წიგნები

ქიზიყელთა განთქმული ბელადი და მეფის ერთგული მეომარი: ამბავი „შავი პაატასი“

349
(განახლებულია 19:37 29.04.2020)
ისტორიული ფაქტია, რომ მტერი საქართველოს არც ერთ კუთხეს არასდროს აკლდა, მაგრამ გადამთიელთა შემოსევებისგან ყველაზე მეტად მაინც კახეთი დაიჩაგრა.

მოსვენება არ ჰქონდა კახელ კაცს — გლეხიცა და აზნაურიც, თავადიცა და სასულიერო პირიც ყველა ლაშქარში იდგა. ამიტომაც გასაკვირი არ არის, რომ ეს კუთხე სახალხო გმირების ერთგვარი „სამჭედლო“ იყო, რომელთა სახელებიც მატიანეთა ფურცლებმა შემოგვინახა. მათ შორის გახლდათ ყარა-პაატა, იგივე პაატა ბაღაშვილი. 

ყარა-პაატა შავგრემანი ყოფილა და მეტსახელადაც იმიტომ შეურქმევიათ „შავი პაატა“. გადმოცემით, ეს ჩინებული ცხენოსანი და ერეკლე მეორის ერთგული მეომარი ტანად საშუალო სიმაღლისა, მკვრივი აგებულებისა, საოცრად უშიშარი, სწრაფი და გამძლე კაცი ყოფილა.

1752 წლის აგვისტოში ნუხის ხანის ვაჟი აღა ქიში დიდი ჯარით შემოჭრა საქართველოში და ბორჩალოელებთან საჯაროდ დაიფიცა, ამიერიდან ქართველ კაცს თათარს აღარ ვაყმობო. მაგრამ ერეკლემ სასტიკად დაამარცხა მისი ლაშქარი და უკუქცეულებს კვალშიც ჩაუდგა. ათდღიანი დევნის შემდეგ, ყარა-თაფასთან გადამწყვეტ ბრძოლაში აღა-ქიში და მისი ჯარი მთლიანად გაანადგურა. იმ ბრძოლაში არაერთმა ქართველმა ისახელა თავი, მაგრამ ყველაზე გამორჩეული მაინც ბოდბელი პაატა ბაღაშვილი ყოფილა.

დავით ბატონიშვილი წერდა:

„ბრძოლაში თავი ისახელა ფრიადი ვაჟკაცობით გლეხმა ბოდბურმა ყარა-პაატა ბაღაშვილმა. იმ დღეს ხმლით მოკლა ცხრა კაცი, ოთხი ცოცხალი დაიჭირა ხელით“.

ყარა–თაფასთან გამარჯვების შემდეგ საქართველოს მეზობელი სახანოები დაშინდნენ და ქედიც მოუხარეს ერეკლეს, მაგრამ არა და არ დაადგა საშველი ლეკების თარეშის შეწყვეტას. კახელები გამუდმებით ებრძოდნენ მოთარეშეებს. ხალხმა საკუთარი ძალებით არაერთი რაზმი შექმნა. მათ შორის იყო ყარა–პაატას რაზმიც, რომლის წევრებიც იყვნენ გიორგი ბოხორელი, მაჩხაანელი ყიასაშვილი, გივი ბოდბელი. ისინი შიშის ზარს სცემდნენ ლეკებს და სადაც გადააწყდებოდნენ, მუსრს ავლებდნენ მოთარეეშეებს. რაზმის მეთაურის ყარა-პაატას სახელი მთელ დაღესტანში იყო გავარდნილი და შიშის ზარს სცემდა მომხდურს. თუ სადმე დალანდავდნენ ლეკები, მაშინვე მიატოვებდნენ ხოლმე ნადავლს და უმისამართოდ გარბოდნენ. 

1755 წელს ავარიის (ხუნძახის) ბატონი ნურსალ-ბეგი 20 ათასიანი ჯარით მოადგა ყვარლის ციხეს და ალყა შემოარტყა. პაატა ბაღაშვილმა თავის სოფელში, ვისაც იარაღის ტარება შეეძლო, ყველა ფეზე დააყენა და უმალ ერეკლესთან გაჩნდა. მეფესთან გამართულ თათბირზე გადაწყდა, მაშველი რაზმი შეეგზავნათ ყვარლის ციხეში, ვინაიდან ციხის დამცველებს ტყვია-წამალი და სურსათი აკლდათ, და პარალელურად ჭარ-ბელაქანზეც მიეტანათ შეტევა - ციხესთან დაბანაკებულ ჭარელ ლეკებს ნურსალ-ბეგი მიეტოვებინათ და საკუთარი ოჯახების დასაცავად უკან გაბრუნებულიყვნენ.

გეგმის პირველი ნაწილის შესრულება ძალზე რთული იყო. ნურსალ-ბეგს ისე საიმედოდ ჩაეკეტა ყვარლის ციხე, რომ ჩიტიც ვერ შეფრინდებოდა შიგ. მაგრამ კახელთა ორასკაციანი რაზმი ყვარლის ციხეს დაეცა თავს, ლეკები დაიფრინა, ციხეში შევიდა და ალყაშემორტყმულებს სურსათი და ტყვია-წამალი შეუტანა. ამ დაუჯერებელი და სიკვდილის ტოლფასი იერიშის დროს თავი ისახელა ქიზიყელთა ბელადმა ყარა-პაატამ, რომლის ხმალმა არაერთი მომხდური შეიწირა.

მან კიდევ უამრავ ბრძოლაში ისახელა თავი და მეფე ერეკლესგან ოთხი უმაღლესი ჯილდოც მიიღო და სხვა ბევრი საჩუქარიც. თუმცა, როცა მისი თანასოფლელებისა და სათაყვანო მეფის ინტერესები ერთმანეთს დაუპირისპირდა, ბაღაშვილი ხალხის გვერდით დადგა.

ქიზიყში დღემდე არსებობს ტყე, რომელიც „დაცული ტყის“ სახელითაა ცნობილი. ასე ერთი შემთხვევის შემდეგ უწოდებიათ. 

1766 წელს მეფე ერეკლემ რუსეთიდან მოიწვია არტილერიის სპეციალისტი პაატა ანდრონიკაშვილი და მას „თოფჩიბაშობა“ უბოძა. არტილერიის ახალი უფროსი აქტიურად შეუდგა საქმიანობას. ერეკლეს ბრძანებითა და ანდრონიკაშვილის გეგმით, ბოდბის სიახლოვეს, განთქმულ მუხებთან, ერთ მაღლობზე საზარბაზნე ბურჯის აგებას შეუდგნენ, რასაც აქტიურად დაუპირისპირდა ადგილობრივი მოსახლეობა. ტყის გაჩეხვის გარდა, ბოდბელებს ისიც ადარდებდათ, რომ თუ იქ ბურჯები მოეწყობოდა, არტილერიისა და არტილერისტების შესანახად ქიზიყელებს ბეგარას დააკისრებდნენ. ვინაიდან ხაზინას რეგულარული არმიის შენახვა არ შეეძლო, სარგოს რამდენიმე სოფელს მიაწერდნენ ხოლმე.

ლაშქრობიდან დაბრუნებულმა პაატა ბაღაშვილმა ბოდბელები შეკრიბა, ანდრონიკაშვილის ხალხი გარეკა, მშენებლობა გააჩერა, ხოლო თავადი ისე სცემეს, რომ თავ-პირი დაუსისხლიანეს. არადა ერეკლე დიდ იმედებს ამყარებდა ბურჯების აგებაზე. ბოდბეში არტილერიის განთავსებით მეფეს სურდა ეს მხარე კიდევ უფრო დაცული გაეხადა, ამიტომ ყარა-პაატასა და მისი მომხრეების წინააღმდეგობამ ერეკლე ძალიან განარისხა.

მეფე ბაღაშვილს შემოსწყრა, მაგრამ ქიზიყის აღიარებული ბელადის დატუსაღებაზე მაინც უარი თქვა — ხალხის განაწყენებას მოერიდა. სამაგიეროდ, ქალაქში ჩასვლა აუკრძალა, აღარც სასახლეში იბარებდა.

შეწუხდა პაატა ბაღაშვილი. მეფესთან შესარიგებლად ერეკლეს ბაშვობის მეგობარი იოანე მღვდელი შეაწუხა. ის ძალიან კი ეცადა ხელმწიფის რისხვის დაცხრომას, მაგრამ არაფერი გამოუვიდა — მეფეს ყარა-პაატას სახელის გაგონებაც აღარ უნდოდა. თანაც გალახული თავადის — ანდრონიკაშვილთა გვარი კატეგორიულად მოითხოვდა მეამბოხე ქიზიყელის დასჯას.

და პაატა ბაღაშვილმა პირად მტერზე შურისძიება განიზრახა. მეფე კიდევ უფრო რომ არ განერისხებინა, ამის გაკეთება დაღესტნელ ყონაღს (მეგობარს), ლეკთა ბელად ნურ-მაჰმადს სთხოვა. ისიც მცირერიცხოვანი რაზმით დაეცა ანდრონიკაშვილის ოჯახს სოფელ ფხოველში და იქაურობა გააპარტახა. 

მალე რუსეთ-თურქეთის ომი დაიწყო და ერეკლესგან მომდინარე საფრთხის გასანეიტრალებლად სულთანმა ქართლ-კახეთს დაღესტნელები მიუსია.

1773 წელს დაღესტნელთა ბელადი ნურსალ-ბეგი კვლავ შეიჭრა კახეთში მრავალრიცხოვანი რაზმით. მათ წინ პაატა ბაღაშვილი გადაუდგა სახელდახელოდ შეყრილი ქიზიყელებით და ბრძოლა გაუმართა. რაზმს სიღნაღის მოურავი რევაზ ანდრონიკაშვილიც მიეშველა თავისი ჯარით და მოთარეშე ლეკები დაამარცხეს.

ამის მერე იყო, რომ მეფეს ისევ მოუბრუნდა გული ერთგულ მეომარზე, შეირიგა შერისხული და თავის სამსახურში ჩააყენა უკვე თმაშევერცხლილი სახალხო გმირი.

სიცოცხლის ბოლო წლებში პაატა ბაღაშვილი თავისებური მომრიგებელი იყო სამეფო ხელისუფლებასა და ქიზიყელებს შორის. იგი აღასრულებდა მოურავის განაჩენს, მონაწილეობდა სასოფლო სასამართლოებში. მის გარეშე არც ერთი დავა არ წყდებოდა ცალკეულ გვარებსა თუ სოფლებს შორის. ბოდბელმა ეპისკოპოსმა მეღვინეთუხუცესის სახელოც უბოძა. იგი განაგებდა საეპისკოპოსო ზვრებს, იყო სოფელ ბოდბისა და ბოდბისხევის საერთო ქევხა (მამასახლისი) და ბოლომდე ატარებდა უზბაშის ტიტულს...

349
თემები:
იცით თუ არა, რომ... (361)
ლუგარის ლაბორატორია

ამერიკული ბიოლაბორატორიები ცენტრალურ აზიასა და კავკასიაში: რა საჭიროა?

34
(განახლებულია 18:55 29.05.2020)
ყაზახეთში, სომხეთსა და ტაჯიკეთში ამერიკელებმა დააარსეს ბიოლაბორატორიების ქსელი, რაც ბევრ კითხვას უჩენს რუსეთს.

გალია იბრაგიმოვა 

„შეერთებული შტატები მთელ მსოფლიოში ახორციელებენ სამხედრო-ბიოლოგიურ საქმიანობას, მათ შორის, ჩვენს საზღვრებთანაც“, — განაცხადა რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა სერგეი ლავროვმა. მოსკოვი დიდი ხანია შეშფოთებულია მეზობელი ქვეყნების ბიოლოგიური უსაფრთხოებით. 

წინასწარგანზრახული გაჟონვა 

ყაზახეთში კორონავირუსით ინფიცირების პირველი შემთხვევა მარტის დასაწყისში დაფიქსირდა. ხელისუფლებამ ჩაკეტა საზღვრები და საგანგებო მდგომარეობა გამოაცხადა. ინტერნეტში გაჩნდა ხმები, რომ ვირუსი შესაძლოა იმ ბიოლაბორატორიასთან ყოფილიყო კავშირში, რომელიც ამერიკელებმა 2016 წელს ააგეს რესპუბლიკის სამხრეთ–აღმოსავლეთში. 

ალმათის ცენტრალური რეფერანს–ლაბორატორია (ცრლ) ყაზახეთისთვის დამახასიათებელი ვირუსების შტამების შესწავლაზე სპეციალიზდება და რესპუბლიკის ჯანდაცვის სამინისტროს ექვემდებარება. მიიჩნევა ყაზახეთის საკუთრებად, მიუხედავად იმისა, რომ პენტაგონის ხარჯებითაა აგებული. ამ ობიექტისთვის შეერთებულმა შტატებმა 108 მლნ დოლარი გამოყო.

ვაშინგტონმა განმარტა: რეგიონში იმყოფებიან ამერიკელი სამხედროები და კვლევები დაეხმარება მათ, თავი დაიცვან უცნობი ვირუსული ინფექციებისგან.

მოსკოვის წარმომადგენლებმა არაერთხელ განაცხადეს, რომ ამერიკელებს ამ ლაბორატორიის რუსული ინტერესების წინააღდეგ გამოყენება შეუძლიათ, მაგრამ ყაზახეთის ხელისუფლება ირწმუნებოდა, რომ ადგილობრივი ბიოლოგების მუშაობაში არავინ ერეოდა.

„უცხოელი მეცნიერების მუშაობა დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ერთობლივი კვლევები ტარდება და საგრანტო პროექტები რეალიზდება“, — განმარტეს ცენტრალურ რეფერანს–ლაბორატორიაში.

2018 წელს ყაზახეთში შესამჩნევად გაიზარდა მენინგიტით დაავადების რაოდენობა და ალმათში ლაბორატორიიდან მენინგიტური ინფექციის შტამის გაჟონვაზე ალაპარაკდნენ. ჟურნალისტები და ბლოგერები სერიოზულად წერდნენ, რომ ამერიკელებმა განზრახ დაუშვეს ვირუსის გავრცელება — თითქოს მათ ამ გზით სურდათ შეემოწმებინათ ლაბორატორიაში შექმნილი ბაქტეოროლოგიური იარაღის ეფექტურობა.

ყაზახეთის ჯანდაცვის სამინისტრო ირწმუნებოდა, რომ არანაირ ეპიდემიას ადგილი არ ჰქონია.

„ყაზახეთში მენინგიტის 58 შემთხვევა დაფიქსირდა, აქედან 32 — ალმათში, რაც, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის საზომებით, დაბალი მაჩვენებელია“, — აცხადებდნენ უწყებაში.

კრონავირუსთან დაკავშირებითაც მსგავსი ისტორია გამეორდა. ხელისუფლებამ უარყო კონსპიროლოგია და საზოგადოებას მოუწოდა, თავი შეეკავებინათ პანიკის თესვისგან.

მუშაობის დახურული რეჟიმი 

საბჭოთა პერიოდში სომხეთის მიკრობიოლოგიის ინსტიტუტი დარგის უმსხვილესად ცენტრად მიიჩნეოდა. 90-იან წლებში ინსტიტუტის სამეცნიერო კვლევებით აშშ და დიდ ბრიტანეთი დაინტერესდნენ. სომეხ სპეციალისტებს დასავლეთში იწვევდნენ სტაჟირებაზე.

2000-იანებში ამერიკელები დაეხმარნენ სომხეთს, გაეხსნათ რამდენიმე ბიოლაბორატორია. თანხები, ყაზახეთის მსგავსად, იქაც პენტაგონმა გამოყო. სომხეთის დაავადებათა კონტროლისა და პროფილაქტიკის ცენტრის მოდერნიზაციაზე 10 მლნ დოლარი დაიხარჯა.

ერევანში, გიუმრიში, ვინაძორში, მარტუნისა და იჯევანში აგებული სამეცნიერო ცენტრები კავკასიის რეგიონისთვის დამახასიათებელ ვირუსებსა და შტამებს სწავლობენ. ლაბორატორიები სომხეთის ჯანდაცვის სისტემაში შედის, მაგრამ აშშ-ის თავდაცვის სამინისტროსთან არსებული საფრთხეების შემცირების სააგენტოს თანამშრომლებს იქ შესვლის უფლება აქვთ. ადგილობრივი სპეციალისტების გარდა, იქ ამერიკელებიც მუშაობენ.

სომხეთის ბიოლაბორატორიების დახურულობა მოსკოვის კრიტიკას იწვევს. ეჭვების გასაფანტად პრემიერი ნიკოლ ფაშინიანი გასულ შემოდგომაზე დათანხმდა რუს სპეციალისტებთან თანამშრომლობაზე მემორანდუმის გაფორმებას. დეტალები შეთანხმდა, მაგრამ სომხურმა მხარემ ბოლო მომენტში უარი თქვა დოკუმენტზე.

საშიში ეპიდემიოლოგია

2010-იან წლებში ამერიკელმა ბიოლოგებმა ყურადღება ტაჯიკეთზე გაამახვილეს. მათ არახელსაყრელი ეპიდემიოლოგიური ვითარება აშფოთებდათ, რასაც ინფექციური დაავადებების აფეთქების გამოწვევა შეეძლო. დასავლეთის რამდენიმე ფონდმა სახსრები გამოყო ქვეყანაში კვლევითი ცენტრების შესაქმნელად.

2013 წელს დუშანბეს გასტროენტეროლოგიური ინსტიტუტის ბაზაზე ბიოლოგიური უსაფრთხოების ლაბორატორია გაიხსნა. პროექტი ფრანგულმა საქველმოქმედო მერიოს ფონდმა დააფინანსა, რომელსაც მსგავსი ობიექტები აგებული აქვს ჩინეთში, მიანმაში, ბანგლადეშსა და აფრიკის ქვეყნებში.

ფრანგებს, როგორც წესი, დაეხმარნენ გაერო და აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენტო USAID. ინვესტიციებმა სამ მილიონ დოლარს გადააჭარბა.

2019 წელს შეიქმნა ტუბერკულოზთან ბრძოლის რესპუბლიკურ ცენტრთან არსებული ლაბორატორია. სპონსორები იყვნენ USAID და პენტაგონი. ადგილობრივი ბიოლოგები უცხოელ კოლეგებთან ერთად სწავლობენ ცენტრალური აზიისთვის დამახასიათებელ ისეთ დაავადებებს, როგორებიცაა ტუბერკულოზი, მალარია, ჰეპატიტი და ქოლერა.

გასულ წელს ტაჯიკეთის ჩრდილოეთში, ქალაქ ისფარაში კიდევ ერთი ობიექტი გაიხსნა. ინფორმაცია მის შესახებ მწირია. დამფინანსებლები კვლავაც ამერიკელები არიან.

„ცენტრალურ აზიაში კორონავირუსამდე ეპიდემიოლოგიური ვითარება რთული იყო. რეგიონს ახასიათებს ჰეპატიტის, ქოლერის, ტუბერკულოზის აფეთქებები, ამიტომ ახალი ბიოლაბორატორიები აუცილებელია. ამისთვის საჭიროა სახსრები. უცხოური დახმარების გარეშე ფონს ვერ გავალთ“, — განმარტა დუშანბეს პოლიტოლოგიურ კვლევათა ცენტრის დირექტორმა აბდუგანი მამადაზიმოვმა.

ტაჯიკი ექსპერტი ვერაფერ საეჭვოს ვერ ხედავს ამერიკელების აქტიურობაში.

„უბრალოდ, ისინი ყოველთვის პირველები გვეხმაურებიან. თუ კორონავირუსის შემდეგ რუსეთი, ჩინეთი ან ევროკავშირი უფრო აქტიურად დაეხმარებიან რეგიონს ვირუსებთან ბრძოლაში, რესპუბლიკის ხელისუფლება ამას მხარს დაუჭერს“, — დარწმუნებულია ექსპერტი.

34
ნავთობსაქაჩი

მოსაზრება: აშშ შესაძლოა საკუთარი ნავთობის გარეშე დარჩეს

88
(განახლებულია 18:14 28.05.2020)
ამერიკელები ნავთობმოპოვების რეკორდული ჩამოშლის ზღვარზე აღმოჩნდნენ. გაზისა და ნავთობის საბურღი დანადგარების რაოდენობა ქვეყანაში ისტორიულ მინიმუმამდე დაეცა, კომპანიები მასობრივად აცხადებენ გაკოტრების თაობაზე და მუშაობას აჩერებენ.

ნატალია დემბინსკაია

ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა შესაძლოა დაკარგოს ფიქალური დარგი, რომლის აღდგენასაც წლები დასჭირდება. რატომ იყო კოლაფსი გარდაუვალი?

საბურღების რეკორდული შემცირება 

2019 წელს, გადაუსწრეს რა რუსეთსა და საუდის არაბეთს, ამერიკელები ლიდერები გახდნენ ნავთობმოპოვებაში — ფიქალური ნავთობის წყალობით. 70 წლის განმავლობაში აშშ შავი ოქროს ნეტო–ექსპორტიორი გახდა.

„ნავთობმრეწველობას სიურპრიზები ახასიათებს — ფიქალურმა რევოლუციამ თავდაყირა დააყენა ნავთობის ფასები, წარმოება და სავაჭრო ნაკადები“, — განაცხადა მაშინ პრეზიდენტ ჯორჯ ბუში-უმცროსის მრჩეველმა ენერგეტიკის საკითხებში და კონსალტინგური კომპანია Rapidan Energy-ს პრეზიდენტმა ბობ მაკენლიმ.

მაგრამ ფიქალურ დარგს მკვეთრ შენელებას უწინასწარმეტყველებდნენ: რეკორდის საფასური ჭაბურღილების გამოფიტვა, ინფრასტრუქტურისთვის უზარმაზარი დანახარჯები და კაპიტალდაბანდებების უკმარისობა გახდა.

ვარაუდობდნენ, რომ პრობლემები 2021 წელს დაიწყებოდა, მაგრამ კორონავირუსულმა პანდემიამ ენერგომატარებლებზე მოთხოვნა და ნავთობის კოტირებები ჩამოშალა. ამან პირველ რიგში ვალებში ჩაფლული მეფიქალეები დააზარალა, რომლებიც ინვესტიციების მწვავე უკმარისობას განიცდიდნენ.

მაისის ბოლოს ნავთობისა და გაზის სერვისულმა კომპანია Baker Hughes-მა განაცხადა, რომ მოქმედი საბურღი დანადგარების რაოდენობა აშშ-ში ისტორიულ მინიმუმამდე შემცირდა და მწყობრში მხოლოდ 318 ერთეული დარჩა, როცა ერთი წლის წინ მათი რაოდენობა 983 იყო.

მოპოვებების მესამედი დაიკარგება

ShaleProfile Analytics-ის პროგნოზით, აშშ ფიქალური ნავთობმოპოვების მესამედს იზარალებს. 

კრიზისმა დარგის ერთ-ერთი მთავარი პრობლემა გაამწვავა — ჭაბურღილების სწრაფი გამოფიტვა ტექნოლოგიის თავისებურებების გამო. ბურღვის დასრულებიდან მოკლე ხანში ფიქალურ საბადოებზე მოპოვება ეცემა და ადრინდელ წარმოებაზე საუბარიც აღარ არის. ამის საკომპენსაციოდ გამუდმებით ახალი ჭაბურღილებია საჭირო. მაგრამ ახლანდელ ვითარებაში ეს უბრალოდ შეუძლებელია: კომპანიები მასიურად კოტრდებიან.

Haynes & Boone-ის მონაცემებით, წლის დასაწყისიდან გაკოტრების პროცედურა 17-მა მწარმოებელმა დაიწყო, რომელთა საერთო დავალიანება დაახლოებით 14 მლრდ დოლარია.

მათ შორისაა ერთ-ერთი ყველაზე მსხვილი ფიქალური კომპანია Whiting Petroleum და ასევე ისეთი გიგანტები, როგორებიცაა California Resources და Chesapeake Enеrgy. მაისის ბოლოს სასამართლოში გაკოტრების თაობაზე დოკუმენტაცია წარადგინა კომპანია Unit-მაც.

დალასის ფედერალური სარეზერვო ბანკის კვლევების თანახმად, ერთ ბარელზე 40 დოლარის ღირებულების პირობებში ერთი წლის განმავლობაში მწარმოებელთა მხოლოდ 15% გადარჩება. მეფიქალეების გადამრჩენელი გაძვირება კი არ ივარაუდება.

აშშ-ის ენერგეტიკული ინფორმაციის სამმართველოს პროგნოზით, Brent-ის მარკის ნავთობის საშუალო ფასი 2020 წელს 34,31 დოლარი იქნება ბარელზე, და 45,62 დოლარი – 2021 წელს. ხოლო დასავლეთ-ტეხასური WTI 30,10 დოლარი ეღირება მიმდინარე წელს და 43,31 დოლარი – მომდევნო წელს.

აღდგენას წლები დასჭირდება  

შედეგად, ანალიტიკოსების აზრით, აშშ-ში ფიქალური მოპოვება შესაძლოა 5 მლნ ბარელამდე დაეცეს დღე-ღამეში. The Wall Street Journal-ის ინფორმაციით, ქვეყნის 15-მა უმსხვილესმა ფიქალურმა კომპანიამ ახალი ჭაბურღილების დამუშავებაზე გამოყოფილი ბიუჯეტი საშუალოდ 48%-ით შეამცირა. წარმოების წინანდელ მოცულობებზე დაბრუნებას, პანდემიის გამო მოთხოვნების დაცემის პირობებში, ისინი ვერ შეძლებენ.

„დიდი ალბათობით, წლები გავა, სანამ ისინი ძველ დონეს დაუბრუნდებიან — თუ საერთოდ ოდესმე მოხდა ეს“, — წერს გამოცემა.

ასე რომ, ექსპერტების აზრით, ამერიკელებმა შესაძლოა ლიდერობა დაკარგონ. მათ არც ისე ბევრი ინსტრუმენტი აქვთ საიმისოდ, რომ ეს არ დაუშვან.

„ამერიკა თითქმის გარანტირებულად დაკარგავს პირველ ადგილს წელს, — განუცხადა CNBC-ს სასაქონლო ბაზრების, Emirates-ის ანალიტიკოსმა ედვარდ ბელმა. — და ეს, სავარაუდოდ, იმაზე ადრე მოხდება, ვიდრე მოსალოდნელია“.

„კორონავირუსულმა პანდემიამ დაანგრია ნავთობწარმოება, გამოიწვია ბენზინზე, საავიაციო და დიზელის საწვავებზე მოთხოვნის სწრაფი და უპრეცედენტო დაცემა. ამას დაამატეთ რუსეთსა და საუდის არაბეთს შორის „ფასების ეპიკური ომი“ და ამერიკული ნავთობკომპანიების ბალანსებზე არსებული უზარმაზარი დავალიანებები“, — აღნიშნავენ Bloomberg Intelligence-ის ანალიტიკოსები.

ამ ყველაფერთან ერთად ამერიკელი მეფიქალეები შესაძლოა იოლ ნადავლად იქცნენ მათთვის, ვინც კომპანიების შერწყმა–შთანთქმაზე ნადირობს.

უმთავრესი საფრთხე ჩინეთიდან მომდინარეობს — მისი აღდგენის გზაზე დამდგარი ეკონომიკითა და გაიაფებული უცხოური აქტივების მიმართ ინტერესებით.

ამერიკული ნავთობსაბადოების საშუალო ფასი ორჯერ შემცირდა მას შემდეგ, რაც ერთი ბარელი 60 დოლარი ღირდა: 42 ათასიდან 20 ათას დოლარამდე. და ვაშინგტონში ძალიან უფრთხიან ჩინეთის შეჭრას რღვევად ენერგეტიკულ სექტორში.

„მტრულად განწყობილი ქვეყნების მხრიდან პრობლემური ფიქალური კომპანიებისა შესყიდვა ტეხასში, და არა მარტო ტეხასში, სერიოზული პრობლემაა ეროვნული უსაფრთხოებისთვის“, — მიაჩნიათ ტეხასელ ნავთობ–მარეგულირებლებს.

მართალია, ჩინელების მიერ კომპანიების შთანთქმა ნაკლებსარწმუნოა — ამას მთავრობა არ დაუშვებს, მაგრამ არსებობს შემოვლითი გზები. მაგალითად, არასტრატეგიული აქტივების ნაწილის შესყიდვა ან ერთობლივი საწარმოების შექმნა.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

88
საჰაერო ბურთები ცაში

30 მაისს დაბადებულები ზოდიაქო, დახასიათება, რჩევები

0
(განახლებულია 12:25 29.05.2020)
გაეცანით 30 მაისს დაბადებულ ადამიანთა ინდივიდუალურ დახასიათებას, აღმოაჩინეთ საკუთარი თუ თქვენი ახლობლების ხასიათის ნიშან-თვისებები, მათი ფსიქოლოგიური შტრიხები, ასევე რჩევები სპეციალურად ამ დღეს დაბადებულებისთვის

წარმოგიდგენთ წელიწადის თითოეულ დღეს დაბადებულ ადამიანთა ინდივიდუალურ დახასიათებას - გვერწმუნეთ, დახასიათება ნამდვილად განგაცვიფრებთ

21-31 მაისი

21-31 მაისის პერიოდი ტყუპის ნიშნის პირველ დეკადას განეკუთვნება.

ამ დეკადას იუპიტერი მართავს. ამ პერიოდში დაბადებულები უანგარო, მშვიდი, ბუნებრივი ინტუიციის მქონე ადამიანები არიან.

მნიშვნელოვანი წლებია: 10, 20, 30, 40, 50, 60, 70.

ამ დეკადაში დაბადებულთა სიმბოლოა გვირილა.

21-31 მაისის პერიოდში მხიარული, კომუნიკაბელური ადამიანები იბადებიან. მათ განვითარებული აქვთ მეტოქეობის გრძნობა, რამაც ზოგჯერ უკიდურესობაზე წასვლა შეიძლება აიძულოს. თუ ვინმე გზაზე გადაეღობებათ, ნებისმიერი ხერხით ჩამოიშორებენ მას - ამ ადამიანებს უკან ჩამორჩენა არ უყვართ, ადვილად ვერ ეგუებიან სხვების წარმატებებს; მაგრამ თუ ვინმეს გაუჭირდა, დიდი სიხარულით ეხმარებიან. აქვთ თვითანალიზის უნარი, შეუძლიათ გაიაზრონ საკუთარი შეცდომები და მათი გადაწყვეტის გზები.

30 მაისს დაბადებულები

30 მაისს ნიჭიერი, მრავალმხრივ განვითარებული, პატივმოყვარე ადამიანები იბადებიან. სამართლიანობის გრძნობასთან ერთად დროთა განმავლობაში ნამდვილი მეომრის სული უყალიბდებათ. ხშირად რამდენჯერმე ქორწინდებიან და თითოეული ქორწინება შეიძლება სრულიად ბედნიერი იყოს. სასურველს, როგორც წესი, სწრაფად აღწევენ, ამის გამო საკმაოდ დაუდევარი და უზრუნველი ცხოვრებით ცხოვრობენ; საკუთარ ძალებს ხშირად ფუჭად ხარჯავენ, არცთუ იშვიათად ერთ ადგილს ტკეპნიან, მაგრამ თუ ძალებს საჭირო კალაპოტში მიმართავენ, წარმატებასა და კეთილდღეობას აღწევენ.

როგორია თქვენი აურის ფერი ზოდიაქოს ნიშნის მიხედვით>>

ამ დღეს დაბადებულები დამოუკიდებლობისა და თავისუფლებისკენ ისწრაფვიან. სურვილი აქვთ მოულოდნელი ცვლილებების, ამიტომ რუტინულ ატმოსფეროში ცხოვრება უჭირთ. ჩვეულებრივ, სურთ, რომ საიმედო და პასუხისმგებლიანი პარტნიორები იყვნენ, მაგრამ როგორც წესი, კარგად არ გამოსდით, უფრო ზუსტი იქნება, თუ ვიტყვით, რომ ეს მალე ბეზრდებათ. ყველაზე დიდი წარმატება მათ მეწარმეობაში ელოდებათ, ანუ იქ, სადაც შეიძლება საკუთარი აზრის გამოთქმა და ინიციატივების დაყენება.

ამ დღეს დაბადებულთა განწყობა (განსაკუთრებით, მამაკაცების) შეიძლება სულ ერთ წამში შეიცვალოს. ქალებს, თავის მხრივ, ერთნაირი წარმატებით შეუძლიათ რამდენიმე მიმართულებით მუშაობა: გაუძღვნენ სახლის საქმეებს და მართონ კომპანია, განავითარონ ახალი პროექტები და აღზარდონ შვილები.

30 მაისს დაბადებულთათვის საფრთხეს წარმოადგენს აზარტული თამაშებით გატაცება, რაც მათთვის და მათი ოჯახებისთვის დიდ რისკს წარმოადგენს. მათ ფხიზლად უნდა შეაფასონ საკუთარი შესაძლებლობები და სურვილები და ცხოვრება უფრო მშვიდად და სტაბილურად ააწყონ. მათი ხასიათის განმასხვავებელი ნიშანია სისწრაფე, რომელიც ხანდახან ძალების ფუჭად დახარჯვას იწვევს; მათ მიერ მიღებულმა მოულოდნელმა გადაწყვეტილებებმა კი გარშემომყოფებს შეიძლება თავბრუ დაახვიოს და ნამდვილ შოკში ჩააგდოს.

ვინ იყავით წინა ცხოვრებაში ზოდიაქოს ნიშნის მიხედვით>>

ამ დღეს დაბადებულებს დარწმუნების იმდენად კარგი უნარი აქვთ და იმდენად პროგრესულად აზროვნებენ, რომ წარმატებებს ნებისმიერ შემთხვევაში აღწევენ. პრობლემების მსხვერპლი მხოლოდ მაშინ ხდებიან, როცა ეს პრობლემები თავად მათ მიერ არის შექმნილი. ამიტომ ამ ადამიანებისთვის სასურველის მიღწევის გზაზე გადამწყვეტი და საკვანძო მომენტია სტაბილურობა და ზომიერება. ეს ეხება როგორც კარიერას, ისე პირად ცხოვრებას.

ჯანმრთელობა

30 მაისს დაბადებულებისთვის, ნერვული სისტემის გაკონტროლებისთვის, სასარგებლო იქნება, თუ ხანდახან ფსიქოლოგს და სხვადასხვა დამამშვიდებელ მედიტაციას მიმართავენ. დაახლოებით 50 წლის ასაკში ყურადღება უნდა მიაქციონ ორგანიზმის მინიშნებებს, სიგნალებს და ახლობლების რჩევებს ჯანმრთელობასთან დაკავშირებით. მათ ჯანმრთელობისა და ძალების საოცრად უზარმაზარი მარაგი აქვთ, მაგრამ დროთა განმავლობაში ყველაფერი იხარჯება. ისინი უნდა მოერიდონ ნიკოტინსა და ალკოჰოლს, რაც მათ მდგომარეობაზე სასიკეთოდ ნამდვილად არ აისახება.

რჩევა:

უნდა მისდიოთ ცხოვრების ძირითად მიზანს და წვრილმანებზე არ უნდა დაიხარჯოთ. უნდა იმოქმედოთ მიზანსწრაფულად, ძალდაუტანებლად.

0