საზღვაო ხომალდის საჭე

ამბავი ჯვაროსნების ბათუმზე ლაშქრობისა და დატყვევებული ბურგუნდიელი ადმირალისა

647
(განახლებულია 18:50 31.03.2020)
1444 წლის გაზაფხულზე ბათუმთან სამი საბრძოლო ხომალდი გამოჩნდა, რომლებზეც ქრისტიანული დროშები ფრიალებდა. თითქოს საგანგაშო არაფერი იყო, მაგრამ მოულოდნელად ფლოტილიის ეკიპაჟმა ქალაქზე იერიში მიიტანა...

ქართველები უძველეს დროში კარგი მეზღვაურები ყოფილან. ჩვენი წინაპრები სწრაფ და მოხერხებულ ხომალდებს აგებდნენ და შორ მანძილზე ცურავდნენ. ამას ადასტურებს ისტორიული ცნობები მეფე აიეტის ეპოქის კოლხეთზე. გარდა ამისა უცხოური წყაროები ასევე წერდნენ ლაზი მეზღვაურების მაღალ პროფესიონალიზმზე და იმასაც აღიარებდნენ, რომ ბიზანტიის იმპერიის ძლიერების ხანაში კარგ მეზღვაურებად ლაზები მიიჩნეოდნენ. სწორედ ისინი დომინირებდნენ ტრაპიზონის იმპერატორის ფლოტშიც. 

მაგრამ მერე ქართველები გაუგონარ უპასუხისმგებლობას ვიჩენდით საზღვაო საქმის მიმართ. არც ფარნავაზიანებისა და არც ბაგრატიონების დროს თითქმის არაფერი გაკეთებულა ძლიერი სამხედრო საზღვაო ფლოტის შესაქმნელად. თვით „ოქროს ხანაშიც“ კი, XII-XIII საუკუნეთა მიჯნაზე საქართველოს სამხედრო ფლოტი (და არც სავაჭრო) არ ჰყოლია. შესაძლოა ეს ვინმეს პარადოქსულად მოეჩვენოს, მაგრამ ფაქტია.

ერთადერთხელ გამოვიყენეთ სამხედრო მიზნით მცირე წყალწყვის კატარღები და ესეც სრული კრახით დასრულდა.

1533 წელს მამია I გურიელმა, მამია III დადიანთან ერთად ჯიქეთზე გაილაშქრა. პირველ დღეს ბრძოლაში ქართველებმა გაიმარჯვეს, თუმცა მალევე მოკავშირეები დამარცხდნენ და ლაშქრობა კრახით დასრულდა.

ამ ბრძოლაში მამია III დადიანი მოწინააღმდეგეებმა ღალატით იგდეს ხელთ და მოკლეს. ასევე დაიღუპა მამია I გურიელის ვაჟი გიორგი, ხოლო თვითონ მთავარი, მისი ძმები და ეპისკოპოსები ტყვედ ჩავარდნენ და თავის გამოსყიდვამ მოუწიათ.

„ქარბუქთა დამაოკებელი“ და ოსმალთა რისხვა – ამბავი ქართველი მამლუქი იოსებ მღებრიშვილისა>>

მოკლედ რომ ვთქვათ, საქართველოს კარიბჭე — შავი ზღვის აკვატორია, საუკუნეთა განმავლობაში „მოღიაღებული“ და დაუცველი გახლდათ. ვერ წარმოიდგენთ, რა უსუსურად გამოვიყურებოდით, როდესაც ზღვის ჰორიზონტზე საბრძოლველად ან გასაძარცვად უცხო ქვეყნის გემი გამოჩნდებოდა ხოლმე.

1444 წლის გაზაფხულზე საგანგაშო შემთხვევა მოხდა. ბათუმთან სამი საბრძოლო ხომალდი გამოჩნდა. როდესაც გემები ნაპირს მიუახლოვდნენ, ბათუმელებმა დაინახეს, რომ ხომალდებზე ქრისტიანული დროშები ფრიალებდა. თითქოს საგანგაშო არაფერი იყო, მაგრამ მოულოდნელად ფლოტილიის ეკიპაჟმა ქალაქზე იერიში მიიტანა.

ბათუმი პატანო გურიელის საერისთავოში შედიოდა. ამიტომ მან სასწრაფოდ შეკრიბა ჯარი და ქალაქში გაჩნდა, მაგრამ დააგვიანა — უცნობ თავდამსხმელებს ქალაქი დაერბიათ, ხომალდებზე დაბრუნებულიყვნენ და ნაპირის გაყოლებით უკვე ფოთისკენ მიცურავდნენ. სამწუხაროდ, ქართველებს საზღვაო ხომალდები არ გვქონდა მათ დასადევნებლად. ამიტომ გურიელი თავისი ჯარით ხმელეთით უჩუმრად მიჰყვა მათ იმ იმედით, რომ გემები ნაპირს ისევ მოადგებოდნენ და ეკიპაჟს ხმელეთზე დაატყვევებდნენ. 

ასეც მოხდა. მომხდურთა ხომალდებმა ღუზა იქ ჩაუშვეს, სადაც რიონი უერთდება ზღვას და მეკობრეებმა ნაპირს მოაშურეს. იქვე ჩასაფრებული გურიელი მათ მოულოდნელად დაესხა თავს და მცირედი ბრძოლის შემდეგ დაატყვევა. ქართველები მტრის გემებსაც დაეპატრონენ.

გურიელის განცვიფრებას საზღვარი არ ჰქონდა, როცა ფრანგი ჯვაროსნები შერჩა ხელში, მათი მეთაური კი ბურგუნდიის ჰერცოგ ფილიპე კეთილის ადმირალი ჟოფრუა დე ტუაზი აღმოჩნდა.

ადმირალის დაკითხვისას გაირკვა, რომ ბურგუნდიის ჰერცოგ ფილიპე კეთილს ოსმალთა წინააღმდეგ გაერთიანებულ სახელმწიფოთა დასახმარებლად ხუთი საბრძოლო გემი გაეგზავნა. როდესაც ფლოტილია ბოსფორის სრუტით შავ ზღვაში შემოსულა, ორ მათგანს დუნაის შესართავისკენ აუღია გეზი, სადაც ჯვაროსნები იყვნენ დაბანაკებული. ჟოფრუა კი სამი გემით შავი ზღვის სამხრეთ სანაპიროს გამოჰყოლია, გზად ერთი თურქული ციხე-სიმაგრე აეღო და გაეძარცვა, მერე კი ტრაპიზონისთვის გვერდი აექცია და პირდაპირ ბათუმს მოსდგომოდა.

მამლუქის გული: ამბავი ეგიპტის შეიხ ალ ბალადისა, ანუ მარტყოფელი მღვდლის შვილი>>

იმ დროს ბათუმი ერთ-ერთი მდიდარი სავაჭრო ქალაქი იყო. აღმოსავლური სავაჭრო ქარავნები ხშირად სწორედ იქ იყრიდა თავს. იმ მომენტში შამახელ ვაჭრებს ბათუმში ძვირფასი აბრეშუმი ჩაეტანათ, საიდანაც ეს ძვირადღირებული საქონელი გენუელებს უნდა გაეტანათ ევროპაში. მაგრამ გენუელებს ბურგუნდიელებმა დაასწრეს და ევროპაში წასაღებად გამზადებული საქონელიც ხელში ჩაიგდეს და ქალაქიც გაძარცვეს.

ფრანგი მემატიანე ასე გადმოგვცემს დე ტუაზის დატყვევებისა და გათავისუფლების ამბავს:

„იმ საღამოს მოვიდა ადგილობრივი მთავარი სახელად პატანო გურიელი. გამთენიისას ჟოფრუა დე ტუაზი ნაპირზე გადმოვიდა 200 კაცით. ჯერ არ გათენებულიყო, როდესაც მან დაინახა საბრძოლველად გამზადებული ეს მთავარი საკუთარი ხალხით. რადგან კატარღები შორს იყო, ბურგუნდიელები იძულებული იყვნენ, ბრძოლა მიეღოთ, რადგან უკან დასახევი გზა აღარ ჰქონდათ... თავდაპირველად ზემოხსენებული ეს მთავარი და მისი ჯარი დამარცხდა. შემდეგ კი ისევ შეიკრიბნენ და ხელახლა დაიწყეს ბრძოლა... ჟოფრუა ტყვედ ჩავარდა, მას კარგად ეპყრობოდნენ. ჟოფრუა ტყვედ იყო მთელი მაისი. ის ტრაპიზონის იმპერატორის შუამავლობით გაათავისუფლეს“ .

ჟოფრუა დე ტუაზს გავლენიანი გულშემატკივრები გამოესარჩლნენ. მის გასათავისუფლებლად ქართველებთან მოლაპარაკებებში თვით ტრაპიზონის მეფე იოანე მეოთხეც კი ჩაერთო. საქმეში ჩაერივნენ გენუის შავი ზღვის სავაჭრო ფაქტორიების მაღალი თანამდებობის პირებიც. ქართველებმა მეკობრე ჯვაროსანს პირობა დაადებინეს, რომ აღარასდროს დაესხმოდა თავს საქართველოს, მერე კი გაათავისუფლეს და გემებიც დაუბრუნეს. 

ევროპის მპყრობელ უძლეველ ვიკინგთა მარცხი საქართველოში და ბაღვაშის უცნაური სასჯელი>>

კიდევ ერთი ისტორია ასეთია: XVI საუკუნის პირველ ნახევარში, სამცხის აოხრებას რომ მორჩნენ, თურქები გურიის დასალაშქრად წამოემართნენ. ჯერ ბაგრატ მეფისგან ბოძებული ჭანეთი წაართვეს გურიელს თურქებმა, მერე, 1547 წელს ბათუმში შევიდნენ და ციხე-სიმაგრის აგებას შეუდგნენ მთავარ საყრდენად. 

როსტომ გურიელი შეება ბათუმთან მდგარ ოსმალებს და გაიმარჯვა. მარცხნაჭამი თურქები კატარღებში ჩასხდნენ, აბობოქრებული ჭოროხი გადალახეს და სამშვიდობოს გააღწიეს. გურიელს კატარღები არ ჰქონდა, ცხენებით კი აზვირთებულ ჭოროხში შესვლა ვერ გაბედა და წინსვლა შეწყვიტა.

მტერმა ამით კარგად იხეირა, ოსმალები ახლა გონიოში დაბანაკდნენ და გამაგრდნენ. სამწუხაროდ, ოტომანებმა ისე მტკიცედ მოიკიდეს ფეხი გონიო–ჭოროხთან, რომ ქართველებმა მათ ძვრაც ვერ უყვეს.

ასე დაკარგა სამუდამოდ საქართველომ ჭანეთი, ჩვენი ქვეყნის ულამაზესი მხარე. მაშინ თუნდაც სამი კატარღა რომ ჰყოლოდა გურიელს, ტრაპიზონამდე გაწმენდდა ქვეყანას თურქებისაგან...

647
თემები:
იცით თუ არა, რომ... (374)
ამერიკელი ჯარისკაცები ბაღდადში

მოსაზრება: რა მოუტანა ერაყის ომმა აშშ-სა და მსოფლიოს?

69
(განახლებულია 18:45 13.08.2020)
აშშ-ის ამჟამინდელი ნაციონალური კატასტროფა გამოწვეულია (ან პროვოცირებულია) უპირველესად ერაყის წარუმატებელი ავანტიურით.

დმიტრი კოსირევი

და წიგნი, რომელიც ეს-ესაა გამოიცა ამერიკაში, კარგია არა მარტო იმით, რომ დაწვრილებით ააანალიზებს, ვინ და როგორ იღებდა გადაწყვეტილებას ერაყის ინტერვენციის თაობაზე 2003 წელს. ის ასევე პროვოცირებს დისკუსიას თემაზე, რომ საქმე მარტო მაშინდელი მმართველის ჯორჯ ბუშისა და მისი გუნდის არაადეკვატურობაშია.  

საუბარია რობერტ დრეიპერის ნაშრომზე „ომის დაწყება. როგორ ჩაითრია ბუშის ადმინისტრაციამ ამერიკა ერაყში“ (To Start a War, by Robert Draper). ავტორს ბუშის ოჯახთან მეგობრული კავშირი ჰქონდა წიგნის წერის დაწყებამდე, მერე კი ექს-პრეზიდენტმა მასთან საუბარზე უარი თქვა. თუმცა არა სხვებმა. დრეიპერმა იმ დროის ასობით ჩინოვნიკის ინტერვიუებს მოუყარა თავი. მოდით, ახლა ჩვენი დროის ადამიანის თვალით შევხედოთ საკითხს: რა მოუტანა ამერიკასა და მსოფლიოს ერაყში ომმა?

ყველაზე აშკარა: 90-იანი წლების ილუზიას, რომ ახლა მსოფლიოში ერთადერთი ზესახელმწიფო არსებობს, რომელიც მართავს მას, ბოლო მოეღო. ეს იმიტომ, რომ ყველამ დაინახა, რომ ზესახელმწიფოს აშკარად სუსტი მოწინააღმდეგის დამარცხება შეუძლია, მაგრამ ასეთი გამარჯვება მოგებულსაც ანადგურებს.

აღმოჩნდა, რომ უახლოეს მოკავშირეებს (გერმანია და საფრანგეთი) და მაშინ ძალიანაც კეთილგანწყობილ პარტნიორებს (რუსეთი) ამგვარ ვითარებაში საკუთარი აზრი შეიძლება ჰქონდეთ და, საჭიროების შემთხვევაში, ამერიკის იგნორირებაც შეუძლიათ.

ისე გამოვიდა, რომ ერაყის ოკუპირების შემდეგ ამერიკამ, თავისი ფინანსური და სხვა სიმძლავრეებით, ეს ქვეყანა ბედნიერი და აყვავებული ვერ გახადა. ე.ი. აშშ-ის პოლიტიკური თუ ღირებულებათა სისტემები საექსპორტოდ არ გამოდგება, რაც სწორ აზრზე აყენებს მსოფლიოს ათობით სახელმწიფოს. ანუ აღმოჩნდა, რომ ამერიკის გარეშე არა თუ შეიძლება ცხოვრება, არამედ საჭიროცაა.

არსებობს ჯერ კიდევ არც ისე კარგად გამოკვლეული საკითხი ამერიკული საზოგადოების განხეთქილებისა და იდეური რღვევისა, მართვის მთელი სისტემისა, რომ აღარაფერი ვთქვათ ფინანსებზე. და განა დაემართებოდა ქვეყანას მსგავსი კატასტროფა, რომ არა ერაყის ავანტიურა? ნებისმიერ შემთხვევაში, ამაში ერაყმა თავისი წვლილი შეიტანა.  

დრეიპერის წიგნი უპირველესად თითქოს სრულიად შემთხვევით სიუჟეტს წარმოგვიჩენს: ამერიკის დაზვერვის დეგრადაციას. ირკვევა, რომ 90-იანების ბოლოს დაზვერვის ცენტრალურ ბიუროს პრობლემები ჰქონია ბილ კლინტონის ადმინისტრაციასთან. მაგრამ ამ დროს 2001 წლის 11 სექტემბერი მოხდა და უწყების მაშინდელ ხელმძღვანელს ჯორჯ ტენეტს გავლენის აღდგენის იმედი გაუჩნდა.

სხვათა შორის, დაზვერვის ცენტრალური ბიუროს ჩავარდნებს 90-იანებში თავისი მიზეზები ჰქონდა, მაგრამ მერე სასაცილო ვითარება შეიქმნა ― სწორედ ახლო აღმოსავლეთში შეიქმნა ჭკვიანი და უნარიანი სპეციალისტების დეფიციტი. და ტენეტს დაუმტკიცებლის დამტკიცება მოუხდა ― რომ ერაყის ლიდერი სადამ ჰუსეინი ფარულ ალიანსში იყო „ალ-ქაიდასთან“ და აშშ-ის წინააღმდეგ მასობრივი განადგურების იარაღს ამზადებდა.  

და როგორ იქცევა ასეთ დროს ცუდი დაზვერვა? ამზადებს სიყალბეებს და ითხოვს ირმუნონ ის. სხვათა შორის, სიტუაცია 2003 წელთან შედარებით ძალიან არ შეცვლილა ― „არჩევნებში რუსეთის ჩარევის“ ისტორიაც ღიად უვარგის მასალაზე იგებოდა. მოკლედ, ჭკვიანი დაზვერვა სახელმწიფოს დიდ ფულს უზოგავს, სულელი კი უზარმაზარ პრობლემებს ქმნის.

მაგრამ ერთი უწყების ჩავარდნა მაინც კერძო ამბავია. არანაირი ერაყული კატასტროფა არ იქნებოდა, პირადად ჯორჯ ბუშსა და იმ ადამიანებს, რომლებიც საკვანძო თანამდებობზე დანიშნა პრეზიდენტმა, დაზვერვის ცენტრალური ბიუროსგან ყალბი ინფორმაცია რომ არ მოეთხოვა. დიახ, ტენეტმა თავისი კანტორა იმგვარ სააგენტოდ გადააქცია, რომელიც პუბლიკაზე ჰყიდდა იდეას, რომ სადამი ამერიკის საფრთხე იყო. მაგრამ იმ ეპოქის ყველა საკვანძო პერსონაჟმა აიძულა ის, ასე მოქცეულიყო ― თავდაცვის მინისტრის მოადგილე პოლ ვულფოვიცმა და მისმა ხელმძღვანელმა ზდონალდ რამსფელდმა, ვიცე-პრეზიდენტმა დიკ ჩეინიმ და, უპირველესად, თავად პრეზიდენტმა ბუშმა.

რატომ აკეთებდნენ ისინი ამას? იმიტომ რომ გლობალიზმის იდეოლოგები იყვნენ. მათ ჯერ კიდევ თავიანთ წინა თანამდებობებზე ყოფნისას მიაღებინეს კონგრესს „ერაყის გათავისუფლების აქტი“, შექმნეს კომისიები, რომლებიც ადანაშაულებდნენ დაზვერვის ცენტრალურ ბიუროს, რომ ისინი ერაყიდან მომდინარე „საფრთხეებს“ ვერ ხედავდნენ (კიდევ ირანიდან და ჩრდილოეთ კორეიდან). ხოლო როცა ტერორისტებმა ნიუ-იორკს შეუტიეს, ქვეყანა უკონტროლო ისტერიკაში ჩავარდა, რითიც ამ ადამიანებმა ისარგებლეს.

რაც შეეხება ბუშს, მისთვის, წიგნის თანახმად, სადამი ისეთი ურჩხული იყო, რომლის ქვეყნის სათავეში დატოვება არ შეიძლებოდა. ასევე სხვა უცხოელი ლიდერებისაც. ბოლოს და ბოლოს, დადგა მომენტი, როდესაც ამერიკას უნდა ეჩვენებინა, რომ სწორედ ის იყო ის ერთადერთი ზესახელმწიფო.

შედეგი: დრეიპერის თქმით, ადმინისტრაციაში არ გამართულა არც ერთი დისკუსია იმაზე, დაეწყოთ თუ არა ომი ერაყში. საუბარი მხოლოდ დაწყების დროზე მიდიოდა.

და რა ვითარებაა ის, როდესაც ხელისუფლებაში არიან მზა იდეების მქონე ადამიანები, ხოლო მათ ხელქვეითებს მხოლოდ იმ ფაქტების შერჩევა ევალებათ, რომლებიც ამ იდეებს შეესაბამება?

როდესაც იდეები წინასწარაა მომზადებული, ხოლო ფაქტები მათ უნდა შეესაბამებოდეს, ამას „დერჟავის“ მმართველი კლასის უმეცრება და დეგრადაცია ჰქვია. და ზოგადად მისი განათლებული კლასის დეგრადაცია მთლიანობაში.

პრეზიდენტების, პრემიერებისა თუ მეფეების შეცვლა შესაძლებელია, მაგრამ მთელი ნაციისა ― რთულია. ეს აზრი გამოსჭვივის დრეიპერის წიგნზე გამოხმაურებებში: „ჩვენი საზოგადოება ანტიინტელექტუალურია“, „სკოლები, რომლებიც ვითომ ისტორიას, სოციოლოგიასა და კულტურას ასწავლიან“, ხშირად აგროვებენ ფულს და განათლების ილუზიას ქმნიან...  

აშშ-სა და მის მოკავშირე ქვეყნებში განათლების დეგრადაციაზე საუბარი 90-იან წლებში დაიწყეს სერიოზულად, საიდანაც, როგორც ვხედავთ, იზრდება კიდეც „ერაყული“ და სხვა პრობლემების ფესვები. და ეს საუბრები მალე არ დასრულდება.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

69
უპილოტო საფრენი აპარატი

მიმოხილვა: რუსული უპილოტო „მონადირე“ ხელოვნური ინტელექტით

219
(განახლებულია 17:13 13.08.2020)
აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების მძიმე უპილოტო საფრენი აპარატები ძირითადად „მესამე სამყაროს“ ქვეყნებში მეამბოხეების წინააღმდეგ ბრძოლისთვის გამოიყენება.

რუსეთი კი ამზადებს მეხუთე თაობის გამანადგურებლების მკვლელს ხელოვნური ინტელექტით, რომელსაც ამოცანების Су-57-თან ერთად შესრულების უნარი ექნება.

დასავლელ „პარტნიორებს“ იმდენად აფრთხობს რუსეთის წარმატება მაღალტექნოლოგიური შეიარაღების სფეროში, რომ მთავარ თემებს ავტორიტეტულმა საფინანსო-ეკონომიკურმა ჟურნალმა Forbes-მაც კი გადაუხვია და 7 აგვისტოს გამოცემაში სტატია დაუთმო რუსული მძიმე უპილოტო S-70 Okhotnik-ის (Hunter, „მონადირე“) შედარებას აშშ-ის ანალოგიურ უპილოტო საფრენ აპარატებთან. 

ამერიკული გამოცემა აღნიშნავს: აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების MQ-9 Reaper-სგან განსხვავებით, რუსული მზვერავი-დამრტყმელი დრონი გამოიყენება არა მეამბოხეებთან საბრძოლველად, არამედ სრულმასშტაბიანი სამხედრო კონფლიქტებისთვის.

მას შეუძლია დასაზვერი მოწყობილობებისა და 6 ტონა ბომბების ან რაკეტების („მიწა-ჰაერი“ და „ჰაერი-ჰაერი“) 5000 კილომეტრ მანძილზე ზიდვა. „მონადირე“ ფლობს უპრეცედენტო შესაძლებლობებს შეიარაღების მრავალფეროვნებისა და სიშორის თვალსაზრისით. გარეგნულად ჰგავს X-47B Northrop Grumman პროექტს, მაგრამ სხვა გზით მიდის. ცნობილია, რომ იგეგმება რთულად შესამჩნევი დამრტყმელი უპილოტო „მონადირის“ შექმნის მნიშვნელოვნად დაჩქარება. სერიული წარმოება 2024 წელს დაიწყება.

აშშ-ში ანალოგიური პროექტი ფერხდება. პირველი ფრენა ამერიკულმა მძიმე უპილოტო X-47B-მ 2011 წელს შეასრულა. პენტაგონმა სამხედრო-საზღვაო ძალებისთვის პერსპექტიული უპილოტო თვითმფრინავის ადაპტაციის პროგრამა – UCLASS – 2013 წელს აამოქმედა. მიზანი – 2020 წლისთვის მანქანის ოპერატიული მზადყოფნის მიღწევა იყო (ოთხმა მონაწილე კომპანიამ 15-15 მლნ დოლარი მიიღო). ჯერ კიდევ 2015 წელს სამხედრო-საზღვაო ძალების სპეციალისტებს გემბანის დამრტყმელი დრონის საჭიროებაში ეჭვი ეპარებოდათ. შემდეგ კი საქმე უკან-უკან წავიდა. UCLASS პროგრამის ფარგლებში უპილოტო თვითმფრინავის სტატუსი თანდათანობით ეცემოდა დამრტყმელიდან მზვერავამდე და უბრალო მფრინავ აპარატამდე, რომელიც თვითმფრინავის საწვავით შევსების ფუნქციით შემოიფარგლება.   

აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალები დღეს სიფრთხილით ცდიან სხვა, შედარებით მცირე ზომის დამრტყმელ აპარატს XQ-28 Valkyrie, რომელსაც სულ რაღაც 450 კგ სასარგებლო ტვირთის (ერთ-ორი ბომბი ან რაკეტა) ზიდვა შეუძლია და არ ფლობს „სტელსის“ მახასიათებლებს.

Forbes იძულებულია განაცხადოს: უპილოტო აპარატების შექმნის უფრო ადრეული სტარტის მიუხედავად, „ფინიშთან აშშ-ს შეიძლება რუსეთმა მიასწროს“. მაღალტექნოლოგიური შეიარაღების სფეროში ეს უკვე ტენდენციაა.

საბრძოლო ინტელექტი

ამერიკულმა გამოცემა The Drive-მა ასევე მიუძღვნა პუბლიკაციების მთელი სერია რუსულ მძიმე უპილოტო საფრენ აპარატს: „მონადირე“ ჰგავს გამანადგურებელს და საკმაოდ შთამბეჭდავად გამოიყურება – დაახლოებით 38 ფუტი სიგრძეში და 62-ფუტიანი ფრთის გაშლილობით (შესაბამისად, 11 და 19 მეტრი). ზომები მას იარაღის კორპუსში მოთავსების, კონსტრუქცია კი ზებგერითი სიჩქარით ფრენის შესაძლებლობას აძლევს. გარდა ამისა, მას უახლეს Су-57 გამანადგურებელთან ერთად მოქმედებაც შეუძლია.

ინტერესი კანონზომიერია. ძალიან ცოტა ქვეყანას თუ შეუძლია მძიმე მზვერავი-დამრტყმელი უპილოტო უხილავი აპარატების შექმნა. დამრტყმელი უპილოტოების მეხუთე თაობის გამანადგურებლებთან ინტეგრირების ტექნოლოგია კი ჯერ არავის აუთვისებია. როგორც ჩანს, რუსეთი პირველი იქნება.

„მონადირის“ ზუსტი მახასიათებლები, საბრძოლო დანიშნულება, აღჭურვილობა და შეიარაღება კიდევ დიდხანს დარჩება საიდუმლოდ. ცნობილია, რომ უპილოტო შესრულებულია სქემით „მფრინავი ფრთა“, კომპოზიტური მასალების გამოყენებით, რაც მოწინააღმდეგის რადიოლოკაციურ სადგურებზე აპარატის ხილვადობას ამცირებს.

აღჭურვილია წევის მართული ვექტორის მქონე რეაქტიული ძრავით, ავითარებს საათში დაახლოებით 1000 კმ სიჩქარეს. შეუძლია 5-6 ტონა საბრძოლო ტვირთის ზიდვა. ასაფრენი მასა 20 ტონას აღწევს. საცდელი ფრენები მეორე წელია გრძელდება.

გარდა ამისა, „მონადირე“ და მისი „უმცროსი ძმები“ ხელოვნური ინტელექტით აღიჭურვებიან. შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ მძიმე გამანადგურებლებთან – Су-57-თან ერთად მოქმედებისას „ჭკვიანი“ „მონადირის“ საბრძოლო შესაძლებლობები საგრძნობლად გაიზრდება. Су-57-ს ხომ შეუძლია საჰაერო და სახმელეთო სამიზნეების აღმოჩენა 400 კმ-ის მანძილზე და დამრტყმელი უპილოტო აპარატებისთვის სამიზნეების შესახებ მითითებების გაგზავნა. მეხუთე თაობის ამერიკულ გამანადგურებლებთან შედარებით Су-57-ის აშკარა უპირატესობის გათვალისწინებით, „მონადირის“ ტიპის საბრძოლო რობოტებისა და მფრინავის ეფექტური ერთობლივი მოქმედების უსაზღვრო შესაძლებლობები იხსნება.

მძიმე მზვერავ-დამრტყმელ უპილოტო აპარატს შეუძლია რუსეთის სამხედრო-კოსმოსურ ძალებსა და სამხედრო-საზღვაო ძალებში იმსახუროს. ამასთან, პერსპექტიულ ავიამზიდ ხომალდებზე „მონადირესა“ და მოდიფიცირებულ Су-57-ს საბრძოლო ამოცანების ერთად შესრულების უნარი შესწევთ. მოსალოდნელია, რომ მომავალში რუსულ მძიმე უპილოტო აპარატს ცაში ბევრი საბრძოლო სამუშაო გამოუჩნდება და ეს „ფუჭი სიტყვები“ არ არის.

დაფრინავენ პირველ გასროლამდე

აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალებმა 7 აგვისტოს განაცხადეს, რომ ნევადის შტატში დასრულდა სამდღიანი სწავლება, რომელშიც მონაწილეობდნენ: სტელსის ტიპის გამანადგურებლები F-22 Raptors და F-35A Joint Strike Fighter, უხილავი ბომბდამშენი B-2A Spirit, სტელს-დრონი RQ-170 Sentinel (საიდუმლო 44-ე მზვერავი ესკადრილიიდან), ასევე „ხილული“ გამანადგურებლები F-15E Strike Eagle და რადიოელექტრონული ბრძოლის თვითმფრინავი EA-18G Growler ВМС. 1,4 მლნ დოლარად ღირებული ეს ღონისძიება გამოიყურება, როგორც სერიოზული მზადება აგრესიისთვის მაღალტექნოლოგიური მტრის წინააღმდეგ, რომელიც აშშ-ს ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკაში არ ჰყავს.

მანევრირებისას თვითმფრინავები ამუშავებდნენ ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის ზონაში ფარული შეღწევის ოპერაციას, პირობითი მტრის თავდაცვითი საშუალებებისა და სისტემების რადიოლოკაციურ ჩახშობასა და განადგურებას. რისთვის ემზადებოდნენ, ამის გამოცნობა რთული არ არის. გასული წლის სექტემბერში ევროპაში აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების მეთაურმა ჯეფრი ჰარიგანმა განაცხადა, რომ პენტაგონს გააჩნია კალინინგრადის ოლქის მრავალშრიანი ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის გარღვევის გეგმა, ოქტომბერში კი პოლონეთისა და აშშ-ის მხრიდან კალინინგრადის ოლქში შეჭრის გეგმა გამოქვეყნდა.

პენტაგონი სულ უფრო აქტიურად ცდილობს „შეაკავოს“ რუსეთი მისივე საზღვრებთან. ბალტიისა და შავი ზღვების საჰაერო სივრცეში ამერიკელ მზვერავებს სახიფათო დავალებებზე გზავნიან. ეს არის დაუფარავი და უპასუხისმგებლო პროვოკაციები, რომლებიც მიზნად ისახავს კონცეპტუალური კონფლიქტის ტრანსფორმაციას შეიარაღებულ კონფლიქტში.

ამასთან, 2020 წელს რუსეთის საზღვრების მახლობლად აშშ-ის მზვერავი თვითმფრინავების გახშირებული გამოჭერა ტრაგიკული შედეგებით სრულდება. ამერიკული ჟურნალ The National Interest-ის ექსპერტები პირდაპირ აცხადებენ, რომ ინციდენტებზე პასუხისმგებლობა ვაშინგტონს ეკისრება, ვინაიდან ნატოს სამხედრო თვითმფრინავები დაფრინავენ რუსეთის საზღვრებთან და არა პირიქით. რუსეთი იძულებულია რეაგირება მოახდინოს – გაზარდოს თავდაცვითი და დამრტყმელი საშუალებები ხმელეთზე, ზღვასა და ჰაერში. ჰორიზონტზე მძიმე უპილოტო „მონადირის“ გამოჩენა კი კანონოზომიერი და დროული ნაბიჯია.

Global Firepower-ის მონაცემებით, აშშ-ს დაახლოებით 2000 დამრტყმელი თვითმფრინავი ჰყავს. სულ პენტაგონის საფრენი აპარატების რაოდენობა 5000-ს აღწევს. ამაში არ შედის ნატოში მისი მოკავშირეების საბრძოლო ავიაცია. შესადარებლად: რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს განკარგულებაშია 870 გამანადგურებელი, ბომბდამშენი და მოიერიშე, სულ 4000 საფრენი აპარატი. მექსიკისა და კუბის ტერიტორიებიდან ვაშინგტონის ჰიპოთეტური „შეკავებისთვის“ რუსული თვითმფრინავები ალბათ საკმარისი არ არის, მაგრამ ეს არც არის მოსკოვის მიზანი.

ევრაზიის კონტინენტზე რუსეთის საჰაერო-კოსმოსური ძალები მხოლოდ თავდაცვაზე ზრუნავენ და გამანადგურებელი (დამრტყმელი) ავიაციის შესაძლებლობები არსებითად ავსებენ ჰაერსაწინააღმდეგო და რაკეტსაწინააღმდეგო საშუალებებსა და სისტემებს, რომლებიც რუსეთის საზღვრების პერიმეტრზეა განთავსებული. ჰაერსაწინააღმდეგო სისტემების გარღვევის გეგმები და აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების „უხილავი“ აპარატების შესაბამისი წვრთნები ნევადაში ტაქტიკურად უსარგებლოა და სახიფათო „რეალობიდან ამოვარდნილი“ ამერიკელი სამხედრო მოსამსახურეებისთვის.

უპილოტო „მონადირე“ – არის გარღვევა მომავალში და ცაში ბატონობის მისაღწევად ასობით პერსპექტიულ რუსულ ინსტრუმენტთაგან მხოლოდ ერთ-ერთი.

რუსეთის მაღალტექნოლოგიური თავდაცვითი შესაძლებლობები პასუხობს მზარდ საფრთხეებს, შეესაბამება დასავლელი „პარტნიორების“ ყველაზე ცუდ მოლოდინს, პრაქტიკულად უთანაბრდება პენტაგონისა და ნატოს რაოდენობრივ უპირატესობას შეიარაღებული ძალებისა და ჩვეულებრივი შეიარაღების ცალკეული კომპონენტებით.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

219
ამოუცნობი ობიექტი ცაზე

მასმედია: ამოუცნობი მფრინავი ობიექტების შესასწავლად პენტაგონი სამუშაო ჯგუფს შექმნის

0
(განახლებულია 15:27 14.08.2020)
მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ წლებში აშშ-ში ამოუცნობი მფრინავი ობიექტების შესასწავლად არაერთხელ შეიქმნა სხვადასხვა დონის სამუშაო ჯგუფები

თბილისი, 14 აგვისტო - Sputnik. აშშ-ის თავდაცვის სამინისტრომ გადაწყვიტა სამუშაო ჯგუფის შექმნა ამოუცნობი მფრინავი ობიექტების შესასწავლად, რომლებსაც სამხედრო-საჰაერო ძალების მფრინავები აწყდებიან ხოლმე, იუწყება CNN სამხედრო უწყებაში წყაროზე დაყრდნობით.

პენტაგონმა ამოუცნობი მფრინავი ობიექტის ვიდეო ოფიციალურად გამოაქვეყნა - სენსაციური მასალა>>

„თავდაცვის მინისტრის მოადგილე დევიდ ნორკვისტი უხელმძღვანელებს სამუშაო ჯგუფს, რომელიც, როგორც მოსალოდნელია, ოფიციალურად იქნება წარდგენილი უახლოეს დღეებში“, - აღნიშნავს ტელეარხი.

CNN-ის ცნობით, ივლისში ამოუცნობ საფრენ ობიექტებთან დაკავშირებით შეშფოთება გამოთქვეს აშშ-ის კონგრესში, სადაც არ გამორიცხეს, რომ ეს ობიექტები, შესაძლოა, დედამიწაზე იყოს დამზადებული და „პოტენციური მოწინააღმდეგის“ დასაზვერად გამოიყენებოდეს.

აპრილის ბოლოს პენტაგონმა თავის ვებგვერდზე გამოაქვეყნა ვიდეოჩანაწერები, რომლებზეც აღბეჭდილია „ამოუცნობი მოვლენები“. უწყების მონაცემებით, აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ძალების სამი არასაიდუმლო ვიდეორგოლიდან ერთ-ერთი გადაღებულია 2004 წლის ნოემბერში, ორი დანარჩენი კი - 2015 წლის იანვარში. სამივე 2007-2017 წლებში მოხვდა ინტერნეტსივრცეში პენტაგონის სანქციის გარეშე. მათი ავთენტურობა აღიარებულია სამხედრო-საზღვაო ძალებში. მოგვიანებით სამხედროებმა გამოაქვეყნეს რამდენიმე ანგარიში, რომლებშიც პილოტები 2013 წლის 27 ივნისიდან 2019 წლის 13 თებერვლამდე ამოუცნობ საფრენ ობიექტებთან შეხვედრაზე საუბრობენ.

ივნისში აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ ბევრი საინტერესო რამაა ცნობილი 1947 წელს ნიუ-მექსიკოს შტატში ამოუცნობი მფრინავი ობიექტის სავარაუდო კატასტროფის თაობაზე და არ გამორიცხა, რომ აქამდე საიდუმლო ინფორმაცია ამ ინციდენტზე შეიძლება ფართო საზოგადოებისთვის გახდეს ცნობილი. სხვადასხვა წყაროებში პოპულარობით სარგებლობს ვერსია, რომ ობიექტი, რომელიც ქალაქ როზუელის მახლობლად ჩამოვარდა, იყო არამიწიერი ხომალდი, მისი პილოტი კი - უცხოპლანეტელი, რომელიც აშშ-ის მთავრობამ დაიჭირა და გაასაიდუმლოა. აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების ოფიციალური პოზიციის თანახმად, როზუელში აღმოჩენილი ობიექტი არის მეტეოზონდი, გამოყენებული საიდუმლო პროგრამის ფარგლებში.

0
თემები:
მსოფლიო დღეს