სასწრაფო დახმარების მანქანა გამოძახებაზე გასასვლელად მზადაა

პანიკა, ინფიცირების შიში და ცხოვრება პანდემიის შემდეგ: სასწრაფოს ექიმის მონათხრობი

164
(განახლებულია 18:20 06.04.2020)
ინფიცირებულები, ავადმყოფები და პაციენტები კორონავირუსის სიმპტომებით... ყველა ამ შიშისა და განცდის უკან არა მარტო ჩვენ, ჩვეულებრივი ადამიანები, არამედ ექიმებიც დგანან – საბოლოო ჯამში, ყველაფერი სწორედ მათ ბრალდებათ ხოლმე...

ნათია ქვარცხავა

ზოგჯერ ჩვენი გაუთავებელი შიში გვავიწყებს, რისი გადატანა უწევთ იმათ, ვინც ამ დაავადებას წინა ხაზზე ებრძვის და ჩვენსავით არ არის შინ გამოკეტილი.

გამიმართლა და ექიმი მაშინ დავიჭირე, როდესაც სასწრაფო დახმარების მანქანაში ჯდებოდა. „დაგაგვიანდათ... ჩემი ცვლა უკვე დაიწყო. გამოძახებაზე მივდივართ. ხვალ ამ დროს აქ მობრძანდით. რამდენიმე წუთს დაგითმობთ“. 

„ესე იგი, 24 საათის შემდეგ?“ – „დიახ, დავილაპარაკებთ“, – იღიმება ნიღბის ქვეშ ექიმი და მანქანის კარს ხურავს.

„სასწრაფო ვინ გამოიძახა?“ – მივაყოლე კითხვა. „ქალმა, 65 წლისაა. ამბობს, რომ სახლიდან ათი დღეა არ გასულა, მაგრამ კორონავირუსის სიმპტომები აქვს... უცნაურია“.

„რომ გადამედოს...“

ჩვენი თანამოსაუბრე, რომელმაც ანონიმურობის დაცვა მოისურვა, სამედიცინო კატასტროფების მედიცინის ბრიგადის უმცროსი ექიმია. ორ საავადმყოფოში მუშაობს, პრაქტიკულად, დასვენების გარეშე. აღიარებს, რომ ზოგჯერ კვირაში მხოლოდ ერთი დღე ახერხებს დასვენებას, თუ ორი დღე დაისვენა – ეს ნამდვილი სასწაულია.

„ჩემი ჩვეულებრივი სამუშაო დღე იწყება დილის 10 საათზე, – ამბობს ექიმი, – მოვდივარ სამსახურში, ვიბარებ სასწრაფო დახმარების მანქანას, უმცროსი ექიმი წამლებსა და ყველა საჭირო ნივთს გადმომცემს. შემდეგ ველოდებით გამოძახებას. მივდივართ მისამართზე, პაციენტს ვსინჯავთ და, თუ აუცილებელია, სტაციონარში გადაგვყავს. სხვათა შორის, კორონავირუსის ეჭვით არც ისე ბევრი გამოძახებაა. მაგრამ მუშაობა მაინც 24 საათის განმავლობაში გვიწევს“.

დღის განმავლობაში შესვენება, მედიკოსის თქმით, პრაქტიკულად არ აქვთ. ზოგჯერ ერთი პაციენტის მომსახურებას შეიძლება რვა, ან სულაც თორმეტი საათი დასჭირდეს. დამოკიდებულია ავადმყოფის მდგომარეობასა და მის ადგილსამყოფელზე. ზოგჯერ კი ერთი საათიც საკმარისია.

Врачи и медики в инфекционной больнице
© Sputnik / Shota Nozadze
ექიმები ინფექციურ საავადმყოფოში

თუ კორონავირუსით დასნეულების ეჭვია, ამ შემთხვევისთვის სასწრაფო დახმარების მანქანაში შესაბამისი ეკიპირებაა. ესაა ერთჯერადი კოსტიუმები – შედგება კაპიუშონიანი კომბინეზონისგან, დამცავი სათვალისგან, რესპირატორისა და ბახილებისგან. პაციენტთან კონტაქტის შემდეგ მთელი ეს დამცავი კოსტიუმი ნადგურდება.

მაგრამ არც ერთი დაცვა დღეს ასპროცენტიანი არ არის. ყველასთვის ცნობილია მედპერსონალისა და ექიმების ინფიცირების შემთხვევები, როგორი დაცულიც არ უნდა იყვნენ ისინი. ამიტომ თანამოსაუბრეს ვეკითხები, მზად არის თუ არა ის მოვლენათა განვითარების ასეთი სცენარისთვის და ეშინია თუ არა დაინფიცირებისა.

„დაინფიცირების შიში, რასაკვირველია, არსებობს, – აღიარებს ექიმი, – მაგრამ რას იზამ? ასეთი სამუშაო გვაქვს. თუ მაინც გადამედება, ყველა რეკომენდაციას დავიცავ – იზოლაციაში მოვექცევი და ვიმკურნალებ“.

„ჩვენ დანახვაზე ელდა ეცემათ ხოლმე“ 

Бригада Скорой медицинской помощи 112 в защитных костюмах доставляет пациентов в больницу
© Sputnik / Alex Shlamov
სასწრაფო დახმარების ექიმები გამოძახებაზე მიდიან

ექიმები, რესპონდენტის თქმით, კორონავირუსის პანდემიამდეც მსგავსი რეჟიმით მუშაობდნენ. თუმცა ახლა, როდესაც ვირუსმა თავისი მასშტაბებით ყველაზე დიდი სკეპტიკოსებიც კი შეაშინა, მათ ორჯერ მეტი დატვირთვით უწევთ მუშაობა. ეს, რა თქმა უნდა, რთულია, მაგრამ, როგორც აღმოჩნდა, გაცილებით არასასიამოვნო მედიკოსებისთვის ადამიანების ქცევა, მათი პანიკაა.

„როდესაც ადამიანები პანიკაში არიან, ეს ჩვენზეც მოქმედებს, ამის გაძლება რთულია და მუშაობაში ხელს გვიშლის. ადამიანებს გრიპის ჩვეულებრივი სიმპტომებიც აშინებს. ადამიანებს მანამდეც ჰქონიათ სიცხეც, ხველაც და ყელის ტკივილიც. მაგრამ ახლა დაავადების ნიშნებს ისინი დეპრესიამდე მიჰყავს. მათი გაგებაც შეიძლება. მე, როგორც ექიმი, რომელიც რეანიმაციაში წლებია ვმუშაობ, ამ ყველაფერს მშვიდად ვუყურებ“, – ამბობს რესპონდენტი.

პანიკა, მისი თქმით, განსაკუთრებით მძაფრდება, როდესაც ხალხი ექიმს ხედავს სპეცფორმით, თანაც კორონავირუსით სავარაუდო დაავადებულ პაციენტთან ერთად.

„ჩვენ დანახვაზე ელდა ეცემათ ხოლმე. შემდეგ მოდის გაუთავებელი კითხვები უცნობი ადამიანებისგან, ახლობლებისგან, ნათესავებისგან – იქნებ ვირუსი შენც გადაგედო? ყოველი შემთხვევისთვის გაესინჯე“.

სიმპტომები განგაშის საფუძველია? 

მედიკოსი გვირჩევს: თუ კორონავირუსის სიმპტომები გაწუხებთ – გართულებული სუნთქვა, მშრალი ხველა, ყელის ტკივილი, მომატებული ტემპერატურა, ჯობს ექიმს მიმართოთ.

თუმცა, ვინაიდან ვირუსის სიმპტომები ჩვეულებრივი გრიპის სიმპტომების მსგავსია, დასაწყისისთვის აჯობებს, გაიხსენოთ ბოლო რამდენიმე კვირის განმავლობაში თქვენი მარშრუტები – შეხვდით თუ არა უცხოეთიდან ჩამოსულ ან ისეთ ადამიანს, რომელსაც ასევე საზღვარგარეთიდან ჩამოსული ახლობელი ჰყავს.

„რა თქმა უნდა, სასურველია მაშინვე მიმართოთ ექიმს და გამორიცხოთ კორონავირუსის ალბათობა. ახლა გამოჩნდა სწრაფი ტესტებიც. თუ პაციენტს ვირუსი დაუდასტურდება, მნიშვნელოვანია, რომ მან არ დამალოს, ვისთან ჰქონდა კონტაქტი“, – ხაზგასმით ამბობს ექიმი.

თუმცა არსებობს შემთხვევები, როდესაც კორონავირუსი უსიმპტომოდ ან სუსტი სიმპტომებით მიმდინარეობს. მაგალითად, შეიძლება ხასიათდებოდეს გემოს შეგრძნების დაკარგვით. ესეც სიგნალია. მოკლედ, მნიშვნელოვანია ყურადღებით ყოფნა, პანიკის გარეშე.

საქართველოს წარმატებული ბრძოლა COVID-19-თან 

საქართველოში კორონავირუსით ინფიცირების პირველი შემთხვევა 26 თებერვალს დაფიქსირდა. ბოლო მონაცემებით, ინფიცირებულთა რაოდენობამ 188-ს მიაღწია, აქედან 36 გამოჯანმრთელდა და ორი გარდაიცვალა. სხვა ქვეყნების მაგალითს თუ გავითვალისწინებთ, ეს პანდემიასთან ბრძოლის ობიექტურად კარგი მაჩვენებელია.

„ჩემი აზრით, პირველ რიგში, ეს ხელისუფლებისა და ინფექციონისტების დამსახურებაა, – ამბობს ექიმი. – მათ მომენტალურად გაატარეს სწორი ზომები. დროული იყო კარანტინის გამოცხადება და ქალაქის ჩაკეტვა. არ შეიძლება არ აღინიშნოს ადამიანების ქცევაც, რომლებიც კარანტინს იცავენ. ისინი თავს უფრთხილდებიან, იყენებენ ნიღბებს, იცავენ დისტანციას მაღაზიებში. ვხედავ, როგორ იწმენდენ ხელებს. ეს სასიხარულოა. ყველაფერი ჩვენი ექიმების დამსახურება და იმის შედეგია, რომ ხალხი სერიოზულად უდგება საკითხს“.

საუბრის ბოლოს არ შემიძლია არ დავუსვა თანამოსაუბრეს უბრალო, ადამიანური კითხვა: „რას გააკეთებთ მას შემდეგ, რაც ეს კოშმარი დასრულდება?“

მამაკაცი კვლავ ნიღბის ქვეშ იღიმება და ამბობს, რომ წვიმის შემდეგ ყოველთვის მზე ანათებს, თანაც ყველაფერი, რაც ჩვენს თავს ხდება, ტყუილუბრალოდ არ ხდება, ელემენტარული რამეების დაფასება ვისწავლეთ.

„ერთადერთი, რასაც ვისურვებდი – არის საზღვრების გახსნა, რათა ადამიანებმა მშვიდად და უპრობლემოდ მოგზაურობა შეძლონ, როგორც ადრე. და რომ ყველა ჯანმრთელი იყოს“.

164

რუსეთმა უახლესი ჰაუბიცის გამოცდა დაიწყო: უფრო მობილური და მძლავრი

6
(განახლებულია 14:13 30.05.2020)
ნიჟეგოროდის ოლქის პოლიგონზე ავტომობილ КамАЗ-6550–ის ბაზაზე აგებული თვითმავალი საარტილერიო დანადგარის გამოცდა დაიწყო.

ალექსანდრ ხროლენკო

უახლესი ჰაუბიცა Коалиция-СВ–ის საცდელი ვერსია მაისის ბოლოს შევიდა რუსეთის არმიაში. დანადგარი Т-90–ის ბაზაზეა შექმნილი და მისი დანიშნულება 70 კმ რადიუსში სახმელეთო სამიზნეების განადგურებაა: მოწინააღმდეგის საკომანდო პუნქტების, ჯავშანტექნიკის, რაკეტსაწინააღმდეგო და ჰაერსაწინაამდეგო სისტემებისა და ასევე ცოცხალი ძალისა. დღეს ამ ჰაუბიცას მოსფლიოში ანალოგი არ აქვს. თითქმის იმავდოულად დაიწყო КамАЗ-6550–ის ბაზაზე აგებული თვითმავალი საარტილერიო დნადგარის საცეცხლე გამოცდაც. 

ტესტირების დასრულება მიმდინარე წელს იგეგმება, რის შემდეგაც მიიღებენ გადაწყვეტილებას ჰაუბიცის  ბორბლებიანი მოდიფიკაციის სერიული წარმოების შესახებ.

ბორბლებიანი Коалиция-СВ–ის მსგავსი დღეს რუსეთის ჯარში არ არის. მუხლუხოებიან ანალოგებთან შედარებით, მას აქვს ისე თი უპირატესობები, როგორებიცაა  მობილურობა, საერთო დანიშნულების ავტოსატრანსპორტო მაგისტრალებზე გამოყენება გზის საფარველის და ზიანების გარეშე, სიარულის მარაგის დიდი რესურსი.

დამამზადებელი საწარმოს გენერალური დირექტორის, დმიტრი სემიზოროვის თქმით, „კოალიცია — ეს მომავლის მანქანაა. ის დროს უსწრებს“.

ბორბლებიანი დანადგარი ნამდვილად დააინტერესებს უცხოელ კლიენტებს. მაგალითად, თვითმავალი ჰაუბიცის წინა თაობის საექსპორტო მოდიფიკაცია Мста-С (155 მმ კალიბრით), რომელსაც აქვ უნარი, გამოიყენოს როგორც ადგილობრივი, ისე იმავე კალიბრის დასავლური საბრძოლო მასალები, 1,6 მლნ დოლარი ღირს. 

აბუ–დაბიში გამართულ IDEX-93–ის გამოფენაზე Мста-С–მა წარმოაჩინა არაერთი უპირატესობა: 15 კმ დისტან ციაზე სროლისას 40–დან 38 სამიზნე დააზიანა. გამომდინარე იქიდან, რომ Коалиция-СВ კიდევ უფრო სრულყოფილია, მას დიდი მომავალი აქვს გარანტირებული რუსეთის არმიაშიც და შეიარაღების საერთაშორისო ბაზარზეც. 

ახალი თაობა

საარტილერიო სისტემა Коалиция-СВ–მ წინა თაობის Мста-С–სგან მემკვიდრეობით მიიღო უზარმაზარი საცეცხლე სიმძლავრე.  Коалиции-СВ–ს 152 მმკალიბრის ქვემეხს წუთშ 10 გასროლის უნარი აქვს, რაც ანალოგიური საარტილერიო სისტემების სროლის სიჩქარეს აჭარბებს. — მათ შორის, უცხოურს. მაგალიტად, ამერიკულ М109А6 Paladin–ს ექვსი გასროლის წარმოება შეუძლია წუთში. Коалиции-СВ–ს სროლის მაღალი ტემპი უზრუნველყოფილია სრულად ავტომატური დატენვით. მნიშვნელოვან როლს ასრულებს მთელი დენთის ერთდროული წვის მიკროტალღური სისტემა.

ახალ ჰაუბიცას სამი სპეციალისტი ემსახურება: მძროლ–მექანიკოსი, მეთაური და მემიზნე ოპერატორი. ამასთან, საარტილერიო კოშკურა თავისუფალია, მთეილ ეკიპაჟი დაჯავშნულ კაფსულაშია განთავსებული.

უახლეს საარტილერიო სისტემის ბორბლებიან და მუხლუხოვან ვარიანტებს აქვს უნიფიცირებული საბრძოლო ნაკვეთური — სრულად მბრუნავი კოშკურა და 152 მმ ჰაუბიცა 2А88. მის შეიარაღებაში ასევე შედის დისტანციურად მართვადი ტურელური დანადგარი 12, 7 მმ კალიბრის ტყვიამფრქვევით.

მეთაურისა და მემიზნის სამუშაო ადგილები ციფრული დისპლეებითაა აღჭურვილი და ტაქტიკური რგოლის ავტომატიზირებულ ერთიან სისტემაშია ინტეგრირებული.

ეს ეკიპაჟს საშუალებას აძლევს, ეფექტურად იმოქმედოს, სხვადასხვა წყაროებიდან ციფრული არხებით მიიღოს სამიზნე–მითითებები, აწარმოოს ადგილზე სადღეღამისო დაკვირვება, ასევე ავტომატური გათვლები სროლისთვის და ნებისმიერ ამინდში ცეცხლის კორექტირებაც მოახდინოს. 

გარე მონაცემებს ამუშავებს ბორტის საინფორმაციო–სამეთაურო სისტემა, რომელიც იძლევა მონაცემებს სროლისა და საბრძოლო მასალების მართვის შესახებ.

საცეცხლე მახასიათებლებით Коалиция-СВ სამამულო და უცხოური წარმოების ყველა თვითმავალ საარტილერიო დანადგარს აღემატება. ამგვარი პოტენციალით უახლესი ჰაუბიცა პერსპექტივაში ყველა თვითმავალ დანადგარს ჩაანაცვლებს რუსეთის სახმელეთო ჯარებში.

Коалиция-СВ ნიჟეგოროდის ცენტრალურ სამეცნიერო კვლევით ინსტიტუტში დამუშავდა. ფართო პუბლიკას ის პირველად 2015 წლის 9 მაისს წარუდგინეს გამარჯვების აღლუმზე მოსკოვში. 2017 წლის სექტემბერში რუსეთის თავდაცვის სამინისტრომ ხელი მოაწერა კონტრაქტს Коалиция-СВ–ის საცდელი პარტიის მიწოდებაზე, რაც 2020 წლისთვის სერიულ მიწოდებას ითვალისწინებდა.

უახლესი ჰაუბიცა Коалиция-СВ–ს ორი მოდიფიკაცია — ეს მომვლის იარაღია, რომლის ფლობაც უკვე დღესაა მიზანშეწონილი. ხვალ შესაძლოა მესამე – სახომალდე ვერსიაც გამოჩნდეს.

ზეზუსტი საბრძოლო მასალები

სროლის სიშორით Коалиция-СВ ორჯერ აღემატება ანალოგებს ( დაახლოებით 70 კმ). მაგალითად, შეიარაღებაში 2012 წელს შესულ რუსულ Мста-С - 2С19М2–ს სამიზნის დაზიანება 30 კმ მანძილზე შეუძლია. გერმანულმა ჰაუბიცა PZH 2000–მა კი სამხრეთ აფრიკაში ერთხელ გაგზავნა სპეციალური ჭურვი V-LAP–ი 56 კმ მანძილზე, მაგრამ ჩვეულებრივ რეჟიმში სროლის სიშორე 30 კმ–ს არ აღემატება.

დიდ მანძილზე სროლისას მნიშვნელოვანია მაღალი სიზუსტე. უახლესი მართვადი ჭურვების წყალობით, რუსეთის არმიის პირველი ზეზუსტი საარტილერიო სისტემა იქნება. საშტატო საბრძოლო მასალების გამოცდები 2021 წელს დასრულდება. 

ტულის საკონსტრუქტორო ბიურომ ძალიან ზუსტი და მძლავრი ფუგასური საბრძოლო მასალა შექმნა „ერთი სროლისთვის“. თითო ასეთი 152-მმ ჭურვი დაახლოებით 50 ათასი დოლარი ღირს, სამაგიეროდ, მოწინააღმდეგის ბუნკერზე თუ სხვა გამაგრებულ ობიექტზე ერთი მოხვედრის შემდეგ მეორე სროლა საჭირო აღარააა. დამიზნებას ლაზერის სხივით ახდენს ოპერატორი ან უპილოტო აპარატი.

კიდევ ერთი „ჭკვიანი“ საბრძოლო მასალა შექმნეს ,ოსკოვის საკონსტრუქტორო  ბიურო „კომპასში“. ახასიათებს სამიზნის ზუსტი განადგურება წიონასწარ ცნობილი კოორდინატებით. სამიზნიდან გადახრის ალბათობა 10 მეტრს არ აჭარბებს. მისი ფასი დაახლოებით ათასი დოლარია, როცა ერთი ამერიკული Excalibur–ი 80 ატასი დოლარი ჯდება.

საარტილერიო სისტემა Коалиция-СВ მოწინავე უცხოური ანალოგების პასუხად შეიქმნა — მხოლოდ და მხოლოდ მშვიდობისა და საერთაშორისო სტაბილურობის განმტკიცების მიზნით.

P.S. რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

6
ლუგარის ლაბორატორია

ამერიკული ბიოლაბორატორიები ცენტრალურ აზიასა და კავკასიაში: რა საჭიროა?

50
(განახლებულია 18:55 29.05.2020)
ყაზახეთში, სომხეთსა და ტაჯიკეთში ამერიკელებმა დააარსეს ბიოლაბორატორიების ქსელი, რაც ბევრ კითხვას უჩენს რუსეთს.

გალია იბრაგიმოვა 

„შეერთებული შტატები მთელ მსოფლიოში ახორციელებენ სამხედრო-ბიოლოგიურ საქმიანობას, მათ შორის, ჩვენს საზღვრებთანაც“, — განაცხადა რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა სერგეი ლავროვმა. მოსკოვი დიდი ხანია შეშფოთებულია მეზობელი ქვეყნების ბიოლოგიური უსაფრთხოებით. 

წინასწარგანზრახული გაჟონვა 

ყაზახეთში კორონავირუსით ინფიცირების პირველი შემთხვევა მარტის დასაწყისში დაფიქსირდა. ხელისუფლებამ ჩაკეტა საზღვრები და საგანგებო მდგომარეობა გამოაცხადა. ინტერნეტში გაჩნდა ხმები, რომ ვირუსი შესაძლოა იმ ბიოლაბორატორიასთან ყოფილიყო კავშირში, რომელიც ამერიკელებმა 2016 წელს ააგეს რესპუბლიკის სამხრეთ–აღმოსავლეთში. 

ალმათის ცენტრალური რეფერანს–ლაბორატორია (ცრლ) ყაზახეთისთვის დამახასიათებელი ვირუსების შტამების შესწავლაზე სპეციალიზდება და რესპუბლიკის ჯანდაცვის სამინისტროს ექვემდებარება. მიიჩნევა ყაზახეთის საკუთრებად, მიუხედავად იმისა, რომ პენტაგონის ხარჯებითაა აგებული. ამ ობიექტისთვის შეერთებულმა შტატებმა 108 მლნ დოლარი გამოყო.

ვაშინგტონმა განმარტა: რეგიონში იმყოფებიან ამერიკელი სამხედროები და კვლევები დაეხმარება მათ, თავი დაიცვან უცნობი ვირუსული ინფექციებისგან.

მოსკოვის წარმომადგენლებმა არაერთხელ განაცხადეს, რომ ამერიკელებს ამ ლაბორატორიის რუსული ინტერესების წინააღდეგ გამოყენება შეუძლიათ, მაგრამ ყაზახეთის ხელისუფლება ირწმუნებოდა, რომ ადგილობრივი ბიოლოგების მუშაობაში არავინ ერეოდა.

„უცხოელი მეცნიერების მუშაობა დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ერთობლივი კვლევები ტარდება და საგრანტო პროექტები რეალიზდება“, — განმარტეს ცენტრალურ რეფერანს–ლაბორატორიაში.

2018 წელს ყაზახეთში შესამჩნევად გაიზარდა მენინგიტით დაავადების რაოდენობა და ალმათში ლაბორატორიიდან მენინგიტური ინფექციის შტამის გაჟონვაზე ალაპარაკდნენ. ჟურნალისტები და ბლოგერები სერიოზულად წერდნენ, რომ ამერიკელებმა განზრახ დაუშვეს ვირუსის გავრცელება — თითქოს მათ ამ გზით სურდათ შეემოწმებინათ ლაბორატორიაში შექმნილი ბაქტეოროლოგიური იარაღის ეფექტურობა.

ყაზახეთის ჯანდაცვის სამინისტრო ირწმუნებოდა, რომ არანაირ ეპიდემიას ადგილი არ ჰქონია.

„ყაზახეთში მენინგიტის 58 შემთხვევა დაფიქსირდა, აქედან 32 — ალმათში, რაც, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის საზომებით, დაბალი მაჩვენებელია“, — აცხადებდნენ უწყებაში.

კრონავირუსთან დაკავშირებითაც მსგავსი ისტორია გამეორდა. ხელისუფლებამ უარყო კონსპიროლოგია და საზოგადოებას მოუწოდა, თავი შეეკავებინათ პანიკის თესვისგან.

მუშაობის დახურული რეჟიმი 

საბჭოთა პერიოდში სომხეთის მიკრობიოლოგიის ინსტიტუტი დარგის უმსხვილესად ცენტრად მიიჩნეოდა. 90-იან წლებში ინსტიტუტის სამეცნიერო კვლევებით აშშ და დიდ ბრიტანეთი დაინტერესდნენ. სომეხ სპეციალისტებს დასავლეთში იწვევდნენ სტაჟირებაზე.

2000-იანებში ამერიკელები დაეხმარნენ სომხეთს, გაეხსნათ რამდენიმე ბიოლაბორატორია. თანხები, ყაზახეთის მსგავსად, იქაც პენტაგონმა გამოყო. სომხეთის დაავადებათა კონტროლისა და პროფილაქტიკის ცენტრის მოდერნიზაციაზე 10 მლნ დოლარი დაიხარჯა.

ერევანში, გიუმრიში, ვინაძორში, მარტუნისა და იჯევანში აგებული სამეცნიერო ცენტრები კავკასიის რეგიონისთვის დამახასიათებელ ვირუსებსა და შტამებს სწავლობენ. ლაბორატორიები სომხეთის ჯანდაცვის სისტემაში შედის, მაგრამ აშშ-ის თავდაცვის სამინისტროსთან არსებული საფრთხეების შემცირების სააგენტოს თანამშრომლებს იქ შესვლის უფლება აქვთ. ადგილობრივი სპეციალისტების გარდა, იქ ამერიკელებიც მუშაობენ.

სომხეთის ბიოლაბორატორიების დახურულობა მოსკოვის კრიტიკას იწვევს. ეჭვების გასაფანტად პრემიერი ნიკოლ ფაშინიანი გასულ შემოდგომაზე დათანხმდა რუს სპეციალისტებთან თანამშრომლობაზე მემორანდუმის გაფორმებას. დეტალები შეთანხმდა, მაგრამ სომხურმა მხარემ ბოლო მომენტში უარი თქვა დოკუმენტზე.

საშიში ეპიდემიოლოგია

2010-იან წლებში ამერიკელმა ბიოლოგებმა ყურადღება ტაჯიკეთზე გაამახვილეს. მათ არახელსაყრელი ეპიდემიოლოგიური ვითარება აშფოთებდათ, რასაც ინფექციური დაავადებების აფეთქების გამოწვევა შეეძლო. დასავლეთის რამდენიმე ფონდმა სახსრები გამოყო ქვეყანაში კვლევითი ცენტრების შესაქმნელად.

2013 წელს დუშანბეს გასტროენტეროლოგიური ინსტიტუტის ბაზაზე ბიოლოგიური უსაფრთხოების ლაბორატორია გაიხსნა. პროექტი ფრანგულმა საქველმოქმედო მერიოს ფონდმა დააფინანსა, რომელსაც მსგავსი ობიექტები აგებული აქვს ჩინეთში, მიანმაში, ბანგლადეშსა და აფრიკის ქვეყნებში.

ფრანგებს, როგორც წესი, დაეხმარნენ გაერო და აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენტო USAID. ინვესტიციებმა სამ მილიონ დოლარს გადააჭარბა.

2019 წელს შეიქმნა ტუბერკულოზთან ბრძოლის რესპუბლიკურ ცენტრთან არსებული ლაბორატორია. სპონსორები იყვნენ USAID და პენტაგონი. ადგილობრივი ბიოლოგები უცხოელ კოლეგებთან ერთად სწავლობენ ცენტრალური აზიისთვის დამახასიათებელ ისეთ დაავადებებს, როგორებიცაა ტუბერკულოზი, მალარია, ჰეპატიტი და ქოლერა.

გასულ წელს ტაჯიკეთის ჩრდილოეთში, ქალაქ ისფარაში კიდევ ერთი ობიექტი გაიხსნა. ინფორმაცია მის შესახებ მწირია. დამფინანსებლები კვლავაც ამერიკელები არიან.

„ცენტრალურ აზიაში კორონავირუსამდე ეპიდემიოლოგიური ვითარება რთული იყო. რეგიონს ახასიათებს ჰეპატიტის, ქოლერის, ტუბერკულოზის აფეთქებები, ამიტომ ახალი ბიოლაბორატორიები აუცილებელია. ამისთვის საჭიროა სახსრები. უცხოური დახმარების გარეშე ფონს ვერ გავალთ“, — განმარტა დუშანბეს პოლიტოლოგიურ კვლევათა ცენტრის დირექტორმა აბდუგანი მამადაზიმოვმა.

ტაჯიკი ექსპერტი ვერაფერ საეჭვოს ვერ ხედავს ამერიკელების აქტიურობაში.

„უბრალოდ, ისინი ყოველთვის პირველები გვეხმაურებიან. თუ კორონავირუსის შემდეგ რუსეთი, ჩინეთი ან ევროკავშირი უფრო აქტიურად დაეხმარებიან რეგიონს ვირუსებთან ბრძოლაში, რესპუბლიკის ხელისუფლება ამას მხარს დაუჭერს“, — დარწმუნებულია ექსპერტი.

50
მომღერალი მარკუს მეტრეველი პირველ სამოდელო კოლექციას ამზადებს

„ძალიან მძიმეა, როდესაც შვილების დედა, აბსურდულ ბრალდებას გიყენებს“ - მარკუს მეტრეველი

0
(განახლებულია 14:51 30.05.2020)
მარკუსის წინააღმდეგ, მისი ყოფილი მეუღლე და ორი ვაჟის დედა არა ერთხელ გამოსულა. ისინი ერთმანეთს თოქ-შოუებშიც დაუპირისპირდნენ

„რთულია სხვის პირად ცხოვრებაზე კომენტარის გაკეთება. თუმცა მსგავსი ფაქტი , ჩემს წარსულ პირად ცხოვრებაზე გამახსენდა და პარალელს ვავლებ! ძალიან მძიმეა, როდესაც ყოფილი “მეუღლე” და შვილების დედა, აბსურდულ ბრალდებას გიყენებს ძალადობაზე და ფიზიკურ შეურაცხყოფაზე! მე ყველაზე კარგად მესმის და ვიცი რა დონის ზიანი შეიძლება მოგაყენოს გამწარებულმა ქალმა. ისიც ვიცი, თუ რა რთულია ამ ბრალდების მიღება და გადატანა მშვიდად ისე, რომ არ გამოხვიდე წყობიდან და თავი ხელში აიყვანო…”-  ასე ეხმაურება მარკუს მეტრეველი ქართველი ჩოგბურთელის გარშემო ატეხილ სკანდალს. ეპატაჟურმა მომღერალმა იგივე გზა გამოიარა, რასაც ახლა ნიკოლოზი გადის. მარკუსის წინააღმდეგ, მისი ყოფილი მეუღლე და ორი ვაჟის დედა არა ერთხელ გამოსულა. ისინი ერთმანეთს თოქ-შოუებშიც დაუპირისპირდნენ. ბევრი მცდელობის მიუხედავად, მარკუსსა და მის ყოფილ ცოლს შორის ურთიერთობა დღემდე არ დალაგებულა. მარკუსის ყოფილი ცოლი ჟურნალისტი ლალი ქურდაძეა.

View this post on Instagram

🆘ჩემი მხარდაჭერა და სოლოდარობა ნიკოლოზ ბასილაშვილს ✊🙏 🔺რთულია სხვის პირად ცხოვრებაზე კომენტარის გაკეთება.თუმცა მსგავსი ფაქტი , ჩემს წარსულ პირად ცხოვრებაზე გამახსენდა და პარალელს ვავლებ .. !!! 🔺ძალიან მძიმეა როდესაც ყოფილი “მეუღლე” და შვილების დედა, აბსურდულ ბრალდებას გიყენებს ძალადობაზე და ფიზიკურ შეურაცხყოფაზე!! 🔺მე ყველაზე კარგად მესმის და ვიცი რა დონის ზიანი შეიძლება მოგაყენოს გამწარებულმა ქალმა. ისიც ვიცი თუ რა რთულია ამ ბრალდების მიღება და გადატანა მშვიდად ისე რომ არ გამოხვიდე წყობიდან და თავი ხელში აიყვანო.. 🔺მე მესმის რომ ხალხიც გააღიზიანა ამ ფაქტმა მაგრამ ესე ერთი ხელის მოსმით ნუ აკეთებთ დასკვნებს და შეურაცხყოფილ კომენტარებს ნუ წერთ ადამიანზე რომელმლაც არაერთხელ ასახელა საქართველო!!! 🔺მჯერა რომ ნიკოლოზი თავს გაართმევს ამ სირთულეს და გადალახავს ამ პრობლემასაც ისე ლოიალურად რომ არცერთი მხარე არ დაზარალდეს!!!! 🔺მე მჯერა იმის რომ ნიკა ქალს ფიზიკურად არ გაუსწორდებოდა, მითუმეტეს შვილის თანდასწრებით. რასაკვირველია ქალის პოზიციაც მესმის და შეიძლება დიდი სტრესის ფონზე ისეთი ჩვენება მისცა რომ მორალური ზიანი მიეყენებინა ნიკასთვის. 🔺მჯერა რომ ამ ეტაპზე ვერ ხვდება მისი ყოფილი მეუღლე თუ რა დონის ზიანი მიაყენა ნიკოლოზს მაგრამ გავა დრო და დარწმუნებული ვარ რომ ინანებს ... 🔺მე გულით ვუსურვებ ორივე მხარეს მშვიდობას და იმედია გაითვალისწინებენ რომ ბავშვი იზრდება და სამომავლოდ არც დედის და არც მამის მიმართ გასროლილი ტალახი მისთვის ადვილი გადასატანი არ იქნება .მშვიდობა ორივე მხარეს და წარმატებები ნიკოლოზს @nikolozbasilashvili ♥️✊🙏

A post shared by MARCUS METREVELI (@marcus_metreveli) on

„მე მჯერა იმის რომ ნიკა ქალს ფიზიკურად არ გაუსწორდებოდა, მით უმეტეს შვილის თანდასწრებით. რასაკვირველია, ქალის პოზიციაც მესმის და შეიძლება დიდი სტრესის ფონზე, ისეთი ჩვენება მისცა, რომ მორალური ზიანი მიეყენებინა ნიკასთვის,“- ამ სიტყვებით ცდილობს მარკუსი საზოგადოების სიტუაციაში გარკვევას. ცნობილი მომღერალი მარკუს მეტრეველი პროფესიით ბერძნული ენის ფილოლოგია. მისი ცხოვრება არასდროს ყოფილა სკანდალების გარეშე. მეუღლე და ორი ვაჟი, 20 წლით უფროსი მდიდარი ქალბატონები, მისი ორიენტაცია, საქმიანობა და ფოტოსესიებიც კი, საზოგადოებას დიდი ხნის მანძილზე არ ავიწყდება.

View this post on Instagram

#საბადურისტყე🍁🍂🌲🌳

A post shared by MARCUS METREVELI (@marcus_metreveli) on

გარდა იმისა, რომ მუსიკალური კარიერა ადრეული ასაკიდან საბერძნეთში დაიწყო, მხოლოდ ერთ პროფესიას არ ჰკიდებს ხელს. მარკუს მეტრეველმა სამოდელო სფეროშიც წარმატებით სცადა თავი და დიზაინერობაც დაიწყო. მომღერალ მარკუს მეტრეველს მდიდრულად ჩაცმა-დახურვა და მოგზაურობა ძალიან უყვარს. ყველგან და ყოველთვის, ნებისმიერ გაუგებარ სიტუაციასშიც კი საუკეთესოდ გამოიყურება. შესაბამისა,  მას ბევრი განიხილავს, ზოგი კრიტიკულად, ზოგი აღფრთოვანებით.

0
თემები:
სელებრითების ცხოვრება