ძველი წიგნი

პარადოქსული ომი საქართველო-სომხეთს შორის: თუ ქართველების წინააღმდეგ იბრძოლებთ, შეგაჩვენებთ

4493
(განახლებულია 16:19 17.03.2020)
ჩვენი ქვეყნის ისტორიას მრავალი პარადოქსი ახსოვს, მაგრამ ერთ-ერთი ყველაზე დიდი პარადოქსი მაინც 1918 წლის დეკემბერში დაწყებული ომია საქართველოსა და სომხეთს შორის.

მაშინდელი დაპირისპირების მთავარი მიზეზი ის იყო, რომ სომხეთის იმჟამინდელ მესვეურებს ჩვენს მიწა-წყალზე ეჭირათ თვალი. ჯერ კიდევ 1830 წელს სომხებმა 2 მილიარდი რუპია შეაგროვეს რუსეთის იმპერატორ ნიკოლოზ პირველისთვის გადასაცემად, სანაცვლოდ კი მოითხოვეს, რომ აღმოსავლეთ საქართველოში შექმნილიყო სომხური გუბერნია, რომლის ცენტრიც იქნებოდა თბილისი(?!). არადა, რუსებმა სპარსელებს ერევანი 1828 წელს წაართვეს, მიუხედავად ამისა, სომხებს მაინც თბილისის დასაკუთრება ჰქონდათ გულში ამოჭრილი. სხვათა შორის, ნიკოლოზ პირველმა კატეგორიული უარი განაცხადა ასტრონომიულ თანხაზე და სომხებს ერევნისკენ მიუთითა – იქ არის თქვენი მიწა-წყალი და ის იმყოფინეთო.

მეოცე საუკუნის დასაწყისში სომეხმა დაშნაკებმა გამოსცეს რუკები, სადაც „დიდი სომხეთის“ შემადგენლობაში მოაქციეს აღმოსავლეთ საქართველო, ნახევარი აზერბაიჯანი, ჩრდილოეთ ირანი და ოსმალეთის იმპერიის უდიდესი ნაწილი. ცნობილი პოლიტიკური მოღვაწე ვიქტორ ნოზაძე წერდა:

„სომხებმა გაამზადეს სომხეთის რუკა პარიზის საზავო კონფერენციისათვის წარსადგენად და ამ რუკაზე, როგორც სომხეთში შემავალი ტერიტორიები, აღნიშნული იყო თბილისი, ბორჩალოს, ახალციხისა და ახალქალაქის მაზრები, მცხეთა, გორი, ბათუმი და ბათუმის ოლქი“.

ჩვენი მეზობლები ამას არ დასჯერდნენ და სიტყვა საქმედ რომ ექციათ, ხელები დაიკაპიწეს. 

ამ დროს ქართული ჯარი რამდენიმე ფრონტზე იბრძოდა. სისხლისმღვრელი ომი მიმდინარეობდა აფხაზეთსა და შიდა ქართლში აჯანყებული აფხაზი და ოსი ბოლშევიკების წინააღმდეგ. თურქთა აგენტურამ შექმნა ე.წ. „ყარსის სეპარატისტული მთავრობა“ და იქაც საომარ შეტაკებებს ჰქონდა ადგილი. ამ დროს სომხებმა რატომღაც ჩათვალეს, რომ დასუსტებულ საქართველოს ადვილად დაიპყრობდნენ და შავ ზღვაზე გასასვლელს მოიპოვებდნენ.

არადა, ჩვენზე უკეთეს დღეში არც თავად სომხები იყვნენ: პირველ მსოფლიო ომში სომხებმა სცადეს ესარგებლათ ხელსაყრელი ვითარებით და ოსმალეთისთვის წაერთმიათ აღმოსავლეთი ანატოლია, მაგრამ მათი მცდელობა კრახით დასრულდა. აჯანყება სასტიკად ჩაახშვეს. უამრავი სომეხი დაიღუპა ამ ბრძოლაში, ასობით ათასი კი სხვაგან გადაასახლეს.

და ასეთ უმძიმეს დროს საქართველოს თავშესაფრის მძებნელი 120 ათასი სომეხი და 15 ათასი ბერძენი მოადგა. მთავრობის მეთაური ნოე ჟორდანია თავის ერთ-ერთ გამოსვლაში აღნიშნავდა:

„განსაკუთრებული ყურადღება მივაქციოთ იმ ერის ტრაგედიას, რომლის ერთი ნაწილი ჩვენს ტერიტორიაზე ცხოვრობს, ხოლო მეორე ნაწილი – მის გარეთ... ეს არის სომხობა. ძველ ანდერძს დღევანდელი ქართველობაც გაიხსენებს და სომხის ერი იმავე მფარველობას ჰპოვებს ჩვენში, რომელსაც ჰპოვებდა იგი ქართველ მეფეთაგან“.

ძალიან მალე მთავრობის ხელმძღვანელის განცხადებას რეალური სახე მიეცა — ლტოლვილ სომეხთა დასახმარებლად ოპერატიულად შეიქმნა საგანგებო კომიტეტი, ხელისუფლებამ გამოყო ფულადი სახსრები 100 ათასი მანეთის ოდენობით, რაც იმ დროისათვის საკმაოდ დიდ თანხას შეადგენდა. უმოკლეს დროში მოხდა ათობით ათასი ლტოლვილის დაპურება და დაბინავება. 

სომხებმა აზერბაიჯანისკენაც სცადეს გაჭრა და ყარაბაღის დაკავება, მაგრამ ხელი მოეცარათ. და, ოსმალებთან და აზერბაიჯანელებთან რომ ვერაფერს გახდნენ, 1918 წლის 7 დეკემბერს საქართველოს გამოუცხადეს ომი.

ამ ფაქტს საქართველოს მთავრობაში ხარხარით შეხვდნენ. სანამ ქართველები ვხარხარებდით, სომხეთის არმიამ თითქმის უბრძოლველად დაიკავა ლორე-ტაშირი (რომელსაც ადრე თავად სომხები „ვრაც დაშტს“, ანუ „ქართველთა მიწას“ უწოდებდნენ), ქვემო ქართლი და თბილისს მოუახლოვდა. ბოლოს, როგორც იქნა, „გატოკდა“ საქართველოს ხელისუფლება და პირველი, რაც გააკეთა, იყო ის, რომ საპროტესტო ნოტა გაგზავნა სომხეთში.

ქაღალდის გაგზავნას ჯარის გაგზავნა აჯობებდაო, აყვირდა მაშინდელი შინაგან საქმეთა მინისტრი ნოე რამიშვილი, თუმცა გულუბრყვილოებს კიდევ სჯეროდათ, რომ ეს „გაუგებრობა“ დიპლომატიით მოგვარდებოდა

სხვათა შორის, არც მოსახლეობაში იგრძნობოდა სერიოზული დამოკიდებულება ამ „უცნაური ომისადმი“. მაგალითად, თბილისში, დღევანდელ კინოთეატრ „რუსთაველის“ შენობაში თბილისელ სომხებს გახსნილი ჰქონდათ შტაბი, სადაც მოხალისედ ეწერებოდნენ სომხურ არმიაში(!). მთელმა ქალაქმა იცოდა ეს ამბავი, მაგრამ ხელის შემშლელი არავინ იყო.

1918 წლის 21 დეკემბერს, მაშინ, როდესაც თიანეთში ადგილობრივი მოსახლეობის სამხედრო მობილიზაცია მიმდინარეობდა, დაბის ცენტრში თავშეყრილ ხალხთან მივიდა სომეხი მღვდელი ტერ-ოვანეს გირგიდიანცი და ქართველებს მოუწოდა, არ მიეღოთ მონაწილეობა საბრძოლო მოქმედებებში. საუბედუროდ, ბევრმა დაუჯერა კიდეც ტერტერას და თანამოძმეთა დახმარება გადაიფიქრა. 

იმ პერიოდში დუშეთში მოხდა აჯანყება, რომელშიც აქტიურად მონაწილეობდნენ ლტოლვილი სომხები. ეს იყო ჩვენი ქვეყნისთვის ზურგში მახვილის ჩაცემა, მაგრამ ახლად შექმნილი რესპუბლიკის მთავრობის სასახელოდ უნდა ითქვას, რომ დუშეთის აჯანყება უმოკლეს დროში ჩააქრეს. 

როდესაც მავანთა სიავეს ვიხსენებთ, არ შეიძლება არ გავიხსენოთ დიდი სომეხი მწერლისა და საზოგადო მოღვაწის, საქართველოს ერთგული შვილის ოვანეს თუმანიანის მართლაც ღირსეული საქციელი. ქართველთა და სომეხთა შორის მიმდინარე ომის დროს ოვანეს თუმანიანის შვილებიდან რამდენიმე ერევანში ჩარჩა. მწერალმა შვილებს შეუთვალა:

„თუ ქართველების წინააღმდეგ იბრძოლებთ, შეგაჩვენებთ და თქვენზე უარს ვიტყვი!“

რაც შეეხება „უცნაურ ომს“, საქართველოს მთავრობამ მობილიზაცია მხოლოდ 18 დეკემბერს გამოაცხადა და ამის მერეღა დაიწყეს შეკრება მაშველმა ჯარებმა. 23 დეკემბერს ფრონტზე განლაგდა სამტრედიის რაზმი გენერალ ჩხეტიანის მეთაურობით. მთავარსარდალმა გიორგი მაზნიაშვილმა ამ რაზმს უბრძანა, იერიში მიეტანა ქალაქ შულავერზე. 24 დეკემბრის ღამით გვარდიელებმა, თანახმად ბრძანებისა, ერთ-ერთ მაღლობს შეუტიეს,

ხელჩართული ბრძოლით გარეკეს მტერი შულავერიდან და ხელთ იგდეს ორი ტყვიამფრქვევი. მაგრამ საღამოს გვარდიელებმა დაკავებული პოზიციები მიატოვეს და სოფელში დაბრუნდნენ.

ამ საქციელს გვარდიელები მოგვიანებით იმით ხსნიდნენ, რომ ციოდა და იფიქრეს, ჩავალთ სოფელში, ჩაის დავლევთ, ღამეს გავათენებთ და მაღლობს გათენებისას კვლავ დავიკავებთო.

25 დეკემბერს გვარდიელებმა, ხანმოკლე ბრძოლის შემდეგ, ისევ დაიკავეს მაღლობები, მაგრამ საღამოს კვლავ მიატოვეს დაკავებული პოზიციები და სოფელში დაბრუნდნენ.

მესამე დღეს ჩვენმა სახელოვანმა მეომრებმა არა მარტო მიტოვებული პოზიციები დაიბრუნეს, წინაც წაიწიეს. ასე გამეორდა რამდენჯერმე და, როგორც იქნა, „ცეცხლთან მიმჯდარი ბრძოლის ტაქტიკით“ ქართველები სომხეთის კუთვნილ ტერიტორიაზე გადავიდნენ — 1919 წლის იანვრის დასაწყისში ლამის სევანის ტბას მიაღწიეს. თუმცა, მიუხედავად ასეთი დიდი წარმატებებისა, ჟორდანიას მთავრობამ უკან გაიწვია ლაშქარი.

საერთაშორისო ჩარევის (ინგლისი, აშშ, საფრანგეთი) შემდეგ კი დამარცხებულმა სომხეთმა მიიღო სასარგებლო წიაღისეულით მდიდარი ლორე-ტაშირის ოლქი, რაც საბოლოოდ კავბიუროს (ამიერკავკასიის მაშინდელი ბოლშევიკური ხელისუფლება) 1921 წლის 7 ივლისის დადგენილებით სომხეთს დაუკანონდა...

4493
თემები:
იცით თუ არა, რომ... (374)
ძველი წიგნი

ამბავი ათაბაგის ლაშქრობისა და დუქნის კარზე ყურით მიჭედებული უსტაბაშისა

63
(განახლებულია 14:21 09.08.2020)
ეს ამბავი, რომელსაც ქვემოთ გიამბობთ, ხუთასზე მეტი წლის წინ, 1483 წლის აგვისტოს ერთ ცხელ დღეს მომხდარა

მესხი ვაჭრის, გვარად გოკიელისთვის ნუხის ქალაქ არეშში (დღევანდელი საინგილოს ქალაქი შექი) იქაურ სოვდაგართა  უსტაბაშს, ვინმე დერვიშ-ჰუსეინს ათი საპალნე აბრეშუმი წაურთმევია და თან სასტიკად უცემია. გოკიელს დაუქადნია, ყველაფერს სამცხის დიდ ათაბაგ ყვარყვარე ჯაყელს მოვახსენებო.

შენი მთავრით მაშინებ არა?! მაგანაც ერთბაშად დუქნის კარებზე ფეხი არ მიკრას და შუაბოძზე ყურით არ მიმაჭედოსო, მასხრად აუგდია გოკიელი უსტაბაშს.

იმ დროს საქართველო დასუსტებულ-დაქუცმაცებული იყო და ამადაც ბრძანებულა დიდ გულზე დერვიშ-ჰუსეინი. ეგონა, პასუხს არავინ მოსთხოვდა და ყველაფერი ხახვივით შერჩებოდა.

მაგრამ გაბითურებულმა ვაჭარმა მართლაც ყველაფერი შეატყობინა ათაბაგ ჯაყელს. ბუნებით ამაყმა, მოუსვენარმა და დაუდეგარმა მთავარმა განრისხება ვერ დამალა. მთავრის ბრძანებით ხუთასი მესხი ლაშქრად დადგა და ამბის შეტყობიდან უკვე მეხუთე დღეს ახალციხიდან თითქმის ხუთასი კილომეტრით დაშორებულ ქალაქ არეშში შეაჭენა ცხენები. თავისთან მოიხმო ათაბაგმა არდაშელ-გოკიელი. უთხრა:

— არა შენი სურვილისათვის, არა შენი გალახვისათვის, არამედ ჩემი შეგინებისა და უფრო მეტად იმისათვის, რომ ქართველ კაცს არავინ აწყენინოს ამ ქვეყანაზე, მოვედი დღეს აქ. ახლა კი მიმიყვანე მკრეხელთან, რათა ისე დავსაჯო, ამ ქალაქში ქართველის დანახვის ეშინოდეთ!

მიადგა მესხთა მხედრობა დერვიშ-ჰუსეინის ფანჩატურებს, ერთიანად დაარბია იქაურობა და ბოლოს მაინც იპოვეს სოვდაგართა უსტაბაში, სამალავიდან გამოათრიეს და ყვარყვარეს ფეხებთან დასაკლავი ცხვარივით წამოაქციეს.

— მაშ, შენ გინდა, რომ დარაბას ფეხი გიკრა და დუქნის შუაბოძზე ყურით მიგაჭედო, აღა? ასეც იქნება, მაგრამ ჯერ კუთვნილი აბრეშუმი მიუთვალე არდაშელ-გოკიელს, მისხალიც არ გვინდა მეტი.

მიუთვალა დერვიშ-ჰუსეინმა გოკიელს კუთვნილი აბრეშუმი...

ცხენიდან ჩამოხდა ყვარყვარე, ფეხი ისე ძლიერ ჰკრა დუქნის დარაბას, ერთიანად ჩალეწა. მერე სულთნის ფაიქებსა და თავშეყრილ არეშელებს მიუბრუნდა:

— თუ რომელიმე ქართველს აქ ერთი ღერი თმა ჩამოუვარდება, თავი არ შეგრჩებათ არცერთს! ახლა ეს ღორი დუქნის შუაბოძზე გააკარით!

და მესხმა აზნაურებმა ახალციხეს ნაწრთობი სამსჭვალებით ყურებით მიაჭედეს დერვიშ-ჰუსეინი საკუთარ დუქანს. მერმე კვლავ ამხედრდნენ და მესხეთის გზას გაუყვნენ. არეშელები კი კიდევ დიდხანს იდგნენ და შლეგ გურჯებს გასცქეროდნენ, რომლებმაც ამხელა გზა მხოლოდ იმისთვის გამოიარეს, რომ ვიღაც დერვიშ-ჰუსეინისთვის ჭკუა ესწავლებინათ.

არეშიდან უკან გაბრუნებულმა ყვარყვარე ჯაყელის მეომრებმა 1483 წლის 13 აგვისტოს სოფელ არადეთთან სასტიკი ბრძოლა გაუმართეს ქართლის მეფე კონსტანტინე მეორის ერთგულ მეომრებს. მეფემ არაფერი იცოდა არეშის დარბევის შესახებ, სამაგიეროდ შიდა ქართლის ფეოდალები: ციციშვილები, ჯავახიშვილები, მაჩაბლები ფხიზლობდნენ, რომლებიც მტრად მოჰკიდებოდნენ სამცხის ათაბაგს. ყველაზე მეტად მაინც ციცი და ზაზა ციციშვილები მტრობდნენ მას, რომლებიც სამცხიდან, ფანასკერტიდან გამოქცეულიყვნენ, ხოლო მათი მამულები ჯაყელს დაესაკუთრებინა. და ახლა „კარაბადინის“ შემოქმედი შურის საძიებლად არადეთთან ჩაუსაფრდა ყვარყვარეს. 

უპირატესობაში დარწმუნებულმა ქართლელებმა, რომლებიც რიცხვით ბევრად აღემატებოდნენ მესხებს, ათაბაგს რუისის ეპისკოპოსი მიუგზავნეს და უბრძოლველად დანებება მოსთხოვეს. მე თქვენთან სადავო არაფერი მაქვსო, უთქვამს ეპისკოპოსისთვის ყვარყვარეს. 

„ჩემს მტერს პასუხ ვუყავ არეშს და ამით ქართველთა სახელი განვადიდე. თქვენ რა სიმართლით მიდგებით წინ?!“ — უკითხავს მთავარს.

— განა არ იცი, მთავარო, ძალა აღმართს ხნავს? — უპასუხია რუისელს.

და მიუხედავად მცირერიცხოვანი ლაშქრისა, ამ ბრძოლაში ყვარყვარე ათაბაგმა გაიმარჯვა. დატყვევებული ქართლელები კი ჯერ სამცხეს წაასხა, იქიდან კი უკლებლივ ყველა ოსმალეთში გაყიდა. ძმათამკვლელ შერკინებაში „გამარჯვებულებმა“ არც რუისელი ეპისკოპოსი დაინდეს — წვერებით ათრიეს იგი.

„უკეთუ ძალა არმართს ხნავს, დაე, ნებამ ფარცხოს დაღმართი!“ — ასეთი იყო ყვარყვარეს სასტიკი განაჩენი.

ვერაფერს იტყვი, უცნაური ლოგიკაა: ჯერ ქართველთა ღირსების დასაცავად ასობით კილომეტრი გაიარო, შეურაცხმყოფელი ყურით ბოძს გააკრა, მერე კი შენს სისხლსა ხორცს შეეჯახო და დამარცხებული ტყვედ გაყიდო უცხო მხარეში...

63
თემები:
იცით თუ არა, რომ... (374)
მონღოლი მხედრები

მარტყოფის ბრძოლა მარცხი, რომელ აროდეს ენახა „ალაჰის ჩრდილს“

122
(განახლებულია 17:18 08.08.2020)
მარტყოფის აჯანყება — უმნიშვნელოვანესი მოვლენა საქართველოს ისტორიაში. აჯანყება, რომელმაც ყველას დაანახა, რომ ქართველები უმალ გაწყდებოდნენ, ვიდრე თავისუფლების დაკარგვას შეეგუებოდნენ...

ურჩი საქართველოს საბოლოოდ გასანადგურებლად ირანის მზაკვარმა შაჰმა აბას პირველმა ახალი ლაშქრობა წამოიწყო. ჯარს სათავეში სიძე, გათათრებული სომეხი, გამოცდილი სარდალი ყარჩიხა ხანი ჩაუყენა.

როსტომ ხანი გვიმოწმებს: „ბრძანება იყო ყეენისა, რომე კახი კაცი გაეწყვიტათ და კახეთში ყიზილბაშები ჩაესახლებინათ“. 

თუმცა ლაშქრობის ნამდვილი მიზეზი ოსტატურად შენიღბეს სპარსთა და ვითომ მშვიდობიანი მიზნით მოდიოდნენ საქართველოში. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, ყარჩიხა ხანს თან მოჰყავდა შაჰ აბასის შვილიშვილი ჯაჰან ბანუ, რომელიც გამუსლიმანებულ სიმონ ხანზე უნდა დაექორწინებინათ. ხოლო უზარმაზარი ლაშქარი — ეს მხოლოდ საპატარძლოს მაყრიონი იყო. სინამდვილეში ყარჩიხა ხანს ქართლ-კახელთა აყრა და სპარსეთში გადასახლება, მათ ადგილას კი ყიზილბაშების ჩასახლება ევალებოდა. 

„საპატიო მაყრიონში“ იყო გიორგი სააკაძეც, რომელმაც კარგად უწყოდა შაჰის რეალური ზრახვები და რომელიც მხოლოდ იმიტომ არ უსარდლა შაჰმა თავის ლაშქარს, რომ არ ენდო. ხოლო სამშობლოში წარმოგზავნილ სააკაძეს ღალატი რომ არ გაევლო გულში, მისი ძე პაატა მძევლად დაიტოვა. როგორც შემდეგ გაირკვა, არცთუ უსაფუძვლოდ...

„შესაზარი ხმა აქვთ და საოცარი სისასტიკე“ - როგორია ქართული გმირობა>>

ყარჩიხა ხანი 1625 წლის ადრიან გაზაფხულზე შემოვიდა ქართლში. ავად დაგეგმილი ქორწილის შემდეგ სპარსთა ლაშქარმა აღაიანის ველზე დასცა ბანაკი, მერე კი მარტყოფის ველზე განლაგდა სარდლის ბრძანებით. ყარჩიხამ კახელები იხმო თავისთან, ვითომ იმერეთში ლაშქრობის სათათბიროდ. ბოლო მომენტში კი თითქოს განზრახვა გადაიფიქრა და სათათბიროდ მისულ კახელთა დასაჩუქრება და შინ გაშვება გადაწყვიტა. ბევრი გაბრიყვდა და საჩუქრის მისაღებად ბანაკის განკიდურზე მდებარე, მაღალი თეჯირით შემოსაზღვრულ კარავთან დადგა. სათითაოდ შეხვალთ შაჰის ხალათის მისაღებადო, უთხრეს მათ და ისინიც მორჩილად თითო-თითოდ შედიოდნენ კარავში, საიდანაც აღარავინ გამოდიოდა უკან. კახელები ფიქრობდნენ, ალბათ თავს მოგვიყრიან და შაჰის უდიდესი წყალობით ხელდამშვენებულებს, ერთად გამოგვისტუმრებენ კარვიდანო. ამ დროს კი თავს კი არ უყრიდნენ, თავებს აყრევინებდნენ თეჯირს გადაღმა გაუჩინარებულებს.

ბოლოს სპარსელთა მზაკვრობა ვიღაცამ გასცა. განრისხებულმა კახელებმა ხმლებით გაიკაფეს გზა და სამშვიდობოს გავიდნენ. თუმცა ყიზილბაშებს მაინც მოესწროთ 4000 კახელისთვის ყელის გამოჭრა. 

ყარჩიხა ხანმა გამცემად გიორგი სააკაძე იეჭვა და მაშინვე მაცნე აფრინა „ირანის ლომთან“. შაჰ აბასის ბრძანებამაც არ დაახანა. მუსტაფა ნაიმას ცნობით, შაჰი ყარჩიხა ხანს ქართველთა სრულად ამოხოცვას ავალებდა. მოურავიც არ გაუშვა ცოცხალი, რადაც უნდა დაგიჯდეს, მოჰკალო, უბრძანებდა...

მაგრამ ლოჭინის ხევში ვითომ სანადიროდ გასული გიორგი სააკაძე აბასის მსტოვარს „შემთხვევით“ გადაეყარა და ყარჩიხა ხანისადმი მოწერილი ბრძანება ხელში ჩაიგდო. მოურავმა შიკრიკს სიცოცხლე მოუსწრაფა, მერმე კი ქართველი დიდებულები მიიწვია საიდუმლო თათბირზე და წერილი წაუკითხა. ამის შემდეგ ისინიც კი, ვინც მანამდე ეჭვის თვალით უყურებდნენ მოურავს, საბოლოდ დარწმუნდნენ აბასის საშინელ განზრახვასა და სააკაძის გულწრფელობაში.

და ქართველებმა გადამწყვეტი ბრძოლისათვის სამზადისი დაიწყეს. სააკაძის რჩევით, ყარჩიხა ხანმა ჯარის საგრძნობი ნაწილი კახეთის სხვადასხვა კუთხეში გაგზავნა. მოურავმა სპარსთა ლაშქარი ეშმაკურად დააქსაქსინა ხანს, რომ მტრის მთავარი ბანაკის განადგურება გაიოლებოდათ ქართველთ.

1625 წლის 25 მარტი თენდებოდა — ხარება დღე.  ქართველები, ზურაბ არაგვის ერისთავის წინამძღლობით, მოულოდნელად, გარიჟრაჟისას დაესხნენ თავს მარტყოფის ველზე დაბანაკებულ მძინარე ყიზილბაშებს. თავზარი დაეცა მომხდურთა ლაშქარს, დიდი პანიკა დაიწყო. ამით ისარგებლა გიორგი საააკაძემ, შუბმომარჯვებული დაიძრა ყარჩიხა ხანის კარავისკენ ოთხ მებრძოლთან ერთად. კარავში შესულმა კი სარდალს შეუძახა, ხანო, რას გაჩერებულხარ, თეიმურაზი დაგვესხა თავსო! ის იყო, ცხენზე უნდა ამხედრებულიყო შაჰის სიძე, რომ შუბით განგმირა გიორგი სააკაძემ „მოყვრად“ მოსული მოსისხლე მტერი. შემდგომ ამისა, მოურავის ერთგული თანამებრძოლები დანარჩენ ხანებს დაერივნენ. ხოლო სააკაძის უფროსმა ვაჟმა ავთანდილმა ყარჩიხა ხანის ვაჟი გამოასალმა სიცოცხლეს.

დადრკნენ უსარდლოდ დარჩენილი ყიზილბაშები, უკან დაიხიეს და გაქცევით შეეცადნენ თავის შველას. მაინც არ მოეშვნენ ქართველები — ბოლომდე მისდიეს მტერს და მუსრი გაავლეს მათ. იბრაჰიმ ფეჩევის ცნობით, 30 ათასი ყიზილბაშიდან მხოლოდ სამმა ათასმაღა გაასწრო ცოცხლად. ამის შემდეგ ქართველები კახეთში წინასწარ დაქსაქსულ ყიზილბაშებსაც დაერივნენ და ისინიც ერთიანად გაჟლიტეს.

შაჰ აბასის ისტორიკოსი ისკანდერ მუნში წერს: დიდებულებიცა და უბრალო ხალხიც თავზარდაცემული იქეთ-აქეთ გარბოდა. ყიზილბაშების მთელი ბანაკი დაირბა და გაიძარცვა, ქართველებმა კი აურაცხელი ქონება და იარაღი იგდეს ხელთო. 

ეს იყო უდიდესი გამარჯვება! ამ ბრძოლამ დაანახა ირანის მძვინვარე ლომს, რომ ქართველთა განადგურების ძალა არ და ვერ შესწევდა. თავად ისკანდერ მუნში აღიარებს, რომ ასეთი დიდი მარცხი მანამდე არასდროს ეგემნა ალაჰის ჩრდილს...

და განრისხებულმა შაჰმა ქართველთა ჯავრი გიორგი სააკაძის ვაჟზე, პაატაზე იყარა — თავი მოჰკვეთა და საშინელი „ჯილდო“ მამას გაუგზავნა... 

მძიმე და მწარე ნაყოფად მოიმკო დიდმა მოურავმა შაჰის ღალატი. თუმცა, როცა საქმე სამშობლოს ყოფნა-არყოფნაზე მიდგება, ჭეშმარიტ მამულშვილებს ხომ არად უღირთ არც საკუთარი და არც შვილების  სიცოცხლე...  

122
თემები:
იცით თუ არა, რომ... (374)
„ფეისბუქი“

„ბოტების შეტევა“ - განათლების სამინისტრო დახმარებას Facebook-ს სთხოვს

44
(განახლებულია 16:31 09.08.2020)
უწყებაში დარწმუნებულები არიან, რომ საქმე აქვთ გარკვეულ ჯგუფებთან, რომლებიც პროვოკაციის მოსაწყობად ტრაგიკულ მოვლენებსაც კი იყენებენ

თბილისი, 9 აგვისტო — Sputnik. საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს ოფიციალურ ფეისბუგვერდზე შაბათს „ბოტების შეტევა“ განხორციელდა, იუწყება სამინისტრო.

გავრცელებული ინფორმაციით, კიბერშეტევას მას შემდეგ მოხდა, რაც განათლების სამინისტროს ვებგვერდზე მუხათგვერდის ძმათა სასაფლაოზე გადაღებული ფოტომასალა გამოქვეყნდა. ფოტოებზე 2008 წლის ომში დაღუპული გმირების მემორიალის ყვავილებით შემკობის ცერემონია იყო ასახული.

„განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს ოფიციალურ ფეისბუქგვერდზე, მუხათგვერდის სასაფლაოზე მემორიალის ყვავილების შემკობის ფოტოების დადებისთანავე, 150-ზე მეტი ყალბი ანგარიშიდან, რომლებიც დარეგისტრირებულია ინდოეთში, ტაილანდში, მაროკოში, ერაყში, პაკისტანში — თითქმის ერთდროულად განხორციელდა ე.წ. „ბოტების“ შეტევა“, — ნათქვამია სამინისტროს განცხადებაში.

უწყებაში დარწმუნებულები არიან, რომ საქმე აქვთ გარკვეულ ჯგუფებთან, რომლებიც პროვოკაციის მოსაწყობად ტრაგიკულ მოვლენებსაც კი იყენებენ.  

განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს სტრატეგიული კომუნიკაციის დეპარტამენტმა ოფიციალურად მიმართა „ფეისბუქის“ ადმინისტრაციას მოთხოვნით, გააუქმოს აღნიშნული ყალბი ანგარიშები და მათთან დაკავშირებული გვერდები.

 

44