მუზარადები

ომში ტიტანი ქართველები, ანუ „მე შენ გეტყვი, გურჯი არ იყო“

514
(განახლებულია 19:51 08.08.2019)

ვანო სულორი 

საქართველოს არასდროს აკლდა მტრები. ასე დაგვებედა — მუდამ ბრძოლაში იყო ქართველი კაცი, ხშირად ორი-სამი მხრიდან მოსულ მტერს ერთდროულად უმკლავდებოდა. მოწინააღმდეგე კი თითქმის არასდროს ყოფილა ჩვენი ტოლ-სწორი. მუდამ განუზომლად აღმატებულ მომხდურთან გვიხდებოდა ჭიდილი. 

და მაინც, ხშირად გამარჯვებული გამოვსულვართ. 

მიუხედავად განვლილ-გადატანილი უდიდესი ისტორიული განსაცდელისა, ქართველობა და საქართველო გადარჩა. თუ როგორ — ამ სასწაულზე ერთმნიშვნელოვანი პასუხი არ არსებობს. ერთი კია, მომხდურთ, რომელიც ჩვენი ქვეყნის დასალაშქრად მოდიოდა, რაგინდ მრავალნიც უნდა ყოფილიყვნენ, მაინც ეშინოდათ ქართველებისა.

514
თემები:
იცით თუ არა, რომ... (382)
ალექსანდრ ლუკაშენკოს ინაუგურაცია

მოსაზრება: პოლონეთმა თვითონ უნდა მოაგვაროს ურთიერთობა ბელარუსთან

40
(განახლებულია 19:32 25.09.2020)
დასავლეთის რეაქცია ბელარუსის პრეზიდენტ ალექსანდრ ლუკაშენკოს ინაუგურაციაზე პროგნოზირებულად ნეგატიური აღმოჩნდა.

ირინა ალქსნისი

ჯერ სახელმწიფო დეპარტამენტის წარმომადგენელმა განაცხადა, რომ აშშ-ს ალექსანდრ ლუკაშენკო არ მიაჩნია ქვეყნის კანონიერად არჩეულ პრეზიდენტად, ვინაიდან „გამოცხადებული შედეგები ცრუ იყო და არ ასახავდა ლეგიტიმურობას“.

მერე კი ევროკავშირის დიპლომატიის მეთაურის ჟოზეფ ბორელის სპეციალური განცხადება გავრცელდა, რომელშიც ალექსანდრ ლუკაშენკოს მანდატი „ყოველგვარ ლეგიტიმურობას მოკლებულად“ იყო მოხსენიებული. ასევე აღინიშებოდა, რომ ინაუგურაცია (დოკუმენტში ეს სიტყვა ყველგან ბრჭყალებში იყო ჩასმული) რესპუბლიკის „მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილის ნებას ეწინააღმდეგება“, რაც „მრავალრიცხოვან, უპრეცედენტო და მშვიდობიან პროტესტებში“ გამოიხატება.

ბორელის განცხადებამ ღვარძლის ფრქვევის ფართო შესაძლებლობები გააჩინა. მაგალითად, წინასწარ თავდაჯერებით შეიძლება გაკეთდეს პროგნოზი, რომ აშშ-ში საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგები — რა შედეგითაც უნდა დასრულდეს ის — წინააღმდეგობაში იქნება ამერიკელების ნახევრის ნებასთან, ვინაიდან ქვეყანა პრაქტიკულად შუაზეა გახლეჩილი. თანაც არც პროტესტების დეფიციტი შეინიშნება იქ უკვე რამდენიმე თვეა. ასე რომ, წარმოდგენილი დოკუმენტი უკვე ახლავე შეიძლება შევუტრიალოთ ოკეანისგაღმა რეალობებს.

თავის მხრივ, ფორმულირება „დემოკრატიული ლეგიტიმურობა“ მიანიშნებს, რომ, ბრიუსელის აზრით, არსებობს მისი სხვა სახეობებიც — და მათ თანახმად, ალექსანდრ ლუკაშენკო ძალიანაც ლეგიტიმურია.

ამ უკანასკნელით აიხსნება კიდეც დასავლეთის ორ სკამზე ჯიუტად ჯდომა, ვინაიდან მთელი ეს ხისტი რიტორიკა პრაქტიკაში მინსკისადმი ღიად სუსტ, შეთანხმებით პოზიციას შეესაბამება.

სანქციები — ნამდვილად მგრძნობიარე სანქციები — ბელარუსის წინააღმდეგ არ დაწესებულა. უფრო უარესიც: ამ საკითხის ირგვლივ თავად ევროკავშირს შორის წამოიჭრა ახალი გარჩევები, ვინაიდან კვრიპროსი იმავდროულად თურქეთის წინააღმდეგ რესტრიქციების უზრუნველყოფას მოითხოვს და ამ საფუძველზე პროცესს ბლოკავს.

დასავლელი ელჩები ქვეყნიდან არ გაუწვევიათ. ის კი არა, ამერიკელები სრული სვლით აღადგენენ დიპლომატიურ ურთიერთობებს ქვეყანასთან მრავალწლიანი გაცივების შემდეგ. ორიოდე დღის წინ აშშ-ის სენატის საერთაშორისო საქმეთა კომიტეტმა ახალი ელჩის კანდიდატურა დაამტკიცა. არადა, უკვე 12 წელია, რაც ორივე სახელმწიფოში საელჩოებს დროებითი რწმუნებულები განაგებენ — მას შემდეგ, რაც ვაშინგტონმა 2008 წელს სანქციები დაუწესა ბელარუსულ კომპანიებს, ორივე ქვეყანამ გაიწვია ელჩები.

ამ ფონზე ყველაზე ხისტი რიტორიკული გამონათქვამიც კი სისუსტის გამოვლინებასა და მომხდარზე გავლენის მოხდენის უუნარობას ჰგავს, რაც, სხვათა შორის, რეალობას შეესაბამება. აქ კი მართლაც უნდა მივაგოთ დასავლეთს სათანადოდ, რომელმაც მთავარის გაცნობიერება დაიწყო — აღიაროს შესაძლებლობების ზღვარი.

ეჭვგარეშეა, რომ ბელარუსის არჩევნებზე მსგავსი რეაქცია ვენესუელის ძალიან მტკივნეული გაკვეთილის შედეგიცაა. უკვე წელიწად-ნახევარი გავიდა მას შემდეგ, რაც 50-ზე მეტმა (ძირითადად დასავლურმა) ქვეყანამ ხუან გუაიდო ვენესუელის კანონიერ პრეზიდენტად აღიარა. ეს კია, რომ ამ გადაწყვეტილებას რეალობაზე არანაირი გავლენა არ მოუხდენია — ქვეყნის ხელმძღვანელი დღემდე ნიკოლას მადუროა.

და თუ აშშ-სა და ევროპას შეუძლიათ თავს უფლება მისცენ, იგნორირება გაუკეთონ პატარა ლათინურამერიკულ ქვეყანას, თითქოს არაფერი განსაკუთრებული არ მომხდარა და იქ არანაირი მარცხი არ განუცდიათ, ანალოგიური ფოკუსის ჩატარება ევროპის ცენტრში მდებარე სახელმწიფოში ბევრად რთულია. აღარაფერს ვიტვით იმაზე, რომ ბელარუსი მნიშვნელოვან საერთაშორისო პროცესებშია ჩართული, დონბასის დარეგულირების ჩათვლით. ასე რომ, მოქმედება ბევრად აწონილ-დაწონილადაა საჭირო — გადაწყვეტილებებისა და მათი შედეგების გათვლით.

კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი გარემოება, რომელიც დასავლეთის ენთუზიაზმს ანელებს მინსკის საწინააღმდეგო ნაბიჯების საკითხში, ისაა, რომ იქ მომხდარი უპირველესად პოლონური პროექტია. სწორედ ვარშავა დგას მეზობლად მიმდინარე პროტესტების უკან, ის უზრუნველყოფს ბელარუსი ოპოზიციური ლიდერების პოლიტიკურ და მედიურ თანხლებას. თუმცა შედეგი მხოლოდ ნეგატიური კუთხითაა შთამბეჭდავი: მარტო „პრეზიდენტ სვეტას“ (სწორედ ასე prezident.sveta ჰქვია სვეტლანა ტიხანოვსკაიას „ინსტაგრამს“) ფენომენი შეიძლება იყო იმის ნიმუში, როგორ არ უნდა მოიქცე წმინდად პოლიტტექნოლოგიური თვალსაზრისით.

პოლონეთი ჩხუბში ჩაერია, მაგრამ ვითარების გარდასატეხად ძალა აშკარად არ ჰყოფნის. იქით კიდევ მინსკმა დაიწყო „ხურდის დაბრუნება“ — კერძოდ, მასმედია ბელარუსში პოლონური საქონლის შეტანასთან დაკავშირებით პრობლემებზე წერს. მოკლედ, ჩვეულებრივი პოლონური „ფოცხზე ფეხის დადგმაა“.

არაფერია გასაკვირი იმაში, რომ ახლა პოლონელებს ძალიან სურდეთ სამოთხეში სხვის ზურგზე შესვლა: რომ დასავლეთ ევროპამ და შეერთებულმა შტატებმა საქმეში მძიმე პოლიტიკური არტილერია ჩართონ, როგორღაც ლუკაშენკოს ჩამოგდება მოახერხონ, ხოლო ვარშავა გეოპოლიტიკურ ნაღებს მოხდიდა მის მიერვე წამოწყებულ „დვიჟუხას“.

მაგრამ შეუძლებელია, რომ ასეთი მოტივაცია აშკარა არ იყოს ბერლინის, პარიზის, ბრიუსელისა თუ ვაშინგტონისთვის. და კიდევ, ნაკლებსავარაუდოა, რომ იქ ენთუზიაზმით ეკიდებოდნენ პოლონური სურვილების ასრულებისთვის ხელშეწყობას.

ეს კი იმას ნიშნავს, რომ დასავლეთი შემდეგშიც ხისტი რიტორიკის მონიშნული გზით წავა მინსკის წინააღმდეგ, აარიდებს რა თავს რეალურ კონფრონტაციას, ვინაიდან მას იოტისოდენი სურვილიც არ აქვს, ჩაერიოს კიდევ ერთ მარცხისთვის განწირულ გეოპოლიტიკურ თამაშში. ისედაც ბევრია ასეთი ბოლო წლებში.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

40
მესტია, საქართველო

რა ვიცით საქართველოზე? შეამოწმეთ და შეივსეთ ცოდნა

67
(განახლებულია 16:16 25.09.2020)
იცით, რომ ძველად საქართველოში „იქმდის სანმდის ვაზი ხარობდა“, დაბლობად მიიჩნეოდა, ხოლო სადაც არ ხარობდა — მთად?

საქართველო ჩვენი სამშობლოა და თითოეულ ჩვენგანს გარკვეული ცოდნა აქვს მის შესახებ, მაგრამ არსებობს დეტალები, რომლებიც შესაძლოა არ იცოდეთ.

ქვემოთ რამდენიმე საინტერესო ინფორმაციას გაგაცნობთ.

  • ფართობის მიხედვით საქართველოში ყველაზე დიდია მესტიის რაიონი, რომელიც მოიცავს 304 400 ჰექტარს. მეორე მაჩვენებელი აქვს დუშეთის რაიონს — 298 ათასი ჰექტარი, შემდეგ კი მოდის დედოფლისწყაროს რაიონი, რომელიც გადაჭიმულია 252 900 ჰექტარზე;
    საქართველოში ტყის საფარი 2,5 მილიონ ჰექტარზე მეტია; 
  • საქართველოს შავი ზღვის სანაპირო  ზოლი — მდინარე ფსოუს შესართავიდან სარფამდე — 310 კილომეტრს აღემატება;
  • შავი ზღვა 200 მეტრის სიღრმიდან ფსკერამდე მკვდარია. მასში არანაირი ცოცხალი არსება არ ხარობს, რადგან დიდი რაოდენობით მომწამვლელ გაზს შეიცავს;
  • საქართველოში დიდი თუ მცირე 860 ტბა და 43 ხელოვნური წყალსაცავია, მათი საერთო ფართი 170 კვადრატული კილომეტრია (რაც ქვეყნის ტერიტორიის 0,24%-ია)
  • დაახლოებით 3–4 ათასი წლის წინ ხმელთაშუა ზღვიდან შავ ზღვაში წყალი შეიჭრა. წყლის დონის 3-4 მეტრით აწევამ დატბორა კოლხეთის დაბლობი. 1000 წლის შემდეგ შემდეგ ზღვამ ისევ უკან დაიხია და დაგვრჩა დაჭაობებული კოლხეთის დაბლობი;
  • საქართველოში 215 მილიონი ტონა მანგანუმის მადნის მარაგია;
  • ჩვენს წელთაღრიცხვამდე I საუკუნეში შავი ზღვის სანაპიროს „დაწევის“ გამო ჩაიძირა ქალაქი დიოსკურია — თანამედროვე სოხუმის მიმდებარედ;
  • საქართველოში არის ტალახის მოქმედი ვულკანები. ასეთი ვულკანების კრატერში თავისუფლად ჩასვლა და ბანაობაა შესაძლებელი. ყველაზე პოპულარულია ახტალა. მეორე ადგილზეა კილაკუპმა (დედოფლისწყაროს რაიონში), რომელსაც „მეორე ახტალადაც“ მოიხსენიებენ;
  • საქართველოში წყლის წლიური რესურსი 65 ტრილიონი ლიტრია (აქედან 18 ტრილიონი ლიტრი სასმელად ვარგისი მტკნარი წყალია), ხოლო მინერალური წყლის წლიური რესურსი 50 მილიარდი ლიტრია. საქართველოში მინერალური წყალი 1500-მდე ადგილზე ამოდის;
  • უძველესი სამაგიდო თამაში ნარდი ქართველთა წინაპრებმა ქალდეველებმა გამოიგონეს;
  • ძველად საქართველოში კარგი საჭურვლის დასამზადებლად სამჭედლოებში წაბლის ხის ნახშირს იყენებდნენ;
  • საქართველოში ნავთობის მარაგი 2 მილიარდ ტონას აღემატება, ხოლო მისი წლიური მოხმარება მხოლოდ 3,5 მილიონი ტონაა;
  • საქართველოში ბუნებრივი აირის დადასტურებული მარაგი დაახლოებით 300 მილიარდ კუბურ მეტრს შეადგენს. ხოლო ჩვენი ქვეყნის ყოველწლიური მოხმარება 2–2,5 მილიარდი კუბური მეტრია;
  • საქართველოში 26 ათასამდე დიდი თუ პატარა მდინარეა და მათი საერთო სიგრძე 60 ათასი კილომეტრია;
  • საქართველოში 58 დიდი, საშუალო თუ მცირე მოქმედი ჰიდროელექტროსადგურია, ხოლო ჰიდრორესურსების ჯამური პოტენციური სიმძლავრე 15 ათასი მეგავატ/საათია, თუმცა პოტენციალის 80% აუთვისებელია და მთლიანი ჰიდრორესურსების მხოლოდ 20%-ია გამოყენებული;
  • ძველად საქართველოს მთა და დაბლობი შემდეგნაირად განისაზღვრებოდა: „იქმდის სანმდის ვაზი ხარობდა“, დაბლობად (ბარი) მიიჩნეოდა, ხოლო სადაც არ ხარობდა — მთად. ამჟამად საქართველოს ტერიტორიის დაახლოებით 65 პროცენტი უკავია მთას, ხოლო დაბლობს — 35 პროცენტი;
  • საქართველოში დაახლოებით 5000-მდე დაბა და სოფელია, მათგან 200-მდე სოფელი ან სრულიად გაუკაცრიელებულია, ან მისი მოსახლეობა 20 მობინადრეს არ აღემატება...
67
თემები:
იცით თუ არა, რომ... (382)
Микрофон в мультимедийном пресс-центре Sputnik Грузия

ანდრო დგებუაძე: როცა მიზანს მიაღწევ, ხვდები, რომ ამის მიღმა რჩება ის, რაც ხარ

0
(განახლებულია 15:23 26.09.2020)
ცნობილი ქართველი ფილოსოფოსი ანდრო დგებუაძე საუბრობს ადამიანის მოტივაციისა და თვითმოტივაციის თემაზე.
ანდრო დგებუაძე: როცა ადამიანი თავის მიზანს მიაღწევს, ხვდება, რომ ამის მიღმა არის ის, რაც ხარ
„მე მახსოვს როცა მენეჯმენტს ვსწავლობდი მაშინ მოტივაციის მთელი იერარქია აგვიხსნეს. არის ასეთი კაცი, გვარად მასლო, რომელმაც ადამიანის მოტივაციის სქემა გემრიელად დაალაგა. მისი სქემის ძირში ადამიანის ფიზიოლოგიური მოთხოვნებია, შემდეგ გადარჩენის მოთხოვნა, შემდეგ არის სიყვარულის მოთხოვნა, რომ ადამიანს ვიღაც უყვარდეს. ამის შედეგ მიზნის მიღწევის მოთხოვნილება. თავისი პირამიდის მწვერვალში მან დააყენა ასეთი, ცოტა ბურუსით მოცული თემა, როგორიცაა, მოტივაცია.“- ამბობს ანდრო დგებუაძე სატელევიზიო გამოსვლაში.

ფილოსოფოსი ანდრო დგებუაძე ამბობს: „მე მახსოვს, როცა თვითმოტივაციაზე დავფიქრდი, მეგონა, რომ აქ რაღაც აფერისტობას ჰქონდა ადგილი. თითქოსდა, ადამიანი მოტივრებული რომ გყავდეს, ამისთვის რაღაც უნდა გაიღო“.

0