ყვავილები ზღვის სანაპიროზე

ტრაგედია დემნა უფლისწულისა, რასაც საქართველოს მზის აღმობრწყინება მოჰყვა

524
(განახლებულია 11:17 08.10.2019)

ვანო სულორი

საქართველოს ისტორიაში ბევრი თეთრი ლაქაა, ბევრი რამ ბუნდოვანია, მაგრამ იმდენი პასუხგაუცემელი კითხვა, რამდენიც საქართველოს მეფის  წინააღმდეგ 1177 წელს მოწყობილმა სამხედრო ამბოხმა დაგვიტოვა, ალბათ არცერთ მოვლენას არ დაუტოვებია.

ამ აჯანყების მიზანი იყო მეფე გიორგი მესამის ტახტიდან ჩამოგდება და მისი ძმისწულისა და ამირსპასალარ ივანე ორბელის სიძის, დემნა (დემეტრე) უფლისწულის გამეფება; საბაბი — უფლისწულის ლეგიტიმური უფლებების დაცვა, მიზეზი — მეფის მკაცრი პოლიტიკა, რამაც ქვეყნის ხელისუფალს უამრავი შიდა მტერი გაუჩინა. 

გიორგი მესამის მხრებზე უმძიმესმა წლებმა გადაიარა. ის საკმაოდ დიდი მასშტაბების პოლიტიკური ფიგურა გახლდათ, საქართველოს საზღვრებიც გააფართოვა და არაერთი მნიშვნელოვანი ღონისძიებაც განახორციელა. 

მემატიანის თქმით, მეფე, რომელსაც „დავითიანობა და სოლომონიანობა მოჰგვარობდა, თავისი დიდი პაპის, დავით აღმაშენებლის მსგავსად, მაჰმადიან მმართველებს ხელიდან აცლიდა სამფლობელოებს - ძლევამოსილებით აღჭურვილი ერთგულსა და ორგულსაც იყმევდა“.

გიორგი მესამემ უზღვავი სისხლი დაღვარა მტრებთან ბრძოლაში. მართალია, ყოველ ჯერზე მის წინააღმდეგ მთელი აღმოსავლეთის მუსლიმები ერთიანდებოდნენ ხოლმე, მაგრამ „ლომთა უმხნესმა და არწივთა უმაღლესმა“, როგორც  ერთი  სომეხი მემატიანე წერს,  „შეაძრწუნა ყოველი სპარსეთი და თურქისტანი“.

არა მხოლოდ საგარეო სარბიელზე იყო მეფე გიორგი ასეთი ძლიერი, ქვეყნის შიგნითაც მკაცრ ცენტრალისტურ პოლიტიკას ატარებდა და ამის შემდეგ გასაკვირიც არ არის, რომ დიდი ფეოდალები აუმხედრდნენ.

ყველაფერი კი დაიწყო იმით, რომ 1155 წელს მოულოდნელად გარდაცვლილ მეფე დავით მეხუთეს დარჩა მცირეწლოვანი ძე დემეტრე (დემნა). მართალია, ტახტი ჯერ დავითის მამამ, დემეტრე პირველმა დაიბრუნა, მერე კი ძმამ, გიორგი მესამემ დაიკავა, მაგრამ სამეფო სკიპტრის ფლობაზე არანაკლები უფლებები გააჩნდა დემნა ბატონიშვილს. სანამ უფლისწული მცირეწლოვანი იყო, მეფე გიორგი საფრთხეს ვერ გრძნობდა, მაგრამ, როდესაც წამოიზარდა, მისი განეიტრალება გადაწყვიტა და ცოლად თავისი ერთგული ვაზირის, ამირსპასალარ ივანე ორბელის ქალიშვილი შერთო. ამით მეფემ თავიდან აიცილა უშუალო კონკურენტის უცხო სამეფო გვართან დანათესავება და შესაბამისად, გარე ძალების გამოყენება დემნას გასამეფებლად. 

ივანე ორბელი მეფის შემდეგ პირველი კაცი იყო და დემნა ვერაფერს შესთავაზებდა იმაზე მეტს, რაც უკვე გააჩნდა პირველ ვაზირს — თანამდებობა, სახელი, დიდება, ფული, ქონება. აი, ურჩობის შემთხვევაში კი, პირველი ვაზირი ყველაფერს დაკარგავდა. ამიტომაც ვერ წარმოედგინა გიორგი მესამეს ამირსპასალარის ღალატი და 1177 წლის ამბოხება სრულიად მოულოდნელი აღმოჩნდა მისთვის.

მეფის მუდმივი საზრუნავი, რომელიც საგონებელში აგდებდა გიორგის III-ს, მისი ერთადერთი ქალიშვილის, თამარის გახელმწიფება იყო. საფიქრალი  და სადარდებელი აქ ის გახლდათ, რომ მეფის ეს განზრახვა დიდებულთა გამოწვევას გულისხმობდა, ვინაიდან ირღვეოდა საქართველოში ოდითგან მომდინარე წესი.

ეს, რაღა თქმა უნდა, კარგად უწყოდა მეფე გიორგიმ, მაგრამ იმდენად იყო დაჯერებული თავის ძალებში, რომ ხელი არ აუღია განაზრახზე. ამიტომაც დაივიწყა ადრე დადებული პირობა, როგორც კი დემნა გაიზრდება, ტახტს დავუთმობო.  

დემნა ბატონიშვილი წამოიზარდა, მისი გამეფების დრო დადგა, მაგრამ გიორგი მესამე ტახტის დათმობას არ აპირებდა. ამის გამო დიდებულთა ნაწილმა ფარულად პირი შეკრა, მათ მეფის შეპყრობა, მოკვდინება ან მონასტერში გაშვება და ტახტზე დემნას აყვანა განიზრახეს.  

წყაროების ცნობით, ამირსპასალარმა ივანე ორბელმა აგარანში (ახლანდელი შინდისის, ტაბახმელის, კოჯრისა და წავკისი ტერიტორია) 30 ათასიანი ლაშქარი შეკრიბა და მეფის დასატყვევებლად დაიძრა. მანამდე ის ხანგრძლივ მოლაპარაკებებს აწარმოებდა დიდგვაროვნებთან და საბოლოოდ, მათი გადაბირება შეძლო. აჯანყებულთა ბანაკში აღმოჩნდნენ დიდგვაროვანთა უმრავლესობა, ანუ „ყველა ორბელთა და ყოველთა ტომთა და მიმდგომთა მათთა სამცხეთა, ჰერთა, კახთა და სადაცა ვინ ნათესავი  და ნატამალი მსმენარი მათდა იყო“.

სწორედ მათ აკურთხეს დემნა მეფედ აგარანის ციხეში...

მეფე გიორგი მესამე მცირე ამალით თბილისთან ახლოს იდგა სახატეში „განსუენებით“. მაგრამ აჯანყებულებმა მაინც ვერ მოახერხეს მისი შეპყრობა. საქმე ისაა, რომ მეფეს ერთი აზნაურის ნაყმევი, „უგვარო“ აფრიდონი ეახლა და ამცნო ქვეშევრდომთა შეთქმულების შესახებ. გიორგი მესამე თავს დაცემულ ამბოხებულებს დაუსხლტა და მოღალატეებს განზრახვა ჩაეშალათ.  

გიორგი მესამემ თბილისში შეასწრო და იქ გამაგრდა. ხელმწიფეს მიემხრო ყივჩაღური გვარდია ყუბასარის სარდლობით. ეს იმ ყივჩაღთა შთამომავლები კი არ იყვნენ, რომლებიც დავით აღმაშენებელმა ჩამოასახლა საქართველოში, არამედ „ახალი ყივჩაღები“, როგორც მათ მემატიანე უწოდებს — დაქირავებული მეომრები.

მალე მეფესთან მანდატურთუხუცესი ჭიაბერიც გამოცხადდა და მის დაქვემდებარებაში მყოფი მეომრები მიაშველა. მეფის ლაშქარში იყვნენ დვალები და საქართველოს მთიანეთის სხვა კუთხეთა მოლაშქრენი. მეფე შეტევაზე გადავიდა, კოჯორში დაბანაკებულებზე იერიში მიიტანა და მოწინააღმდეგენი დაფანტა. მისმა მომხრეებმა დაიკავეს სამშვილდე, მერე კი კახეთში ილაშქრეს და აჯანყება იქაც ჩააქრეს.

ამის შემდეგ მთელი რისხვა ქვემო ქართლში, ლორეს ციხეში დაბანაკებულ აჯანყებულებს დაატყდათ. მეფის წარმატებებმა ამბოხებულთა ისედაც მყიფე ერთიანობა ნამსხვრევებად აქცია. დიდებულებმა, თავი რომ გადაერჩინათ, ერთი მეორის მიყოლებით იწყეს მეფის ბანაკში გადასვლა. პირველი გამრეკელ-თორელი ეახლა მეფეს და პატიება სთხოვა. მას მიჰყვნენ გრიგოლ ანელი,  მხარგრძელები და სხვანი. ასე თანდათან დასუსტნენ ივანე ორბელი და მისი მომხრეები, სამაგიეროდ გაძლიერდა გიორგი მესამეს სამხედრო ძალა.

თავდაპირველად მეფემ ამბოხებულებთან მოლაპარაკება გამართა. ჩანს, ან გამარჯვების იმედი არ ჰქონდა, ან დიდ სისხლისღვრას მოერიდა. ივანე ორბელმა ჯერ არ ისურვა მეფესთან კონტაქტი, მაგრამ საქმე ცუდად რომ წაუვიდა, ამირსპასალარმა გიორგის ძმისწულისთვის სამეფოს გაყოფა მოსთხოვა, რაც მიუღებელი აღმოჩნდა მეფისთვის.

აჯანყებულთა რიგები კი თანდათან თხელდებოდა.  მაშინ ივანე ორბელმა საქართველოს მოსისხლე მტრებს, შაჰ არმენსა და  ელგუზ ათაბაგს სთხოვა დახმარება. „ურჯულო“ მეფის ასეთი აღზევება სელჩუკი მეზობლებისთვისაც მიუღებელი გახლდათ და დახმარებაზე თანხმობა განუცხადეს ქართველ მოღალატეებს. თუმცა, საქმე დაპირების იქით არ წასულა, სელჩუკებმა ვერ გარისკეს საქართველოს საშინაო საქმეები ჩარევა...

მეფის მხარეზე გადასულმა ერისთავებმა  წერილი გაუგზავნეს ივანე ორბელს, ურჩევდნენ, თავადაც დამორჩილებოდა გიორგის და უფლისწულიც გადაეცა მისთვის, მაგრამ ამირსპასალარმა უარი განაცხადა.

ბოლოს „ერთგული“ ერისთავებისაგან მიტოვებული უფლისწული დემნა მიხვდა, რომ ბრძოლას აზრი არ ჰქონდა, ამიტომ ლორეს ციხიდან მალულად საბლით დაეშვა და ბიძას ეახლა — პატიება და სიცოცხლის შენარჩუნება სთხოვა.

ეს უკვე აჯანყების დასასრული იყო. შეწყალების თხოვნით ეახლა მეფეს ივანე ორბელიც. 

დიახ, აჯანყება დასრულდა, მაგრამ ტრაგედია ამის შემდეგ დაიწყო. მეფემ სასტიკად დასაჯა ამბოხებულები, განსაკუთრებით კი ძმისწული, რომელსაც თვალები დასთხარეს და დაასაჭურისეს.

რაც შეეხება ორბელებს, მეფემ ჯერ თვალები დათხარა ივანე ორბელს, ხოლო შემდეგ, ძმასთან და შვილებთან ერთად, სიკვდილით დასაჯა. მეფემ სასჯელი დარბაზის გადაწყვეტილებით გამოიტანა და საეკლესიო შეჩვენებით დაამტკიცა.

აჯანყების ჩახშობის შემდეგ, დიდგვაროვან დამნაშავეთა დიდი ნაწილი შეაჩვენეს, მამულები და თანამდებობები ჩამოართვეს და ქვეყნიდან განდევეს. მეფემ მათ მაგივრად  თანამდებობებზე უგვარო, მაგრამ ერთგული თანამებრძოლები დააწინაურა. ნაყივჩაღარმა ყუბასარმა ამირსპასალარობა მიიღო, ხოლო აზნაურის ნაყმევმა აფრიდონმა — ერისთავთ-ერისთავობა და მსახურთუხუცესობა.

მეფის მრისხანება ამით არ დასრულებულა. მან ქართულ ეკლესიას აჯანყების ყველა მონაწილე დააწყევლინა, რის სანაცვლოდაც შეუვალობა მისცა. ეს კი იმას ნიშნავდა, რომ ეკლესია გადასახადებისგან თავისუფლდებოდა...

1178 წელს გიორგი მესამემ საეკლესიო კრება მოიწვია და დიდი პრივილეგიები მიანიჭა ეკლესიას. სანაცვლოდ კი თანამოსაყდრედ თამარის გამოცხადება მოითხოვა.

და ასე დაიწყო „ამობრწყინება მზემან საქართველოისა“...

524
თემები:
იცით თუ არა, რომ... (373)
მონღოლი მხედრები

მარტყოფის ბრძოლა მარცხი, რომელ აროდეს ენახა „ალაჰის ჩრდილს“

82
(განახლებულია 17:18 08.08.2020)
მარტყოფის აჯანყება — უმნიშვნელოვანესი მოვლენა საქართველოს ისტორიაში. აჯანყება, რომელმაც ყველას დაანახა, რომ ქართველები უმალ გაწყდებოდნენ, ვიდრე თავისუფლების დაკარგვას შეეგუებოდნენ...

ურჩი საქართველოს საბოლოოდ გასანადგურებლად ირანის მზაკვარმა შაჰმა აბას პირველმა ახალი ლაშქრობა წამოიწყო. ჯარს სათავეში სიძე, გათათრებული სომეხი, გამოცდილი სარდალი ყარჩიხა ხანი ჩაუყენა.

როსტომ ხანი გვიმოწმებს: „ბრძანება იყო ყეენისა, რომე კახი კაცი გაეწყვიტათ და კახეთში ყიზილბაშები ჩაესახლებინათ“. 

თუმცა ლაშქრობის ნამდვილი მიზეზი ოსტატურად შენიღბეს სპარსთა და ვითომ მშვიდობიანი მიზნით მოდიოდნენ საქართველოში. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, ყარჩიხა ხანს თან მოჰყავდა შაჰ აბასის შვილიშვილი ჯაჰან ბანუ, რომელიც გამუსლიმანებულ სიმონ ხანზე უნდა დაექორწინებინათ. ხოლო უზარმაზარი ლაშქარი — ეს მხოლოდ საპატარძლოს მაყრიონი იყო. სინამდვილეში ყარჩიხა ხანს ქართლ-კახელთა აყრა და სპარსეთში გადასახლება, მათ ადგილას კი ყიზილბაშების ჩასახლება ევალებოდა. 

„საპატიო მაყრიონში“ იყო გიორგი სააკაძეც, რომელმაც კარგად უწყოდა შაჰის რეალური ზრახვები და რომელიც მხოლოდ იმიტომ არ უსარდლა შაჰმა თავის ლაშქარს, რომ არ ენდო. ხოლო სამშობლოში წარმოგზავნილ სააკაძეს ღალატი რომ არ გაევლო გულში, მისი ძე პაატა მძევლად დაიტოვა. როგორც შემდეგ გაირკვა, არცთუ უსაფუძვლოდ...

„შესაზარი ხმა აქვთ და საოცარი სისასტიკე“ - როგორია ქართული გმირობა>>

ყარჩიხა ხანი 1625 წლის ადრიან გაზაფხულზე შემოვიდა ქართლში. ავად დაგეგმილი ქორწილის შემდეგ სპარსთა ლაშქარმა აღაიანის ველზე დასცა ბანაკი, მერე კი მარტყოფის ველზე განლაგდა სარდლის ბრძანებით. ყარჩიხამ კახელები იხმო თავისთან, ვითომ იმერეთში ლაშქრობის სათათბიროდ. ბოლო მომენტში კი თითქოს განზრახვა გადაიფიქრა და სათათბიროდ მისულ კახელთა დასაჩუქრება და შინ გაშვება გადაწყვიტა. ბევრი გაბრიყვდა და საჩუქრის მისაღებად ბანაკის განკიდურზე მდებარე, მაღალი თეჯირით შემოსაზღვრულ კარავთან დადგა. სათითაოდ შეხვალთ შაჰის ხალათის მისაღებადო, უთხრეს მათ და ისინიც მორჩილად თითო-თითოდ შედიოდნენ კარავში, საიდანაც აღარავინ გამოდიოდა უკან. კახელები ფიქრობდნენ, ალბათ თავს მოგვიყრიან და შაჰის უდიდესი წყალობით ხელდამშვენებულებს, ერთად გამოგვისტუმრებენ კარვიდანო. ამ დროს კი თავს კი არ უყრიდნენ, თავებს აყრევინებდნენ თეჯირს გადაღმა გაუჩინარებულებს.

ბოლოს სპარსელთა მზაკვრობა ვიღაცამ გასცა. განრისხებულმა კახელებმა ხმლებით გაიკაფეს გზა და სამშვიდობოს გავიდნენ. თუმცა ყიზილბაშებს მაინც მოესწროთ 4000 კახელისთვის ყელის გამოჭრა. 

ყარჩიხა ხანმა გამცემად გიორგი სააკაძე იეჭვა და მაშინვე მაცნე აფრინა „ირანის ლომთან“. შაჰ აბასის ბრძანებამაც არ დაახანა. მუსტაფა ნაიმას ცნობით, შაჰი ყარჩიხა ხანს ქართველთა სრულად ამოხოცვას ავალებდა. მოურავიც არ გაუშვა ცოცხალი, რადაც უნდა დაგიჯდეს, მოჰკალო, უბრძანებდა...

მაგრამ ლოჭინის ხევში ვითომ სანადიროდ გასული გიორგი სააკაძე აბასის მსტოვარს „შემთხვევით“ გადაეყარა და ყარჩიხა ხანისადმი მოწერილი ბრძანება ხელში ჩაიგდო. მოურავმა შიკრიკს სიცოცხლე მოუსწრაფა, მერმე კი ქართველი დიდებულები მიიწვია საიდუმლო თათბირზე და წერილი წაუკითხა. ამის შემდეგ ისინიც კი, ვინც მანამდე ეჭვის თვალით უყურებდნენ მოურავს, საბოლოდ დარწმუნდნენ აბასის საშინელ განზრახვასა და სააკაძის გულწრფელობაში.

და ქართველებმა გადამწყვეტი ბრძოლისათვის სამზადისი დაიწყეს. სააკაძის რჩევით, ყარჩიხა ხანმა ჯარის საგრძნობი ნაწილი კახეთის სხვადასხვა კუთხეში გაგზავნა. მოურავმა სპარსთა ლაშქარი ეშმაკურად დააქსაქსინა ხანს, რომ მტრის მთავარი ბანაკის განადგურება გაიოლებოდათ ქართველთ.

1625 წლის 25 მარტი თენდებოდა — ხარება დღე.  ქართველები, ზურაბ არაგვის ერისთავის წინამძღლობით, მოულოდნელად, გარიჟრაჟისას დაესხნენ თავს მარტყოფის ველზე დაბანაკებულ მძინარე ყიზილბაშებს. თავზარი დაეცა მომხდურთა ლაშქარს, დიდი პანიკა დაიწყო. ამით ისარგებლა გიორგი საააკაძემ, შუბმომარჯვებული დაიძრა ყარჩიხა ხანის კარავისკენ ოთხ მებრძოლთან ერთად. კარავში შესულმა კი სარდალს შეუძახა, ხანო, რას გაჩერებულხარ, თეიმურაზი დაგვესხა თავსო! ის იყო, ცხენზე უნდა ამხედრებულიყო შაჰის სიძე, რომ შუბით განგმირა გიორგი სააკაძემ „მოყვრად“ მოსული მოსისხლე მტერი. შემდგომ ამისა, მოურავის ერთგული თანამებრძოლები დანარჩენ ხანებს დაერივნენ. ხოლო სააკაძის უფროსმა ვაჟმა ავთანდილმა ყარჩიხა ხანის ვაჟი გამოასალმა სიცოცხლეს.

დადრკნენ უსარდლოდ დარჩენილი ყიზილბაშები, უკან დაიხიეს და გაქცევით შეეცადნენ თავის შველას. მაინც არ მოეშვნენ ქართველები — ბოლომდე მისდიეს მტერს და მუსრი გაავლეს მათ. იბრაჰიმ ფეჩევის ცნობით, 30 ათასი ყიზილბაშიდან მხოლოდ სამმა ათასმაღა გაასწრო ცოცხლად. ამის შემდეგ ქართველები კახეთში წინასწარ დაქსაქსულ ყიზილბაშებსაც დაერივნენ და ისინიც ერთიანად გაჟლიტეს.

შაჰ აბასის ისტორიკოსი ისკანდერ მუნში წერს: დიდებულებიცა და უბრალო ხალხიც თავზარდაცემული იქეთ-აქეთ გარბოდა. ყიზილბაშების მთელი ბანაკი დაირბა და გაიძარცვა, ქართველებმა კი აურაცხელი ქონება და იარაღი იგდეს ხელთო. 

ეს იყო უდიდესი გამარჯვება! ამ ბრძოლამ დაანახა ირანის მძვინვარე ლომს, რომ ქართველთა განადგურების ძალა არ და ვერ შესწევდა. თავად ისკანდერ მუნში აღიარებს, რომ ასეთი დიდი მარცხი მანამდე არასდროს ეგემნა ალაჰის ჩრდილს...

და განრისხებულმა შაჰმა ქართველთა ჯავრი გიორგი სააკაძის ვაჟზე, პაატაზე იყარა — თავი მოჰკვეთა და საშინელი „ჯილდო“ მამას გაუგზავნა... 

მძიმე და მწარე ნაყოფად მოიმკო დიდმა მოურავმა შაჰის ღალატი. თუმცა, როცა საქმე სამშობლოს ყოფნა-არყოფნაზე მიდგება, ჭეშმარიტ მამულშვილებს ხომ არად უღირთ არც საკუთარი და არც შვილების  სიცოცხლე...  

82
თემები:
იცით თუ არა, რომ... (373)
სახელმწიფო დეპარტამენტი

მიმოხილვა: რა წერია აშშ-ის გლობალური ურთიერთქმდების ცენტრის მოხსენებაში

340
(განახლებულია 15:55 07.08.2020)
ამერიკელებმა ფარდა ახადეს მსოფლიო სადეზინფორმაციო კამპანიის რუსულ ტაქტიკას. მაგრამ ეს „ფარდის ახდა“ სახელმწიფო დეპარტამენტის მხრიდან ამერიკელების დეზინფორმირებისა და ამასთან, მთავრობისთვის უფრო მეტი ფულის „გამოძალვის“ მცდელობაა.

გევორქ მირზაიანი

ამ დღეებში აშშ–ს სახელმწიფო დეპარტამენტთან არსებულმა გლობალური ურთიერთქმედების ცენტრმა გამოაქვეყნა მოხსენება „რუსული პროპაგანდისა და დეზინფორმაციის ეკოსისტემის საფუძვლები“. ავტორების მიზანი „რუსეთის მოქმედების ტაქტიკის მხილება იყო, რათა ჩვენმა პარტნიორებმა, მოკავშირე მთავრობებმა, სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციებმა, მეცნიერებმა, პრესამ და საზოგადოებამ მთელ მსოფლიოში შეძლონ დეზინფორმაციასა და პროპაგანდაზე შემდგომი ანალიზის ჩატარება და კოლექტიური პასუხის გაძლიერება“.

სიურპრიზი სიურპრიზზე 

ერთი შეხედვით ყველაფერი სოლიდურად გამოიყურება — ტექსტის 75 გვერდი, 313 ბმული, გრაფიკები და ცხრილები. მისი მიხედვით, რუსეთის ხელისუფლება ცდილობს გამოიყენოს მედიასაშუალებები თავისი თვალსაზრისით გასატარებლად (!) — და, რა თქმა უნდა, ეს კრემლის გენიალური გამოგონებაა, სხვა ქვეყნებმა უნდა ისწავლონ, როგორ მოიქცნენ. 

კიდევ ერთი „აღმოჩენა“ ისაა, რომ რუსეთის სახელმწიფო მედიის მიერ გამოქვეყნებულ ინფორმაციებს სხვა გამოცემები იტაცებემ და შემდეგ მთელ ინტერნეტში ვრცელდება. ავტორებმა, როგორც ჩანს, მხოლოდ ახლა აღმოაჩინეს ინტერნეტის თავისეურებები და ინფორმაციის გადაცემის ამჟამინდელი გარემო.

მოხსენებაში რუსეთის ძირითადი მედიასაშუალებებისა და მათი მფლობელების აღწერა ასევე წარმოადგენს კოლოსალურ ფასეულობას ნებისმიერი ანალიტიკოსისთვის — რატომღაც ხომ ისე გამოდის, რომ პროსახელმწიფოებრივ არხებს, გამოცემებსა და ინტერნეტსაიტებს ისეთი ადამიანები ხელმძღვანელობენ, რომლებიც პროსახელმწიფოებრივ იდეოლოგიას იზიარებენ?!

გარდა ამისა, მკვლევარებისთვის ასევე დიდი ფასეულობაა მოხსენების ცენტრალური აზრი: მოსკოვის ნებისმიერი თვალსაზრისი მსოფლიო პრობლემებზე, მის შესახებ ნებისმიერი პუბლიკაცია არის არა სიტყვის თავისუფლების გამოვლენა, არამედ რუსული პროპაგანდისა და სიცრუის ბოროტი მაგალითი, რომელიც გონებას უბინდავს დასავლეთის უცოდველ მოსახლეობას.

რა თქმა უნდა, შეიძლება ითქვას, რომ ამ  მოხსენების მეცნიერულ ღირებულებას მარტო ეს აზრიც კი აუფასურებს, მაგრამ მას ღირებულება უბრალოდ არ გააჩნია. არსებითად ეს 75 გვერდი არის ბანალური აზრების ჩამონათვალი, რომლის მიზანიც არა საფარველის ჩამოგლეჯაა, არამედ სახელმწიფო მდივან მაიკ პომპეოს თხოვნის მატერიალური გამყარებაა გლობალური ურთიერთქმედების ცენტრის დაფინანსების ორჯერ გაზრდის თაობაზე. სწორედ რუსეთისა და სხვა ქვეყნების დეზინფორმაციასთან ბრძოლის სახელით.

ბედნიერება ფულშია  

გასაკვირი არ არის, რომ რუსი პოლიტიკოსებისა და ექსპერტების რეაქცია ამ მოხსენებაზე იყო რაღაც საშუალო დაცინვასა და ზიზღს შორის. მასში მოყვანილი არგუმენტები მათ სერიოზულად არ აღიქვეს და მორიგ რუსოფობიულ თითხვნად შეაფასეს. თუმცა იმავდროულად არიარეს, რომ მოხსენების ავტორებს მის გამოსაქვეყნებლად სრულიად მართებული საფუძველი ჰქონდათ.

„სახელმწიფო დეპარტამენტის რუსოფობების ანტირუსული ბოდვის მორიგი ულუფა მოხსენების ფორმით, ხილულად წარმოაჩენს ამერიკელი პოლიტიკოსების პანიკურ შიშს ქვეყნის შიგნით და მსოფლიოში მიმდინარე მოვლენებზე ალტერნატიული თვალსაზრისის წინაშე“, — ამბობს რუსი დეპუტატი სერგეი ჟელეზნიაკი.

RT–სა და Spputnik–ს იმაზე ნაკლები ფული აქვთ, ვიდრე მსხვილ დასავლურ მედიას, მაგრამ მათ სწორედ ის ალტერნატიული თვალსაზრისი გააჩნიათ.

ვირაცას შესაძლოა აქამდე ეჩვენებოდეს, რომ დასავლეთში სიტყვის თავისუფლებაა, მაგრამ ეს ასე არაა. მთელ რიგ საკითხებზე ამერიკული მედია საბჭოთა გაზეთებს ჩამოჰგავს — ისინი ერთიან, პოლიტიკურად კორექტულ თვალსაზრისს ტრანსლირებენ.

და ეს თვალსაზრისი — შავკანიანებისა და მემარცხენეების მიერ ამერიკაში მოწყობილი არეულობა, ამერიკული ისტორიული მემკვიდრეობის რღვევის სისწორე, უდანაშაულობის პრეზუმფციის მიმართ ზიზღი და ასევე რუსეთის დემონიზაცია — დასავლელ მკითხველს ბეზრდება და ალტერნა ტიულ თვალსაზრისს ისინი რუსეთის ინგლისურენოვან მედიაში ნახულობენ.

ეს კი უკვე სერიოზული პრობლემაა აშშ–სთვის, ვინაიდან მსოფლიო საინფორმაციო სფეროზე კონტროლი არის კიდევ ამერიკული დომინირების საფუძველი. სწორედ ამიტომაც, როგორც რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროში აღნიშნავენ, „ვაშინგტონი აკრიტიკებს ნებისმიერ საინფორმაციო წყაროს, რომლებიც ალტერნატიულ თვალსაზრისს ავრცელებენ, და ცდილობს ჩაახშოს ნებისმიერი ხმა, რომელიც ეწინააღმდეგება ამერიკულ მიდგომებს“. ხოლო როცა კრიტიკა არ შველის, სანქციებს აწესებენ.

ამგვარი დევნა რეალურად ასუსტებს აშშ–ის გეოპოლიტიკურ შესაძლებლობებს. მაგალითად, რუსეთის გამოყენების მხრივ ჩინეთის შესაკავებლად, და ასევე სხვა გლობალური საკითხების გადასაჭრელად. სულ უფრო მეტი ამერიკელი ექსპერტი მოუწოდებს ვაშინგტონს, უფრო პრაგმატულად მიუდგეს მოსკოვთან დიალოგს. ამის მაგალითია 103 გამოჩენილი ამერიკელი ექსპერტის ღია წერილი Politiko–ში, რომელთა შორის არიან ყოფილი დიპლომატები და პოლიტიკოსები.

„მაგრამ ოკეანისგაღმელი ოპონენტების ისეთი დოკუმენტებს, როგორიცაა გლობალური ურთიერთქმედების ცენტრის მოხსენება, შეუძლია მხოლოს ერთ მიზანს მიაღწიოს — ბოლო მახვილი ჩასცეს რუსულ–ამერიკულ დიალოგს გლობალურ საკითხებზე და წლების განმავლობაში გამორიცხოს უნდობლობის კრიზისის გადალახვა ჩვენს ქვეყნებს შორის“, — აღნიშნავს ჟელეზნიაკი.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

340
სავსე მთვარე

მთვარის კალენდარი: 9 აგვისტო რისი გაკეთება შეიძლება და რისი არა

0
(განახლებულია 10:22 08.08.2020)
გაეცანით ჩვენს ყოველდღიურ კალენდარს და შეიტყვეთ, რა საქმიანობა იქნება წარმატების მომტანი ამა თუ იმ დღეს ღამის მანათობლის განწყობის მიხედვით.

მთვარეს უზარმაზარი ძალა გააჩნია და დიდი ზეგავლენის მოხდენა შეუძლია ადამიანებზე, რადგან ყველა კოსმოსურ ობიექტს შორის დედამიწასთან ყველაზე ახლოს იმყოფება.

9 აგვისტო, კვირა. ამ დღეს მზე მართავს. კლებადი მთვარე ვერძის ნიშანშია.

ამ დღეს არ ივარგებს აჩქარება, მოუთმენლობა, იმპულსურობა.

კარგი დღეა აქტიურობისთვის, ორიგინალობისა და სიმტკიცის გამოჩენისთვის, მაგრამ უნდა გახსოვდეთ ტაქტი, გამოიჩინოთ დიპლომატიურობა.

მატულობს ინტერესი საწინააღმდეგო სქესის წარმომადგენლების მიმართ. შესანიშნავი დღეა სიყვარულის აღიარებისთვის. ამ დღეს დაწყებული სასიყვარულო რომანი მგზნებარედ განვითარდება.

რეკომენდებულია გუნდური მუშაობა, ფინანსური საკითხების გადაჭრა, მუშაობა, ბიზნეს–საქმიანობა, მტკივნეული საკითხების გადაწყვეტა, მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებების მიღება, ახალი ნაცნობობა და ძველი კავშირების გამტკიცება, ახალი საქმეების დაწყება, აქტიური მუშაობა, ლიდერის თვისებების გამოვლენა, მშენებლობის დაწყება, ხელმძღვანელი პირების მხრიდან კონტრაქტების დადება, ახალი ფილიალების გახსნა, ახალი წესების ამოქმედება.

არარეკომენდებულია შურისა და არაკეთილმოსურნეობის გამომჟღავნება, ვინმეს ნებაზე აყოლა ან გარემოებებზე მინდობა, პასიურობა.

კარგი დღეა მოგზაურობის, მგზავრობისთვის.

თმის შეჭრა, შეღებვა: არახელსაყრელი დღეა შეჭრისთვის, მოსალოდნელია თმის დაზიანება. შეღებვა კი შეიძლება. სჯობს, ამ დღეს თმის გამაჯანსაღებელი პროცედურები ჩაიტაროთ, მათ შორის, თავის მასაჟი.

მებაღეობა: ამ დღეს აჯობებს, თუ ნიადაგს მოამზადებთ დათესვისთვის,  შეიძლება მავნებლების განადგურება, მულჩირება, ნაყოფის აღება, სამკურნალო მცენარეების მოგროვება, ბოსტნეულისა და ხილის გამოშრობა. არასასურველია დათესვა და დარგვა.

0