ისტორიული ანალები

 სომხითის მალიქის მიერ გაცემული შეთქმულება: ვინ როგორ ღალატობდა საქართველოს

1129
(განახლებულია 17:18 29.04.2019)

ვანო სულორი

სპარსეთის შაჰის, აბას პირველის მემკვიდრე სეფი პირველმა უარი თქვა ჩვენი ქვეყნის  სრული განადგურების არარეალურ გეგმაზე და „რბილი“ პოლიტიკის გატარებით შეეცადა დაუმორჩილებელი ქართლ-კახეთის  დაწყნარებას. სწორედ ამ პოლიტიკის ნაწილს წარმოადგენდა ქართლში მმართველად გამუსლიმებული ქართველის გამოგზავნა.

1632 წელს საქართველოს სამეფო ტახტზე მაჰმადიანი მმართველი ავიდა — ხოსრო მირზა, იგივე როსტომ ხანი, ქაიხოსრო ბატონიშვილი. მიუხედავად იმისა, რომ ქაიხოსრო, დავით XI-ის (დაუდ-ხანის) უკანონო შვილი, ისპაჰანში დაიბადა, მან კარგად იცოდა ქართული ენა და კარგად ერკვეოდა საქართველოს საქმეებში.

როსტომმა, საკუთარი ხელისუფლების განმტკიცების მიზნით, პირველ რიგში ქართლის ციხეები გაამაგრა. მათ შორის, გორის ციხეც, რომელშიც ყიზილბაშთა დიდი გარნიზონი ჩააყენა და ციხისთავად ნურის მინბაში მესხი მუსლიმ ბეგი დანიშნა. 

გარდა გორისა, როსტომ ხანმა თბილისსა და სურამშიც ყიზილბაში მეციხოვნეები ჩააყენა. ხოლო თავის მოხელეებად ირანიდან ჩამოყოლილი, გადაგვარებული ქართველი თავად - აზნაურები დანიშნა, რომლებიც მამულებითაც დაასაჩუქრა.

გამაჰმადიანებულმა ქართველმა მმართველმა ჩამოსვლისთანავე ცოლად შეირთო სამეგრელოს მთავრის, ლევან II დადიანის და მარიამი. დედოფალი საკმაოდ საინტერესო კულტურულ საქმიანობას უძღვებოდა. სწორედ მისი ინიციატივით შეაკეთეს და განადგურებას გადაარჩინეს სვეტიცხოველი. სწორედ ამიტომ დაიხატა მარიამ დედოფლის ფრესკა სვეტიცხოველში, სადაც ის საკუთარ ვაჟთან, ოტია გურიელთან ერთადაა გამოსახული.

როსტომ-ხანი ხელს არ უშლიდა მეუღლეს ქართული საქმეების კეთებაში. ისე ჩანდა, თითქოს მეუღლის თანამოაზრე იყო, მაგრამ ბოლოს მაინც ყველაფერს თავისი სახელი დაერქვა. რეალურად როსტომი წარმატებით აკეთებდა იმას, რისთვისაც იყო ისფაჰანიდან საქართველოში მოვლენილი. როგორც სამეფო კარზე, ისე მაღალ ფეოდალურ არისტოკრატიაში თანდათან გავრცელდა და ფეხი მოიკიდა მაჰმადიანობამ თუ ყიზილბაშურმა წეს-ჩვეულებებმა. თანაც ეს არ ხდებოდა ქრისტიანობის შევიწროებით. პირიქით. როსტომმა, რომელიც თითქოს ქართველობდა კიდეც, სამღვდელოებას ჯამაგირი დაუნიშნა, ეკლესიებსაც აშენებდა, მაგრამ სწორედ მისი მეფობის დროს:

„ამან აღაშენა სახლი ყიზილბაშური, კეკლუცად და ტურფად ნაგები [შემოიღო] მოფენილობა, სმა-ჭამა, გამოჩუენება და კეკელაობა. და მიიქცნენ სრულიად წესსა ზედა ყიზილბაშისასა, და განმრავლდა სახლსა შინა მისსა სიძვა და არა-წყინდება, ცოდვა იგი სოდომ-გომორული და მეძაობა და დედათა თანა აღრევა“, - წერს ჟამთააღმწერელი „ქართლის ცხოვრებაში“.

უფრო მეტიც, სასახლის კარის გახრწნილებამ ეკლესიაშიც კი შეაღწია: „თჳთ სამღდელონიცა და მღდელთმთავარნიცა მიდრკეს კეთილისაგან და აღერივნეს ერთა თანა, გოდებისაებრ იერემიასა, რამეთუ იყვნეს მოყუარე ღჳნისა და სმისა და შუებისა და განცხრომისა, უმღერდენ ურთიერთას სიძვა-მრუშობასა და მეძაობასა. ამას შინა მოუძლურდა სჯული და განირყუნა წესი ეკლესიისა, რამეთუ არღარა ეძიებდენ სულიერსა საქმესა, არამედ ჴორცთათვის ზრუნვიდენ ყოველნივე“.

გაუჭირდა ერის სულიერ მამას, ევდემოზ კათალიკოსს. მას არ შეეძლო, მშვიდად ეცქირა ქართველთა დაცემისათვის და მოქმედებდა კიდეც მწყემსმთავრისათვის შესაფერისი უშიშრობითა და თავდადებით: რამდენიმეჯერ შეჰკრიბა ქართლის წარჩინებულნი სპარსელებთან საბრძოლველად. მისი გავლენით პატრიოტი ერისთავები არ ემორჩილებოდნენ როსტომ-ხანის პოლიტიკას და თავიანთ სამთავროებს იცავდნენ მუსლიმანური ტრადიციების ზეგავლენისაგან. კათოლიკოსი ევდემოზი წინ აღუდგა ბაგრატიონთა და სხვა დიდებული გვარის შვილთა სიყრმიდანვე ყაენის კარზე აღზრდის იმდროინდელ ჩვეულებას. ევდემოზი არც მეფის პირდაპირ მხილებას ერიდებოდა — სადაც კი შეხვდებოდა როსტომ-ხანს, ყველგან ეუბნებოდა: მაჰმადიანების მამა ხარ და ქრისტიანთა მამინაცვალიო. ერის სულიერი მამის სიმამაცე ქართველებში კიდევ უფრო ამაღლებდა პატრიოტულ სულისკვეთებას.

სპარსი მემატიანის, მოჰამედ თაჰერის მიხედვით, როსტომის წინააღმდეგ რამდენიმე შეთქმულება მოეწყო, რომელთა ორგანიზატორიც კახეთის მეფე თეიმურაზი იყო. მას ქართლის ტახტის დაბრუნება უნდოდა. პირველი შეთქმულება, რომელშიც ზაალ არაგვის ერისთავი, ნოდარ და იოთამ ამილახვრები მონაწილეობდნენ, მალევე ჩაფლავდა. შეთქმულებმა მკვლელი მიუგზავნეს როსტომს, მაგრამ მისმა მცველებმა შეიტყვეს და მკვლელმა გაქცევით უშველა თავს.

უფრო ფართო და ორგანიზებული იყო მეორე შეთქმულება, რომელიც 1642 წელს მოეწყო. ამ ამბოხის მთავარი იდეოლოგი ევდემოზ კათალიკოსი გახლდათ. შეთქმულებაში მონაწილეობდნენ ზაალ ერისთავი, იოთამ ამილახორი, ნოდარ ციციშვილი, კათალიკოსი ევდემონ დიასამიძე, გიორგი გოჩაშვილი, რევაზ ბარათაშვილი, სომხითის მელიქი ყორხმაზ ბეგი. შექთმულთა მიზანი როსტომ ხანის მოკვლა და კახეთის მეფე თეიმურაზის ქართლში გამეფება გახლდათ.

გადამწყვეტ მომენტში შეთქმულება სომეხმა მელიქმა გასცა. ურჯულო მეფეც საგანგებოდ მოემზადა და გორის ციხეში დახვდა აჯანყებულებს, თან მზაკვარ ხერხს მიმართა და იახლა მარიამ დედოფალი და მისი სულიერ მოძღვარი ევდემოზ კათოლიკოსი.

შეთქმულთა ერთ-ერთი თავკაცი ნოდარ ციციშვილი პირველსავე წარუმატებლობისას დაფრთხა და სამცხეში გაიქცა, ხოლო ქართლის საზღვარზე გადმოსული თეიმურაზ I კვლავ კახეთში გაბრუნდა. როსტომს მხოლოდ სეხნია და ზურაბ ჩხეიძეები შეებნენ და უთანასწორო ბრძოლაში მამაცურად დაიღუპნენ. როსტომ-ხანმა შეთქმულთა ციტადელი, ატენის ციხე დაანგრია და ცხირეთში გამაგრდა. არც ამჯერად მოუცილებია დედოფალი და კათოლიკოსი გვერდიდან.

როსტომი შეტევაზე გადავიდა და შეთქმულები დააპატიმრა. გოჩაშვილსა და ზურაბ სააკაძეს თვალები დასთხარა. ასევე სატიკად გაუსწორდა სხვა შეთქმულებსაც. მხოლოდ რევაზ ბარათაშვილი და იოანე სააკაძემ გადაურჩა მის რისხვას, ვინაიდან სანამ როსტომის ხელი მისწვდებოდა, მოასწრეს და ქართლიდან გადაიხვეწნენ.

ევდემოზმა მაინც მოახერხა და შეუთვალა თეიმურაზს, ღალატს არ დაებრკოლებინა და დრო არ დაეკარგა, მაგრამ მისი წერილი ჯერ როსტომ-ხანს მიართვეს, წააკითხეს და შემდეგ მიუტანეს თეიმურაზს. ქართლის ვალის ბრძანებით, ევდემოზ კათოლიკოსი შეიპყრეს, თბილისში წამოიყვანეს, კათალიკოსობიდან გადააყენეს და შურის ციხის (ნარიყალა) საპყრობილეში ჩაკეტეს.

ყოფილი კათალიკოსი რამდენიმე თვე იყო საკანში, მერე კი მალულად მოაკვლევინა როსტომმა ციხეში — ირანის სამეფო კარზე დამკვიდრებული დასჯის ტრადიციული  ხერხით: ჯერ მშვილდის ლარითა და საბლით დააღრჩვეს კათოლიკოსი, შემდეგ კი ცხედარი „განჯის კარის“ კოშკიდან გადააგდეს (აბანოების მხარეს). წამებული კათოლიკოს-პატრიარქის გვამი ქრისტიანებმა ფარულად წაიღეს და ანჩისხატის ტაძარში დაკრძალეს.

ასე რომ, საბოლოოდ ერმაც და ბერმაც დაინახა, რომ როსტომ-ხანის კეთილშობილება მხოლოდ ნიღაბი იყო, რომლის მიღმაც მტარვალი იმალებოდა. შეთქმულთა მოწამეობრივმა სიკვდილიმა გზააბნეულ ერს რეალობა დაანახა და გონს მოიყვანა...

 

 

 

 

1129
თემები:
იცით თუ არა, რომ... (387)
ატომური ყინულმჭრელი „არქტიკა“

მოსაზრება: ყინულმჭრელების ამერიკული პრობლემა საჭიროა მძლავრი ფლოტი

14
(განახლებულია 18:11 30.10.2020)
ამერიკელებს თვალსა და ხელშუა ეცლებათ არქტიკა. აშშ-ისთვის ასეთი არადამაიმედებელი დასკვნა გამოიტანეს სენატის შეიარაღებული ძალების კომიტეტის წევრებმა როჯერ უიკერმა და დენ სალივანმა.

ანდრეი კოცი

სენატორების აზრით, ქვეყანას არ ჰყოფნის ყინულმჭრელები, რომლებსაც ჩრდილოეთ პოლუსზე მოქმედება შეუძლიათ, და რუსეთი გაცილებით მომგებიან მდგომარეობაშია.

მარტოხელა ყინულმჭრელი

უიკერი და სალივანი აცხადებენ: მოსკოვი ფლობს მსოფლიოს უმსხვილეს ყინულმჭრელ ფლოტს, რომელიც 40 ხომალდისგან შედგება. შესადარებლად: აშშ-ის სანაპირო დაცვას სულ ორი ყინულმჭრელი ჰყავს - PolarStar და Healy. ამასთან, ხანძრის შემდეგ ერთი მათგანის შეკეთება ჯერ არ დასრულებულა. არადა არქტიკაზე კონტროლი მდიდარ ბუნებრივ რესურსებზე წვდომისა და ევრაზიის ჩრდილოეთში სამხედრო ბაზების მუდმივი დისლოცირების შესაძლებლობას იძლევა.

ექსპერტების თქმით, ზაფხულში რუსეთის სამხედრო-საზღვაო ფლოტმა ცივი ომის შემდგომ უმსხვილესი წვრთნები ჩაატარა ალასკის სანაპიროს მახლობლად. გარდა ამისა, ბოლო წლებში აღადგინა 50-მდე სამხედრო ობიექტი არქტიკაში. თავის მხრივ, ჩინეთი აშენებს ორ ყინულმჭრელ ხომალდს და არც მალავს, რომ რეგიონს ეკონომიკურ „პოლარულ აბრეშუმის გზად“ განიხილავს.

ივნისში აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ყინულმჭრელების მძლავრი ფლოტის შექმნის აუცილებლობაზე ისაუბრა. აშშ-ის ხელისუფლებამ ექვსი ახალი, მათ შორის, მძიმე კლასის ხომალდის მშენებლობა დაიწყო. კონგრესმა უკვე დააფინანსა მთავარი ყინულმჭრელი, რომელიც 2024 წელს უნდა გამოიცადოს.

ჯერჯერობით კი, სენატორების თქმით, აშშ-ს მოუწევს, Polar Star-ს ვადა გაუხანგრძლივოს, სულ მცირე, 2023 წლამდე. იმის გათვალისწინებით, რომ ხომალდმა ფაქტობრივად ამოწურა რესურსი ჯერ კიდევ საუკუნის დასაწყისში, მას არქტიკაში აშშ-ის დომინირების უზრუნველყოფის ამოცანის შესრულება გაუჭირდება.

ყინულის არმადა

რუსეთს არასდროს შეუწყვეტია ყინულის კლასის ხომალდების შენება. 21 ოქტომბერს საექსპლუატაციოდ გაუშვეს 22220 პროექტის ყინულმჭრელი „არქტიკა“, აღჭურვილი ორი ენერგეტიკული დანადგარით, РИТМ-200 რეაქტორებით, რომელთა თბური სიმძლავრე (თითოეულის) 175 მეგავატია, შეუძლია 2,8 მეტრის სისქის ყინულის გაჭრა ერთ-ნახევარი-ორი კვანძის სიჩქარით. შეუძლია როგორც ოკეანეში, ისე მდინარის კალაპოტში ცურვა. „ატომფლოტს“ კიდევ ოთხი ხომალდის მიღების იმედი აქვს. პირველ ორს, როგორც მოსალოდნელია, 2021 და 2022 წლებში გაუშვებენ საექსპლუატაციოდ.

ატომური ყინულმჭრელის - „არქტიკის“ ჩასვლა მურმანსკში

„არქტიკის“ წყალში გაშვება უბრალოდ მოვლენა კი არა, პოლიტიკური მნიშვნელობის მოვლენაა, - განაცხადა რადიო Sputnik-ის ეთერში სამხედრო-პოლიტიკური კვლევების ცენტრის დირექტორმა ალექსეი პოდბერეზკინმა. - ახალი ყინულმჭრელების სერია უახლოეს წლებში აიგება და რუსეთი გააკონტროლებს ვითარებას ჩრდილოეთის საზღვაო გზის არა მხოლოდ ღრმაწყლოვან მონაკვეთებზე, არამედ, რაც გაცილებით მნიშვნელოვანია, მცირეწყლოვან ადგილებშიც. ასე რუსეთი შეძლებს სატრანსპორტო დერეფნის გახსნას სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიიდან და აზია-წყნარი ოკეანის რეგიონიდან ევროპაში“.

სწორედ ატომური ყინულმჭრელებია ნებისმიერი სამხედრო და სამოქალაქო მშენებლობის წარმატების საწინდარი რეგიონში. „არქტიკის“ გარდა, რუსეთს ჰყავს კიდევ ორი ხომალდი ორრეაქტორიანი ატომური ენერგეტიკული დანადგარით, რომელთა სიმძლავრე 75 ათასი ცხენის ძალაა, ასევე ორი ყინულმჭრელი ერთრეაქტორიანი დანადგარით, 50 ათასი ცხენის ძალის სიმძლავრით და სხვ. არქტიკული ფლოტილია მეტად შთამბეჭდავად გამოიყურება, თანაც დიზელ-ელექტრული ხომალდების გათვალისწინების გარეშე.

ამ უკანასკნელთა კატეგორიას განეკუთვნება, მაგალითად, სუპერთანამედროვე „ილია მურომეცი“, რომელიც ჩრდილოეთის ფლოტის შემადგენლობაში 2017 წელს მოხვდა. ძირითადი ფუნქციის გარდა - გზა გაუკვალოს გემებს არქტიკულ წყლებში - ხომალდს გადააქვს ტვირთი არქტიკის საჯარისო დანაყოფებისთვის. პროექტი ითვალისწინებს ასევე ხომალდის საარტილერიო დანადგარების - АК-630, АК-230, АК-306 - მონტაჟს. თეორიულად ყინულმჭრელი შეიძლება დამრტყმელ საბრძოლო ხომალდად გადაკეთდეს - საკმარისია მისი აღჭურვა გემსაწინააღმდეგო რაკეტებით.

მუდამ ლიდერი

რუსეთი ყოველთვის უსწრებდა სხვა ქვეყნებს ყინულის კლასის ხომალდების მშენებლობის საქმეში. პირველი თანამედროვე ტიპის ყინულმჭრელი იყო სამაშველო ბუქსირი „პაილოტი“, რომელიც 1864 წელს გაუშვეს წყალში. სპეციალური ცხვირი მას ყინულზე დაწოლისა და წონით მისი გატეხვის შესაძლებლობას აძლევდა. ამ კონსტრუქციამ საერთაშორისო აღიარება ჰპოვა. 1871 წლის ზამთარში გერმანიის მთავრობამ რუსეთისგან ყინულმჭრელის ნახაზები შეიძინა, რათა ჰამბურგის ნავსადგურის აკვატორია და ელბა ყინულისგან გაეწმინდა, ვინაიდან უკიდურესად დაბალმა ტემპერატურამ რეგიონში ვაჭრობა მთლიანად შებოჭა. შემდეგ გერმანელების მაგალითს მიბაძეს მეწარმეებმა დანიიდან, შვედეთიდან და აშშ-დან.

მსოფლიოში პირველი ატომური ყინულმჭრელიც სსრკ-ში ააგეს და „ლენინი“ დაარქვეს. ხომალდი საზღვაო ფლოტის სამინისტროს 1959 წელს გადასცეს. ამ გიგანტმა საგრძნობლად განავითარა ნავიგაცია ჩრდილოეთის წყლებში. ექსპლუატაციის მხოლოდ პირველ ექვს წელიწადში „ლენინმა“ 82 ათასზე მეტი საზღვაო მილი გაიარა და დამოუკიდებლად გაუწმინდა გზა 400 ხომალდს. 1989 წელს ყინულმჭრელი მურმანსკში დააბინავეს და ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა ერთიან რეესტრში შეიტანეს.

ყინულმჭრელი Севморпуть, 61,88 ათასი ტონა წყალწყვით - მსოფლიოში უმსხვილესი სატრანსპორტო გემია, რომელიც 1988 წლიდან დაცურავს და შეუძლია დამოუკიდებლად ერთი მეტრი სისქის ყინულის გაჭრა. დღესდღეობით ეს ერთადერთი სატვირთო ხომალდია ატომური სიმძლავრის დანადგარით.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

14
ნავთობსაქაჩი

მოსაზრება: ამერიკელი მეფიქალეები ნავთობგიგანტების გადარჩენას ცდილობენ

21
(განახლებულია 16:28 30.10.2020)
აშშ–ში ნავთობის მოპოვების პროგნოზები ძველებურად აქტუალური თემაა. მისი უდიდესი ნაწილი ფიქალურ ნავთობზე მოდის, რომელიც მსოფლიო ნავთობ–ბაზრის მოქნილი ბალანსირია.

ალექსანდრ სობკო

საერთო სურათი, რომელსაც ყოველკვირეულ ანგარიშებში ასახავს აშშ–ის ენერგეტიკის სამინისტრო, გასაგებია: მარტის პიკიდან სამი თვის განმავლობაში საკმაოდ მკვეთრი ვარდნა დღე–ღამეში 13 მილიონი ბარელიდან 10,5 მლნ ბარელამდე (ანუ 20%-ით), რის შემდეგაც ამ მაჩვენებელმა რყევა დაიწყო პლუს–მინუს ნახევარი მილიონი ბარელით, მათ შორის, ქარიშხლების სეზონის გამოც — ეს არა მარტო ფიქალური, არამედ სახმელეთო და მექსიკის ყურეში საზღვაო მოპოვებების საერთო სტატისტიკაა. ბოლო მონაცემებით, აშშ–ში მოპოვებების ჯამური რაოდენობა დღე–ღამეში 10 მლნ ბარელს ჩამოცდა, მაგრამ კვირის მონაცემები ხშირად იცვლება, ასე რომ, ეს უფრო ზოგად ტენდენციას აჩვენებს.

რა იქნება შემდეგ? მოპოვების ტრადიციულ ინდიკატორად მომუშავე საბურღი მოწყობილობების რაოდენობა მიიჩნევა. ამაშიც სწრაფი ვარდნა შეინიშნებოდა მარტის მოვლენების შემდეგ — 682 ერთეული მარტში ლოკალურ პიკზე და 172 ერთეული აგვისტოში, რაც შემდეგ 205 ერთეულამდე გაიზარდა (დღეის მონაცემები).

მნიშვნელოვანი ფაქტორი, რომელიც გავლენას ახდენს მოპოვებაზე — ეს ეგრეთ წოდებული დაუსრულებელი ჭაბურღილებია. მათი რაოდენობა უკვე 7,7 ათასია, რაც საკმაოდ სერიოზული მოცულობაა მომუშავე 200 ერთეულის გათვალისწინებით.

მთელი ბოლო წლის განმავლობაში დაუსრულებელი ჭაბურღილების რაოდენობა არსებითად არ შეცვლილა, თუმცა ახლა უკვე ცოტა შემცირება დაიწყო. რაც მთავარია, აშშ–ის ენერგეტიკის სამინისტრომ თავის ბოლო პროგნოზში პირდაპირ მიუთითებს: ახლა ისინი მომუშავე საბურღი დანადგარების მცირე რაოდენობის ფონზე მოპოვებების მხარდაჭერის რეზერვს შეადგენს. აღსანიშნავია, რომ ნოემბრისთვის ეს პროგნოზი აშშ–ში ფიქალური მოპოვების ახალ დაცემას  ვარაუდობს.

მოკლედ, როგორც ჩვეულებრივ ხდება ხოლმე ფიქალურ საქმეებში, ისევ გაურკვევლობებია, რის შედეგადაც პატივსაცემი ორგანიზაციები პროგნოზებში უზარმაზარ დიაპაზონს აჩვენებს: დაწყეული ჯამური მოპოვებების 11,5-12 მლნ ბარელამდე ზრდით და დასრულებული ათ მილიონამდე ვარდნით დღეში 2021 წლის შუა პერიოდისთვის.

იმავდროულად ამ შეფასებებს ერთვის ფიქალური კომპანიების ცნობილი ფინანსური პრობლემები. დიახ, სახსრების ეკონომიის მიზნით ბურღვის მოცულობები მცირდება, მაგრამ ეს მოპოვებების სიმცირესაც ნიშნავს, რაც ვალის მომსახურებისთვის ფულადი ნაკადის დაცოტავებასაც მოასწავებს. მცირე კომპანიების გაკოტრება უკვე დაიწყო და გრძელდება.

ჯერ კიდევ კრიზისამდე ორმა უმსხვილესმა ამერიკულმა ნავთობ–გაზის გიგანტმა,

ExxonMobil–მა და Chevron–მა ინვესტიციები ჩადეს ფიქალურ მოპოვებებში და არსებითად არალეგალური შეჯიბრი მოაწყეს. შედეგად გაჩნდა მოსაზრება, რომ, თუ რამე მოხდა, ფიქალური მომპოვებლების ვალებს მსხვილი კომპანიები გამოისყიდიან.

ნაწილობრივ ასეც ხდება.

ამ დღეებში ConocoPhillips–მა ფიქალური მომპოვებლის, Concho Resources–ის შეძენის ტაობაზე გამოაცხადა 9,7 მლრდ დოლარად. ამგვარად კიდევ ერთი ამერიკული ნავთობგიგანტი იმავდროულად მეფიქალეც ხდება. თუმცა საინტერესო ისაა, რომ ყიდვა ფულად ფორმაში კი არ მოხდა, არამედ აქციების გაცვლით.

მსგავსი ისტორია მოხდა ოქტომბრის დასაწყისშიც, როდესაც Chevron–მაNoble Energy შეიძინა. ახლა კიდევ რამდენიმე ფიქალური მომპოვებელი განიხილება წარმატებული კომპანიების მიერ ყიდვის კანდიდატებად.

მოკლედ რომ ვთქვათ, ყველაფერი დაახლოებით ისე ხდება, როგორც წლის დასაწყისში იყო ნავარაუდევი. თუმცა ნავთობის დარგში კრიზისმა სხვა შედეგიც მოიტანა: მეფიქალეების მშთანთქმელი კომპანიების ფინანსური მდგრადობა ბევრად შემცირდა, რაც იმას ნიშნავს, რომ პრობლემური კომპანიების შედეგების გარეშე „მონელება“ უფრო რთული იქნება.

ალბათ ყველაზე მკაფიო მაგალითი ExxonMobil–ია. წლის დასაწყისში კომპანიის აქციების კოტირებები ორჯერ უფრო მაღალი იყო, ვიდრე ახლაა. ამასთან ბევრი ევროპელი კოლეგისგან განსხვავებით, კვარტლური დივიდენდები არ დაუწევია. კოტირებების ორჯერ  ვარდნა დივიდენდების უცვლელი მოცულობის პირობებში ნიშნავს გაზრდილ რისკებსა და საფრთხეებს, რომ კომპანია ვერ შეძლებს მომავალშიც შეინარჩუნოს ფინანსური მდგრადობის დონე. მსგავსი ვითარება შეინიშნება სხვა სხვილ კომპანიებშიც. საინტერესო ისაა, რომ კრიზისის დასაწყისში სწორედ ExxonMobil–ი გამოდიოდა მოპოვებების კოორდინირებული შემცირებების წინააღმდეგ.

არსებითად უმსხვილეს ტრანსნაციონალურ კომპანიებს სურდათ ფიქალური მოპოვებების ამოქაჩვა თავიანთი მასშტაბებითა და ფინანსური მდგრადობით და ეს ამოცანა ახლაც დგას დღის წესრიგში. მაგრამ საქმე უფრო რთულდება. ანუ ფინანსური დისციპლინის საკითხები კვლავ პირველ პლანზე გამოდის და ზრდის მოლოდინი ფიქალურ სექტორში გაუმართლებელია.

ამას დავამატოთ ისიც, რომ „მწვანე დღის წესრიგმა“ ზეწოლა მოახდინა ნავთობ–გაზის ყველა კომპანიაზე, მათ შორის, უმსხვილესებზეც. იმის თქმა, რომ ბანკები უარს იტყვიან მენავთობეების დაკრედიტებაზე ნებისმიერი პროცენტით, ჯერჯერობით უკიდურესად ნაადრევია. თუმცა გასაკვირი არ იქნება, თუ კლიმატური დღის წესრიგი“ ფიქალური მომპოვებლების შენაძენებთან ჯამში ახალი ვალის ღირებულებას გაზრდის დარგის უმსხვილესი კომპანიებისთვისაც კი.

შევაჯამოთ: ფიქალური დარგის კოლაფსი არ მოხდება, მაგრამ მოსალოდნელია, რომ ფიქალური ველების ახალი მფლობელები უფრო მკაცრად დაიცავენ ფინანსურ დისციპლინას, უფრო პასუხისმგებლობით მიუდგებიან ინვესტიციების რენტაბელობას. ხოლო იმას, დაეხმარება თუ არა რამით სექტორის კონსოლიდაცია თვითღირებულების დაწევას და ამით მოპოვებების მოცულობების შენარჩუნებას, დრო გვაჩვენებს.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

21
სავსე მთვარე

სავსემთვარეობა 31 ოქტომბერს, ანუ უჩვეულო „ცისფერი მთვარე“

0
(განახლებულია 10:09 28.10.2020)
წელიწადში, როგორც წესი, 12 სავსემთვარეობაა. მაგრამ 2020 წლის ოქტომბერი უჩვეულოდ გამონაკლისი თვეა – 2 ოქტომბერს უკვე იყო ერთი სავსემთვარეობა და მეორე 31 ოქტომბერსაა. სწორედ ასეთ შემთხვევას, როდესაც ერთ თვეში ორი სავსემთვარეობაა, ეწოდება „ცისფერი მთვარე“.

„ცისფერი მთვარე“ საშუალოდ 2,4 წელიწადში ერთხელ დგება. ბოლოს ის 2018 წელს იყო, შემდეგი უკვე 2023 წლის აგვისტოში იქნება – 1 და 31 აგვისტოს.

„ცისფერი მთვარე“ სულაც არ ნიშნავს იმას, რომ ციური სხეული ფერს შეიცვლის – ასე უწოდებენ თვეში მეორე სავსემთვარეობას და რადგან ეს შედარებით იშვიათი მოვლენაა, მისი ხატოვანი დასახელება ინგლისური გამოთქმიდან მოდის: Once in a Blue Moon, რაც ნიშნავს რამის ძალიან იშვიათად, ას წელიწადში ერთხელ გაკეთებას.

ოქტომბრის სავსემთვარეობა კიდევ იმით არის საინტერესო, რომ ის მისტიკურ დღესასწაულს – ჰელოუინს ემთხვევა.

რა სიურპრიზებს გვიმზადებს ოქტომბრის მეორე სავსემთვარეობა, რას უნდა ველოდოთ, როგორ მოვემზადოთ, რისი გაკეთება შეიძლება და რისი – არა ამ დღეს – გაეცანით ასტროლოგების რჩევებს.

სავსემთვარეობა 31 ოქტომბერს თბილისის დროით 18:52 საათზე დადგება. სავსე მთვარე კუროს თანავარსკვლავედში განთავსდება. ეს შესანიშნავი ნიშანია მათთვის, ვისაც ცდუნებების აბლაბუდაში მოხვედრის ეშინია.

რით იქნება გამორჩეული 31 ოქტომბრის სავსემთვარეობა

სავსე მთვარეს ამ დღეს თითქმის მთელი დედამიწის მოსახლეობა დაინახავს – ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკაში, ინდოეთში, მთელ ევროპასა და აზიის უმეტეს ნაწილში, ასევე დასავლეთ ავსტრალიაში. ბოლოს სავსე მთვარის დანახვის ასეთი „სინქრონულობა“ მთელ პლანეტაზე 1944 წელს მოხდა. როგორც NASA–ში აღნიშნავენ, ლამაზ, დიდ და ნათელ მთვარეს ადამიანები დაინახავენ არა მხოლოდ 31 ოქტომბერს, არამედ კიდევ ორ მომდევნო დღეს.

მოკლედ, 2020 წელს სრული „კომპლექტისთვის“ (კორონავირუსის პანდემია და სხვა უამრავი პრობლემა და კრიზისი) სავსემთვარეობა ჰელოუინის დღეს ემთხვევა. ასეთი რამ 1955 წელს მოხდა. ამჟამად ეს არანაირ საშიშროებას არ წარმოადგენს ცივილიზებული სამყაროსთვის, მაგრამ ძველს კელტებს, ვისი დღესასწაულიც „სამაინი“ დაედო თანამედროვე ჰელოუინს საფუძვლად, უსაზღვროდსწამდათ სავსე მთვარის ძალისა და მისი გავლენისა ადამიანსა და მის ბედზე. ისინი მიიჩნევდნენ, რომ ყველა წმინდანის დღის წინა დღეს დედამიწაზე გადმოდიოდნენ ბოროტი სულები. კელტები მათ განდევნას ყველანაირად ცდილობდნენ, პირველ რიგში, სინათლით – ანთებდნენ ჭრაქს სახლების ფანჯრებში. სავსე მთვარის ენერგეტიკა ზრდის ბოროტი სულების აგრესიულობას, ამიტომ ისინი ჯიუტად ცდილობდნენ ადამიანის საცხოვრებელთან მიახლოებას.

რა საშიშროება იმალება 31 ოქტომბრის სავსემთავრეობაში

ისევე, როგორც ნებისმიერი სავსემთვარეობის დღეს, 31 ოქტომბერს ემოციებისა და გრძნობების გამძაფრებაა მოსალოდნელი. თავისთავად შეიძლება წარმოიშვას კონფლიქტები, ჩხუბი. ადამიანებს დაავიწყდებათ თავიანთი დათქმული პირობა, ასევე:

იზრდება დანაშაულის, ავარიების, პირადი უთანხმოებების რიცხვი;

ემოციური და ზედმეტად მგრძნობიარე ადამიანები იგრძნობენ სისუსტეს, ან პირიქით – მომატებ ატიურობას.

სავსემთვარეობის დღეს იზრდება ავადმყოფობის შეტევები, მატულობს არტერიული წნევა.

ფსიქიკური დაავადებების მქონე ადამიანები უფრო აგრესიული ხდებიან.

რისი გაკეთება არ შეიძლება 31 ოქტომბერს

ნებისმიერი სავსემთვარეობის დღეს არ შეიძლება ახალი საქმეებისა და პროექტების დაწყება, მნიშვნელოვან დოკუმენტებზე ხელმოწერა, ასევე:

ალკოჰოლის მიღება, ურთიერთობების გამორკვევა, ჩხუბი;

შორეული მგზავრობა;

პროვოკაციებზე აყოლა – ეს ცუდად აისახება თქვენზე და თქვენს შინაგან მდგომარეობაზე;

უსიამოვნო ადამიანებთან ურთიერთობები;

ქირურგიული ოპერაციების ჩატარება – ნებისმიერი პროცედურა, თუნდაც კოსმეტიკური, შესაძლოა, ძალზე უარყოფითად აისახოს თქვენს ჯანმრთელობაზე და გართულებები გამოიწვიოს.

რისი გაკეთება შეიძლება 31 ოქტომბერს

სავსემთვარეობის დღეს იზრდება ნებისმიერი გეგმის ჩავარდნის ალბათობა, ამიტომ ამ დღეს აჩქარება არ ღირს.

რეკომენდებულია მოდუნება, დროის მხიარულად გატარება ახლობელ ადამიანებთან. ასევე:

მოსალოდნელია სიზარმაცის მოძალება – ნუ გაუწევთ მას წინააღმდეგობას;

უყურეთ ფილმს, წაიკითხეთ წიგნი, ან თქვენს ჰობის დაუთმეთ დრო;

გათავისუფლდით წყენებისგან, განეწყვეთ დადებითად. დაე, მთვარის ენერგიამ თქვენი ცხოვრება სითბოთი და პოზიტივით აავსოს.

რა გავლენას მოახდენს „ცისფერი მთვარე“ ზოდიაქოს ნიშნებზე

  • ვერძი: მძიმე იქნება სასიყვარულო იმედგაცრუების გადატანა. იმოქმედეთ თავშეკავებულად, ნუ აჰყვებით მაცდურ წინადადებებს, მოერიდეთ შემთხვევით ნაცნობობას, სარისკო საქმეებს. მოულოდნელმა ცნობამ, შესაძლოა, გეგმებში კორექტივების შეტანა გაიძულოთ.
  • კურო: მძიმე დღეა. როგორც ჩანს, ურთიერთობები და საქმიანი კონტაქტები კმაყოფილებას არ მოგიტანთ. მოსალოდნელია გაზრდილი ემოციურობა. ასტროლოგები გაფრთხილებენ, რომ მზად უნდა იყოთ კონკურენტებთან გარკვეული დაპირისპირებებისთვის და გირჩევენ, უაზრო და სულელურ საქციელს მოერიდოთ.
  • ტყუპი: ხელსაყრელი დღეა. არ არის გამორიცხული, რომ ნებისმიერი პრობლემის გადაჭრა შეძლოთ, მაგრამ არ ღირს ახალი საქმეების წამოწყება, შეიძლება მხოლოდ დაგეგმვა. განსაკუთრებით წარმატებული იქნება სხვადასხვა სახის გუნდური მუშაობა.
  • კირჩხიბი: დროა, დაგროვებულ საქმეებს მიხედოთ. სასიცოცხლო ტონუსი ჩვეულებრივთან შედარებით ცოტა დაქვეითებული იქნება. ასტროლოგები გირჩევენ, დაიცვათ თქვენი შეხედულებები, ინტერესები და არავის გავლენის ქვეშ არ მოექცეთ. შესაძლოა მოახერხოთ მოვლენების თქვენ სასარგებლოდ შემობრუბნება.
  • ლომი: მოულოდნელი ცნობები გამო, შესაძლოა, გეგმების შეცვლა მოგიწიოთ. ძალიან დიდი ალბათობაა ახალი ნაცნობობის, მაგრამ ახალი სასიყვარულო გამარჯვებებისკენ სვლის დროს აჩქარება არ ივარგებს – არაა გამორიცხული, რომ სასურველს რეალობად აღიქვამთ. ეცადეთ, თავშეკავებით იმოქმედოთ.
  • ქალწული: კრიტიკული დღეა. არ ღირს არავისთან კონფლიქტში ჩაბმა. შეიკავეთ თავი და დაზოგეთ სასიცოცხლო ძალები, მას უაზრო წვრილმანებზე ნუ დახარჯავთ. რამე პრობლემების გადაჭრის ალბათობა ძალიან მცირეა. უსიამოვნებებია მოსალოდნელი სასიყვარულო ასპარეზზეც, რომელთა გადალახვა გაგიჭირდებათ. თანდათანობით თქვენი თავდაჯერებულობა შეირყევა და შესაძლოა, იგრძნოთ, რომ არავის სჭირდებით. არ ღირს ყველაფრის გულთან ახლოს მიტანა. ეს დროებითია.
  • სასწორი: ასტროლოგები მოგიწოდებენ, ფრთხილად იყოთ მნიშვნელოვანი და საბოლოო გადაწყვეტილებების მიღებაში. საქმიანმა წინადადებებმა, მაცდურმა დაპირებებმა თუ იოლი ფულის შოვნის პერსპექტივებმა დიდი ფინანსური დანაკარგები შეიძლება გამოიწვიოს. ნუ ენდობით პარტნიორებსა და სხვების რჩევებს – ენდეთ მხოლოდ თქვენს ინტუიციასა და ჯანსაღ აზრს.
  • მორიელი: ენერგეტიკული ზრდა თქვენს შრომისუნარიანობაზე აისახება. არის ალბათობა, რომ საკუთარი გეგმების რეალიზებაში ხელმძღვანელობის მხარდაჭერა მიიღოთ. არ ღირს მნიშვნელოვანი საკითხების გადაჭრის სამომავლოდ გადადება. შესაძლოა, წინ პირად ცხოვრებაში ცვლილებები გელოდებათ. დიდი ალბათობაა, რომ სასიამოვნო სიახლე გაიგოთ.
  • მშვილდოსანი: ხელსაყრელი დღეა. ნებისმიერ საქმეს პასუხისმგებლობითა და სერიოზულობით მოეკიდეთ. შეძლებთ ნებისმიერი დაბრკოლების გადალახვას. განსაკუთრებით შედეგიანი იქნება გუნდური მუშაობა.
  • თხის რქა: რთული დღეა. რამე სახის პრობლემის გადაჭრის ალბათობა ძალზე მცირეა. გაფანტულობა, მსჯელობისას ზედაპირულობა, გარკვეული „ქარაფშუტობა“ ურთიერთობებში – ამან, შესაძლოა გარშემომყოფების თვალში თქვენი ავტორიტეტი შეარყიოს. მოსალოდნელია მცირე კონფლიქტები ირგვლივ მყოფ ადამიანებთან.
  • მერწყული: ამ დღეს ძალიან კარგი იქნება თქვენთვის სულიერ პრობლემებზე დაფიქრება, განმარტოება. ნებისმიერ კონტაქტს უარყოფითი შედეგების გამოწვევა შეუძლია. არარეკომენდებულია აჩქარება მსჯელობისას, რამე საკითხის განხილვისას, შეცდომების დაშვება მოქმედებების დროს. საღამოს ძალიან წაგადგებათ სუფთა ჰაერზე გასეირნება.
  • თევზები: მოულოდნელ სიახლეებს თქვენს გეგმებსა და ცხოვრებაში მნიშვნელოვანი ცვლილებების მოტანა შეუძლია. საქმის კეთება ძალიან გაგიჭირდებათ. ასტროლოგები გაფრთხილებენ, რომ თავი შეიკავოთ დაუფიქრებელი მოქმედებებისა და სიტყვებისგან. დიდია დანაკარგის ალბათობა. საკუთარი თავი ყველაფერში გააკონტროლეთ.
0