდი საამიროც მასთან ერთად გაქრა.

293
თემები:
იცით თუ არა, რომ... (382)
მესტია, საქართველო

რა ვიცით საქართველოზე? - შეამოწმეთ და შეივსეთ ცოდნა

47
(განახლებულია 12:29 25.09.2020)
იცით, რომ ძველად საქართველოში „იქმდის სანმდის ვაზი ხარობდა“, დაბლობად მიიჩნეოდა, ხოლო სადაც არ ხარობდა — მთად?

საქართველო ჩვენი სამშობლოა და თითოეულ ჩვენგანს გარკვეული ცოდნა აქვს მის შესახებ, მაგრამ არსებობს დეტალები, რომლებიც შესაძლოა არ იცოდეთ.

ქვემოთ რამდენიმე საინტერესო ინფორმაციას გაგაცნობთ.

  • ფართობის მიხედვით საქართველოში ყველაზე დიდია მესტიის რაიონი, რომელიც მოიცავს 304 400 ჰექტარს. მეორე მაჩვენებელი აქვს დუშეთის რაიონს — 298 ათასი ჰექტარი, შემდეგ კი მოდის დედოფლისწყაროს რაიონი, რომელიც გადაჭიმულია 252 900 ჰექტარზე;
    საქართველოში ტყის საფარი 2,5 მილიონ ჰექტარზე მეტია; 
  • საქართველოს შავი ზღვის სანაპირო  ზოლი — მდინარე ფსოუს შესართავიდან სარფამდე  — 310 კილომეტრს აღემატება;
  • შავი ზღვა 200 მეტრის სიღრმიდან ფსკერამდე მკვდარია. მასში არანაირი ცოცხალი არსება არ ხარობს, რადგან დიდი რაოდენობით მომწამვლელ გაზს შეიცავს;
  • საქართველოში დიდი თუ მცირე 860 ტბა და 43 ხელოვნური წყალსაცავია, მათი საერთო ფართი 170 კვადრატული კილომეტრია (რაც ქვეყნის ტერიტორიის 0,24 % - ია)
  • დაახლოებით 3– 4 ათასი წლის წინ ხმელთაშუა ზღვიდან შავ ზღვაში წყალი შეიჭრა. წყლის დონის 3-4 მეტრით აწევამ დატბორა კოლხეთის დაბლობი. 1000 წლის შემდეგ შემდეგ ზღვამ ისევ უკან დაიხია და დაგვრჩა დაჭაობებული კოლხეთის დაბლობი;
  • საქართველოში 215 მილიონი ტონა მარგანეცის მარაგია;
  • ჩვენს წელთაღრიცხვამდე I საუკუნეში შავი ზღვის სანაპიროს „დაწევის“ გამო ჩაიძირა ქალაქი დიოსკურია — თანამედროვე სოხუმის მიმდებარედ;
  • საქართველოში არის ტალახის მოქმედი ვულკანები. ასეთი ვულკანების კრატერში თავისუფლად ჩასვლა და ბანაობაა შესაძლებელი. ყველაზე პოპულარულია ახტალა. მეორე ადგილზეა კილაკუპმა (დედოფლისწყაროს რაიონში), რომელსაც „მეორე ახტალადაც“ მოიხსენიებენ;
  • საქართველოში  წყლის წლიური რესურსი 65 ტრილიონი ლიტრია (აქედან  18 ტრილიონი ლიტრი სასმელად ვარგისი მტკნარი წყალია), ხოლო მინერალური წყლის წლიური რესურსი 50 მილიარდ ლიტრია. საქართველოში მინერალური წყალი 1500–მდე ადგილზე ამოდის;
  • უძველესი სამაგიდო თამაში ნარდი ქართველთა წინაპრებმა, ქალდეველებმა გამოიგონეს;
  • ძველად საქართველოში კარგი საჭურვლის დასამზადებლად სამჭედლოებში წაბლის ხის ნახშირს იყენებდნენ;
  • საქართველოში ნავთობის მარაგი 2 მილიარდ ტონას აღემატება, ხოლო მისი წლიური მოხმარება მხოლოდ 3,5 მილიონი ტონაა;
  • საქართველოში ბუნებრივი აირის დადასტურებული მარაგი დაახლოებით 300 მილიარდ კუბურ მეტრს შეადგენს. ხოლო ჩვენი ქვეყნის ყოველწლიური მოხმარება 2–2,5 მილიარდი კუბური მეტრია;
  • საქართველოში 26 ათასამდე დიდი თუ პატარა მდინარეა და მათი საერთო სიგრძე 6 ათასი კილომეტრია;
  • საქართველოში 58 დიდი, საშუალო თუ მცირე მოქმედი ჰიდროელექტროსადგურია, ხოლო ჰიდრორესურსების ჯამური პოტენციური სიმძლავრე 15 ათასი მეგავატსაათია, თუმცა პოტენციალის 80 % აუთვისებელია და მთლიანი ჰიდრორესურსების მხოლოდ 20 %-ია გამოყენებული;
  • ძველად საქართველოს მთა და დაბლობი შემდეგნაირად განისაზღვრებოდა: „იქმდის სანმდის ვაზი ხარობდა“, დაბლობად (ბარი) მიიჩნეოდა, ხოლო სადაც არ ხარობდა — მთად. ამჟამად საქართველოს ტერიტორიის დაახლოებით 65 პროცენტი უკავია მთას, ხოლო დაბლობს — 35 პროცენტი;
  • საქართველოში დაახლოებით 5000-მდე დაბა და სოფელია, მათგან 200-მდე სოფელი ან სრულიად გაუკაცრიელებულია, ან მისი მოსახლეობა 20 მობინადრეს არ აღემატება...
47
თემები:
იცით თუ არა, რომ... (382)
ევროკომისიის შენობა

მოსაზრება: ევროპა ლიბერალური ერთსულოვნებისა და დემოკრატიული ტოტალიტარიზმისთვის იბრძვის

58
(განახლებულია 21:20 24.09.2020)
დასავლეთის მიერ დე–ფაქტო გამოცხადებული ახალი ცივი ომი სრულიად ახალ ფაზაში შედის, როდესაც ანტირუსულ რიტორიკას გარდაუვლად მოსდევს საკუთარი სხვაგვარად მოაზროვნეების დევნისადმი მოწოდება, რომელთა მოსაზრება არ ჯდება ოფიციალურ იდეოლოგიაში.

ვლადიმირ კორნილოვი

და მოვლენების განითარების კვალდაკვალ ირკვევა, რომ რუსეთი აღარ არის ყველა ამ ანტირუსული გამოხდომებისა და სანქციების ძირითადი სამიზნე. 

თითქოს ევროპარლამენტის ბოლო რეზოლუციები რუსეთისა და რუსული პოლიტიკის წინააღმდეგ ძალიან მკაცრია (რომელიც  ქვეყნის კონსტიტუციის შეცვლასაც კი მოითხოვს), მაგრამ იმავე უწყების ტრიბუნიდან გამოსვლისას ევროკომისიის თავის ურსულა ფონ დერ ლაიენის ოფიციალურ სიტყვაში რუსეთი მხოლოდ ერთხელ იყო ნახსენები. მაგრამ როგორ! ის პირდაპირ დაემუქრა „მათ, ვინც რუსეთთან უფრო მჭიდრო ურთიერთობას უჭერს მხარს“. ანუ ეს უფრო მოსკოვისადმი კი არა, იმ სახელმწიფოებისა და, განსაკუთრებით, ევროკავშირის შიგნით არსებული იმ პოლიტიკური ჯგუფებისადმი მიმართვაა, რომლებიც კიდევ ბედავენ და იმედი აქვთ, რომ ბრიუსელი საგარეო პოლიტიკას უფრო ჯანსაღად მიუდგება. გერმანიის თავდაცვის ყოფილი მინისტრი ამით ევროპის ოპოზიციას აფრთხილებს, „თქვენზე მოვდივართო“.

ამასთან დასავლური პრესა მთელ ამ ვრცელ „სატახტო“ სიტყვაში რუსეთის ამ მოკლე მოხსენიებას გამოყოფს ძირითად გზავნილად და სათაურებშიც გამოაქვს: „ევროკაშირის ლიდერი რუსეთთან კავშირებზე გაფრთხილებას იძლევა“. ანუ ეს თეზისი ფართო წრეს უნდა მიეღო ცნობად და ყველა იმას გაეგონა, ვისაც ეს პრესა რეგულარულად აწებებს „კრემლის სასარგებლო იდიოტების“ იარლიყს.

არ არსებობს არანაირი ეჭვი, რომ შიდა ოპოზიციისადმი დამოკიდებულების მკვეთრი გამკაცრება არის არა რეაქცია „ბერლინელი პაციენტის“ სკანდალზე (როგორც ამას ზოგი ევროპელი პოლიტიკოსი ირწმუნება), არამედ ეს უფრო მასობრივი პასუხია სკანდირებაზე „პუტინი! პუტინი!“, რომელიც ბერლინში რუსეთის საელჩოსთან ისმოდა. ეს ასევე არის შიში მართალი სიტყვის გაგონებისა, რომელიც, როგორც ირკვევა, გერმანიაში სულ უფრო დიდი პატივისცემით სარგებლობს.

ამ „პრობლემაზე“ ამ დღეებში პირდაპირ მიუთითა გერმანულმა გაზეთმა Süddeutsche Zeitung:

„რუსეთის სახელმწიფო მედიასაშუალებების გავლენა დიდია გერმანიაში, სადაც ნავალნის მოწამვლამ არერთი კამათი გამოიწვია. RT Deutsch-ის სტატიები, სახელმწიფო ტელევიზიის გერმანულენოვანი ქვედანაყოფი, წარმოუდგენლად პოპულარულია: ЕСВС-ს მონაცემების თანახმად, ის ახლა მეორე ადგილზეა გერმანიის სოციალურ ქსელებში ციტირებების მიხედვით“.

Süddeutsche Zeitung-ის ავტორებს არ შესწევთ უნარი, დაფიქრდნენ, რატომ ხდება ეს ან რატომ დაეცა ბოლო წლებში ასე მკვეთრად გერმანული გაზეთების პოლულარობა. მათი აზრით, რუსული მედიასაშუალებების მიზანი ევროპაში — ეს „ეჭვის დათესვაა“ ევროპული საზოგადოების მწყობრ რიგებში. საინტერესოა, როდიდან ფიქრობენ დასავლელი ჟურნალისტები, რომ ეჭვების არსებობა — ეს რაღაც ცუდი და საშინელია? თითქოს დემოკრატიული ევროპა ყოველთვის გმობდა (სიტყვიერად მაინც) ტოტალიტარიზმსა და ოფიციალურ ერთაზროვნებას. ახლა კი დასავლელ ჟურნალისტებსა და პოლიტიკოსებს გულწრფელად უკვირთ, რატომ ეძებენ მათი თანამემამულეები ადგილობრივი გაზეთებისა და სატელევიზიო არხების ჯანსაღ ალტერნატივას, როდესაც ცდილობენ, რაიმე აზრი დაიჭირონ „მოწამვლებისა“ და „ჩარევების“ შესახებ ინფორმაციებში. ადგილობრივი მედიით ხომ ყოველგვარი კრიტიკული მსჯელობის გარეშე ტრანსლირდება ზემოდან დაშვებული „ერთადერთი სწორი“ ვერსია.

ეს ეხება არა მარტო გერმანიას. ევროპის რომელი ქვეყანაც უნდა აიღო, იქ აუცილებლად წააწყდები დისკუასიას იმაზე, რატომ არის „პრორუსული“ თვალსაზრისი ასეთი პოპულარული არასისტემურ მედიასა და სოცქსელებში. ჩეხი ექსპერტი იან შირი ამას ჟურნალისტების „მოუმზადებლობით“ ხსნის. ისინი უბრალოდ „სწორად უნდა დააორიენტირო“: აიძულო, რომ დონბასელ ამბოხებულებს „სეპარატისტები“ კი არ ეძახონ, არამედ „რუსული არმია“ — და საჭირო შედეგსაც მაშინვე მივიღებთ. და ვისი რა საქმეა, რომ რუსული არმია ამ წლების განმავლობაში დონბასში არავის უნახავს. მთავარი ხომ მკითხველისთვის იმგვარი „გაუბუნდოვანებელი“ სურათის თავს მოხვევაა, რომელიც ეჭვებსა და ორმაგ განმარტებებს არ უშვებს. ამისათვის კი ჩეხური ტელევიზიების ეთერებში, შირის აზრით, მხოლოდ „სწორი“ ექსპერტების მოწვევაა საჭირო, რომლებიც თავს უფლებას არ აძლევენ, ეჭვი შეიტანონ „რუსული რეჟიმის მიერ ნავალნის მოწამვლით დაინტერესებაში და ასევე იმაშიც, რომ ეს „ნოვიჩოკის“ მეშვეობით მოხდა“.

უთუ შრი და მისი მსგავსი ექსპერტები ვერ ხვდებიან, რომ ნებისმიერი ჯანსაღად მოაზროვნე ადამიანი, რომელიც ყველა გაზეთში მოძებნის ცნობას რუსი „ოკუპანტებისა“ თუ „მომწამვლელი პუტინის“ შესახებ, ადრე თუ გვიან შეეცდება, ამ სენსაციური „ფაქტების“ მტკიცებულებებიც მოძებნოს. და როდესაც გაზეთებში ვერაფერს იპოვის, აუცილებლად მიმართავს ალტერნატიულ წყაროებს. სწორედ ამით აიხსნება კიდეც ის, რომ რუსული მედიასაშუალებები სულ უფრო პოპულარული ხდება ევროპაში. ისინი საშუალებას იძლევა, სულ ცოტა, სხვადასხვა მხრიდან შეხედონ ამა თუ იმ პრობლემას და საკუთარი დასკვნებიც გააკეთონ. ამის ეშინიათ დასავლელ ექსპერტებს, რომლებიც შეპყრობილი არიან რუსეთთან ბრძოლითა და ევროპის შიგნით განსხვავებული აზრის წმენდით.

ასეთი შეპყრობილობის კიდევ ერთი ახალი მაგალითია ამ კვირაში გამართული ადგილობრივი არჩევნები იტალიის რამდენიმე რეგიონში. ოპოზიციური „ლიგის“ გამარჯვების პერსპექტივით დაშინებულმა მეინსტრიმულმა მედიამ ტრადიციულად „წითელ“ ტოსკანაში ისევ ააფრიალა ანტირუსული კარტი, გაიხსენეს რა უკვე ხავსმოკიდებული ისტორია „რუსეთიდან დაფინანსების“ შესახებ. მთავარი „მტკიცებულება“ — ელექტრონული ფირმის რომელიღაც მფლობელს, რომელიც ოდესღაც კავშირში იყო „ლიგასთან“, რუსი ცოლი ჰყავს... და რუსეთში ფულს ურიცხავდა მას.

„ლიგის“ ლიდერის სალვინის განცხადებები, რომ მას ამ წლების განმავლობაში ვერავინ აღმოუჩინა „ვერც რუბლი და ვერც მატრიოშკა“, საერთოდ არ აინტერესებთ ლიბერალურ იტალიურ მედიასაშუალებებსა და ბრიუსელელ პოლიტიკოსებს. ევროპელი ლიბერალების ერთ-ერთმა მთავარმა რუპორმა გი ვერხოფსტადტმა ევროპარლამენტის დარბაზში საჯაროდ დაადანაშაულა სალვინი „პუტინისგან ფულის მიღებაში“.

ამაში არის კიდეც „ბრალდებების“ არსი შიდა ოპოზიციის წინააღმდეგ — მნიშვნელობა არ აქვს, მართლაც არის თუ არა ის პრორუსული, აქვს თუ არა რაიმე ტიპის კავშირი მოსკოვთან. მთავარია, მოაკეტინონ მას. და რისი პასუხი შეუძლია ოპონენტს, თუ მას პირდაპირ მიახლი, რომ მის მომხრეთაგან ვიღაცას რუსი ცოლი ჰყავს ამ თაროზე მატრიოშკა უდევს? ეს მეთოდი დიდ ხნის წინ გამოიცადა ევროპის მთელ რიგ ქვეყნებში.

ამაშია ღია მუქარების აზრი, რომლებიც ოპონენტების მიმართ გაისმა ევროპის „რკინის ლედის“ ურსულა ფონ დერ ლაიენის ბაგეთაგან. ცივი ომი შეუძლებელია „ალქაჯებზე ნადირობის“ გარეშე. ამ ომის დროს ევროპა ტყვეების აყვანას არ აპირებს — ის ყველა იმის ტოტალური წმენდით იმუქრება, ვისაც ის თავის „მეხუთე კოლონად“ გამოაცხადებს. და ეს მხოლოდ დასაწყისია.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

58
მოსკოვის ლომონოსოვის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი

კვოტები უცხოელთათვის რუსეთის უმაღლესებში:ადგილების რაოდენობა გაიზრდება, სისტემა დაიხვეწება

0
(განახლებულია 13:51 25.09.2020)
რუსეთის უმაღლეს სასწავლებლებში პოსტსაბჭოთა ქვეყნების აბიტურიენტებისთვის უფასო კვოტების გამოყოფის ფორმატი დასახვეწია, მიიჩნევს „როსსოტრუდნიჩესტვოს“ დირექტორი ევგენი პრიმაკოვი.

თბილისი, 25 სექტემბერი — Sputnik. რუსეთის სათათბიროს დეპუტატი ევგენი პრიმაკოვი „როსსოტრუდნიჩესტვოს“ ხელმძღვანელად მიმდინარე წლის ივნისში დაინიშნა.

Руководитель Россотрудничества Евгений Примаков
© photo: Sputnik / Alexey Danichev
„როსსოტრუდნიჩესტვოს“ დირექტორი ევგენი პრიმაკოვი.

მან მაშინვე დააანონსა სერიოზული ცვლილებები სააგენტოს საქმიანობაში. ერთ-ერთ მტკივნეულ თემად მან რუსულ უმაღლეს სასწავლებლებში უცხოელი მოქალაქეებისთვის სასწავლო კვოტების გამოყოფის სისტემა დაასახელა.

„კვოტების რაოდენობა გაიზრდება - პრეზიდენტმა პუტინმაც განაცადა, რომ მეტი კვოტა იქნება. 2023 წლისათვის კვოტების რაოდენობა ორჯერ უნდა გაიზარდოს. მაგრამ ჩვენს კოლეგებთან მეცნიერებისა და განათლების სამინისტროდან, სახელმწიფო სათათბიროდან ვმსჯელობთ იმაზე, რომ თავად ამ კვოტების სისტემა არც ისე ეფექტურია“, - განუცხადა Sputnik-ს „როსსოტრუდნიჩესტვოს“ დირექტორმა ევგენი პრიმაკოვმა.

მან მაგალითად მოიყვანა ბელარუსი, რომლისთვისაც უმაღლეს სასწავლებლებში საბიუჯეტო ადგილების დიდი რაოდენობაა გამოყოფილი, მაგრამ რუსეთი „პოლონეთსაც ვერ უწევს კონკურენციას“.

„პოლონელები არამარტო სწავლის საშუალებას აძლევენ სტუდენტებს, არამედ სთავაზობენ მათ გარკვეულ სტიპენდიებს, გრანტებს. რთულია გაუწიო კონკურენცია, თუ ჩვენ მხოლოდ ჩამოსვლას და სწავლას ვთავაზობთ. უნდა დავხვეწოთ სისტემა, რათა ამ კვოტების ნაწილში მაინც გრანტების და სტიპენდიების კომპონენტი გაჩნდეს. რომ მხოლოდ ასე არ ხდებოდეს - მიდით და ისწავლეთ, არამედ - აი თქვენ ავიაბილეთი, აი საცხოვრებლის ან საერთო საცხოვრებლის საფასური“, - აღნიშნა პრიმაკოვმა.

„როსსოტრუდნიჩესტვო“ დაინტერესებულია იმით, რომ უცხოელი სტუდენტები რუსეთში სწავლის შემდეგ გახდნენ მაღალი კლასის სპეციალისტები, თავიანთი სფეროს ექსპერტები, აღნიშნა მან. და სწავლის შემდეგ დაბრუნდნენ სამშობლოში, დაიკავონ იქ მათთვის ღირებული პოზიციები და იპოვონ კარგი სამსახურები. თუმცა ახლანდელი სისტემის პირობებში ამ გეგმების განხორციელება ხშირად ვერ ხერხდება.

„არიან ახალგაზრდები, რომლებიც რუსეთში ჩამოსვლისას რთულ გარემოებებში აღმოჩნდებიან, შემდეგ უწევთ მუშაობა მეეზოვეებად, ტაქსაობა. ეს არასწორია თუნდაც ამ ახალგაზრდების სწავლაზე საბიუჯეტო სახსრების ხარჯვის თვალსაზრისითაც“, - განმარტა „როსსოტრუდნიჩესტვოს“ დირექტორმა.

მან ასევე აღნიშნა, რომ კვოტების გამოყოფის სისტემის რეფორმირებასთან დაკავშირებით მკაფიო გეგმები ჯერჯერობით არ არსებობს. „გეგმები - ეს უკვე რაღაც მეტ-ნაკლებად მკაფიო, აწყობილი რამაა“, პრობლემა ჯერ მხოლოდ განხილვის სტადიაზეა. თუმცა რეფორმირება აუცილებელია, დარწმუნებულია ევგენი პრიმაკოვი.

უცხოელი სტუდენტებისთვის კვოტების 15-დან 30 ათას საბიუჯეტო ადგილამდე გაზრდის საკითხი ვრცლად განიხილებოდა სახელმწიფო სათათბიროში 2020 წლის დასაწყისში. მაშინ სახელმწიფო დუმის დსთ–ის, ევრაზიაში ინტეგრაციისა და თანამემამულეებთან ურთიერთობის საქმეთა კომიტეტის თავმჯდომარემ, ლეონიდ კალაშნიკოვმა განაცხადა, რომ 15 ათასი ადგილი არ შეესაბამება რუსეთის საერთაშორისო როლს და ჰუმანიტარულ ძალას. და მაგალითად მოიყვანა პოლონეთი, რომელიც მხოლოდ ბელარუსის მოქალაქეებისთვის გამოყოფს 10 ათასს საბიუჯეტო ადგილს, და რუმინეთი, რომელიც უფასოდ ასწავლის 5 ათას მოლდოვის მოქალაქეს. ამ დროს კი რუსეთის უმაღლესებში სწავლის მსურველ უცხოელთა განაცხადების რაოდენობა 100 ათასს მიუახლოვდა. მეცნიერებისა და განათლების სამინისტრო უცხოელი სტუდენტებისთვის კვოტების 30 ათასამდე გაზრდას გეგმავს.

0
თემები:
რუსეთი დღეს