ბაცალიგო, ნაეკლესიავარი

ბაცალიგოელი პირქუში: ამბავი ორად გაყოფილი ხვთისშვილისა

278
(განახლებულია 19:08 01.08.2019)

უძველეს დროში ადამიანები და დევები მზის ქვეშ ერთად ცხოვრობდნენ — პური მოჰყავდათ, ნახირს მწყემსავდნენ, ტყეში სანადიროდ ერთად დადიოდნენ. მაგრამ კაცისძენი მორიგე ცის გამგებელს უნთებდნენ სანთელს და მისთვის ლოცულობდნენ, დევები კი ბნელეთის მეუფის ერთგულნი იყვნენ და მისი ბრძანებით კაცისძეთა და ხვთისშვილთა მიწიდან განდევნას ცდილობდნენ.

დევები ზომა-წონით ადამიანებზე დიდები და ბალნიანები იყვნენ, უზარმაზარი თავით ან თავებით: ორით, სამით, ხან ცხრა და ხანაც თორმეტი თავით. თუმცა ერთთავიანები მაინც სჭარბობდნენ და თანაც დანარჩენებზე მეტად გონიერნიც იყვნენ. თვალიც ყველას ორი არ ჰქონდა, ზოგს ერთი დიდი თვალი აჯდა შუბლზე. აი, რქები კი ყველას ამშვენებდა: ზოგს დიდი, ზოგს კი — თითქმის უჩინარი. ადამიანებზე უფრო ბრიყვები იყვნენ და ალბათ ამიტომაც აღარ ახსოვდათ, რომ კაცის ძეთ ყოველთვის არ მტრობდნენ. მხოლოდ მას მერე, რაც ქვესკნელის მეუფემ მოსთხოვათ, ადამიანთა განდევნაში დამეხმარეთ და სანაცვლოდ მათ მიწებს თქვენ მოგცემთო, დევებმაც ცდუნებას ვერ გაუძლეს, ნელ-ნელა გაავდნენ დ გამხეცდნენ. 

მორიგე ღმერთის სამყოფელი მეცხრე (ან მეშვიდე) ცაზეა, ზოგი ვერსიით — ეს გერგეთის მთაა. იქ ერთი ციხე იდგა და სწორედ იქ იყო ღვთის კარი. მის იქით ოქროს ტახტზე მორჭმით მჯდარი მორიგე ღმერთი ოქროს ბაგეებით იძლეოდა ბრძანებებს. მის სამფლობელოში მხოლოდ მზის ჩასვლის შემდეგ შეიძლებოდა მისვლა. ოქროს ტახტის გვერდით ქვესკნელში ფესვებგადგმული ალვის ხე იდგა, რომლის წვერში ოქროს ცხრაკეცი ჯაჭვი ეკიდა. ალვის ტოტებზე თეთრმხრიანი ხვთისშვილები ისხდნენ, სანამ მორიგე ღმერთი დედამიწაზე გამოგზავნიდა. ალვის ხის ფესვებში უკვდავების წყარო — ვეშაწყარო მოსჩქეფდა, რომელსაც გულმოდგინედ იცავდა ღვთაებრივი ვეშაპი.

ციხიდან ამ წყარომდე არხი იყო გაყვანილი, სწორედ ამ არხით დაჰქროდნენ ხვთისშვილები. მათ შორის იყო „ნახორცივლარი“ ხევსური მგელაის ვაჟი, სახელად დავითი. შესახედავად ახოვანი და მეტად ტანადი იყო, მუდამ შეჭმუხნული წარბები მის სახეს მკაცრ იერს აძლევდა. კოჭლი კი იყო, მაგრამ ამას ვერც ამჩნევდნენ მისი ვაჟკაცობითა და სილამაზით მონუსხული ქალები. მაგრამ თავად ზედმეტი ყურადღება არ სიამოვნებდა, რადგან „შეულახველი“ იყო.

მდედრთა ყურადღებით შეწუხებულმა დავითმა ღმერთს შესთხოვა, ისეთი რამ დაემართა მისთვის, რომ ქალებს მისკენ აღარ გაეხედათ, „თორო შამაცდენენო“. მორიგე ღმერთმა შეისმინა მისი თხოვნა და „ბედნიერი“, ანუ დაავადება შეჰყარა. ხევსურულ ანდრეზებში ამბობენ, რომ ამას მისთვის პირი ისე „გადაუტრუშია“, რომ ზედაც არავინ უყურებდაო. აი, ასე და ამგვარად ეწოდა დავითს პირქუში და ხვთისშვილობისასაც ეს სახელი შერჩა. 

პირქუშთან ბოლომდე დარჩა მსახურად სამი ქალი. ერთ-ერთი მათგანი სილამაზით განთქმული ელენე გახლდათ. დავითი „ნაწილიანი“ (ნაწილიანობა ღვთიურ ნიშანს გულისხმობდა) იყო — როცა ეძინა, ბეჭებს შუა სხივი ამოსდიოდა და იქაურობას ღვთაებრივი შუქით ანათებდა. თავისუფალ დროს სამჭედლოში ატარებდა და რას არ ჭედდა კაცის ძეთათვის: სახნისებს, ნაჯახებს, ხმალ-ხანჯალს... მოკლედ, ყველაფერს, რაც მეურნეობაში გამოიყენებოდა და ამაში ბადალი არ ჰყავდა. ოქროსა და ვერცხლისგან გამოჭედილ მის სამკაულებზე ხომ ბევრ ქალს რჩებოდა თვალი.

ერთ დღეს გრდემლზე ავის მომასწავებელი წარწერა გაჩნდა თავისით: მგელაიშვილი დავითი ამა და ამ დღეს მოკვდებაო. ეს მისთვის გამოგზავნილი ზებუნებრივი გაფრთხილება იყო. პირქუშმა ყველანაირი ხერხი გამოიყენა, გრდემლი ცეცხლშიც ჩააგდო, მაგრამ ვერაფრით მოახერხა ამ ავისმომასწავებელი წარწერის ამოშლა, რომ იქნებ როგორმე გაეუქმებინა წინასწარმეტყველება, რომელიც მან წყევლად მიიჩნია.

წინასწარმეტყველება ახდა. პირქუში სწორედ იმ დღეს გარდაიცვალა, რაც გრდემლზე ეწერა. აქ დასრულდა მისი ისტორია როგორც ადამიანისა. ვინაიდან ის „ნაწილიანი“ იყო, ზებუნებრივი ძალების კეთილგანწყობა დაიმსახურა და მორიგე ღმერთმა პირქუში ხვთისშვილთა რიგებში ჩარიცხა. ასე გადაიქცა ნაწილიანი დავითი ხვთისშვილ პირქუშად. ის ანგელოზის მსგავს ადამიანთა მცველად იქცა და თავდაპირველად ახადში დაიდო ბინა. შემდეგ მისი მთავარი ძალა ბაცალიგოში წავიდა და იქ დაივანა. 

იმ დროს დიდი ბრძოლები იყო გამართული ხვთისშვილთა და საყმოთა ამწიოკებელ დევებს შორის. ამ ბრძოლაში პირქუშიც ჩაერთო, მაგრამ რადგან ის ორად გაიყო, ახადში დარჩენილ მის ნაწილს იმდენი ძალა არ ჰქონია, რამდენიც დევებისთვის წინააღმდეგობის გაწევისთვის იქნებოდა საჭირო. ამიტომ ქადაგის პირით დევებს დაემუქრა:

„თქვე პირმზორიანებო, მე თუ ძალი არ შემწევს, რომ თქვენ გაგაცამტვეროთ, ბაცალიგოს ლეკურთაში მდგომ ჩემს მოძმე პირქუშს გავაგებინებ და ერთიანად ამოგწყვეტთო“.

დევებს სასაცილოდ არ ეყოთ მისი მუქარა, ერთ-ერთ ბრძოლაში დაატყვევეს კიდეც და თავის სამჭედლოში იარაღის კეთება დაავალეს. გაიგეს ეს ამბავი ხვთისშვილებმა და წყაროსთაული წმინდა გიორგი და კოპალა, ბაცალიგოელ პირქუშთან ერთად, უმალ მოძმის დასახსნელად გაეშურენ. ერთიანად გაჟუჟეს დევები და პირი ქვესკნელისკენ უკრეს.

მადლიერმა პირქუშმა წყაროსთაულ წმინდა გიორგის, რომელიც დიდებული მოისარი იყო, მშვილდ-ისარი გამოუჭედა, ასევე სხვა იარაღები და თასები; კოპალას კი უზარმაზარი ზარი ჩამოუსხა, მის სადიდებლად რომ დაერეკა ხალხს. 

პირქუში აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთში მჭედლების მფარველი და მასწავლებელი იყო. ხუცესები მის სადიდებელს ასე წარმოთქვამენ: „დიდება შენთვის პირქუშის წმინდა გიორგიო, ახადის გორზე ბრძანებულო, რკინის მახვილთა, ჯაჭვთა, პერანგთა მკეთებელო, ურჯულოთ დასალევადა ხმლებისა და ჯანჯლების მკეთებელო“.

ქართულ მითოლოგიაში პირქუშის შესახებ სხვა ვერსიებიც არსებობს. ერთის მიხედვით, ის ღვთაებრივი მჭედელია. სახელი და ეპითეტი (ცეცხლოვანი პირქუში) დევებთან, ქაჯებთან და სხვა ავსულებთან კავშირზე მიუთითებს. ამ ვერსიით, დევების მიერ დატყვევებული პირქუში მათთვის იარაღს, ოქროსა და ვერცხლის ნივთებს ჭედდა. ტყვეობიდან პირქუშს იხსნის იახსარი მისთვის ზარის დამზადების პირობით.

პირქუშის სალოცავები დღესაც არის ფშავში, სოფელ ახადში, ხევსურეთში კი — სოფელ ბაცალიგოში.

 

278
თემები:
იცით თუ არა, რომ... (391)
ეპიდემია საქართველოში

რატომ არ სჯერათ საქართველოში პანდემიის?

23
(განახლებულია 14:56 01.12.2020)
„Sputnik-საქართველოს“ რუბრიკის ავტორი იძულებულია, იმკითხაოს, თუ რით არის გამოწვეული COVID-19-ის მეორე აგრესიული ტალღის მიმართ მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილის ესოდენ ინდიფერენტული დამოკიდებულება

კოტე ინგოროყვა

კვლავ მკაცრი რეგულაციები! საღამოს გასეირნება აღარ შეიძლება, საზოგადოებრივი ტრანსპორტით მგზავრობა შეზღუდულია, ქალაქიდან გასვლა პრაქტიკულად შეუძლებელია. სილამაზის სალონებში მისვლაც პრობლემას წარმოადგენს, არა იმიტომ, რომ არ მუშაობენ, არამედ იმიტომ, რომ სპეციალისტები სამსახურში ვერ მიდიან - საზოგადოებრივი ტრანსპორტი ხომ გაჩერებულია. 

პრემიერმა თავიდანვე სთხოვა მოსახლეობას, ღამით გადაადგილების შეზღუდვისთვის „კომენდანტის საათი“ არ ეწოდებინათ. ახალ რეგულაციებს კი მთავრობაში სრულიად უწყინარი ტერმინი - „წერტილოვანი შეზღუდვები“ შეურჩიეს. ამასთან, სიტყვა „იზოლაცია“, რომელიც დამსჯელ პრაქტიკასთანაა ასოცირებული, უფრო პომპეზური და ნაკლებ გასაგები სიტყვით - „ლოკდაუნით“ - ჩაანაცვლეს.

საკითხავია მხოლოდ - რას ცვლის ეს ყველაფერი? როგორც ირონიულად ჯანდაცვის სფეროს ექსპერტმა ვატო სურგულაძემ აღნიშნა, განსხვავება მხოლოდ ისაა, რომ საკუთარ ავტომობილში ჯერ კიდევ შეიძლება გვერდით სავარძელზე მეუღლის დასმა! ინფიცირების ტემპებით საქართველომ მოასწრო მსოფლიო ლიდერებში მოხვედრა. ჩვენ კი, როგორც რაინდი გზაგასაყარზე: გინდ მარჯვნივ წადი, გინდ მარცხნივ - ყველგან ეკონომიკურ კოლაფსს გადააწყდები.

ამის მიუხედავად, თბილისში ყოველდღიური ყოფის შემხედვარე, რთულად დასაჯერებელია, რომ მოსახლეობა კანონზომიერად განიცდის კორონავირუსის შიშს. მიუხედავად რეგულაციებისა და სოლიდური ჯარიმის საფრთხისა, მსხვილ სუპერმარკეტებს თუ არ ჩავთვლით, სამედიცინო ნიღბებს წესების დაცვით (ანუ ცხვირის ჩათვლით) ცოტა თუ ატარებს. ორმეტრიანი სოციალური დისტანცია კი თითქმის ინტიმურ სიახლოვემდე შემცირდა. 

და რაც მთავარია, მოქალაქეთა უმეტესობის ქცევაში იგრძნობა ერთგვარი ყოყოჩობა, უდიერი დამოკიდებულება ვირუსის მიმართ... ამ ფენომენს, სხვათა შორის, ახსნაც მოეძებნება, თანაც არაერთი.

თითქმის არავის ეპარება ეჭვი, რომ კორონავირუსი - ობიექტურად მსოფლიოზე თავს დატეხილი რეალობაა! მაგრამ რამდენად მრისხანე? სიმართლე ითქვას, ამ კითხვაზე ერთმნიშვნელოვანი პასუხი ჯერ არ არის ნაპოვნი. ჩვენ დიდხანს გვაშინებდნენ სხვადასხვა მისტიკური შეთქმულების, „მსოფლიო მთავრობისა“ თუ G5 მობილური კავშირის ანტენების მსგავსი თეორიებით. ვიღაც ვირუსისა და მისი თანმდევი COVID-19-ის პანდემიის ხელოვნურ ხასიათზეც საუბრობდა. თუმცა, ეს ყველაფერი საეჭვო თეორიების დონეზე დარჩა, რომელთა მიმართ ინტერესიც მკვეთრად დაეცა.

ერთი შეხედვით, ერთადერთ ხელშესახებ და დამაჯერებელ არგუმენტს კატასტროფული სტატისტიკა წარმოადგენდა. მასმედიის წყალობით, ის პრაქტიკულად ყელში სწვდა კაცობრიობას. არაოფიციალური ტერმინიც კი გაჩნდა - ინფოპანდემია. ამასთან, მთელი ამ დროის განმავლობაში წინდაუხედავად გვიჩიჩინებდნენ: კორონავირუსი არსად გაქრება, საჭიროა მასთან ერთად ცხოვრება ვისწავლოთ. ჰოდა ვისწავლეთ. შევეგუეთ. სერიოზულადაც დავფიქრდით. 

 

პრესაში გამოჩნდა სკეპტიკური პუბლიკაციები, რომლებიც იმაზე მეტყველებდნენ, რომ მსოფლიოში არ არსებობს ერთიანი გამართული მეთოდიკა კორონავირუსით გამოწვეული ზარალის განსასაზღვრად. მაგალითად, დამტკიცებულია, რომ დაავადება ხშირად უსიმპტომოდ მიმდინარეობს. თუმცა ეს ხელს არ უშლის, ერთ-ერთ მთავარ კრიტერიუმად (ამაზე მეტყველებს ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ოფიციალური ვებგვერდი www.stopcovid.com) ინფიცირებულთა საერთო რაოდენობა განიხილებოდეს. თანაც, დაავადების სიმძიმისა და ამა თუ იმ ქვეყანაში ტესტირებული მოსახლეობის ხვედრითი წონის მიუხედავად.

ვიღაც ლეტალური დასასრულის პროცენტსაც ამ მაჩვენებელზე დაყრდნობით ანგარიშობს. სხვა, უფრო საფუძვლიან კრიტერიუმებად გვისახავენ ინფიცირების ტემპებსა და სიკვდილიანობის დონეს ერთ მილიონ მოსახლეზე გათვლით. სხვათა შორის, საქართველო, რომელიც პირველი პარამეტრით ლიდერებს შორის მოხვდა, მეორე პარამეტრით თითქმის ყველაზე კეთილსაიმედო რეგიონების სიაში ფიგურირებს.

აშშ-ის დაავადებათა კონტროლის ცენტრმა ბოლო დროს სულაც იმის მტკიცება დაიწყო, რომ სიკვდილიანობის სტატისტიკა მთლიანობაში კატასტროფულად გადაჭარბებულია. სტატისტიკაში შეჰყავთ შემთხვევები, როდესაც მიზეზი სულაც არ არის კორონავირუსი, რომელიც მხოლოდ თანმდევი ფაქტორის როლს ასრულებს. მეტიც, ამერიკელმა მედიკოსებმა დაასკვნეს, რომ მათ წილზე ყველა ლეტალური დასასრულის 94% მოდის. ამგვარი მიდგომის გათვალისწინებით, გამოდის, რომ კორონავირუსი ორჯერ ნაკლებად სახიფათოა, ვიდრე ჩვეულებრივი სეზონური გრიპი! რომლის გამოც, სხვათა შორის, არავის არასდროს არავითარი „ლოკდაუნები“ არ გამოუცხადებია. 

საკმაოდ დამაჯერებლად ჟღერს ასევე, რომ COVID-19-ის პანდემია არ ასახულა ბოლო წლების სიკვდილიანობის საშუალო მსოფლიო მაჩვენებელზე. მართალია, ასეთი მონაცემები ჩვენს ქვეყანაში პრესას არ გამოუქვეყნებია. ამიტომ დაბეჯითებით შეიძლება ითქვას: აი, სადამდე მიგვიყვანა მიტინგებმა, დასვენებამ, დროსტარებამ. მაგრამ მხოლოდ ეს არ არის.

არავის დავიწყებია, ალბათ, როგორი გულის ფანცქალით ვადევნებდით თვალს გაზაფხულზე, დილაობით სტატისტიკას. როგორ გვაძრწუნებდა, თუ დღე-ღამეში ინფიცირებულთა მაჩვენებელი ერთნიშნა რიცხვს ასცდებოდა. დღეს ქართველი ეპიდემიოლოგები ყოველდღიურად რამდენიმე ათას ინფიცირებულს ავლენენ. ამის მიუხედავად, საზოგადოებისთვის მთავარი უბედურება, როგორც ჩანს, ეს აღარ არის.

სტატისტიკის აღქმა და განმარტება განსხვავებულად შეიძლება, მით უმეტეს, რომ კორონავირუსის ქცევის წინასწარ განჭვრეტა კვლავაც შეუძლებელია. ამის მიუხედავად, არსებობს ერთი მომენტი, რომელიც არავის ეჭვს არ იწვევს - როგორც არ უნდა იყოს, ადამიანებმა ვირტუოზულად ისწავლეს პანდემიის გამოყენება პოლიტიკური მიზნით!

ხელისუფლებაზე გაბრაზებული ოპოზიცია მას მკაცრად აკრიტიკებს იმის გამო, რომ ცუდად მოემზადა მეორე ტალღისთვის და თავის დროზე არ გაატარა მკაცრი ზომები. თუმცა, სამართლიანი არ იქნებოდა, არ გაგვეხსენებინა, რომ გაზაფხულზე იგივე ოპოზიცია მთავრობას არანაკლები კრიტიკის ქარ-ცეცხლში ატარებდა მეტისმეტად მკაცრი შეზღუდვების გამო. თუმცა მეტისმეტადაც ნუ ავუშარდებით - ეს პოლიტიკური პროცესია და მისი არსი საპირწონეების გამოძებნაა, ყოველთვის თანმიმდევრულიც რომ არ იყოს.

პანდემიის მართვის პროცესში მთავარი ფაქტორი პოლიტიკური მიზანშეწონილობა იყო - თავს დაესხა მოქმედ ხელისუფლებას „ნაცმოძრაობის“ ერთ-ერთი ლიდერი რომან გოცირიძე. ძნელია შეედავო, თუმცა, აქვე უნდა ითქვას: შენიშვნა თანაბრად სამართლიანია როგორც მთავრობის, ისე ოპოზიციის მიმართ. ბევრი არცთუ წარუმატებლად ცდილობს სარგებლის პოვნას ხელისუფლებისა და ოპოზიციის გაცხარებულ პოლიტიკურ ბრძოლაში. ისინი კი, დაპირისპირებაში თავით ფეხამდე ჩაფლული, განაგრძობენ სიტუაციის გამწვავებას და ვერ ან არ ამჩნევენ, როგორ აზარალებენ საზოგადოებასა და საზოგადოებრივ ინტერესებს.

ადამიანების უანგარო მხარდაჭერისა და ურთიერთდახმარების ფონზე, რომლის მომსწრეც პირველი ტალღის დროს გავხდით, ზოგიერთი სტრუქტურა, რბილად რომ ვთქვათ, არც ისე წესიერად მოიქცა. მოგებას ჩაებღაუჭნენ და არ სურთ არაფრის დათმობა კომერციულ ბანკებს, რომლებმაც, სხვათა შორის, სახელმწიფოსგან პრეფერენციები მიიღეს და თან პანდემიის შედეგად დაზარალებული ბიზნესმენების ქონებაც მიისაკუთრეს. ამ მოვლენის ადეკვატური შეფასების შერჩევაც კი მიჭირს. 

ორგანიზაცია „ახალგაზრდა ადვოკატების“ მონაცემების თანახმად, ბოლო დროს ქვეყანაში გააქტიურდნენ ფინანსური კომპანიები, რომლებიც მოვალეებისგან „ფულის ამოღებით“ არიან დაკავებული და არ თაკილობენ დაშინებისა და ძალადობის დახვეწილი მეთოდების გამოყენებას. მაშ რა წარმოადგენს ჩვენს საერთო ეროვნულ სოლიდარობას? და რატომ გვიკვირს, როდესაც რიგითი მოქალაქეები ავლენენ ინდიფერენტულობას, იმედგაცრუებასა და სკეპტიციზმს?

მით უმეტეს, თუ ბიზნესმა, ცნობილი ბიზნესმენ თემურ ჭყონიას თქმისა არ იყოს, გადაიტანა შეზღუდვები, ყველამ მოიჭირა ქამრები, სახელმწიფო აპარატის შემადგენლობა კი იმავე დონეზე დარჩა. გავბედავ და ვივარაუდებ, რომ ამ ყველაფრის უკან პოლიტიკური ინტერესები იკვეთება. რაოდენ სამწუხაროც არ უნდა იყოს, ჩვენს ერთგულებასაც ახლა კონკრეტული ფულადი ეკვივალენტი აქვს...

რეგულაციები - პანდემიის შედეგია და ზომაც, რასაკვირველია, იძულებითია. მაგრამ ამის ახსნა ადამიანებისთვის, რომლებიც მასობრივად კარგავენ სამსახურს და ამჩნევენ, რა ხდება ირგვლივ, სულ უფრო რთულდება. მიღებულია ბევრი ურთიერთსაწინააღმდეგო გადაწყვეტილება, რომლებიც აიხსნება პოლიტიკური კონიუნქტურით და არა ეპიდემიოლოგიური მიზანშეწონილობით. როგორც, ვთქვათ, მიტინგების არარსებობა მასობრივი ღონისძიებების ჩამონათვალში, რომლებიც მთავრობამ აკრძალა. ვინმე იტყვის, რომ ეს ასე არ არის?

ხელისუფლება უყოყმანოდ აწესებს მკაცრ შეზღუდვებს მოქალაქეთა სოციალური ყოფის ნაწილში. მაგრამ ამასთან არ ჩქარობს ეკონომიკისა და ბიზნესის სფეროში ადმინისტრირების გამკაცრებას. ერთადერთი მოკრძალებული მცდელობაა, არ დაუშვას სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი კვების პროდუქტების გაძვირება და ისიც უშედეგოდ. ამასობაში, ეკონომიკური აქტივობის მკვეთრი შემცირების პირობებში უკიდურესად მნიშვნელოვანია მკაცრი სახელმწიფო კონტროლის დაწესება შემოსავლის გადანაწილებაზე. თუნდაც სანუკვარი საბაზრო პრინციპების საზიანოდ.

გადარჩენის შანსი ყველას უნდა ჰქონდეს - ეს არის კრიზისთან ბრძოლის მორალური მხარე და ფორსმაჟორული გარემოებების საქმიანი არსი.

ავტორის მოსაზრება, შესაძლოა, არ ემთხვეოდეს რედაქციის პოზიციას.

23
თემები:
COVID-19 საქართველოში
С-400 „ტრიუმფი“

მიმოხილვა: რუსული იარაღი 2020 წლის წინასწარი შედეგები

14
(განახლებულია 17:50 01.12.2020)
რუსეთის თავდაცვით–სამრეწველო კომპლექსმა და თავდაცვის სამინისტროს გადაიარაღების პროგრამამ წელს მაღალი სტაბილურობა გამოიჩინეს ეკონომიკური ტურბულენტობის პირობებში, გლობალური გამოწვევებისა და საფრთხეების ფონზე.

კორონავირუსის პანდემიასთან დაკავშირებულმა ეკონომიკურმა კრიზისმა ვერ შეარყია ვერც რუსეთის სახელმწიფო პროგრამა შეიარაღების განვითარებაზე და ვერც მისი პოზიციები იარაღის საერთაშორისო ბაზარზე. მიწოდებები გასულ წელთან შედარებით 11%-ით გაიზარდა. უცხოელ დამკვეთებს „როსობორონექსპორტმა“ 10 მლრდ დოლარის სამხედრო დანიშნულების პროდუქცია მიაწოდა, შეინარჩუნა რა შეკვეთების დაახლოებით 50 მლრდ დოლარიანი პორტფელი. ამასთან ახალი კონტრაქტებიც გააფორმა 9 მლრდ დოლარზე.

რუსეთის ფლოტი 35 სუბმარინითა და წყალზედა ხომალდებით შეივსო. მარტო ბალტიის ფლოტმა ექვსი ახალი სარაკეტო ხომალდი მიიღო. ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის სისტემებიდან კი — ოთხი С-400-ის სისტემის „ტრიუმფი“ და ექვსი სადივიზიო „პანცირი“.

შეიარაღების სახელმწიფო პროგრამის განხორციელების პროცესში არმიასა და ფლოტში თანამედროვე შეიარაღების დონემ 70%-ს მიაღწია, სტრატეგიულ ბირთვულ ძალებში — 83%-ს, საჰაერო–კოსმოსურ ძალებში — 75%-ს. მთლიანობაში 2011–2020 წლების შეიარაღების განვითარების სახელმწიფო პროგრამა პირველ სრულად რეალიზებულ პროგრამად იქცა. ახალი წლიდან ჯარები 3 400 ერთეულზე მეტ ახალ საბრძოლო ტექნიკას მიიღებენ, ხოლო 2022 წლის დასაწყისისთვის მუდმივი მზადყოფნის ნაწილების აღჭურვა უახლესი შეიარაღებით 71%-ს გადააჭარბებს.

პრობლემების წრეში

რუსეთის იარაღის ექსპორტისთვის, ანტირუსულ სანქციებთან და დასავლელი „პარტნიორების“ არაკეთილსინდისიერ კონკურენციასთან ერთად, დიდ პრობლემად იქცა პანდემია. შევნიშნავთ, რომ, პროგნოზის თანახმად, იარაღით მსოფლიო ვაჭრობის საერთო „კოვიდური“ მაჩვენებლის დაწევა 2020 წელს 10%-ით მოიაზრებოდა. მაგრამ რუსეთმა ლიდერობა შეინარჩუნა. რუსული იარაღი შეიარაღების მსოფლიო ბაზრის თითქმის მესამედს იკავებს — ეს მეორე ადგილია აშშ-ის შემდეგ.

სამხედრო–ტექნიკული თანამშრომლობის შესახებ ინფორმაცია ძირითადად დახურულია, თუმცა მაინც ცნობილია, რომ რუსეთმა და თურქეთმა ხელი მოაწერეს ЗРС С-400-ის მიწოდების მეორე ეტაპს, ეგვიპტემ 500 ტანკი Т-90МС დაუკვეთა, გაფორმებულია შეთანხმება უცხოელი დამკვეთისთვის მრავალმიზნობრივ ვერტმფრენ Ми-38Т-ს მიწოდებაზე. ინდოეთი მზად არის 2 მლრდ დოლარი დახარჯოს რუსულ გამანადგურებელ Миг-29-სა და Су-30-ებზე. მაღალი საექსპორტო პოტენციალი აქვს მეხუთე თაობის გამანადგურებელ Су-57Э-ს, მოდერნიზებულ ვერტმფრენებს Ми-28НЭ-სა და Ка-52К-ს. არანაკლები მოთხოვნაა საზენიტო–სარაკეტო კომპლექს С-300В4 Антей-4000-ზე, „არმატას“ ხაზის ჯავშანავტომობილებზე. აღსანიშნავია, რომ რუსეთის იარაღის ექსპორტის 45%-ს ავიაცია შეადგენს. მრავალმიზნობრივი გამანადგურებლების მსოფლიო ექსპორტის მოცულობა კი 2020–2023 წლებში 110,7 მლრდ დოლარად ფასდება, საბრძოლო ვერტმფრენებისა — 65,3 მლრდ დოლარად.

მაღალი ტექნოლოგიები საბრძოლო მწყობრში

წარმავალი წელი აღსანიშნავია რუსული იარაღის რაოდენობრივი და ხარისხობრივი გარღვევებით. იხილეთ რამდენიმე ნათელი მაგალითი ქრონოლოგიურად.

თანამედროვე უნივერსალური მზვერავ–მოიერიშე ვერტმფრენი Ка-52 „ალიგატორი“ სირიაში საომარ მოქმედებებში გამოიცადა. შეუძლია 2,8 ტონა საბრძოლო მასალის ტარება და ახლა უკვე 100 კმ სიშორის ფრთოსან რაკეტებს „ირგებს“, რომლებსაც ანალოგი არ აქვთ. რუსეთს საბრძოლო მწყობრში ასეთი 140 მანქანა ჰყავს.

საზენტო–სარაკეტო კომპლექსი Панцирь 2020 წელს პირველად შევიდა საბრძოლო ხომალდის გემბანზე. კომპაქტური სისტემა ოპტიმალურად ანადგურებს საჰაერო სამიზნეების ყველა სახეობას.

რუსეთის საჰაერო–კოსმოსურმა ძალებმა ექსპლუატაციაში ჩაუშვეს პირველი უახლესი საზენიტო–სარაკეტო სისტემა С-350 Витязь. დივიზიონში 12 ასეთი დანადგარია, თითოეულ მათგანზე 12 რაკეტაა განთავსებული — სულ 1728 რაკეტა, რომლებიც მზადაა, სწრაფად და ზუსტად გაანადგურის სამიზნეები 120 კმ დაშორებით 30 კმ სიმაღლეზე. სრულდება სარაკეტო სისტემა С-500 Прометей-ს გამოცდები, რომელმაც ცდებზე რეკორდულ 553 კმ-ზე გაანადგურა სამიზნე.

რუსეთის სამხედრო–საზღვაო ფლოტმა 2020 წელს, პირველად 28 წლის განმავლობაში, ერთბაშად ექვსი წყალქვეშა ნავი მიიღო, აქედან ოთხი — ატომური და ორი დიზელ–ელექტრონული. მეოთხე თაობის ათი სტრატეგიული წყალქვეშა კრეისერი რუსეთის ბირთვული ტრიადის საფუძვლად იქცევა უახლოეს ათწლეულებში და დაახლოებით 160 რაკეტა Булава-ს იტვირთავს. რუსეთი სისტემატურად ქმნის ახალ წყალქვეშა ფლოტს, რომელსაც ქვეყნის ინტერესების დაცვა მსოფლიო ოკეანის ნებისმიერ წერტილში შეუძლია.

დაიწყო მეხუთე თაობის გამანადგურებლების Су-57-ების წარმოება. უახლეს გამანადგურებელს 400 კმ-ზე შეუძლია საჰაერო და მიზისზედა სამიზნეების აღმოჩენა და ერთდროულად 62 ობიექტის გაცილება. თავდაცვის სამინისტროსთვის განკუთვნილ პირველ პარტიაში 76 ასეთი გამანადგურებელია, პერსპექტივაშია Су-57-ების სამი ავიაპოლკი.

ფინალური გამოცდა ჩააბარა ახალმა კონტინენტთშორისმა ბალისტიკურმა რაკეტა „სარმატმა“, რომელსაც პლანეტის ორივე პოლუსზე ფრენა შეუძლია. ბლოკის კინეტიკურ ენერგიას ბირთვული დარტყმის მსგავსი ნგრევის გამოწვევა შეუძლია — ადგილის რადიოაქტიური დაბინძურების გარეშე.

ღრმაწყლოვანი აპარატი „პოსეიდონის“ გამოცდებმა დაადასტურა მისი უნიკალური მახასიათებლები და უპილოტო ნაოსნობის პრაქტიკულად შეუზღუდავი სიშორე. ამ აპარატს 1000 მ სიღრმეზე 10 ათასამდე კმ-ის გავლის უნარი აქვს 100 კვანძის (185 კმ/სთ) სიჩქარით. 24 მ სიგრძის აპარატი აღჭურვილი უნდა იყოს ჩვეულებრივი ან მეგატონური თერმობირთვული საბრძოლო მასალებით. მისი დანიშნულებაა მოწინააღმდეგის ავიამზიდი დაჯგუფებებისა და სანაპირო ინფრასტრუქტურის განადგურება.

რუსეთი წარმატებით ამთავრებს ჰიპერბგერითი რაკეტა „ცირკონის“ გამოცდასაც, რომელსაც მსოფლიოს არც ერთ ქვეყანაში არ აქვს ანალოგი. ოქტომბერში ჩატარებული ცდისას „ცირკონმა“ 4,5 წუთში გაანადგურა სამიზნე 450 კმ-ზე. სიჩქარემ 8 მახს გადააჭარბა, ფრენის სიმაღლე კი 28 კმ-ს აღწევდა. პროექტით რაკეტის სიჩქარის 9 მახამდე (საათში 10 789 კმ-ზე მეტი) და ფრენის სიშორის 100 კმ-ზე მეტად გაზრდაა დაგეგმილი.

რუსეთის თავდაცვის სამინისტროში მიღებულია გადაწყვეტილება ჯარებისთვის განაღმვის რობოტ Уран-6-ის მიწოდების შესახებ. მრავალფუნქციური რობოტოტექნიკური კომპლექსი დანაღმულ მოედნებზე გასასვლელების გაკეთებას და მნიშვნელოვანი ტერიტორიების განაღმვას ითვალისწინებს.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

14
მესტია

რა მომსახურებას სთავაზობს შემოსავლების სამსახური გადასახადის გადამხდელებს

0
(განახლებულია 16:51 01.12.2020)
საქართველოს რეგიონებში მოძრავი საგადასახადო სერვის-ცენტრები შეძლებენ გადასახადების გადამხდელებისა და კომპანიების დარეგისტირებას ან გაუქმებას, ასევე ცნობების მიღებას და ა.შ.

თბილისი, 1 დეკემბერი – Sputnik. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მოძრავი სერვის–ცენტრი  RS CAR გადასახადის გადამხდელებს 1-28 დეკემბრის ფარგლებში 27 ლოკაციაზე მოემსახურება, ნათქვამია უწყების გვერდზე.

RS CAR-ი (მიკროავტობუსი) იმ ქალაქებსა და სოფლებს მოივლის, სადაც შემოსავლების სამსახურის სერვის-ცენტრები არ არის განთავსებული. იგი აღჭურვილია შემოსავლების სამსახურის სერვის–ცენტრებში არსებული ტექნიკური საშუალებებით. შესაბამისად, გადასახადების გადამხდელებს შესაძლებლობა ექნებათ მათთვის ხელსაყრელ დროსა და სივრცეში, დასახლებული პუნქტიდან გაუსვლელად, დროულად მიიღონ სასურველი მომსახურება. 

რაც შეეხება ლოკაციებს, ესენია: ლაჩხუთი, გურჯაანი, ტყიბული, ყვარელი, ლენტეხი, ახმეტა, ხონი, მესტია, დმანისი, თეთრიწყარო, ცაგერი, მარტყოფი, დუშეთი, ყაზბეგი, ადიგენი, ვანი, ასპინძა, ბაღდათი, ნინოწმინდა, ონი, კასპი, აბაშა, ქარელი, მარტვილი, საჩხერე.

 

გადასახადების გადამხდელებს შესაძლებლობა ექნებათ მიიღონ შემდეგი სახის მომსახურება: კონსულტაცია საქართველოს საგადასახადო კოდექსისა და შესაბამისი ნორმატიული აქტების გამოყენებასთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახურის ელექტრონული გვერდის სარგებლობის მიზნით, ავტორიზაციის შემდგომ განცხადებების მიღება და რეაგირება, მიკრო/მცირე ბიზნესისა და ფიქსირებული გადასახადის გადამხდელის სტატუსის მინიჭება/გაუქმება.  შესაძლებელი იქნება ასევე მაღალმთიანი დასახლების საწარმოს სტატუსის მინიჭების, შეჩერების ან შეწყვეტის თაობაზე განცხადებების მიღება.

მოძრავი სერვის-ცენტრი ასევე შეძლებს საგადასახადო დავალიანების, გადამხდელის რეგისტრაციის, შემოსავლებისა და სხვა ცნობების გაცემას.

0
თემები:
საქართველოს ეკონომიკა