სამშვილდის ციხე-ქალაქი

სამშვილდე უძველესი ქართული ციხე-ქალაქის თავისებური მისტიკა

611
(განახლებულია 16:59 04.03.2020)
გადმოცემის თანახმად, ამ ქვის მეშვეობით შესაძლებელი იყო ციურ სხეულებთან დაკავშირება. ქვა ზოდიაქოს ერთ-ერთ ნიშანთან, მშვილდოსანთანაც იყო კავშირში, რის გამოც ამ ადგილს სამშვილდე ეწოდა...

მდინარეების – ქციისა და ჭივჭავის შესართავთან, ბუნებრივად გამაგრებულ კონცხზე შემორჩენილია ძველი ციხე-ქალაქის სამშვილდის ნანგრევები. ეს დიდი ქალაქი და მტკიცე ციხე-სიმაგრე ოდესღაც სამხრეთ-დასავლეთიდან იცავდა თბილისს. ვარაუდობენ, რომ სამშვილდე ერთ დროს სამეფო ქალაქიც იყო.

ეს მიუვალი ციხე ქციისა (ხრამი) და ჭივჭავას შორის სოლისებურად შეჭრილ კონცხზე, ციცაბოფერდობიან პლატოზე მდებარეობდა. გვერდებიდან ღრმა ხრამი იცავდა და ციხის აღება მხოლოდ დასავლეთიდან პირდაპირი შეტევით იყო შესაძლებელი. მაგრამ მაღალი და მკვიდრად ნაშენი გალავნები საიმედოდ იცავდა ამ მიმართულებასაც. მშენებლებს კარგად გაეთვალისწინებინათ რელიეფის თავისებურება: რაკი მტრის შემოსევა დასავლეთიდან იყო შესაძლებელი, სწორედ ამ მხარეს იყო ციხე ყველაზე საიმედო. 

სამშვილდის სახელის წარმოშობასთან დაკავშირებით რამდენიმე მოსაზრება არსებობს. ერთ-ერთი ვარაუდით, ადრე ამ ადგილს ორბეთი, ანუ ორბების საბუდარი ერქვა, მერე კი სამშვილდე ეწოდა, ვინაიდან იქ ყველაზე კარგ მშვილდ-ისრებს ამზადებდნენ.

არსებობს სხვა ახსნაც: სამშვილდის ტერიტორიაზე მდებარეობს ძველისძველი საკულტო ობიექტი ოთხქვა. გადმოცემის თანახმად, ამ ქვის მეშვეობით შესაძლებელი იყო ციურ სხეულებთან დაკავშირება. ქვა ზოდიაქოს ერთ-ერთ ნიშანთან, მშვილდოსანთანაც იყო დაკავშირებული, რის გამოც ამ ადგილს სამშვილდე ეწოდა...

სანამ საქართველოს ოქროს ხანა ედგა, XII-XIII საუკუნეთა მიჯნაზე ეს ქალაქიც ყვაოდა. მაგრამ მერე სამშვილდე საომარი პერიპეტიების ეპიცენტრში მოექცა — სწორედ ის იღებდა მთავარ დარტყმას, სანამ მტერი სატახტო ქალაქ თბილისს შეუტევდა.

სამშვილდე განსაკუთრებით დაზარალდა თემურ ლენგის ლაშქრობების დროს, მაგრამ ჯეჰან შაჰმა, როგორც იტყვიან, მას გამანადგურებელი დარტყმა მიაყენა.

თემურ ლენგის იმპერიის დაშლის შემდეგ ყარა-ყოინლუს, ანუ შავბატკნიანთა სახელმწიფომ დაიწყო გაძლიერება. ამ თურქმანული სასულთნოს სახელი უკავშირდებოდა დროშას, რომელზე შავი ბატკანი იყო გამოსახული. ჯერ ყარა იუსუფმა, ხოლო შემდეგ მისმა ძემ, არდავილის შეიხმა მუზაფარ ად-დინ ჯეჰან შაჰ ხანმა მნიშვნელოვნად გააფართოვა სამფლობელოს საზღვრები. 

და საფრთხე საქართველოსაც დაემუქრა. ჩვენი ქვეყანა ორჯერ გახდა ყარა იუსუფის სამიზნე და რაც მამამ დაგვაკლო, მისმა ვაჟმა აგვინაზღაურა.

1439 წელი იწურებოდა. უცხო სენისგან შეპყრობილი მეფე ალექსანდრე სიკვდილს ებრძოდა. ვის აღარ იწვევდნენ მის სამკურნალოდ, მაგრამ მას სააქაო პირი აღარ უჩანდა — დღე-დღეზე ელოდნენ მის აღსრულებას. შავბატკნიან თურქმანთა ბელადმა ჯეჰან შაჰმა ხელსაყრელად მიიჩნია საქართველოში შექმნილი ვითარება და ლაშქრობისათვის სამზადისს შეუდგა. მაგრამ რადგან ზამთრის პირი იყო, ლაშქრობა გაზაფხულისთვის გადადო.

უეცრად ალექსანდრემ გამოჯანმრთელება დაიწყო. უკვე ფეხზე წამომდგარი მეფე თავად დაუხვდა ირანის მბრძანებლის — ჯეჰან შაჰის ელჩს, რომელმაც მისგან უსიტყვო მოირჩილება მოითხოვა. მაგრამ ალექსანდრემ გაბედული უარი შეუთვალა შაჰს.

ანისი – კერკეტი კაკალი, რომელიც გიორგი მესამემ „გატეხა“>>

1440 წლის გაზაფხულზე ჯეჰან შაჰი საქართველოს ასაოხრებლად დაიძრა. იდგა 27 მარტი, აღდგომა დღე. მთელი ქვეყანა საზეიმოდ მორთულიყო და დღესასწაულს ზეიმობდა. მოულოდნელად შეიხმა 20-ათასიანი ლაშქრით საქართველოს საზღვრები გადმოლახა, თრიალეთი მოარბია, მერე სამშვილდეს მიადგა და ალყა შემოარტყა. 

მეფე ალექსანდრე პირველი მოუმზადებელი შეხვდა მტრის მოულოდნელ თავდასხმას და ციხე-ქალაქს დახმარება ვერ გაუწია. ალყიდან 50 დღის შემდეგ, შიმშილითა და წყურვილით შეწუხებული ქალაქი მოტყუებით აიღეს. გარედან დახმარებას მოკლებული ძლიერი და გალავან-მაღალი ციხე დაეცა. ჯეჰან შაჰი ქალაქის დამცველებს დაპირდა, რომ არ დასჯიდა და დიდსულოვნად შეიწყნარებდა მათ, მაგრამ როგორც კი ქალაქი ხელში ჩაიგდო, მტარვალმა პირობა დაივიწყა და სამშვილდეში სისხლის მდინარეები დააყენა: ყველა ეკლესია-საყდრები თუ ციხე-სიმაგრენი დაანგრია, მოსახლეობა გაძარცვა და გაწყვიტა.

შაჰის ბრძანებით ქალაქის შესასვლელთან 1664 ადამიანის მოჭრილი თავისგან მინარეთი დადგეს, ხოლო 9400 ტყვე ქართველი სპარსეთში წაასხეს და ქვეყანა აოხრებული დატოვეს...

611
თემები:
იცით თუ არა, რომ... (362)
პოლიცია აშშ-ის პროტესტების დროს

მოსაზრება: ამერიკას რასიზმსა და ანარქიას შორის არჩევანს სთავაზობენ

37
(განახლებულია 23:05 03.06.2020)
ეჭვგარეშეა, რომ ჯორჯ ფლოიდის დაღუპვას და შემდგომ პროტესტს, რომელიც ქაოსში გადაიზარდა, შეერთებულ შტატებში წინასაარჩევნო კამპანიაში აქტიურად გამოიყენებენ.

ირინა ალქსნისი

ვარაუდობენ, რომ მთავარ დარტყმას ტრამპს მიაყენებენ, რომელსაც მისი ოპონენტები რასიზმსა და თეთრი პოლიციელების სისასტიკეში ადანაშაულებენ. ამ უკანასკნელებმა კიდევ ერთი აფროამერიკელი მოკლეს. რაც უფრო ვითარდება მოვლენები, მით უფრო ნათელი ხდება, რომ რეალობას კიდევ შეუძლია დემოკრატებს სიურპრიზი შესთავაზოს.

ამერიკის ლიდერმა ერთი სრულყოფილად დადგმული სპექტაკლი მოაწყო. ის მკაცრი სიტყვებით გამოვიდა, რომელშიც: ა) მან აჯანყებულებს ,,მეამბოხეები“ უწოდა, ბ) რამდენიმე შტატის ხელისუფლება მშვიდობიანი მოქალაქეების კრიმინალებისაგან დაცვის უუნარობაში დაადანაშაულა, გ) დაჰპირდა ყველა ფედერალური რესურსის (არმიის ჩათვლით) მობილიზებას, რათა „ბოლო მოეღოს განადგურებასა და ცეცხლს“. 

ეს ყველაფერი თეთრი სახლის ვარდების ბაღში მოხდა, სადაც აღწევდა შუქბგერითი ყუმბარებისა და ცრემლსადენი გაზის ჭურვების აფეთქების ხმა. ეს პოლიცია ათავისუფლებდა ლაფაიეტის სკვერის მიდამოებს მომიტინგეებისგან კომენდანტის საათის დროს.

შემდეგ დონალდ ტრამპმა დატოვა რეზიდენცია და გაწმენდილი ტერიტორიის გავლით წმინდა იოანეს ეკლესიამდე მივიდა, რომელსაც წინა დღეს რადიკალებმა ცეცხლი წაუკიდეს. იქ მან ასწია ბიბლია და თქვა, რომ „შეერთებული შტატები უდიდესი ქვეყანაა მსოფლიოში“, და სახელმწიფოებს უსაფრთხოების უზრუნველყოფას დაპირდა.

პრეზიდენტის „პერფომანსს“ რეაქცია მყისიერად მოჰყვა. კონგრესში დემოკრატების ლიდერებმა ერთობლივი განცხადება გაავრცელეს, რომელშიც ტრამპის ქმედებები დაახასიათეს, როგორც „მშიშარა, არაეფექტური და საშიში“.

არანაკლებ დრამატულად გამოვიდა რამდენიმე შტატის ლიდერი, დემოკრატიული პარტიის წარმოადგენლები, კერძოდ, ნიუ-იორკისა და ორეგონის გუბერნატორები. ვაშინგტონის მერმა მურიელ ბაუზერმა ლაფაიეტის სკვერში „უიარაღო მომიტინგეების“ დარბევას სირცხვილი უწოდა და ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ფედერალურმა ( და არა ადგილობრივმა — ეს ძალზე მნიშვნელოვანია!) პოლიციამ თეთრი სახლის წინ მომიტინგეთა დარბევა კომენდანტის საათის დაწყებამდე 25 წუთით ადრე დაიწყო. შემდეგ მერმა ამაღელვებლად დასძინა: „ვაშინგტონის მცხოვრებლებო, სახლში წადით. იყავით უსაფრთხოდ!“ 

                                                                 რუსული სტანდარტებით, ყველაფერი ძალიან უცნაურად გამოიყურება. ერთი მხრივ, აშკარაა, რომ ადგილობრივი და რეგიონალური ხელისუფლების მიერ გატარებული ზომები ხშირად აშკარად არ არის საკმარისი ვაკჰანალიის შესაჩერებლად. მედია სავსეა მტკიცებულებებით, თუ როგორ უბრალოდ ადევნებს თვალს პოლიცია ქალაქის კვარტლებში ქაოსსა და მაღაზიების ძარცვას. მეორე მხრივ, პრეზიდენტი სულ უფრო მეტად იმუქრება და დაპირებას იძლევა, მაგრამ ვითარების სტაბილიზაციისთვის არსებითად არაფერს აკეთებს.

ეს თავსატეხი მოიცავს როგორც ამერიკის სახელმწიფო სისტემის მახასიათებლებს, ასევე ქვეყანაში მიმდინარე პოლიტიკური დაპირისპირებების სიმკაცრეს.

შეერთებულ შტატებში ფედერალურ ცენტრსა და შტატებს შორის უფლებამოსილების გამიჯვნის საკმაოდ რთული სისტემა არსებობს, მაგრამ მთლიანობაში რეგიონალური ხელისუფლება სრულ პასუხისმგებლობას იღებს იმაზე, რაც ხდება მათ ტერიტორიაზე. ეს ეხება სამართალდამცავ სფეროსაც, რის წყალობითაც შტატებში სამართალდამცავი ორგანოების ძალზე რთული სტრუქტურაა.

გარდა ამისა, მხედველობაშია მისაღები, რომ არეულობებში, პირველ რიგში, უშუალოდ რასობრივი ნიშნით, ამერიკისთვის განსაკუთრებული არაფერია. ის რეგულარულად იფეთქებს ხოლმე. ყველაზე ცნობილი, ალბათ, 1992 წლის ლოს-ანჯელესის ბუნტია, მაგრამ ბევრს კარგად ახსოვს 2014 წელში ფერგიუსონში მიმდინარე მღელვარება.

ფედერალები ერევიან მხოლოდ შტატის ხელისუფლების თხოვნით, თუ ისინი მიიჩნევენ, რომ თავად ვერ გაუმკლავდებიან. პრეზიდენტს ასევე აქვს უფლებამოსილება, გუბერნატორის გარეშე გამოიყენოს ძალა, მაგრამ ამ შემთხვევაში მას ეკისრება მთელი პასუხისმგებლობა. 

აქ ყველაზე საინტერესო ისაა, რომ ჯორჯ ფლოიდის დაღუპვის გამო პროტესტებმა მოიცვა შტატების უმეტესობა (დაახლოებით 45 შტატი 50-დან), მაგრამ თავდასხმების, ძალადობისა და მოროდიორობის კერები ძირითადად დემოკრატიული პარტიის „მამულებში“ გვხვდება. ეს ის რეგიონებია, სადაც ტრამპს გამარჯვების მცირედი შანსიც კი არ აქვს.

ყველაზე ნათელი მაგალითი, უდავოდ, ნიუ-იორკია. მრავალეროვნული, ტოლერანტული და ხაზგასმით ლიბერალური მეგაპოლისი აგრძელებს განადგურებას, ქალაქისა და შტატის ხელმძღვანელობა გაურკვევლად ლუღლუღებს. ნიუ-იორკის შტატის გუბერნატორმა ენდრიუ კუომომ განაცხადა, რომ დანაშაული, რა თქმა უნდა, დაუშვებელია, მაგრამ აჯანყებულები „დემონსტრანტებს შეერივნენ“. როგორც ჩანს, მისი აზრით, ეს საკმარისი მიზეზია იმისთვის, რომ არაფერი გააკეთონ.         დემოკრატი გუბერნატორების მხრიდან მკაცრი ზომების მიღების შეუძლებლობა მარტივად აიხსნება: ისინი ელექტორატს ეყრდნობიან, რომელთა მნიშვნელოვანი ნაწილი უკიდურესად ნეგატიურად აღიქვამს მოროდიორების წინააღმდეგაც კი ძალის გამოყენებას. უფრო მეტიც, დემოკრატიულმა პარტიამ ,,თეთრ რასისტ, შოვინისტსა და ქალთმოძულე“ ტრამპთან ბრძოლაში ლიბერალური ტენდენცია  საკუთარი ხელებით გააძლიერა  ბოროტმოქმედებისა და კრიმინალების მიმართ ლმობიერი დამოკიდებულებით, რომლებიც ,,დისკრიმინაციულ უმცირესობას“ მიეკუთვნებიან.

ამერიკაში სამოქალაქო-პოლიტიკური დაპირისპირების თითოეულმა მხარემ თავისი არჩევანი, ფსონი გააკეთა. 

დემოკრატები იმედოვნებენ, რომ მღელვარება თავისთავად  იფეთქებს  და დღის წესრიგში კვლავ შესაძლებელი გახდება მაქსიმალური კონცენტრირება თეთრი კონსერვატორების რასიზმის წინააღმდეგ ბრძოლაზე.

პრეზიდენტი აშკარად ელის, რომ რესპუბლიკელ გუბერნატორთა შტატები სწრაფად აღადგენენ წესრიგს, არ დაუშვებს ძარცვა-გლეჯის გავრცელებას. მაგრამ დაზარალებული ქალაქების კადრები და დემოკრატ პოლიტიკოსების უუნარობა გაუმკლავდნენ სიტუაციას არა მხოლოდ აძლიერებს რესპუბლიკური შტატების კონსოლიდაციას, არამედ  მერყევი რეგიონების ქანქარას ტრამპის მხარეს არხევს.

ამასთან, მნიშვნელოვანია, რომ არავინ ცდილობს ორივე პრობლემის გადაწყვეტის აუცილებლობის შესახებ საკითხი დააყენოს: სისტემური რასიზმი ამერიკის სამართალდამცავი სისტემების მიერ ძალადობის გადაჭარბებული გამოყენების ტენდენციის სახით, და ნებისმიერი არეულობის გადამწყვეტად ჩახშობის აუცილებლობა, რაც არ უნდა კეთილშობილურ ლოზუნგებს ეფარებოდნენ ისინი.

როგორც ჩანს, ამერიკისთვის ეს, როგორც წინა ათწლეულების განმავლობაში, კვლავაც გადაულახავ ამოცანად რჩება. 

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

37
მოსკოვი

მოსაზრება: დასავლური ხაფანგი რუსეთისთვის შეტყუების მცდელობა

72
(განახლებულია 20:45 02.06.2020)
ახლა დასავლეთს უფრო სჭირდება რუსეთი, ვიდრე რუსეთს დასავლეთი, რაც კიდევ უფრო ძლიერად გამოჩნდება დროთა განმავლობაში. ამ ბანალური აზრის ათვისება უჭირთ არა მარტო ჩვენებურ დასავლეთელებს, არამედ თავად დასავლელ ლიდერებს.

პიოტრ აკოპოვი

ძალიან რთულია შეგუება იმასთან, რომ თამაშის წესებსა და დღის წესრიგს რუსეთთან ურთიერთობაში განსაზღვრავს არა დღეისათვის ბევრად ძლიერი დასავლეთი.

ტრამპმა ორშაბათს პუტინს დაურეკა, რათა დასავლურ კლუბთან შესაერთებლად მიეწვია. მიმდინარე წელს აშშ „დიდ შვიდიანს“ უმასპინძლებს, რომელიც ივნისში იგეგმებოდა, მაგრამ ტრამპი მის გადადებას სექტემბრისთვის აპირებს, ვინაიდან ყველა ევროპელი ლიდერი (მაგალითად, მერკელი) არ არის მზად შტატებში ჩასასვლელად. და პრეზიდენტმაც გადაწყვიტა, გაიტანოს თავისი ძველი იდეა რუსეთის დასავლურ მაგიდასთან დაბრუნების შესახებ. 

ტრამპი ამას ჯერ კიდევ გასულ წელს კვებეკში „დიდი შვიდიანის“ სამიტის წინ ამბობდა, მაგრამ მაშინ იტალიის პრემიერის გარდა მხარი ღიად არავინ დაუჭირა. ახლა ტრამპმა სხვა მხრიდან მოვლა სცადა. გასულ უქმეებზე ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ „დიდი შვიდიანი“ მოძველდა: „არ მგონია, რომ „დიდი შვიდიანი“ სწორად ასახავდეს მსოფლიოში მომხდარს“, — თქვა მან.

სწორედ ამიტომ ღირს მისი სექტემბრამდე გადადება და მასზე ჩინეთის მომავლის განხილვა — მაგრამ არა სი ცზინპინთან, არამედ პუტინთან ერთად.

იდეა შესანიშნავია ყველა მიმართულებით: განიხილონ ჩინეთი, რომელიც ტრამპმა მსოფლიოს უმთავრეს საფრთხედ დანიშნა, და დააბრუნოს რუსეთი, რომელიც აშშ-ის წინა პრეზიდენტმა დანიშნა ამ როლზე. ანუ შეურიგდეს რუსეთს და მასთან ერთად დაიწყოს ბრძოლა ჩინეთის წინააღმდეგ, რასაც უკვე დიდი ხანია მხარს უჭერს ზოგი ამერიკელი სტრატეგი. მაგრამ სურს რუსეთს ამ ზეიმში მონაწილეობა?

და სად წავა? მას ხომ საგულდაგულოდ დაფარული შიშები აქვს ჩინური ექსპანსიის მიმართ. და საერთოდ, რუსულ ელიტას სრულიად პროდასავლური მენტალიტეტი აქვს და „მსოფლიო ლიდერების“ კლუბში დაბრუნებაზე ოცნებობს. მაგრამ სახის დაუკარგავად, პატივისცემის გამოხატვით და მაშინ მათ უკან დასახევი გზა აღარ ექნებათ — მათ ხომ თავადაც სურთ ეს.

ასე რომ, მთელი პრობლემა ახლა ისაა, რომ დასავლეთმა ძალიან ბევრი თაფლაკვერი არ მისცეს პუტინს, თორემ რუსები გაამპარტავნდებიან და თავს გამარჯვებულად ჩათვლიან. თაფლაკვერს მათრახიც უნდა მიეშველოს და მაშინ ვერსად ვერ წავლენ. 

საოცარია, მაგრამ ასეთი სურათი არსებობს არა მარტო ბევრი დასავლელი სტრატეგის, არამედ ზოგი რუსი ანალიტიკოსის თავშიც — თანაც, როგორც პროდასავლელების, ისე ვითომ პატრიოტებისა. რუსეთს თავად არაფერი შეუძლია, ჩვენ ჩინეთთან დაახლოება მხოლოდ იმიტომ დავიწყეთ, რომ დასავლეთს წავეჩხუბეთ. თუ ახლა კონფრონტაცია დამთავრდება, ჩვენი ანტინაციონალური ელიტები მაშინვე დაუბრუნდებიან დასავლეთის უმცროსი პარტნიორის სანატრელ როლს — ასეთი წარმოდგენები არც ისე იშვიათია რუსულ საზოგადოებაში. ამიტომაც არ უნდა მივიღოთ არანაირი მიწვევა „დიდ შვიდიანში“.

მიწვევის მიღება მართლაც არ შეიძლება, მაგრამ სულ სხვა მიზეზით. არა იმიტომ, რომ ელიტები ჩააბარებენ რუსეთს — პუტინმა სერიოზულად შეცვალა როგორც შემადგენლობა, ისე ელიტების მოსაზრებები. ისინი, ვინც ფიქრობს, რომ რუსეთს ახლაც ისინი მართავენ, ვისაც დასავლეთი ნიმუშად და უფროს მასწავლებლად მიაჩნია, ხოლო რუსები — ევროპული ცივილიზაციის წარუმატებელ შტოდ, ილუზორულ სამყაროში ცხოვრობენ. რუსეთს ელიტებთან და ეროვნული თვითშეგნების აღზრდასთან უამრავი პრობლემა აქვს, მაგრამ ქვეყნის ხელისუფლების დამოუკიდებლობაში ეჭვი არავის ეპარება. სტრატეგიულ თამაშში, რომელსაც ბევრი რაუნდი აქვს, ვითარება და გარემო ატმოსფერო იცვლება, მაგრამ უცვლელი რჩება მიზანი. ძლიერი, თვითკმარი რუსეთი, ქვეყანა–ცივილიზაცია, ძალის ერთ-ერთი ცენტრი, რომელიც განსაზღვრავს მსოფლიო წესრიგს XXI საუკუნეში. უფრო ნაკლებს რუსეთი არ დათანხმდება.

როგორ დაეხმარება ამ მიზნის მიღწევას დასავლეთთან დაახლოება? არანაირად — ტაქტიკური თამაშიც კი მხოლოდ ზიანს მიაყენებს რუსეთს. და არა იმიტომ, რომ საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ დასავლეთმა რუსეთზე შეტევა განაგრძო — კბეჩდა რა ყველაფერს, რაც შეიძლებოდა, სანამ უკრაინას არ მიადგა. არა, აქ ყველაფერი გასაგებია — კომპრომისები ე.წ. პოსტსაბჭოთა სივრცეზე დაუშვებელია: უკრაინის ატლანტიზაცია, მისი დასავლეთის გეოპოლიტიკურ ველზე მიმაგრება შეუძლებელია პრონციპში და ეს არც განიხილება.

უფრო მნიშვნელოვანია სხვა რამ: რომელ დასავლეთს უნდა დაუახლოვდეს რუსეთი, რომც მოინდომოს? ერთიანი დასავლეთი აღარ არსებობს — მისი რღვევის პროცესი უკვე რამდენიმე წელია მიმდინარეობს და სრულად პასუხობს რუსეთის ინტერესებს. ჩვენ შეგვიძლია ავაგოთ ხიდები დასავლეთის შემადგენელ ელემენტებთნ — ცალკეულ ევროპულ ქვეყნებთან, მთლიანად ევროკავშირთანაც, ტრამპის ანტიგლობალისტურ ამერიკასთანაც. მაგრამ ჩვენ არ შეგვიძლია ავაგოთ სამომავლო გეგმები ატლანტიკურ დასავლეთთან, ვინაიდან ის ჩვენი შეურიგებელი გეოპოლიტიკური მტერია. 

„დიდი შვიდიანი“ დიდი ხანია უკვე ცარიელია — და მიუხედავად იმისა, რომ ტრამპი ხელმეორედ არჩევის შემთხვევაშიც კი ვერ შეძლებს მის მარტივად დამარხვას, ის თანდათან გადაიქცევა ურთიერთობების გასარჩევ მოედნად დასაშორებლად განწირულ მხარეებს შორის. „დიდი რვიანი“ (ანუ ფორმატი რუსეთის მონაწილეობით), დასავლეთის მიერ ყირიმის მერე გაყინული, შეუძლებელია აღდგეს — და არა მარტო იმიტომ, რომ რუსეთმა ამ წლებში ჩინეთთან სტრატეგიული ალიანსი განამტკიცა. დასავლეთი პლუს რუსეთი ვერ შეძლებენ მსოფლიოში თამაშის წესების განსაზღვრას — ამას ყველა საკვანძო მოთამაშე სჭირდება. ბუნებრივია, ჩინეთი და ინდოეთი — მაგრამ რეგიონული ინტეგრაციული კავშირებიც, რომლებიც სამხრეთ–დასავლეთ აზიას, არაბულ სამყაროს, სამხრეთ ამერიკასა და აფრიკას წარმოადგენენ. ყველაზე ახლო ამ ფორმატთან „დიდი ოცეულია“.

ტრამპი გვთავაზობს შეიქმას რაღაც საშუალო „დიდ შვიდიანსა“ და „დიდ ოცეულს“ შორის — 11 ქვეყნისგან შემდგარი ჯგუფი. თუ G-11-სა და G-20-ს შევადარებთ, კიდევ ვინ არ აღმოჩნდება მასში ჩინეთის გარდა? სამხრეთ ამერიკა (მექსიკა, არგენტინა და ბრაზილია), აფრიკა (სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა) და ისლამური სამყარო (თურქეთი, საუდის არაბეთი და ინდონეზია) — ანუ ისევ დასავლური ან გეოპოლიტიკურად დამოკიდებული ქვეყნების ჯგუფი გამოდის (სამხრეთ კორეა), რომლებსაც რატომღაც უნდა შეუერთდნენ რუსეთი და ინდოეთი. მაგრამ პუტინი და მოდი დამოუკიდებელ სახელმწიფო–ცივილიზაციებს წარმოადგენენ, რომლებისთვისაც სასაცილოა მსავს თამაშში მონაწილეობის შეთავაზება. მით უმეტეს, რომ ის აშკარად ანტიჩინურ ხასიათს ატარებს. 

ამასთან ტრამპის თავაზიანად შეჩერება ძალიან ძნელი იქნება. როგორც სამიტის მასპინძელს, მას უფლება აქვს მიიწვიოს ის, ვინც სურს და შეუძლია არც გაითვალისწინოს დიდი ბრიტანეთისა თუ გერმანიის წინააღმდეგობა პუტინის მონაწილეობასთან დაკავშირებით. ეს ხომ „დიდი რვიანის“ აღდგენა არ არის, არამედ, უბრალოდ, შეხვედრა გაფართოებული შემადგენლობით.

რა თქმა უნდა, ვლადიმირ პუტინი არ წავა არანაირი ფორმატის „დიდი შვიდიანის“ შეხვედრაზე, თუნდაც „დიდი რვიანის“ აღსადგენად დაუძახონ. გასულ შემოდგომაზე მის მიერ გამოთქმული შენიშვნა „დიდი რვიანის“ თაობაზე ერთ მნიშვნელოვან მინიშნებას შეიცავდა: რადგან დასავლელი ლიდერები 2014 წელს არ ჩამოვიდნენ რუსეთში მორიგ სამიტზე, მაშინ, თუ ახლა „ჩვენს პარტნიორებს ჩვენთან ჩამოსვლა სურთ, მოხარულები ვიქნებითო“. მოკლედ, ყირიმში ჩამობრძანდითო.

ამასთან სექტემბერში ნიუ-იორკში მაინც შეიძლება გაიმართოს ამ წლის უმნიშვნელოვანესი სამიტი. პუტინი და სი კი იმ დროისათვის უკვე მოასწრებენ რამდენიმე ორმხრივი შეხვედრის მოწყობას — და სხვა საკითხებს შორის, ათასწლოვანი რუსეთისა და სამიათასწლოვანი ჩინეთის ლიდერები, რაღა თქმა უნდა, ამერიკის მომავალზე იმსჯელებენ...

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებას

72
კაფეების რიგი აღმაშენებლის კვარტალში

კაფეები და რესტორნები: უსაფრთხოების წესები

0
(განახლებულია 14:33 04.06.2020)
შიდაიზოლაციის დროს ალბათ ძალიან გენატრებოდათ საყვარელ ადამიანთან ერთად კაფეში, ან რესტორანში დაჯდომა. ეს ყველაფერი 1 ივნისიდან უკვე შესაძლებელია ღია კაფეებსა და რესტორნებში, ხოლო რაც შეეხება დახურულ რესტორნებს, აქ ვიზიტი 8 ივნისიდან იქნება შესაძლებელი.

საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით, კორონავირუსის გამო დაწესებული შეზღუდვების ეტაპობრივი მოხსნის ფარგლებში, ქვეყანაში  ღია რესტორნებმა და კაფეებმა მუშაობა უკვე  განაახლეს. თუმცა კაფეში მოსახვედრად მოქალაქეებს კონკრეტული რეკომენდაციების დაცვა მოუწევთ.

გაგაცნობთ იმ რეკომენდაციების ჩამონათვალს, რომელთა დაცვაც კაფეში შესვლამდე მოგეთხოვებათ:

პირველ რიგში აუცილებელია სოციალური დისტანცია. კაფის შესასვლელში დაგხვდებათ სპეციალური მაგიდა, სადაც მოთავსებული იქნება სადეზინფექციო ხსნარი, რომლითაც აუცილებლად უნდა დაიმუშაოთ ხელები. რაც მთავარია, კაფეში ვერ მოხვდებით, თუ არ გაივლით თერმოსკრინინგს.

ასევე, თუ მოგიწევთ დახურულ სივრცეში შესვლა, მაგალითად საპირფარეშოში, შესასვლელში დაგხვდებათ პირბადე, ხელთათმანი, რომელთა გარეშეც დახურულ სივრცეში შესვლას ვერ შეძლებთ.

როგორც რესტორატორთა ასოციაციის დამფუძნებელმა კოტე გაბრიჩიძემ აღნიშნა, რესტორნებმა და კაფეებმა გახსნამდე არა ერთი სამუშაო ჩაატარეს.

„რეგულაციების მიღებაში ჩვენმა ასოციაციამ მიიღო აქტიური მონაწილეობა, რამაც ხელი შეუწყო ასოციაციის 200 წევრს, რომ საქმის კურსში ყოფილიყო. ისინი უკვე კვირეების განმავლობაში მობილიზებულები იყვნენ. ბოლოს მცირე ცვილებები იყო შეტანილი რეგულაციებში, თუმცა ძირითადი ჩონჩხი უცვლელი იყო. მაგალითად, ეს არის შემოსასვლელში თერმომეტრით სიცხის გაზომვა, პერსონალის მუშაობის წესები, სამზარეულოს მუშაობის წესები, დისტანციები მაგიდებს შორის და ა.შ.“, - განაცხადა გაბრიჩიძემ.

მისივე ინფორმაცით, მნიშვნელოვანია მაგიდასთან, სკამებს შორის იყოს დაშორება, რომელიც ერთ მეტრს უნდა შეადგენდეს. როგორც გაბრიჩიძემ აღნიშნა, დისტანციის დაცვის მიზნით,  კაფეებს მოუხდათ გარკვეული რაოდენობის მაგიდების გაუქმება.

რეკომადიის თანახმად, კონკრეტული მითითებები უნდა გაითვალისწინოს მომსახურე პერსონალმაც. მაგალითად, კაფეში მისვლისთანავე, ყოველ დილით უნდა გაიარონ  თერმოსკრინინგი. მუდმივად უნდა იყვნენ უზრუნველყოფილი  დაცვის ინდივიდუალური საშუალებებით: სპეცტანსაცმელი, ფეხსაცმელი, თავსაბურავი, ხელთათმანი, პირბადე, ფარი ან სათვალე. ობიექტის ხელმძღვანელობამ ასევე უნდა გააკონტროლოს მათი სწორად გამოყენება.

გამოყენებული ჰიგიენური ნარჩენებისთვის უნდა დაიდგას დახურული კონტეინერები. ხშირად უნდა გაირეცხოს და დეზინფექცია ჩაუტარდეს პროდუქტების დასამუშავებლად განკუთვნილ ზედაპირებს. 

რესტორატორთა ასოციაციის დამფუძნებელმა  იმედი გამოთქვა, რომ ახლო მომავალში წესები კიდევ უფრო გამარტივდება.

„ბიზნესში ვინც ვიწყებთ მუშაობას ვართ ოპტიმისტები. ეს ოპტიმიზმი, რომ არ გვქონდეს რთული იქნებოდა ბიზნესის დაწყება. ვიმედოვნებთ, რომ ახლო მომავალში სიტუაცია უკეთესობისკენ შეიცვლება და მოხდება უფრო ლმობიერ წესებზე გადასვლა. დღესდღეობით აი, ასეთი მოცემულობით ვიწყებთ. იმას, თუ გავითვალისწინებთ, რომ ორ თვე ნახევარი საერთოდ დაკეტილები ვიყავით, ამ რეგულაციებით მუშაობის დაწყება დამაბრკოლებელი აღარ არის“, -  აღნიშნა გაბრიჩიძემ.

რაც შეეხება შიდა სივრცეების გახსნას, ასეთი ტიპის რესტორნები და კაფეები როგორც უკვე აღვნიშნეთ 8 ივნისიდან გაიხსნებიან.

ღია კაფეების მსგავსად, დახურულ კაფეში შესვლამდე აუცილიბელია თერმოსკრინინგი, ხელის დამუშავება სპეციალური ხსნარით, დეზობარიერის გავლა.

რეკომენდაციის ერთი პუნქტი გულისხმობს ჭურჭლის რეცხვის განსაკუთრებულ წესს. 8 ივნისს თუ თქვენ მიბრძანდებით რესტორანში, თქვენს მიერ გამოყენებულ ჭურჭელს რამდენჯერმე გარეცხავენ. ჭურჭელი უნდა გაირეცხოს 40 გრადუსზე, გარეცხვის შემდეგ ჭურჭელი უნდა გაივლოს არანაკლებ 65 რადუსიან ცხელ წყალში. ეს არის რეკომენდაციების ერთი ნაწილი, თუმცა ჩამონათვალი საკმაოდ ვრცელია.

სურსათის ეროვნულომა სააგენტომ კვების ობიექტებს სპეციალური რეკომენდაციების ვრცელი ჩამონათვალი უკვე მისცა და მონიტორინგსაც გაუწევს.

„ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი საკითხია იმ რეკომენდაციების შესრულება, რომელიც მომდინარეობს საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროსგან და სურსათის ეროვნული სააგენტოს სპეციალისტების ჩართულობით არის შემუშავებული. ეკონომიკის შეჩერების პროცესამდე, თბილისში ჩვენი მონაცემებით მუშაობდა 3 000-მდე საზოგადოებრივი კვების ობიექტი და დღეს, როდესაც უკვე დადგა საკითხი ამ ობიექტების ამუშავების, სააგენტო ყოველდღიურ რეჟიმში, სისტემატიურად ახორციელებს, როგორც ამ რეკომენდაციების გაცემას, ისე მონიტორინგს, თუ რამდენად სწორად ასრულებს ესა თუ ის ბიზნესოპერატორი ამ მოთხოვნებს“, - განაცხადა სურსათის უვნებლობის სამსახურის ინსპექტორმა ვასილ კვერნაძემ.

თუ თქვენ დახურულ რესტორანს ესტუმრებით,  ერთ მაგიდასთან  ექვს ადამიანზე მეტი ვერ მოთავსდებით, თქვენს შორის დისტანცია კი ერთი მეტრი უნდა იყოს. ისე, როგორც ღია კაფეებში, დახურულ სივრცეშიც სავალდებულოა მაგიდებს შორის ორ მეტრიანი დისტანციის დაცვა.

იმ შემთხვევაში, თუ ვერ ხერხდება ორ მეტრიანი უსაფრთხო დისტანციის დაცვა, შესაძლებელია გამოყენებულ იქნას დროებითი დამცავი ბარიერი. თუმცა,  დამცავი ბარიერების გამოყენება დაუშვებელია 30 მ2-მდე საერთო სასადილო ფართში.

ობიექტებმა განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიანიჭონ ვენტილაციას. სააგენტოს რეკომენდაციით, დახურული სივრცეები  უზრუნველყოფილი უნდა იყოს ბუნებრივი ვენტილაციით. თუ ამის შესაძლებლობა არ არის, გამოიყენებული უნდა იქნას ხელოვნური ვენტილაცია.

დახურულ ობიექტებში, საპირფარეშოებში, დერეფნებსა და ლიფტებში გამკაცრდება დასუფთავების და დეზინფექციის ზომები. დასუფთავებისას განსაკუთრებული ყურადღება მიექცევა იმ საგნებს, რომლებსაც ხშირად ეხებიან ხელით, მაგალითად სახელურებს, ლიფტის ღილაკებს, ჩამრთველებს და ა.შ. დასუფთავებაზე პასუხისმგებელ პერსონალს კი დამატებით ჩაუტარდებათ შესაბამისი ინსტრუქტაჟი.

ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ კორონავირუსთან დაკავშირებით პანდემია 2020 წლის 11 მარტს გამოაცხადა. ჩინეთში პნევმონიის აფეთქება 2019 წლის დეკემბერში დაიწყო, რაც გამოწვეულია კორონავირუსის აქამდე უცნობი შტამით.

 

0