ქვიშის საათი

ჩაშლილი თურქული რეფერენდუმი და თავწაცლილი აღა - მუსლიმ ქართველთა ღვაწლი

539
(განახლებულია 19:58 13.05.2020)
გასული საუკუნის დასაწყისში, რუსეთის იმპერიის დაშლის შემდეგ, საქართველოს სამხრეთ ტერიტორიების დაკარგვის საფრთხე დაემუქრა.

ოსმალებმა ხელსაყრელად მიიჩნიეს ვითარება და საქართველოს ძირძველი ტაო-კლარჯეთი წაართვეს. ამასაც არ დასჯერდნენ და მესხეთი, გურია-აჭარის რეგიონი ამოიღეს მიზანში.

სტამბულმა ორი მიმართულებით წარმართა აგრესია:

  • პირდაპირი სამხედრო ინტერვენცია — ე.წ. კავკასიის ფრონტის მოშლის გამო (რუსეთში ხელისუფლებაში მოსულმა ბოლშევიკებმა ქვეყანა პირველი მსოფლიო ომიდან გაიყვანეს და, შესაბამისად, ასობით ათასმა ჯარისკაცმა კავკასიის ფრონტი მიატოვა და სახლებში გაბრუნდა) საქართველო გამძვინვარებული ოსმალეთის პირისპირ აღმოჩნდა.
  •  აგენტურისა და პროოსმალური ძალების ამოქმედება — სტამბულის წაქეზებით ძირძველ ქართულ და სომხურ ტერიტორიაზე 1918 წლის 1 დეკემბერს შეიქმნა კვაზისახელმწიფო „ყარსის რესპუბლიკა“. აქ თავი მოიყარეს რენეგატმა ქართველებმა, რომლებიც თურქების სამსახურში ჩადგნენ. „ყარსის მთავრობა“ და მოღალატე მუსლიმი ქართველები ოსმალების მთავარ დასაყრდენს წარმოადგენდნენ კავკასიაში და სანამ თურქეთი სხვა ფრონტებზე აწარმოებდა სისხლისმღვრელ ბრძოლებს, მანამ ამ კვაზისახელმწიფოს ხელით იტაცებდა ქართულ მიწა-წყალს და აძლიერებდა თავის გავლენას რეგიონში. 

1918 წლის აპრილში ბათუმი ოსმალეთის ჯარმა დაიკავა და დამპყრობლებმა პატრიოტი ქართველების დევნა-დაპატიმრებას მიჰყვეს ხელი. გულხელდაკრეფილი არც ქართველები იყვნენ. სამუსლიმანო საქართველო ოსმალური აგრესიის ასალაგმად დაირაზმა და ჰაიდარ აბაშიძემ, ჰასან თხილაიშვილმა, ჯემალ ნოღაიდელმა, რეჯებ ნიჟარაძემ, ყადირ შერვაშიძემ და სხვებმა 1918 წლის 15 მაისს „სამუსლიმანო საქართველოს გამანთავისუფლებელი კომიტეტი“ ჩამოაყალიბეს, რომელმაც ფასდაუდებელი წვლილი შეიტანა საქართველოს ერთიანობის საქმეში.

აჭარის მისატაცებლად სტამბულმა ახალი ხერხი - რეფერენდუმი მოიგონა. ოსმალებს თავიანთი აგენტურისა და სულგაყიდული ქართველების იმედი ჰქონდათ და ეჭვიც არ ეპარებოდათ, რომ რეფერენდუმი მათთვის სასურველ შედეგს მოიტანდა. მაგრამ „სამუსლიმანო საქართველოს გამანთავისუფლებელი კომიტეტის“ წევრებმა დიდი აგიტაცია გასწიეს რეგიონის საქართველოში დასატოვებლად.

მაგალითად გამოდგება ჰასან თხილაიშვილის გმირობა. ის ქობულეთში, ფიჭვნარში სახელდახელოდ მოწყობილ „სარეფერენდუმო უბანზე“ გამოცხადდა, ხელში თეთრის ფერის ბიულეტენი აიღო და ყუთში ჩააგდო. ეს იმას ნიშნავდა, რომ მან საქართველოს სასარგებლოდ მიიღო გადაწყვეტილება — ოსმალეთთან შეერთების მომხრეებს მწვანე ბიულეტენებით უნდა მიეცათ ხმა. თხილაიშვილმა საკმაოდ შთამბეჭდავი სიტყვაც წარმოთქვა მაშინ: 

„ძმებო, მეზობლებო! დღევანდელ კრებაზე საკითხი დგას, თუ ვისთან ერთად უნდა ვიყოთ, ჩვენს ძმებთან, ქართველებთან თუ ოსმალებთან. ჩვენ ქართველები ვართ ეროვნებით, სისხლითა და ხორცით, ჩვენი სამშობლო საქართველოა და ჩვენი დედა ენა — ქართული! ამიტომ ჩვენ, როგორც ქართველებს, არაფერი საერთო არ გვაქვს თურქებთან. ისინი აქ მოსულან როგორც დამპყრობლები, უცხოელები და მათ უნდა დატოვონ ჩვენი მიწა-წყალი. ეს კრება ნაძალადევია, ჩვენ ჯარებითა და ზარბაზნებით ვართ გარშემოტყმული. მე პირადად, როგორც ქართველი მუსლიმანი, ხმას ვაძლევ ჩვენს დედა სამშობლოს — საქართველოს!"

მაგრამ, სამწუხაროდ, ოსმალებმა, ხალხის მოსყიდვითა თუ შანტაჟით, სასურველ შედეგს მიაღწიეს — დღის ბოლოს სარეფერნდუმო ყუთში მწვანე ბიულეტენები ჭარბობდა თეთრს.  

მაშინ ჰასან თხილაიშვილმა უბანი დაარბია, ყუთი გაიტაცა და რეფერენდუმი ჩაშალა. თუმცა, გამცემების წყალობით მტერმა ხელში ჩაიგდო გმირი ქართველი და სასიკვდილო განაჩენი გამოუტანა. თურქებმა ჰასანი ზარბაზნის ლულაზე მიაბეს, მაგრამ სასიკვდილოდ განწირული გერმანელმა ოფიცერმა იხსნა. 

1918 წლის აგვისტოში ბერლინში უნდა გადაწყვეტილიყო აჭარის საქართველოში შემადგენლობაში დარჩენა-არდარჩენის საკითხი. ქართულ დელეგაციაში იმყოფებდნენ აჭარის წარმომადგენლები ყადირ შერვაშიძე და ზია აბაშიძე. მათ დიდი ბრძოლის გადატანა მოუხდათ ბერლინში მოლაპარაკების მაგიდასთან, ვინაიდან ოსმალო წარმომადგენლები არ თმობდნენ აჭარას. მაგრამ ყადირ შერვაშიძისა და მისი თანამოაზრეების წყალობით ბათუმი საქართველოს დაუბრუნდა.

გერმანიის წარმომადგენლებმა ქართულ დელეგაციას დაუჭირეს მხარი, მათ ზეგავლენა მოახდინეს ოსმალებზე და აიძულეს ოფიციალური სტამბული, დაეცალა ბათუმი და გასულიყო აჭარიდან. მათი ადგილი კი გერმანიის სამხედრო ნაწილებმა დაიკავეს.

საქართველოს მაშინდელი მთავრობის გადაწყვეტილებით ყადირ შერვაშიძე ქართული ლეგიონის სამახსოვრო ორდენით ბერლინშივე დააჯილდოეს.

სხვათა შორის, ყადირ შერვაშიძეს, სახელოვან ექიმსა და საზოგადო მოღვაწეს, 1918 წლის 26 მაისის დამოუკიდებლობის აქტზეც აქვს ხელი მოწერილი.

მანამდე კი, პირველი მსოფლიო ომის დროს, ყადირი — როგორც სამხედრო ექიმი, მობილიზებული იყო სამხრეთის (კავკასიის) ფრონტზე. ომში გამოჩენილი მამაცობისათვის მალე პოდპოლკოვნიკის სამხედრო წოდება მიენიჭა.

1916 წლის ბოლოს, ფრონტიდან დაბრუნებულმა, ქედაში არსებული საცხოვრებელი ორსართულიანი სახლი ჰოსპიტლად აქცია, სადაც უსასყიდლოდ მკურნალობდა პაციენტებს.

როცა „ყარსის რესპუბლიკამ“ საქართველოს სამცხე და კოლა-არტაანი წაართვა და მერე მისმა ჯარებმა ახალციხეზე მიიტანეს იერიში, ყადირ შერვაშიძემაც იქით გადაინაცვლა.

მან სამცხეში ჩამოაყალიბა ქართველ მუსლიმთა ცხენოსანი დივიზია, რომელსაც თავადვე სარდლობდა თურქი დამპყრობლების წინააღმდეგ ბრძოლაში ზემო აჭარასა და მესხეთში. 

სწორედ ყადირის დივიზია ჩაუსაფრდა ახალციხის გამპარტახებელთა შორის გამორჩეულ ალი მუსტაფა აღას, რომლის რაზმიც ქართულ მოსახლეობას არბევდა, ძარცვავდა, კაცებს ხოცავდა, ქალებსა და ბავშვებს კი ოსმალეთში ტყვედ ერეკებოდა. შერვაშიძის ცხენოსანთა დივიზიამ გაანადგურა ალი მუსტაფას რაზმი. უფრო მეტიც, ორთაბრძოლაში ყადირ შერვაშიძემ ცხენიდან ჩამოაგდო მუსტაფა და თავი წააცალა მას. უმეთაუროდ დარჩენილი თურქები გაიფანტნენ, მაგრამ ქართველებმა ყველა მათგანი შეიპყრეს და სათითაოდ დასაჯეს სიკვდილით. ამან ისე დააფრთხო თურქები, რომ ახალციხეში თარეშზე ხელი აიღეს.   

ყადირ შერვაშიძე სიცოცხლის ბოლომდე ერთგულად ემსახურა ხალხსაც და ქვეყანასაც. 1919 წელს აჭარაში ტიფის ეპიდემია მძვინვარებდა. გამოცდილმა ექიმმა უზარმაზარი წვლილი შეიტანა მასთან ბრძოლაში, მაგრამ, სამწუხაროდ, თავადაც დაავადდა.

1919 წლის აპრილში თბილისს გაემგზვრა პარლამენტის სხდომაზე დასასწრებად. მაგრამ გზაშივე იგრძნო თავი ცუდად. მერე მისი მდგომარეობა კიდევ უფრო გართულდა, დამძიმდა და ყადირ შერვაშიძე გარდაიცვალა. მაშინ ის 32 წლისა იყო.

სხვათა შორის, ყადირის თანამებრძოლებს ეჭვიც არ ეპარებოდათ იმაში, რომ ღირსეული მამულიშვილი ქვეყნის მტრებმა მოწამლეს. მისი ნეშტი პატივით გადაასვენეს ბათუმში, სადაც ბრიტანულმა საოკუპაციო ხელისუფლებამ ინიციატორებს მისი აზიზიეს მოედანზე დაკრძალვის საშუალება არ მისცა. ამიტომ მამულიშვილი მშობლიურ სოფელ ქედაში დაკრძალეს...

 

539
თემები:
იცით თუ არა, რომ... (361)
ლუგარის ლაბორატორია

ამერიკული ბიოლაბორატორიები ცენტრალურ აზიასა და კავკასიაში: რა საჭიროა?

30
(განახლებულია 18:55 29.05.2020)
ყაზახეთში, სომხეთსა და ტაჯიკეთში ამერიკელებმა დააარსეს ბიოლაბორატორიების ქსელი, რაც ბევრ კითხვას უჩენს რუსეთს.

გალია იბრაგიმოვა 

„შეერთებული შტატები მთელ მსოფლიოში ახორციელებენ სამხედრო-ბიოლოგიურ საქმიანობას, მათ შორის, ჩვენს საზღვრებთანაც“, — განაცხადა რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა სერგეი ლავროვმა. მოსკოვი დიდი ხანია შეშფოთებულია მეზობელი ქვეყნების ბიოლოგიური უსაფრთხოებით. 

წინასწარგანზრახული გაჟონვა 

ყაზახეთში კორონავირუსით ინფიცირების პირველი შემთხვევა მარტის დასაწყისში დაფიქსირდა. ხელისუფლებამ ჩაკეტა საზღვრები და საგანგებო მდგომარეობა გამოაცხადა. ინტერნეტში გაჩნდა ხმები, რომ ვირუსი შესაძლოა იმ ბიოლაბორატორიასთან ყოფილიყო კავშირში, რომელიც ამერიკელებმა 2016 წელს ააგეს რესპუბლიკის სამხრეთ–აღმოსავლეთში. 

ალმათის ცენტრალური რეფერანს–ლაბორატორია (ცრლ) ყაზახეთისთვის დამახასიათებელი ვირუსების შტამების შესწავლაზე სპეციალიზდება და რესპუბლიკის ჯანდაცვის სამინისტროს ექვემდებარება. მიიჩნევა ყაზახეთის საკუთრებად, მიუხედავად იმისა, რომ პენტაგონის ხარჯებითაა აგებული. ამ ობიექტისთვის შეერთებულმა შტატებმა 108 მლნ დოლარი გამოყო.

ვაშინგტონმა განმარტა: რეგიონში იმყოფებიან ამერიკელი სამხედროები და კვლევები დაეხმარება მათ, თავი დაიცვან უცნობი ვირუსული ინფექციებისგან.

მოსკოვის წარმომადგენლებმა არაერთხელ განაცხადეს, რომ ამერიკელებს ამ ლაბორატორიის რუსული ინტერესების წინააღდეგ გამოყენება შეუძლიათ, მაგრამ ყაზახეთის ხელისუფლება ირწმუნებოდა, რომ ადგილობრივი ბიოლოგების მუშაობაში არავინ ერეოდა.

„უცხოელი მეცნიერების მუშაობა დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ერთობლივი კვლევები ტარდება და საგრანტო პროექტები რეალიზდება“, — განმარტეს ცენტრალურ რეფერანს–ლაბორატორიაში.

2018 წელს ყაზახეთში შესამჩნევად გაიზარდა მენინგიტით დაავადების რაოდენობა და ალმათში ლაბორატორიიდან მენინგიტური ინფექციის შტამის გაჟონვაზე ალაპარაკდნენ. ჟურნალისტები და ბლოგერები სერიოზულად წერდნენ, რომ ამერიკელებმა განზრახ დაუშვეს ვირუსის გავრცელება — თითქოს მათ ამ გზით სურდათ შეემოწმებინათ ლაბორატორიაში შექმნილი ბაქტეოროლოგიური იარაღის ეფექტურობა.

ყაზახეთის ჯანდაცვის სამინისტრო ირწმუნებოდა, რომ არანაირ ეპიდემიას ადგილი არ ჰქონია.

„ყაზახეთში მენინგიტის 58 შემთხვევა დაფიქსირდა, აქედან 32 — ალმათში, რაც, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის საზომებით, დაბალი მაჩვენებელია“, — აცხადებდნენ უწყებაში.

კრონავირუსთან დაკავშირებითაც მსგავსი ისტორია გამეორდა. ხელისუფლებამ უარყო კონსპიროლოგია და საზოგადოებას მოუწოდა, თავი შეეკავებინათ პანიკის თესვისგან.

მუშაობის დახურული რეჟიმი 

საბჭოთა პერიოდში სომხეთის მიკრობიოლოგიის ინსტიტუტი დარგის უმსხვილესად ცენტრად მიიჩნეოდა. 90-იან წლებში ინსტიტუტის სამეცნიერო კვლევებით აშშ და დიდ ბრიტანეთი დაინტერესდნენ. სომეხ სპეციალისტებს დასავლეთში იწვევდნენ სტაჟირებაზე.

2000-იანებში ამერიკელები დაეხმარნენ სომხეთს, გაეხსნათ რამდენიმე ბიოლაბორატორია. თანხები, ყაზახეთის მსგავსად, იქაც პენტაგონმა გამოყო. სომხეთის დაავადებათა კონტროლისა და პროფილაქტიკის ცენტრის მოდერნიზაციაზე 10 მლნ დოლარი დაიხარჯა.

ერევანში, გიუმრიში, ვინაძორში, მარტუნისა და იჯევანში აგებული სამეცნიერო ცენტრები კავკასიის რეგიონისთვის დამახასიათებელ ვირუსებსა და შტამებს სწავლობენ. ლაბორატორიები სომხეთის ჯანდაცვის სისტემაში შედის, მაგრამ აშშ-ის თავდაცვის სამინისტროსთან არსებული საფრთხეების შემცირების სააგენტოს თანამშრომლებს იქ შესვლის უფლება აქვთ. ადგილობრივი სპეციალისტების გარდა, იქ ამერიკელებიც მუშაობენ.

სომხეთის ბიოლაბორატორიების დახურულობა მოსკოვის კრიტიკას იწვევს. ეჭვების გასაფანტად პრემიერი ნიკოლ ფაშინიანი გასულ შემოდგომაზე დათანხმდა რუს სპეციალისტებთან თანამშრომლობაზე მემორანდუმის გაფორმებას. დეტალები შეთანხმდა, მაგრამ სომხურმა მხარემ ბოლო მომენტში უარი თქვა დოკუმენტზე.

საშიში ეპიდემიოლოგია

2010-იან წლებში ამერიკელმა ბიოლოგებმა ყურადღება ტაჯიკეთზე გაამახვილეს. მათ არახელსაყრელი ეპიდემიოლოგიური ვითარება აშფოთებდათ, რასაც ინფექციური დაავადებების აფეთქების გამოწვევა შეეძლო. დასავლეთის რამდენიმე ფონდმა სახსრები გამოყო ქვეყანაში კვლევითი ცენტრების შესაქმნელად.

2013 წელს დუშანბეს გასტროენტეროლოგიური ინსტიტუტის ბაზაზე ბიოლოგიური უსაფრთხოების ლაბორატორია გაიხსნა. პროექტი ფრანგულმა საქველმოქმედო მერიოს ფონდმა დააფინანსა, რომელსაც მსგავსი ობიექტები აგებული აქვს ჩინეთში, მიანმაში, ბანგლადეშსა და აფრიკის ქვეყნებში.

ფრანგებს, როგორც წესი, დაეხმარნენ გაერო და აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენტო USAID. ინვესტიციებმა სამ მილიონ დოლარს გადააჭარბა.

2019 წელს შეიქმნა ტუბერკულოზთან ბრძოლის რესპუბლიკურ ცენტრთან არსებული ლაბორატორია. სპონსორები იყვნენ USAID და პენტაგონი. ადგილობრივი ბიოლოგები უცხოელ კოლეგებთან ერთად სწავლობენ ცენტრალური აზიისთვის დამახასიათებელ ისეთ დაავადებებს, როგორებიცაა ტუბერკულოზი, მალარია, ჰეპატიტი და ქოლერა.

გასულ წელს ტაჯიკეთის ჩრდილოეთში, ქალაქ ისფარაში კიდევ ერთი ობიექტი გაიხსნა. ინფორმაცია მის შესახებ მწირია. დამფინანსებლები კვლავაც ამერიკელები არიან.

„ცენტრალურ აზიაში კორონავირუსამდე ეპიდემიოლოგიური ვითარება რთული იყო. რეგიონს ახასიათებს ჰეპატიტის, ქოლერის, ტუბერკულოზის აფეთქებები, ამიტომ ახალი ბიოლაბორატორიები აუცილებელია. ამისთვის საჭიროა სახსრები. უცხოური დახმარების გარეშე ფონს ვერ გავალთ“, — განმარტა დუშანბეს პოლიტოლოგიურ კვლევათა ცენტრის დირექტორმა აბდუგანი მამადაზიმოვმა.

ტაჯიკი ექსპერტი ვერაფერ საეჭვოს ვერ ხედავს ამერიკელების აქტიურობაში.

„უბრალოდ, ისინი ყოველთვის პირველები გვეხმაურებიან. თუ კორონავირუსის შემდეგ რუსეთი, ჩინეთი ან ევროკავშირი უფრო აქტიურად დაეხმარებიან რეგიონს ვირუსებთან ბრძოლაში, რესპუბლიკის ხელისუფლება ამას მხარს დაუჭერს“, — დარწმუნებულია ექსპერტი.

30
ნავთობსაქაჩი

მოსაზრება: აშშ შესაძლოა საკუთარი ნავთობის გარეშე დარჩეს

88
(განახლებულია 18:14 28.05.2020)
ამერიკელები ნავთობმოპოვების რეკორდული ჩამოშლის ზღვარზე აღმოჩნდნენ. გაზისა და ნავთობის საბურღი დანადგარების რაოდენობა ქვეყანაში ისტორიულ მინიმუმამდე დაეცა, კომპანიები მასობრივად აცხადებენ გაკოტრების თაობაზე და მუშაობას აჩერებენ.

ნატალია დემბინსკაია

ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა შესაძლოა დაკარგოს ფიქალური დარგი, რომლის აღდგენასაც წლები დასჭირდება. რატომ იყო კოლაფსი გარდაუვალი?

საბურღების რეკორდული შემცირება 

2019 წელს, გადაუსწრეს რა რუსეთსა და საუდის არაბეთს, ამერიკელები ლიდერები გახდნენ ნავთობმოპოვებაში — ფიქალური ნავთობის წყალობით. 70 წლის განმავლობაში აშშ შავი ოქროს ნეტო–ექსპორტიორი გახდა.

„ნავთობმრეწველობას სიურპრიზები ახასიათებს — ფიქალურმა რევოლუციამ თავდაყირა დააყენა ნავთობის ფასები, წარმოება და სავაჭრო ნაკადები“, — განაცხადა მაშინ პრეზიდენტ ჯორჯ ბუში-უმცროსის მრჩეველმა ენერგეტიკის საკითხებში და კონსალტინგური კომპანია Rapidan Energy-ს პრეზიდენტმა ბობ მაკენლიმ.

მაგრამ ფიქალურ დარგს მკვეთრ შენელებას უწინასწარმეტყველებდნენ: რეკორდის საფასური ჭაბურღილების გამოფიტვა, ინფრასტრუქტურისთვის უზარმაზარი დანახარჯები და კაპიტალდაბანდებების უკმარისობა გახდა.

ვარაუდობდნენ, რომ პრობლემები 2021 წელს დაიწყებოდა, მაგრამ კორონავირუსულმა პანდემიამ ენერგომატარებლებზე მოთხოვნა და ნავთობის კოტირებები ჩამოშალა. ამან პირველ რიგში ვალებში ჩაფლული მეფიქალეები დააზარალა, რომლებიც ინვესტიციების მწვავე უკმარისობას განიცდიდნენ.

მაისის ბოლოს ნავთობისა და გაზის სერვისულმა კომპანია Baker Hughes-მა განაცხადა, რომ მოქმედი საბურღი დანადგარების რაოდენობა აშშ-ში ისტორიულ მინიმუმამდე შემცირდა და მწყობრში მხოლოდ 318 ერთეული დარჩა, როცა ერთი წლის წინ მათი რაოდენობა 983 იყო.

მოპოვებების მესამედი დაიკარგება

ShaleProfile Analytics-ის პროგნოზით, აშშ ფიქალური ნავთობმოპოვების მესამედს იზარალებს. 

კრიზისმა დარგის ერთ-ერთი მთავარი პრობლემა გაამწვავა — ჭაბურღილების სწრაფი გამოფიტვა ტექნოლოგიის თავისებურებების გამო. ბურღვის დასრულებიდან მოკლე ხანში ფიქალურ საბადოებზე მოპოვება ეცემა და ადრინდელ წარმოებაზე საუბარიც აღარ არის. ამის საკომპენსაციოდ გამუდმებით ახალი ჭაბურღილებია საჭირო. მაგრამ ახლანდელ ვითარებაში ეს უბრალოდ შეუძლებელია: კომპანიები მასიურად კოტრდებიან.

Haynes & Boone-ის მონაცემებით, წლის დასაწყისიდან გაკოტრების პროცედურა 17-მა მწარმოებელმა დაიწყო, რომელთა საერთო დავალიანება დაახლოებით 14 მლრდ დოლარია.

მათ შორისაა ერთ-ერთი ყველაზე მსხვილი ფიქალური კომპანია Whiting Petroleum და ასევე ისეთი გიგანტები, როგორებიცაა California Resources და Chesapeake Enеrgy. მაისის ბოლოს სასამართლოში გაკოტრების თაობაზე დოკუმენტაცია წარადგინა კომპანია Unit-მაც.

დალასის ფედერალური სარეზერვო ბანკის კვლევების თანახმად, ერთ ბარელზე 40 დოლარის ღირებულების პირობებში ერთი წლის განმავლობაში მწარმოებელთა მხოლოდ 15% გადარჩება. მეფიქალეების გადამრჩენელი გაძვირება კი არ ივარაუდება.

აშშ-ის ენერგეტიკული ინფორმაციის სამმართველოს პროგნოზით, Brent-ის მარკის ნავთობის საშუალო ფასი 2020 წელს 34,31 დოლარი იქნება ბარელზე, და 45,62 დოლარი – 2021 წელს. ხოლო დასავლეთ-ტეხასური WTI 30,10 დოლარი ეღირება მიმდინარე წელს და 43,31 დოლარი – მომდევნო წელს.

აღდგენას წლები დასჭირდება  

შედეგად, ანალიტიკოსების აზრით, აშშ-ში ფიქალური მოპოვება შესაძლოა 5 მლნ ბარელამდე დაეცეს დღე-ღამეში. The Wall Street Journal-ის ინფორმაციით, ქვეყნის 15-მა უმსხვილესმა ფიქალურმა კომპანიამ ახალი ჭაბურღილების დამუშავებაზე გამოყოფილი ბიუჯეტი საშუალოდ 48%-ით შეამცირა. წარმოების წინანდელ მოცულობებზე დაბრუნებას, პანდემიის გამო მოთხოვნების დაცემის პირობებში, ისინი ვერ შეძლებენ.

„დიდი ალბათობით, წლები გავა, სანამ ისინი ძველ დონეს დაუბრუნდებიან — თუ საერთოდ ოდესმე მოხდა ეს“, — წერს გამოცემა.

ასე რომ, ექსპერტების აზრით, ამერიკელებმა შესაძლოა ლიდერობა დაკარგონ. მათ არც ისე ბევრი ინსტრუმენტი აქვთ საიმისოდ, რომ ეს არ დაუშვან.

„ამერიკა თითქმის გარანტირებულად დაკარგავს პირველ ადგილს წელს, — განუცხადა CNBC-ს სასაქონლო ბაზრების, Emirates-ის ანალიტიკოსმა ედვარდ ბელმა. — და ეს, სავარაუდოდ, იმაზე ადრე მოხდება, ვიდრე მოსალოდნელია“.

„კორონავირუსულმა პანდემიამ დაანგრია ნავთობწარმოება, გამოიწვია ბენზინზე, საავიაციო და დიზელის საწვავებზე მოთხოვნის სწრაფი და უპრეცედენტო დაცემა. ამას დაამატეთ რუსეთსა და საუდის არაბეთს შორის „ფასების ეპიკური ომი“ და ამერიკული ნავთობკომპანიების ბალანსებზე არსებული უზარმაზარი დავალიანებები“, — აღნიშნავენ Bloomberg Intelligence-ის ანალიტიკოსები.

ამ ყველაფერთან ერთად ამერიკელი მეფიქალეები შესაძლოა იოლ ნადავლად იქცნენ მათთვის, ვინც კომპანიების შერწყმა–შთანთქმაზე ნადირობს.

უმთავრესი საფრთხე ჩინეთიდან მომდინარეობს — მისი აღდგენის გზაზე დამდგარი ეკონომიკითა და გაიაფებული უცხოური აქტივების მიმართ ინტერესებით.

ამერიკული ნავთობსაბადოების საშუალო ფასი ორჯერ შემცირდა მას შემდეგ, რაც ერთი ბარელი 60 დოლარი ღირდა: 42 ათასიდან 20 ათას დოლარამდე. და ვაშინგტონში ძალიან უფრთხიან ჩინეთის შეჭრას რღვევად ენერგეტიკულ სექტორში.

„მტრულად განწყობილი ქვეყნების მხრიდან პრობლემური ფიქალური კომპანიებისა შესყიდვა ტეხასში, და არა მარტო ტეხასში, სერიოზული პრობლემაა ეროვნული უსაფრთხოებისთვის“, — მიაჩნიათ ტეხასელ ნავთობ–მარეგულირებლებს.

მართალია, ჩინელების მიერ კომპანიების შთანთქმა ნაკლებსარწმუნოა — ამას მთავრობა არ დაუშვებს, მაგრამ არსებობს შემოვლითი გზები. მაგალითად, არასტრატეგიული აქტივების ნაწილის შესყიდვა ან ერთობლივი საწარმოების შექმნა.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

88
პარლამენტი

პრემიერი: საქართველოს მოქალაქეები უფრო კომპეტემტურ პარლამენტს აირჩევენ

0
გიორგი გახარიას განმარტებით, საქართველომ უნდა ჩაატაროს შესანიშნავი, იდეალური და საუკეთესო საპარლამენტო არჩევნები.

თბილისი, 29 მაისი — Sputnik.  საქართველოს მოქალაქეების გადაწყვეტილებით, მომავალი პარლამენტი იქნება უფრო ხარისხიანი, უფრო შინაარსიანი და კომპეტენტური, განაცხადა საქართველოს პრემიერ–მინისტრმა გიორგი გახარიამ პარლამენტში სიტყვით გამოსვლისას.

მისი სიტყვებით, ოპოზიციის წარმომადგენლები შინაარსობრივი ოპონირების ნაცვლად, იქცეოდნენ ემოციურად, ყვიროდნენ, ხელებს იქნევდნენ და ყოველივე ამას ევროპულ ოპონირებას ეძახდნენ. 

 „სამწუხაროდ, ეს ის პირობებია, რომელში მუშაობაც უახლოესი ექვსი თვის განმავლობაში მოგვიწევს.  იმედი მაქვს და დარწმუნებული ვარ ჩვენი მოქალაქეების სიბრძნეში, მათ თანადგომაში და დარწმუნებული ვარ, რომ მათი მხარდაჭერით და  გადაწყვეტილებით შემდგომი პარლამენტი იქნება ბევრად უფრო ხარისხიანი, შინაარსობრივი და კომპეტენტური“, - განაცხადა გახარიამ.

გახარიას სიტყვებით, ადამიანები დღეს ელოდებოდნენ, რომ პარლამენტში იქნებოდა საუბარი ეპიდემიის, ეკონომიკის შესახებ, თუმცა, ყველაფერი  პოლიტიკური განცხადებების რეჟიმში გადავიდა.

 „არამარტო ჩემთვის, არამედ იმ ადამიანებისთვის, მოქალაქეებისთვის, რომლებიც ამ ყველაფერს უყურებენ,  დარწმუნებული ვარ, რომ მძიმე საყურებელია კომპეტენციისა და შინაარსისგან დაცლილი, მორალზე საერთოდ არ ვსაუბრობ, სასოწარკვეთილი და დეგრადირებული ოპოზიცია, რომელიც ცდილობს გაჭირვება, ბავშვების გაჭირვება, თითოეული ჩვენი მოქალაქის სიღარიბე გამოიყენოს,“- განაცხადა გახარიამ.

გახარიას განმარტებით, საქართველომ უნდა ჩაატაროს შესანიშნავი, იდეალური და საუკეთესო არჩევნები.

საქართველოში საპარლამენტო არჩევნები 31 ოქტომბერს გაიმართება. ოფიციალური წინასაარჩევნო კამპანია ქვეყანაში აგვისტოს ბოლოს - არჩევნებამდე 60 დღით ადრე დაიწყება. პარლამენტში შერეული სისტემით ირჩევა 150 დეპუტატი - ნაწილი პარტიული სიებით, ნაწილი - ერთმანდატიან მაჟორიტარულ ოლქებში გამარჯვების შედეგად.

0