Lockheed Martin F-35 Lightning II

მიმოხილვა: რა მოუვა თერმობირთვულ ბომბს, თუ აფრენისას F-35-ს კუდი მოძვრება

179
(განახლებულია 11:41 27.06.2020)
ფიზიკის კანონები ამერიკელი ავიაკონსტრუქტორების ძალისხმევას იგნორირებას უკეთებენ და ძვირადღირებულ პროექტებს „მიწაზე აბრუნებენ“.

ალექსანდრ ხროლენკო, სამხედრო მიმომხილველი

F-35 Lightning II თვითმფრინავები მეხუთე თაობას აშკარად ვერ აღწევენ, მაგრამ აშშ-ში ინერციით ცდილობენ, ეს ნედლი საავიაციო ტექნიკა გლობალური ამოცანებითა და შეიარაღებით დატვირთონ - თითქოს B61-12 თერმობირთვული ბომბით დატვირთული F-35 გამანადგურებელი შეძლებს ქვებგერითი კრეისერული სიჩქარის, რადარებზე „სტელსის“ ხილვადობის, ავარიულობის მაღალი ალბათობის კომპენსირებას.   

გამოცემა The Aviationist-მა ორშაბათს გამოაქვეყნა ინფორმაცია, რომ ამერიკული ავიაბაზა „ედვარდსის“ შემოგარენში  (კალიფორნიის შტატი) გამანადგურებელი F-35A Lightning II (Convetional Take Off and Landing-ის მოდიფიკაცია) ცვალებადი სიმძლავრის საბრძოლო ნაწილის მქონე B61-12 თერმობირთვული ბომბის გამოყენებაზე გამოიცადა. თვითმფრინავის სერტიფიცირება 2023 წლის იანვარშია დაგეგმილი. ამგვარად, პროგრამული უზრუნველყოფის განახლებით (დღევანდელი ვერსიიდან  Block 3A ვერსიამდე Block 4) F-35А გამანადგურებლებს შესაძლებლობა მიეცემათ, ზიდონ და გამოიყენონ თერმობირთვული ბომბები. მეტიც, აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების შეიარაღების სისტემაში B61-12 ინტეგრაციის შემდეგ „ბირთვული გამანადგურებლის საკულტო როლი“ F-15E -დან და F-16--დან  F-35A-ს გადაეცემა. B61-12 მოდერნიზებულ ავიაბომბს გამოარჩევს მიზანში ამოღების სისტემა და ცვალებადი სიმძლავრის საბრძოლო ნაწილი (50 კილოტონამდე).  

F-35 Lightning II მრავალმიზნიანი გამანადგურებელი-ბომბდამშენის შექმნის პროგრამის ღირებულება 1,3 ტრილიონ დოლარს შეადგენს. F-35-ის სხვადასხვა მოდიფიკაცია სერიულად მზადდება 2011 წლიდან. ამ მანქანაზე აშშ-ში დიდ იმედებს ამყარებდნენ, მაგრამ პრაქტიკული ექსპლუატაცია სპეციალისტების იმედგაცრუებას იწვევს. ადრე პენტაგონთან დაახლოებულმა გამოცემა Defense News-მა გამოაქვეყნა F-35 Lightning II-ის კრიტიკული შეფასებები. ფაქტები მეტყველებენ: F-35 - არის ქვებგერითი გამანადგურებელი, რომელსაც ფორსაჟზე გადართვისას აჩქარება შეუძლია არაუმეტეს 1 წუთის განმავლობაში, ხოლო 1 მახზე მეტი სიჩქარის განვითარებისას ერთ წუთში გადახურებისგან კორპუსის დაშლის საფრთხე წარმოექმნება. 1,6 მახზე მეტი სიჩქარის განვითარების შემთხვევაში კი თვითმფრინავს შეიძლება კუდიც კი მოძვრეს. მეხუთე თაობის გამანადგურებლის მუდმივი სიჩქარე არ შეიძლება იყოს 1,4 მახზე ნაკლები. შესაბამისად, ტექნოლოგიური გარღვევა არ მომხდარა. F-35, ფაქტობრივად, დარჩა მეოთხე თაობის თვითმფრინავად და თერმობირთვული ბომბი მისთვის შეიძლება დაუძლეველ ტვირთად იქცეს.

საკომპენსაციო ზომები

 „მეხუთე თაობასთან მიახლოებული“ F-35 გამანადგურებლის საკვანძო ნაკლოვანებების რაოდენობა გასულ წელს ხუთამდე შემცირდა, თუმცა 100 მილიონ დოლარად შეფასებული მანქანისთვის ესეც მეტისმეტად ბევრია. პენტაგონმა ოპერატიულად შეასწორა „საექსპლუატაციო მახასიათებლები“ და F-35 ახლა ითვლება ქვებგერით თვითმფრინავად, რომელსაც ხანმოკლე აჩქარება შეუძლია. ვინაიდან მაღალი სიჩქარე თვითმფრინავს დაშლის საფრთხეს უქმნის, ინსტრუქციაში მითითებულია წამების რაოდენობა, რომელთა განმავლობაშიც F-35B და F-35C თვითმფრინავებს დაახლოებით 1,2 მახი სიჩქარით ფრენა შეუძლიათ. F-35A გამანადგურებელს - ტრადიციული აფრენისა და დაშვების რეჟიმებით - ასეთივე ხარვეზები აქვს.

 „ელვის“ რეპუტაცია თითქოს ბოლომდეა შელახული, თუმცა ექსპლუატაციის პროცესში თავს იჩენს ახალი მოულოდნელი თვისებები. 24 ივნისს ჟურნალმა Air Force Magazine-მა გამოაქვეყნა ინფორმაცია, რომ ამერიკულ გამანადგურებელს F-35A-ს აკრძალული აქვს საწვიმარ ღრუბლებთან მიახლოება 25 მილზე ახლოს (დაახლოებით 40 კმ). როგორც აღმოჩნდა, ინერტული აირის (OBIGGS) გენერაციის საბორტო სისტემის კონსტრუქციულ თავისებურებებს, ატმოსფერული ელექტრობის განმუხტვის შემთხვევაში, შეუძლია საწვავის ავზების ჰაერში აფეთქება. საინტერესოა, რომ OBIGGS სისტემა ადრეც იწვევდა ეჭვს და 2014 წელს განახლდა (თუმცა ფეთქებადსაშიში მაინც დარჩა).

F-35 Lightning II უახლესი თვითმფრინავის კატასტროფების სერია იძლევა ვარაუდის საფუძველს, რომ მოსალოდნელია სხვა უსიამოვნო (სახიფათო) აღმოჩენებიც F-35-ის მშვიდობიანი ექსპლუატაციის პირობებშიც კი, რომ აღარაფერი ითქვას ამერიკული „ელვის“ სუსტ მხარეებზე ჰიპოთეტურ საბრძოლო შეტაკებაში რუსულ მეხუთე თაობის Су-57 გამანადგურებელთან.

ფრენა გაურკვევლობაში

აშშ ცდილობს, აქტიურად მიჰყიდოს F-35 თავის ევროპელ მოკავშირეებს. მოდერნიზებული თერმობირთვული ავიაბომბი B61-12 თავდაპირველად ევროპის ბაზრისთვის იყო გამიზნული. სერიული წარმოება დაგეგმილია 2020 წლიდან. ამერიკელები ცდილობენ ევროპაში თავიანთ ბაზებზე B61-12 ბომბების განთავსებას. ამასთან, სრულებით არ არის გამორიცხული, ბირთვული იარაღით დატვირთულ გამანადგურებელს აფრენისას კუდი მოძვრეს ან მეხი დაეცეს. მოსალოდნელია სხვა ვარიანტებიც, მაგრამ მოკავშირეებს თავში საცემად ესეც ეყოფათ. ამერიკული შეიარაღება ევროპისთვის სულ უფრო სახიფათო ხდება. იზრდება გერმანიის წინააღმდეგობაც. საფრანგეთმა პირდაპირ განაცხადა: „თავს ნუ გვახვევთ F-35-ს“.

ეს არის კანონზომიერი შედეგი სამხედრო საავიაციო მშენებლობის სფეროში აშშ-ის ტექნოლოგიური შესაძლებლობების გადაჭარბებულად შეფასებისა. ადრე წარუმატებლად იქნა მიჩნეული მეხუთე თაობის გამანადგურებლის F-22 Raptor-ის შექმნის გამოცდილება. მიუხედავად იმისა, რომ F-22 და F-35 მეხუთე თაობის თვითმფრინავები მისაღებ კონსტრუქციულ, საბრძოლო მდგომარეობამდე არ არის მიყვანილი, ამერიკელები სამხედრო ავიაციის ნათელ მომავალს მაინც იმედის თვალით შეჰყურებენ.

ვაშინგტონის ვარაუდით, მეექვსე თაობის გამანადგურებლები 2030 წლამდე უნდა აფრინდნენ ცაში. აღწერის მიხედვით, მათ დასახვედრად მოწინააღმდეგეც მზადაა: „წყნარი ოკეანის უზარმაზარი სივრცეების გათვალისწინებით, რომლებისთვისაც მათ უნდა იბრძოლონ“, მათგან მოელიან დიდ მანძილზე ფრენას, უპირატესობას ცაში, მაღალ გამძლეობას რადიოელექტრონული ბრძოლის კომპლექსის ხარჯზე. თუმცა, „მეხუთე თაობის“ F-35 Lightning II-ის ძვირადღირებული წარუმატებლობების შემდეგ აშშ-ის კონგრესმა განაცხადა, რომ გეგმაში აქვს, მეექვსე თაობის გამანადგურებლების შექმნის პროგრამის დაფინანსება 2021 ფინანსურ წელიწადში 85%-ით შეამციროს.

P.S. რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

179
Russia Today

მოსაზრება: დასავლეთი რუსეთის წინააღმდეგ მუშაობას გადაეჩვია

26
(განახლებულია 19:37 10.07.2020)
ლიეტუვამ თავის ტერიტორიაზე RT-ს ხუთი ტელეარხის მაუწყებლობა აკრძალა. ანალოგიური ნაბიჯი ერთი კვირით ადრე ლატვიის ხელისუფლებამ გადადგა. ჯერი ესტონეთზეა, რომლის საგარეო საქმეთა მინისტრი არ გამორიცხავს მსგავსი გადაწყვეტილების მიღებას.

ირინა ალქსნისი

ამ საკითხში ტალინის განსაკუთრებულ პოზიციაზე შანსები არც ისე დიდია: სამი „ბალტიისპირული ვეფხვის“ ტრადიციული ანტირუსული კონსენსუსისა და ასევე იმის გათვალისწინებით, რომ სწორედ ესტონეთის ხელისუფლებამ გამოიჩინა ყველაზე დიდი აქტიურობა და თანმიმდევრულობა რესპუბლიკაში სააგენტო Sputnik-ის საქმიანობისთვის წინაღობების შექმნაში.

თუმცა ყველაზე საინტერესო მთელ ამ ისტორიაში მაინც ვილნიუსის ოფიციალური საფუძველია – რომ RT-ს დმიტრი კისელიოვი აკონტროლებს, რომელზეც დასავლური სანქციები ვრცელდება, და რომ თითქოს ეს გახდა „მისი“ მედიარესურსის წინააღმდეგ ზომების დაწესების მიზეზი.

საქმე ისიც კი არაა, რომ ეს მტკიცებულება სიმართლეს არ შეესაბამება, მნიშვნელოვანი ისაა, რომ ეს ყველაფერი უკვე იყო: ზუსტად ერთი კვირის წინ, როდესაც ლატვიის ეროვნულმა საბჭომ RT-ს მაუწყებლობის აკრძალვა იმით ახსნა, რომ ტელეარხები დმიტრი კისელიოვის „ფაქტიური კონტროლისა და ერთპიროვნული მმართველობის ქვეშაა“. მაშინ მარგარიტა სიმონიანმა და რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ ლატვიის ოფიციალური სტრუქტურების გაუგონარი არაპროფესიონალიზმი გააკრიტიკეს, რომლებმაც თავისი გადაწყვეტილება ღია ბოდვით განმარტეს.

იმ მომენტში ჯერ კიდევ შეიძლებოდა მომხდარი კონკრეტული შემსრულებლების შეცდომით ან რაღაც შემთხვევითობით ახსნილიყო: ბოლოს და ბოლოს დილეტანტებისგან არც ერთი სისტემა არ არის დაზღვეული. სახელმწიფოსთვის კი უკან დახევა მსგავს სიტუაციაში კარგი ტონი არ არის, მაშინაც კი, თუ ჩინოვნიკები აშკარად დააღალატებენ.

მაგრამ ლიეტუვაში ვითარების ერთი ერთში გამეორება აშკარად მიუთითებს, რომ არანაირი შემთხვევითობა და შეცდომა არ ყოფილა. ეს ყველაფერი ლატვიისა და ლიეტუვის ხელისუფლებების გაცნობიერებული პოზიციაა.

გასაგებია, რომ RT-ს მაუწყებლობის აკრძალვა პოლიტიკური გადაწყვეტილებაა, მაგრამ ნუთუ არ შეიძლებოდა ამის იურიდიულად უფრო „წმინდა“ მოტივით ახსნა? რა თქმა უნდა, შეიძლება. მაგრამ ამისთვის პასუხისმგებელ უწყებებს დაძაბვა და დიდი ძალისხმევის გამოჩენა დასჭირდებოდათ, რათა კანონმდებლობაში ხვრელები ეპოვათ.

ოდესღაც სწორედ ეს თავისებურება — იურიდიული დახვეწილობა იყო ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი კოზირი დასავლური დემოკრატიისთვის. ეს მეტად მომგებიანად გამოიყურებოდა სხვა პოლიტიკური სისტემების ფონზე, რომლებსაც არ ახასიათებდათ ფორმალური პროცედურების დაცვაზე ბევრი ფიქრი.

მაგრამ მას შემდეგ ბევრმა წყალმა ჩაიარა. RT-ს მაუწყებლობის აკრძალვის საკითხში ბალტიისპირეთის რესპუბლიკები იმ გზით წავიდნენ, რომელიც ბოლო წლებში კარგად გათელეს სულ სხვა და თანაც უფრო მძლავრმა დერჟავებმა.

ამერიკელებისთვის უცნობი ფხვნილით სავსე სინჯარის ქნევამ რეალურად არსებული გარემოებების ძებნა ჩაანაცვლა, რითიც შეიძლებოდა აეხსნათ საერთაშორისო საზოგადოებისთვის ერაყში შეჭრა.  

ბრიტანელებმა გრანდიოზული შოუ მოაწყვეს სკრიპალების მოწამვლის ირგვლივ — და ისინი იოტისოდენ უხერხულობასაც კი არ გრძნობენ ამ სამეში არსებული „ხვრელების“ გამო.

ნიდერლანდები, რომელმაც მართლმსაჯულება ეროვნულ ბრენდად აქცია, ისეთ სამართლებრივ კულბიტებს აწყობს МН17-ის საქმეზე, რომ გაკვირვებაც კი შეუძლებელი ხდება.

ასეთი მაგალითები მრავლადაა არა მარტო რუსეთის, არამედ ჩინეთის, ირანის, ვენესუელისა და სხვა ქვეყნების წინააღმდეგ. იმდენად მრავლად, რომ იშვიათი შემთხვევებიდან უკვე ჩვეულებრივ ამბად გადაიქცა. ამგვარ ფონზე ლიეტუვისა და ლატვიის ხელისუფლებების პოზიცია RT-ს მაუწყებლობის აკრძალვაზე აბსოლუტურად ორგანულად გამოიყურება: რა საჭიროა დაძაბვა, თუ ამის გაკეთება აშკარა სისულელის ოფიციალურ პოზიციად გასაღებით შეიძლება?

ამაში თავისებური ლოგიკაც კი არის: ანტირუსულად განწყობილი აუდიტორია თავისუფლად მიიღებს განმარტებას „კისელიოვის შესახებ, რომელიც RT-ს აკონტროლებს“.

თავდაპირველად ეს მიდგომა დასავლეთის საინფორმაციო, პოლიტიკურმა, იდეოლოგიურმა და მორალურმა მონოპოლიამ გააჩინა. სწორედ ამის გამო შეწყვიტა მან გამოწვლილვით და მაღალპროფესიულად დაემუშავებინა თავისი პოლიტიკა. შედეგად, თავადაც რომ ვერ შენიშნა, ისე გაუსხლტა ხელიდან ეს მონოპოლია, მათ შორის, კომპეტენციის დაკარგვისა და ასევე მოდუნებული თავდაჯერებულობის გამო.

ახლა კი იგივე ძალები ვერანაირ აზრს ვეღარ ხედავენ ხარისხიანად და კვალიფიციურად მუშაობაში უკვე იმის გამო, რომ მომხრეებს ეს არ სჭირდებათ, ხოლო მოწინააღმდეგებს მაინც ვერ დაარწმუნებ.

გასაოცრად აქ შეიძლება ჩაითვალოს ის, რომ ისინი სეიოზულად ფიქრობენ, თითქოს მსგავსი არაპროფესიონალური მიდგომა მათ იდეოლოგიურ და გეოპოლიტიკურ გამარჯვებას მოუტანს რუსეთზე.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

 

26
თხევადი გაზის გადამზიდი ტანკერი

მიმოხილვა: ევროპა და აზია ამერიკულ გაზზე უარს ამბობენ

91
(განახლებულია 19:10 09.07.2020)
ევროპასა და აზიაში ცისფერი აირის ფასები მრავალწლიან მინიმუმამდეა დაცემული. აშშ-ის ენერგეტიკის სამინისტროშიც კი აღიარეს, რომ ამერიკული გათხევადებული ბუნებრივი აირის შეძენას არანაირი აზრი არ აქვს.

ნატალია დემბინსკაია

კლიენტებმა ზაფხულში დაგეგმილ ასზე მეტ მიწოდებაზე თქვეს უარი. შედეგად – ექსპორტი თითქმის 63,6%-მდე დაეცა. რატომ არ სჭირდება არავის ოკეანისგაღმური გაზი?

ფასები დაეცა

გასულ წელს აშშ-ში ბუნებრივი გაზის ნეტო–ექსპორტმა 54,7 მლრდ კუბომეტრს მიაღწია — 20,7 მილიარდით მეტს, ვიდრე 2018 წელს. გათხევადებული ბუნებრივი აირის უმსხვილესი მწარმოებლის Cheniere Energy-ს მონაცემებით, პირველ კვარტალში მსოფლიო გაყიდვების მოცულობამ 100 მლ ტონას მიაღწია — 10 მილიონით მეტს, ვიდრე 2019 წელს. ზრდა ძირითადად ამერიკელებმა უზრუნველყვეს.

გეგმები ამბიციური იყო: 2020 წელს 67,2 მლრდ კუბომეტრი, 2021 წელს კი — 79,5 მლრდ. ეს მაჩვენებლები იანვარში აშშ-ის ენერგეტიკის სამინისტროს ინფორმაციის სამმართველომ (EIA) გაახმოვანა. მაგრამ უკვე ნათელია, რომ ეს არ მოხდება.

თბილი ზამთრისა და კორონავირუსის პანდემიის გამო ევროპასა და აზიაში გაზის ბაზრები ჩამოიშალა. მაგალითად, ჰოლანდიურ ჰაბ TTF-ზე ფასები პირველად ოთხი თვის განმავლობაში ორჯერ დაეცა გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით, ხოლო სპოტური მიწოდებები იაპონიაში 44%-ით შემცირდა.

უკვე აპრილში ამერიკული თხევადი გაზის ექსპორტი ევროპაში ეკონომიკურად მიზანშეუწონელი გახდა. მსხვილმა ევროპულმა და აზიურმა კომპანიებმა ივნისი–ივლისის კონტრაქტები გააუქმეს.

Bloomberg-ის მონაცემებით, აშშ-ში თხევადი გაზის ქარხნების განტვირთვა აპრილში თითქმის 30%-ით შემცირდა, მაისში ექსპორტმა მესამედზე მეტით დაიკლო, მათ შორის, კორონავირუსული შეზღუდვების გამოც.

ეკონომიკურად არასიცოცხლისუნარიანი

აშშ-ის ენერგეტიკის სამინისტროს ენერგეტიკული ინფორმაციის სამმართველოს ივნისის პროგნოზი მეტად პესიმისტურია. ევროპელმა და აზიელმა კლიენტებმა უარი თქვეს თხევადი გაზის 110 პარტიაზე. გაზის მიწოდება ამერიკულ საზღვაო ტერმინალებზე მარტის შემდეგ ორჯერ შემცირდა.

„დაბალმა სპოტურმა ფასებმა ბუნებრივ აირსა და გათხევადებულ გაზზე ევროპასა და აზიაში შეასუსტა აშშ-დან ექსპორტის სიცოცხლისუნარიანობა, რომელიც მეტად მგრძნობიარეა ფასების მიმართ“, — აცხადებენ EIA-ს ანალიტიკოსები.

მათი შეფასებით, ივნისში აშშ-დან ევროპასა და აზიაში საშუალოდ 101 მლნ კუბომეტრია გაგზავნილი დღე-ღამეში, ხოლო ივლისსა და აგვისტოში 62 მლნ იქნება. ეს კი საექსპორტო პოტენციალის 25%-ზე მეტი არ არის.

განაგრძობს დაცემას

დადასტურდა ექსპერტების გაფრთხილება იმასთან დაკავშირებით, რომ კლიენტები ოკეანისგაღმურ გაზზე უარს მინიმუმ ზაფხულის ბოლომდე იტყვიან: აშშ-ში ფიუჩერსული ფასები ევროპულს სექტემბრამდე აჭარბებს.

„ვინაიდან ფასობრივი უპირატესობა პრაქტიკულად გაქრა, ამერიკულ მიწოდებებზე უარის თქმა მხოლოდ დროის ამბავი იყო“, — განაცხადა აშშ-ის სტრატეგიული და საერთაშორისო კვლევების ცენტრის ექსპერტმა ნიკოს ცაფოსმა.

როგორც ეროვნული ენერგეტიკული უსაფრთხოების ფონდის წამყვანი ანალიტიკოსი იგორ იუშკოვი განმარტავს, ახლა მყიდველები მზად არიან გადაიხადონ ამერიკულ გათხევადებულ გაზში იმდენი, რამდენიც გათხევადებისა და ტრანსპორტირების საოპერაციო ხარჯებსაც კი ვერ დაფარავს. მთავარი დაზარალებული — პირველი და უმსხვილესი ამერიკული ტერმინალი Sabine Pass-ია: ქარხანა 2016 წლიდან მხოლოდ წაგებაზე მუშაობს.

ენერგეტიკის სამინისტროს ინფორმაციით, აშშ-დან გათხევადებული აირის ექსპორტმა 2020 წლის პირველ ოთხ თვეში საშუალოდ 218 მლნ კუბომეტრი შეადგინა დღე-ღამეში, მაგრამ 17%-ით დაეცა აპრილიდან მაისამდე პერიოდში. EIA-ში ელოდებიან, რომ მიწოდებები სექტემბერში დაიწყებს ზრდას, ვინაიდან მსოფლიო მოთხოვნა ბუნებრივ აირზე თანდათანობით აღდგება.

ჭარბი გაზი

მაგრამ უმსხილესი საინვესტიციო ბანკები ასე ოპტიმისტურად არ არიან განწყობილი. როგორც ანალიტიკოსები განმარტავენ, მსოფლიოში საწვავის უზარმაზარი მარაგი დაგროვდა. გათხევადებული ბუნებრივი აირის საერთაშორისო ვაჭრობა ჩამოიშალა, გადაიკეტა რა მნიშვნელოვანი არხები ამერიკელი მეფიქალეებისთვის. ხოლო რამდენადაც ნავთობი ისევ გაძვირდა ერთ ბარელზე 40 დოლარამდე, მენავთობეებმა მოპოვება განაახლეს და გვერდითი პროდუქტის სახით ბაზარზე ბევრ იაფ გაზს უშვებენ.

ევროპაში ფასების ვარდნის გამო ამერიკულ თხევად გაზზე მოთხოვნა აღარ არის. ახლა საზღვარგარეთ გაყიდვის ნაცვლად მას რეზერვუარებსა და საცავებში ქაჩავენ.

Goldman Sachs-ის დათვლით, ექსპორტის გაუქმების გამო ამერიკული მარაგები 21,52 მლრდ კუბომეტრით გაიზრდება. ერთი წლის წინ დაფიქსირებული დონე უკვე თითქმის მესამედითაა გაზრდილი, ხოლო ბოლო ხუთი წლის საშუალო მაჩვენებელს 18%-ით აღემატება. ოქტომბრისთვის ქვეყნის შესაძლებლობები გაზის შენახვასთან დაკავშირებით შესაძლოა ამოიწუროს, რაც გათხევადებული აირის მოპოვებასა და წარმოებას რეკორდულად შეამცირებს.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

91
აია–სოფია

აია-სოფიას ტაძარი მეჩეთად გადაკეთდა: პრეზიდენტმა ერდოღანმა ბრძანებულებას ხელი მოაწერა

0
(განახლებულია 21:35 10.07.2020)
მანამდე თურქეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა მევლუთ ჩავუშოღლუმ განაცხადა, რომ მისი ქვეყანა უფლებამოსილია შეცვალოს ტაძრის სტატუსი და ის მეჩეთად აქციოს სხვა სახელმწიფოების დაუკითხავად.

თბილისი, 10 ივლისი – Sputnik. თურქეთის პრეზიდენტმა რეჯეფ თაიიფ ერდოღანმა განაცხადა, რომ ხელი მოაწერა ბრძანებულებას სტამბულში მდებარე წმინდა სოფიას ტაძრის (აია-სოფია) მეჩეთად გადაკეთების შესახებ. 

პარასკევს თურქეთის სახელმწიფო საბჭომ წმინდა სოფიას ტაძრის მუზეუმად გამოცხადების შესახებ 1934 წლის გადაწყვეტილება გააუქმა.

პარასკევს, დღისით თურქეთის პრეზიდენტმა ერდოღანმა Twitter-ის გვერდზე ბრძანებულების ფოტო გამოაქვეყნა.

„გადაწყვეტილია: აია-სოფია თურქეთის რელიგიის საკითხთა მმართველობაში გადავიდეს და ღვთისმსახურებისთვის გაიხსნას“, – ნათქვამია ბრძანებულებაში.

მანამდე თურქეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა მევლუთ ჩავუშოღლუმ განაცხადა, რომ მისი ქვეყანა უფლებამოსილია შეცვალოს ტაძრის სტატუსი და ის მეჩეთად აქციოს სხვა სახელმწიფოების დაუკითხავად. 

© video: Ruptly .
Прямая трансляция - собор Святой Софии в Стамбуле

მომხდარმა ფაქტმა დიდი რეზონანსი გამოიწვია. უკმაყოფილება გამოთქვეს იუნესკოში, საბერძნეთში, რუსეთში, სხვადასხვა ორგანიზაციებსა და სახელმწიფოებში. 

ადრე კონსტანტინოპოლის პატრიარქმა ბართლომემ, რომლის რეზიდენციაც სტამბულში მდებარეობს, წუხილი გამოთქვა თურქეთის სახელმწიფო საბჭოს მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებასთან დაკავშირებით და მოუწოდა „მთელი კაცობრიობისთვის“ კუთვნილი ტაძრის შენარჩუნებისკენ.

აია-სოფიას ტაძარი 537 წლის 27 დეკემბერს აკურთხეს. დაახლოებით ათასი წლის განმავლობაში ის იყო მსოფლიოში ყველაზე დიდი ტაძარი, მაგრამ შემდეგ ოსმალეთის იმპერიის მთავარ მეჩეთად იქცა. 1935 წლიდან მას მუზეუმის სტატუსი მიენიჭა, ხოლო 1985 წელს იგი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად აღიარეს.

0