შოთა რუთაველის სახელობის თბილისის სახელმწიფო აკადემიური თეატრი

რუსთველის თეატრი და ქიმერების ნავსაყუდელი

785
(განახლებულია 21:21 08.05.2017)
„Sputnik-საქართველოს“ ავტორი ეკატერინე მიქარიძე თბილისში, რუსთაველის გამზირზე მდებარე ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ შენობაზე გიამბობთ.

ნეტავი სცოდნოდა ინგლისელ კლასიკოსს, ოდესღაც მის მიერ ნათქვამი ფრაზა რამდენად ზუსტად გადმოსცემს საქართველოში მცხოვრები ადამიანების ხასიათს. შეიძლება ითქვას, რომ საქართველოში ლამის აკვნიდან აქვთ გათავისებული ჭეშმარიტება „მთელი ჩვენი ცხოვრება — თამაშია, ჩვენ კი მსახიობები ვართ“. ეს არსებობის ერთგვარი ქრესტომატიული და ორგანული ფორმაა. სწორედ ამიტომ არის აქ ამდენი თეატრალური სტუდია, სარდაფი და ექსპერიმენტული სცენა. სად, თუ არა საქართველოში, სადაც ცხოვრობს მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე არტისტული ერი, ასე წარმატებულად ყვავის თეატრალური ფიცარნაგების დიდი რაოდენობა?!

საქართველოს დედაქალაქში უბრალოდ ბევრი თეატრი კი არა, ძალიან ბევრია. მაგრამ ყველაზე მთავარია შოთა რუსთაველის სახელობის საქართველოს სახელმწიფო აკადემიური თეატრი. გარეგნული პარამეტრებითაც ის აბსოლუტური ლიდერია. ამას მასიურ შესასვლელ კარებზე ლომის თავის ბარელიეფიც ადასტურებს. „ლომის თავი“ წარსულში ხშირად გამოიყენებოდა შენობების მორთვაში და, როგორც წესი, საკრალურ აზრსაც შეიცავდა. სხვადასხვა კულტურაში ამ ბარელიეფს სხვადასხვა დატვირთვა ჰქონდა, თუმცა მისი ძირითადი მნიშვნელობა მაინც ძალაუფლების სიმბოლო იყო.

Оформление зрительского зала в драматическом театре им. Шота Руставели
© Sputnik / Denis Aslanov
შოთა რუსთაველის სახელობის დრამატული თეატრის დარბაზსის გაფორმება

რაც შეეხება შენობას, რომელშიც ბინადრობს თეატრი, ეს არის ყველაზე მეფური არქიტექტურული შენობა მთელ რუსთაველის გამზირზე. სწორედ ეს ჩანაფიქრი ჰქონდათ ავტორებსაც — შენობას დახვეწილი ფორმებით უნდა გაეოცებინა წარმოსახვა და მელპომენას მსახურთა მიმართ მოწიწება გამოეწვია. შიდა მორთულობის სიდიადე და სიმდიდრე გონებას დაგაკარგვინებთ. დღეს ეს დაუჯერებლად მოგეჩვენებათ, მაგრამ თეატრის პირველი მაყურებლები ინტერიერის ზედმეტ ფუფუნებას უჩიოდნენ კიდეც. თუმცა, საყვედურებს მალე შეეშვნენ და ქება-დიდება არ დააკლეს თეატრს და ამ თეატრის ხშირი სტუმრებიც გახდნენ.

რით დაიწყო თეატრალური ხელოვნება

ქართული თეატრის ისტორია სათავეს ანტიკური დროიდან იღებს. ამას უამრავი აღმოჩენილი არტეფაქტი მოწმობს. საქართველოში ქუჩის თეატრალური წარმოდგენებიც არსებობდა — „ბერიკაობა“ და „ყეენობა“. წარმოდგენები იმროვიზებულ ხასიათს ატარებდა, მოქმედებებს საფუძვლად ედო სცენარები, რომლებიც ჯერ კიდევ XVII საუკუნეში არსებობდა.

ბერიკაობის წარმოშობა უკავშირდება ბარაქისა და აღორძინების წარმართულ დღეობებს. რაც შეეხება ყეენობას, თეატრალური წარმოდგენის ამ სახეს საპროტესტო ხასიათი ჰქონდა. მსახიობები საქართველოს ისტორიიდან სხვადასხვა ეპიზოდებს დგამდნენ, რომლებშიც თავის დამპყრობლებს დასცინოდნენ. მაგალითად, შაჰ-აბასს ვირზე უკუღმად შესვამდნენ და ბინძურ ტლაპოში ჩააგდებდნენ. თეატრალური შემოსევა ქვეყანაზე თურქებისა და სპარსელების რეალურ შემოტევებს ახსენებდა. ყეენობაზე მასხარა-დამპყრობლებს დაამხობდნენ და შემდეგ მასობრივი სახალხო სეირნობა იწყებოდა.

Тбилисский Государственный академический театр им. Шота Руставели
© Sputnik / Alexander Imedashvili
თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის აკადემიური თეატრი

ტფილისში პირველი თეატრის გახსნა კავკასიაში რუსეთის იმპერიის მეფისნაცვალმა მიხაილ ვორონცოვმა გადაწყვიტა. პირველი გიმნაზიის შენობაში 1850 წელს პირველი ქართული სპექტაკლი დადგეს. თეატრმა სულ ექვსი წელი იარსება და ამის შემდეგ თეატრალური ცხოვრება ტფილისში დიდი ხნით ჩაქრა. მხოლოდ ქართველი მწერლების ილია ჭავჭავაძის, აკაკი წერეთლის, ივანე მაჩაბლის და ლადო მესხიშვილის დიდი მეცადინეობით მოხერხდა ქართული თეატრის აღორძინება. 1879 წლის თეატრალური სეზონი გაიხსნა ბარბარე ჯორჯაძის კომედიით „რას ვეძებდი და რა ვპოვე“. დრო გადიოდა, თეატრი იზრდებოდა, ფართოვდებოდა, აუდიტორიას იზიდავდა. მაგრამ ისევ შენობის გარეშე იყო.

მეცენატი თეატრალები

გულუხვი მეცენატობით ტფილისს ვერ გააკვირვებდი. მდიდარი ვაჭრები, რომლებიც საკუთარი ქალაქის მშენებლობისთვის ფულს წირავდნენ, XIX საუკუნეში ტფილისს ბევრი ახსოვს. მაგრამ თეატრალური ხელოვნების მოყვარე და ერთგულები მათ შორის ერთეულები იყვნენ. უფრო ზუსტად, ქალაქის მეხსიერებას მხოლოდ ერთ ასეთი გვარი შემორჩა. ეს არის მრეწველი თეატრალების პიტოევების ოჯახი.

ოჯახის უფროსს ეგორ პიტოევს თავადის წოდება ყირიმის ომის დროს სურსათითა და სამხედრო ტანსაცმლით ჯარის მომარაგების გამო უბოძეს. ტფილისის ერთ-ერთ ყველაზე მდიდარ ადამიანს ეგორ პიტოევს ხუთი შვილი ჰყავდა. ოთხი ვაჟი და ერთი გოგო — მარგარიტა. ეს სახელი მრავალშვილიან ოჯახში ნიშანდობლივი აღმოჩნდა, რადგან იგივე სახელი თავის ქალიშვილებს ეგორის უფროსმა ვაჟმა ისაიმ და უმცროსმა ივანმა დაარქვეს. ფინანსური პრობლემები ამ დიდ ოჯახში არასდროს ყოფილა, ამიტომაც ყველა შვილმა ბრწყინვალე ევროპული განათლება მიიღო.

ისაი, რომელსაც, როგორც უფროს შვილს, მეტი პასუხისმგებლობა ეკისრებოდა, ტფილისში დარჩენილა და მამის გარდაცვალების შემდეგ ოჯახის კუთვნილ ნავთობის კომპანიას სათავეში ის ჩაუდგა. საქმეები კარგად მიჰყავდა და მილიონიანი ქონება გაუზრდია კიდეც. თუმცა, რაც არ უნდა ეკეთებინა ისაის, მის მთავარ გატაცებად თეატრი რჩებოდა. პარიზიდან დაბრუნებული უმცროსი ძმაც, ივან პიტოევი ქვეყნის თეატრალურ ცხოვრებაში აქტიურად ჩაერთო და დროთა განმავლობაში სახაზინო ოპერის თეატრის, ამჟამინდელი ოპერისა და ბალეტის თეატრის დირექტორი გამხდარა. ისაი კი თეატრის აშენებაზე ოცნებობდა. თუმცა, მისი მთავარი ოცნების ასრულებას სხვა მოვლენებმა გაუსწრეს წინ. 

ისაის ცხოვრებაში და ფიქრებში თეატრი იმდენად დიდ ადგილს იკავებდა, რომ მეუღლეც თეატრალური სივრციდან აირჩია. ოლგა მარქსი, ისევე, როგორც მისი მეუღლე, თეატრით იყო გატაცებული და მისი სულისჩამდგმელიც კი გახდა. ყველაფერი პატარა თეატრალური დასით დაიწყო, რომელიც პიტოევებმა თავის სახლში, პასკევიჩის ქუჩაზე დააარსეს. თეატრალური წრის დადგმები ისეთი პოპულარობით სარგებლობდა, რომ წრე არტისტულ საზოგადოებად აქციეს. ძმებმა უძლიერესი თეატრალური დასი შემოიკრიბეს. მათი მოწვევით ტფილისში იყვნენ ჩამოსული ვერა კომისარჟევსკაია, მომღერალი ფიოდორ შალიაპინი, კომპოზიტორები მიხაილ იპოლიტოვ-ივანოვი და პეტრე ჩაიკოვსკი. თეატრალური მოღვაწეობის მასშტაბები იზრდებოდა, არსებული აპარტამენტები კი საკმარისი უკვე აღარ იყო.

სწორედ ამ დროიდან სრულდება ისაი პიტოევის ძველი ოცნება. ის გოლოვინზე თეატრის მშენებლობას იწყებს. ქალაქის ხელისუფლებისგან მან მიწის ნაკვეთი შეიძინა, სადაც ძველად მუსლიმური სასაფლაო იყო და პროექტში იმ დროში განთქმული არქიტექტორები კორნელი ტატიშჩევი და ალექსანდრ შიმკევიჩი ჩართო. გვიანდელი ბაროკოს სტილში შესრულებული ბრწყინვალე არქიტექტურული შედევრის მშენებლობა სამ წელში დასრულდა. არტისტული საზოგადოება ახალ „სახლში“ უკვე 1901 წელს შესახლდა. თეატრის მშენებლობაზე, რომლის სცენაზეც შემდგომში წარდგნენ ქართული, სომხური და რუსული დასები, პიტოევმა მილიონნახევარი რუბლი დახარჯა.

ისაი პიტოევს თეატრთან დაკავშირებული უამრავი გრანდიოზული გეგმა ჰქონდა, მაგრამ, სამწუხაროდ, მათ განხორციელება არ ეწერათ. 1904 წელს ისაი პიტოევი გარდაიცვალა. შემდეგ ხელისუფლებაში ბოლშევიკები მოსულან და პიტოევების თეატრალურ ოჯახს ევროპაში ემიგრაცია მოუწია. შენობა კი დარჩა და 1921 წელს თეატრს შოთა რუსთაველის სახელობის დრამის სახელმწიფო თეატრის სახელი მიენიჭა.

Здание Тифлисского артистического общества, отстроенного на деньги известного мецената Исая Питоева в 1901 году. Сегодня в этом здании расположен государственный академический драматический театр имени Шота Руставели
Photo: courtesy of National Archives of Georgia
ტფილისის სამსახიობო საზოგადოების შენობა, რომელიც ცნობილი მეცენატი ისაია პიტოევის დაფინანსებით აშენდა 1901 წელს. დღეს ამ შენობაში შოთა რუსთაველის სახელობის თბილისის სახელმწიფო დრამატული თეატრია განთავსებული

აუხდენელი ოცნებების სავანე

იყო რუსთაველის თეატრში და არ შეხვიდე ბოჰემური ლიტერატურული კაფე „ქიმერიონის“ დარბაზებში, ეს იგივეა, რომ იყო პარიზში და ეიფელის კოშკზე არ ახვიდე.

ჩემთვის ამ მიწისქვეშა სამეფოში მოხვედრა თეატრის მონახულების ყველაზე საინტერესო ნაწილია. თუნდაც იმიტომ, რომ იქ ყოფნა ყველაზე ადრინდელ ემოციებს აღძრავს. იმ ემოციებს, რომლებიც გვიჩნდებოდა, როდესაც ბავშვობაში თავგადასავლების მაძიებელთა კამპანიაში განძს მიწისქვეშეთში ვეძებდით.

Тбилисский Государственный академический театр им. Шота Руставели: афиша у входа в здание
© Sputnik / Levan Avlabreli
შოთა რუსთაველის სახელობის თბილისის სახელმწიფო აკადემიური თეატრი: აფიშა შენობის შესასვლელში

მიწისქვეშა ლაბირინთებში ვოიაჟს კიბით ვიწყებთ. ნელა მივუყვებით მარმარილოს ცივ საფეხურებს და ვცდილობთ რაც შეიძლება ნაკლებად ვიხმაუროთ, რადგან არ გვინდა შევაწუხოთ აქაური მთვლემარე ქიმერები. აბა რა გეგონათ, კაფეს „ქიმერიონი“ ტყუილად უწოდეს?! აქ მითიური პერსონაჟები ბინადრობდნენ, რომლებიც აუხდენელ და აუსრულებელ ოცნებებს ასახიერებდნენ. ასე უწოდეს ამ ადგილს ქართველმა მწერლებმა და პოეტებმა, რომლებმაც ამ სახელწოდებაში გარკვეული აზრი ჩადეს. როგორც ჩანს, უკვე დანიშნულების ადგილზე ვართ, პირდაპირ თეატრის ქვეშ, არტ-კაფე „ქიმერიონში“.

Арт-кафе в помещениях театра им. Шота Руставели
© Sputnik / Denis Aslanov
არტ-კაფე შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრის შენობაში

მიწისქვეშა კომპლექსი წარმოადგენს ნახევრადმრგვალი სივრცეების სიმრავლეს, რომლებიც დიდ სვეტებს ეყრდნობა. თითქმის ყველა სვეტზე ფრესკებია, რომლებზეც ქიმერების სახით სხვადასხვა პერსონაჟებია გამოსახული. თითოეულ ნახევრადგუმბათოვან სივრცეს თითო მბჟუტავი ლამპიონი ანათებს. ზოგჯერ განათება თითქოსდა ზრდის სივრცეს და ვიწრო ოთახები გიგანტურ აპარტამენტებად იქცევა. მაგრამ ამ შემთხვევაში ყველაფერი პირიქით არის. წყნარი ყვითელი ნათება ამცირებს სივრცეს და სიმყუდროვეს ქმნის. გინდა უბრალოდ მოკალათდე სადმე და ამ სიჩუმეს მოუსმინო. ჩვენ წინ მივიწევთ, რადგან წინ კიდევ ბევრი რამ გვაქვს სანახავი.

Рисунки и фрески на стенах внутренних помещений в театре Руставели
© Sputnik / Denis Aslanov
ნახატები და ფრესკები რუსთაველის შენობის კედლებზე

პირველად ამ მიხვეულ-მოხვეულ გზაზე გვხვდება ფრესკა ბაყაყების გამოსახულებით. სინამდვილეში ეს მაღალი საზოგადოების წარმომადგენლები არიან, რომლებიც დროს ჭორაობაში ატარებენ. ეს აქ ერთადერთი ფრესკაა, რომელსაც ალეგორიული მნიშვნელობა გააჩნია. შემდეგ ვხედავთ მოსე თოიძის შესრულებულ ფრაგმენტს „აბესალომ და ეთერიდან“, მოსე თოიძის შვილის ირაკლი თოიძის ფერწერაც არის, რომელიც სამხედრო პლაკატების შესრულებით არის ცნობილი. ყველას ახსოვს მეორე მსოფლიო ომის დროინდელი ცნობილი პლაკატი „დედა-სამშობლო გიხმობს“ (Родина-мать зовет). მისი ავტორი ირაკლი თოიძეა. პლაკატზე მუშაობა მხატვარმა 1941 წლის 22 ივნისს დაიწყო, როდესაც ომის დაწყების შესახებ რადიოთი გამოცხადდა. დედა-სამშობლოში მხატვარმა თავისი დედა, თამარი გამოსახა.

Рисунки и фрески на стенах внутренних помещений в театре Руставели
© Sputnik / Denis Aslanov
ნახატები და ფრესკები რუსთაველის თეატრის კედლებზე

შემდეგ გვხვდება ლადო გუდიაშვილის და დავით კაკაბაძის ფრესკები, კედლის წარწერები, რომლებმაც კაფეს მაშინდელმა კლიენტებმა დატოვეს. აგრეთვე აქაურ კედლებს ამშვენებს ცნობილი რუსი მხატვრის სერგეი სუდეიკინის უამრავი ნამუშევარი.

Фигуры в холле тбилисского драматического театра им. Шота Руставели
© Sputnik / Denis Aslanov
ფიგურები რუსთაველის თეატრის ფოიეში

მაგრამ „ქიმერიონის“ მთავარი მარგალიტია ნეაპოლური დარბაზი, სადაც არის სრუტე, პომპეის სვეტები და ვეზუვის ყელიდან ამოსული მსუბუქი კვამლი. როგორც ჩანს, ამ დარბაზის აღდგენაზე რესტავრატორებს კარგა ხანს უმუშავიათ.

Рисунки и фрески на стенах внутренних помещений в театре Руставели
© Sputnik / Denis Aslanov
ნახატები და ფრესკები რუსთაველის თეატრის კედლებზე

„ქიმერიონის“ აღდგენა 1983 წელს დაიწყო. რესტავრატორი ამირან გოგლიძე საქმეს ისე შეუდგა, რომ თავისი წამოწყების წარმატების თვითონაც არ სჯეროდა. ბოლშევიკმა ფუნქციონერებმა ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ ამ კედლებში ოდესღაც გამეფებული თავისუფალი აზრების გამო „ქიმერიონის“ „დასჯა“ გადაწყვიტეს და ეს კედლები საღებავით გადაღებეს. თანაც არ დაეზარათ და ფრესკები საღებავის ცხრა ფენით დაფარეს – საბოლოოდ რომ გაენადგურებინათ, საკონტროლო გასროლით. სასწაულია, მაგრამ ფრესკები გადარჩენილა. თუმცა ყველა არა — 88 ფრესკიდან 44 გადარჩა. დანარჩენების აღდგენა ვერ მოხერხდა.

Рисунки и фрески на стенах внутренних помещений в театре Руставели
© Sputnik / Denis Aslanov
ნახატები და ფრესკები რუსთაველის სახელობის თეატრში

ყველაზე მნიშვნელოვან აღმოჩენად კი ის ფაქტი ჩავთვალე, რომ გარდა იმისა, რომ „ქიმერიონი“ მხატვრული ფასეულობების ნამდვილი საგანძურია, ის ძვირფას ზარდახშად მომეჩვენა, რომელიც სხვადასხვა ადამიანების ისტორიებს ინახავს, რომლებსაც თითქოსდა საერთო არაფერი აქვთ, მაგრამ მათ სწორედ რომ „ქიმერიონი“ აკავშირებს.

ძვირფასი ისტორიების ზარდახშა

XX საუკუნის დასაწყისია. თეატრში, რომელიც ისაი პიტოევმა არტისტული საზოგადოებისთვის ააგო, უკვე რამდენიმე წელია სპექტაკლები მიდის. ქუჩაში შეხვედრისას ადამიანები ერთმანეთს ესალმებიან და ეკითხებიან, ამ საღამოს თეატრში რომელი სპექტაკლი გადის. როგორი უცნაურიც არ უნდა მოგვეჩვენოს ეს დღეს, მაგრამ თეატრის მიწისქვეშა სართულზე ღარიბების სასადილო ფუნქციონირებდა. ამ სასადილოს ვინმე ბონდარენკო ამუშავებდა. მოგვიანებით სასადილო რესტორანმა შეცვალა, ფართი კი „ცისფერყანწელებს“ გადაეცა.

Рисунки и фрески на стенах внутренних помещений в театре Руставели
© Sputnik / Denis Aslanov
ნახატები და ფრესკები რუსთაველის თეატრის კედლებზე

ეს იყო მეამბოხე სულების საზოგადოება, რომლებიც ყოფა-ცხოვრების ნაცრისფერ რუტინას ვერ ეგუებოდნენ. ისინი ქუთაისიდან თბილისში ჩამოვიდნენ. რევოლუცია უკვე მოხდა. ადამიანები, რომლებსაც არ სურდათ ახალ სისტემასთან თანამშრომლობა, დასავლეთში ემიგრაციაში წავიდნენ. ბოლშევიკურ ქვეყანას ხშირად საქართველოს გავლით ტოვებდნენ, აქედან თურქეთში მიემგზავრებოდნენ. ასე მოხვდა საქართველოში გავლით 1919 წლის აპრილში ცნობილი მხატვარი სერგეი სუდეიკინი.

ის ბათუმიდან ევროპაში გამგზავრებას აპირებდა. მხატვარი საქართველოში ჩამოვიდა მეუღლესთან, თეატრისა და კინოს მსახიობ ვერა ლურისთან (ქალიშვილობაში ბოსე) ერთად. მსახიობმა მხატვარი თეატრში გაიცნო. სერგეი იმდენად შეუყვარდა, რომ მის გამო კარიერა მიუტოვებია და მასთან პეტერბურგში დასახლებულა. 1918 წელს ისინი ხელს ყირიმში აწერენ, ერთი წლის შემდეგ კი ტფილისში ჩამოდიან. სუდეიკინი ტფილისში ავადმყოფი და უძლური ჩამოვიდა. ქართველი მწერლების საზოგადოება მას ძალიან თბილად დახვდა. მასზე იზრუნეს, მოუარეს და შემოქმედებისთვის ყველა საჭირო პირობა შეუქმნეს. პოეტებმა მას გამოფენა მოუწყვეს და არტ-კაფეს მოხატვა შესთავაზეს. სერგეი სუდეიკინი დათანხმდა. ერთი წლის შემდეგ მეუღლეები ბათუმიდან საფრანგეთში ემიგრაციაში გაემგზავრნენ. ბათუმიდან ისინი ჯერ მარსელში, შემდეგ კი პარიზში ჩავიდნენ.

Внутренее убранство государственного драматического театра им. Шота Руставели
© Sputnik / Denis Aslanov
რუსთაველის თეატრის ინტერიერი

1921 წელს ვერა სუდეიკინამ კომპოზიტორი იგორ სტრავინსკი გაიცნო და სერგეი სუდეიკინი მიატოვა. მხატვარი ამერიკაში მარტო ემიგრირებს, ვერა კი კომპოზიტორთან ერთად პარიზში რჩება…

სუდეიკინის მიერ მოხატულ „ქიმერიონშიც“ წყდება ბოჰემური ცხოვრება. სულ ახლახან ამ დიდ დარბაზებში იმართებოდა საღამოები, განხილვები, იკითხებოდა ახალი პოემები. კაფეს შუა ნაწილში აღმართული იყო მცირე სცენა, საიდანაც ლიტერატორები საკუთარ ქმნილებებს კითხულობდნენ. მათ შორის რუსი კლასიკოსი სერგეი ესენინიც ყოფილა. დღეს კი აქ სიჩუმემ დაისადგურა…

1949 წელს თეატრი მთლიანად დამწვარა. ხანძარს მხოლოდ ფასადი გადაურჩა. და როგორი დაუჯერებელიც არ უნდა მოგვეჩვენოს ეს, გენერალისიმუსის ბრძანებით თეატრი მთლიანად აღადგინეს. აღადგინა იმ ქვეყანამ, რომელმაც ახლახან ომი გადაიტანა. „ქიმერიონის“ აღორძინებას მხოლოდ 80-იანი წლებიდან შეუდგნენ.

Внутренее убранство государственного драматического театра им. Шота Руставели
© Sputnik / Denis Aslanov
რუსთაველის თეატრის ინტერიერი

ქიმერებთან ჩვენი შეხვედრა ლოგიკურ დასასრულს მიუახლოვდა. უკანასკნელი, რასაც ამჩნევს თვალი — „ქიმერიონის“ გუმბათოვან დარბაზებში მიმოფანტული ვარსკვლავები. როგორც ეს „ათას ერთ ღამეში“ იყო. და გეჩვენება, რომ ყველაფერი დანახული და გაგონილი — მხოლოდ ზღაპრული სიზმრის ნაწილია, რომელიც გაღვიძებისთანავე შეიძლება გაქრეს…

 

 

785
თემები:
გასეირნება ტფილისში (23)
ჰუსიტების საპროტესტო აქცია იემენში

მოსაზრება: აშშ–მა საუდიტების დასჯა გადაწყვიტა - რას მოიგებენ ირანი და რუსეთი?

14
(განახლებულია 15:04 02.03.2021)
საუდის არაბეთს რთული ეტაპი ელის ამერიკის შეერთებულ შტატებთან  ურთიერთობებში

 სოფია მელნიჩუკი, გალია იბრაგიმოვა

მას შემდეგ, რაც აშშ–ის ეროვნულმა დაზვერვამ 2018 წელს ჟურნალისტ ჯამალ ხაშოგის მკვლელობის შესახებ დასკვნა გამოაქვეყნა, თეთრმა სახლა ახალი სტრატეგია გაახმოვანა: ამერიკელები იემენში ომის შეწყვეტასა და იქ ადამიანის უფლებების დაცვას მოითხოვენ.  რამდენად შორს წავა ვაშინგტონი და რით შეუძლია უპასუხის ერ–რიადს?

არასანქცირებული პრინცი

სახელმწიფო დეპარტამენტის ხელმძღვანელ ენტონი ბლინკენის განცხადებით, 76 საუდელს სავიზო შეზღუდვები, ეგრეთ წოდებული ხაშოგის ბანი დაუწესდა, რომლებიც „უცხოეთში დისიდენტების დაშინებასა და ასევე ხაშოგის მკვლელობაში მონაწილეობდნენ“.  პერსონალური სანქციები ასევე შეეხება დაზვერცის შეფ აჰმად ალ ასირის.

დაზვერვის მოხსენებაში ნათქვამია, რომ საუდის ხელისუფლების მკაცრი კრიტიკოსის, გაზეთ The Washington Post–ის ავტორის სასტიკ მკვლელობაში არაბეთის პრინცის, მუჰამედ ბენ სალმანის ხელიც ურევია. ჟურნალისტი მისი თანხმობით გაიტაცეს, როდესაც ის სტამბულში საუდის არაბეთის საკონსულოს შენობაში შევიდა, მოკლეს და დაანაწევრეს, რის შემდეგაც მისი ნეშტი აღარავის უნახავს. საამიროების საგარეო საქმეთა სამინისტროში ამგვარ ბრალდებებს კატეგორიულად უარყოფენ.

მაგრამ პრინცის წინააღმდეგ პირადი სანქციები არ დაუწესებიათ, მიუხედავად იმისა, რომ ჯო ბაიდენი წინასაარჩევნო კამპანიისას ერ–რიადის შერისხვის პირობას დებდა. და ამასნ კითხვები დაბადა.

„ვფიქრობ, უნდა გვესმოდეს, რომ მთელ ქვეყანასთან ურთიერთობა უფრო პრიორიტეტულია, ვიდრე ერთ ადამიანთან“, — განაცხადა ამასთან დაკავშირებით ბლინკენმა. მისი თქმით, ადმინისტრაცია განიხილავს საუდის არაბეთთან კავშირებს, თუმცა ისინი მნიშვნელოვანია აშშ–სთვის და ამიტომაც არის განსაკუთრებით დაინტერესებული. „ჩვენ მხარს ვუჭერთ სამეფოს დაცვას“, — დაამატა ბლინკენმა და იქვე განმარტა, რომ მიზანი — ეს ერ–რიადის უფრო მეტად შესაბამისობაა შტატების ამოცანებსა და ფასეულობებთან.

სახელმწიფო მდივანმა ხაზი გაუსვა: თეთრი სახლისთვის პრინციპულია, რომ ერ–რიადმა ერთმანეთისგან გამიჯნოს ამერიკელებისგან მიღებული დახმარება და ვითარება იემენში, სადაც საუდიტები მხარს უჭერენ პრეზიდენტ აბუ რაბ მანსურ ჰადის ჰუსიტების შიიტური მოძრაობის წინააღმდეგ. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ვაშინგტონს სურს დარწმუნდეს, რომ ამერიკული იარაღი არ გამოიყენება მესამე ქვეყნებში ბრძოლის ველზე.

შემტევი თავდაცვა

ორი სახელმწიფოს ურთიერთობები საფუძველი — ეს ამერიკელების წვდომაა ნავთობზე სამეფოს თავდაცვის უზრუნველყოფის სანაცვლოდ. საუდის არაბეთი ამერიკული შეიარაღების უდიდესი მყიდველია. პარტნირობა ორივე ქვეყნის სტრატეგიულ ინტერესებს აკმაყოფილებს. მაგრამ ფასეულობების საკითხისადმი (დემოკრატია და ადამიანის უფლებები) სახელმწიფოებს განსხვავებული მიდგომები აქვთ.  

პრეზიდენტ ბარაკ ობამას მმართველობის ბოლო წლებში მოკავშირეობა „მოსაზრებებში განსხვავებას“ გადააწყდა, როგორც ამას მეფე სალმანის პირადი მრჩეველი აღწერდა. ისინი აშშ–ის ირანისადმი მიდგომებსაც შეეხებოდა, რომელიც საუდის არაბეთის მთავარი მოწინააღმდეგეა რეგიონში.  ამასთან, მიხედავად იმისა, რომ ორი ქვეყნის სადაზვერვო სამსახურები წარმატებით თანამშრომლობდნენ უსაფრთხოების სფეროში, მონარქიის კრიტიკოსებთან ბრძოლის საუდიტური მეთოდები შტატებში არ მოსწონდათ.  ამას დაემატა იემენის პრობლემაც. თეთრ სახლს აშფოთებდა საომარი მოქმედებების მსხვერპლთა რიცხვი, რომლებშიც, სავარაუდოდ, ამერიკული იარაღიც ფიგურირებდა.

დონალდ ტრამპის ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ ურთიერთობები დათბა. თუმცაღა პოსტის დაკავებამდე ის განსაკუთრებულ სიმპათიებს არ განიცდიდა ახლოაღმოსავლელი პარტნიორის მიმართ — ამბობდა, რომ თავად სულაც არ იყო „სამეფოს ფანატი“, ხოლო შტატები არ უნდა დახმარებოდნენ „საუდელ ტერორისტებს“. ასე იყო თუ ისე, პირველი ოფიციალური ვიზიტი დონალდ ტრამ სწორედ ერ–რიადში ჰქონდა, ხოლო მისი მმართველობის ბოლოსკენ სახელმწიფო დეპარტამენტმა ტერორისტებად ჰუსიტები ცნო. საუდის პრინცთან ახლო ურთიერთობებს ექს-პრეზიდეტი ძირითადად სიძისა და მრჩევლის, ჯარედ კუშნერის მეშვეობით ინარჩუნებდა.  ხაშოგის მკვლელობის შესახებ მოხსენება წინა ადმინისტრაციიდ როსვე იყო მზად, უბრალოდ არ გამოქვეყნებულა.

„ტრამპმა ფსონი მოკავშირეებში ინვესტიციებზე დადო, რათა ვაშინგტონის ვალდებულებების დონე დაეწია. პარტნიორები, მათ შორის საუდის არაბეთი, ვალდებული იყვნენ, შეეძინათ კიდევ მეტი იარაღი და საკუთარ თავზე აეღოთ პასუხისმგებლობა რეგიონში მომხდარზე“, — განმარტავს ექსპერტი მაქსიმ სუჩკოვი. სამაგიეროდ შტატები სამხედრო–პოლიტიკურ მფარველობას უზრუნველყოფდნენ და მწვანე შუქს უნთებდნენ მოკავშირეებისთვის მნიშვნელოვან ინიციატივებს.

„რასაც უნდა ამბობდნენ ახლა ტრამპის მოწინააღმდეგეები, ურთიერტობების ამგვარ ფორმულას ავტომატურად ეთანხმებოდა ორივე პარტია. როცა ხაშოგი მოკლესდემოკრატები კრიტიკით დაესხნენ თავს რესპუბლიკელებს, საუდის არაბეთში ადმიანის უფლებების დარღვევების, საუდიტებისა და მისი მოკავშირეების მხრიდან იემენში სასტიკი ოპერაციების იგნორირებაში დაადანაშაულეს (რასაც ობამას დროს თავად დემოკრატები უჭერდნენ მხარს) და პრეზიდენტის სიძე კუშნერსა და პრინცს შორის „კეთილი ქიმიის“ არსებობა უსაყვედურეს“, — ამბობს სუჩკოვი. მისი თქმით, დემოკრატებს მიაჩნდათ, რომ ამან ჩამოუყალიბა მუჰამედ ბენ სალმანს დაუსჯელობის შეგრძნება და ასევე მოსაზრება, რომ ვაშინგტონთან ნებისმიერი საკითხის მოგვარება ფულიტ იყო შესაძლებელი.

ახალი ადმინისტრაციისგან კურსის შეცვლას ელოდებოდნენ და პირველი ნაბიჯები უკვე გადაიდგა კიდეც. ბაიდენის განცხადებით, ვაშინგტონი წყვეტს იემენში შემტევი ოპერაციებისთვის მხარდაწერას, მათ შორის, იარაღის ექსპორტის ხარჯზე. ვრცელდებოდა ინფორმაცია, რომ ეს ასევე შეეხებოდა დეკემბერში მიღწეულ შეთანხმებას სამი ათასი ზეზუსტი ბომბის GBU-39–ისა (ღირებულება 290 მლნ დოლარი) და ასევე შვიდი ათასი Paveway IV–ის მიწოდებასაც (ღირებულება 478 მლნ დოლარი). ვაშინგტონმა განაცხადა, რომ იემენის კონფლიქტის გადაჭრას დიპლომატიური გზით აპირებს. გარდა ამისა, თებერვალში ჰუსიტების ტერორისტული დაჯგუფებების სიიდან ამოიღეს.

ახალი ცვლილება

და მაინც, ექსპერტების აზრით, ორ ქვეყანას შორის ურთიერთობების სრულ გადახედვაზე საუბარი შეუძლებელია. „გაკიცხავენ, მაგრამ თანამშრომლობის გადაფასება არ მოხდება“, — მიაჩნია ახლო აღმოსავლეთის ექსპერტ ალექსეი ხლებნიკოვს. მისი თქმით, სტრატეგიული კუთხით არაფერი შეიცვლება.

ამ მოსაზრებას ეთანხმება რუსლან მამედოვიც — რუსეთის ახლოაღმოსავლური პროექტების მენეჯერიც. მისი თქმით, კორექცია დიდი ხნის წინ იგეგმებოდა. „ჯერ კიდევ ობამას პერიოდიდან ამერიკელები იზრდებოდნენ საკუთარი ენერგეტიკის კუთხით, პირველ ადგილზე გავიდნენ მსოფლიოში ნავთობის მოპოვების მხრივ და უკვე ნაკლებად ესაწიროებოდათ საუდის არაბეთი. ახალ ადმინისტრაციაში ზოგს აშშ–ის საგარეო პოლიტიკის სხვა ხედვა აქვს, საუბარია გადაბალანსებაზე: რათა რამდენიმე რეგიონულ „დერჟავას“ ეყრდნობოდნენ და ხელები ცოტა შეიხსნან“, — ამბობს ექსპერტი.  

მამედოვი ხაზს უსვამს, რომ შიდა რეგიონულ დინამიკაში ბევრია დამოკიდებული ირანის ბირთვულ გარიგებაზეც. ერ–რიადი ავშინგტონის ერთ–ერთი უმთავრესი პარტნიორია თეირანთან ურთიერთობებში. საუდის არაბეთის მიმართ ხისტი მიდგომები ავტომატურად შეუწყობს ხელს ირანს. და იმისთვის, რომ ხაშოგის მკვლელობაში დამნაშავეები დაისაჯნენ, შტატები ამაზე არ წავა.

2015 წელს გაფორმებული ერთობლივი ყოვლისმომცველი სამოქმედო გეგმა საუდის არაბეთისთვის ერთგვარ „ბოლო წვეთად იქცა“, ამბობს ალექსეი ხლებნიკოვი. ბოლო ათი წლის განმავლობაში რე გიონში რამდენიმე მოვლენა მოხდა: ამბოხებები ტუნისსა და ეგვიპტეში, რომლეთა შემდეგაც აშშ–ის დახმარების გარეშე დარჩენილმა პრეზიდენტებმა პოსტები დაკარგეს, შემდეგ გადატრიალება ეგვიპტეში, და როგორც შედეგი, კაიროსთვის ამერიკული სამხედრო დახმარების შეჩერება; დაბოლოს, გარიგება ირანთან. ამ ყველაფერმა, პოლიტოლოგის თქმით, „საუდის არაბეთს დიპლომატიური პორტფოლიოს დივერსიფიკაციისა და სხვა დიდ სახელმწიფოებთან კონტაქტების განმტკიცებისკენ უბიძგა  — მაგალითად, რუსეთსა და ჩინეთთან“.  

შეიარაღებას ერ–რიადზე მოსკოვიც ყიდის: 2017 წლის შეთანხმებით გათვალისწინებული პირველი პარტიების მიწოდება 2019 წელს დაიწყო. მაშინ სამეფომ რუსეთთან მემორანდუმი გააფორმა მძიმე ცეცხლმფრქვევი სისტემა ТОС-1А–ის, ტანკსაწინააღმდეგო კომპლექს „კორნეტ-ЭМ–ის“, ყუმბარმტყორცნი АГС-30–ებისა და კალაშნიკოვის ავტომატების  შესყიდვა–ლოკალიზაციის თაობაზე. 2021 წლის დასაწყისში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ საუდიტებმა შესაძლოა რუსული საზენიტო–სარაკეტო კომპლექსი С-400–ები და ასევე გამანადგურებელი Су-35–ები შეიძინონ.

ამასთან, მამედოვის თქმით, მიშვნელოვანია ისიც, რომ ქვეყნები ნავთობ–ბაზარზეც ახდენენ პოლიტიკის კოორდინაციას. როგორც მას მიაჩნია, მონარქიას აქვს შესაძლებლობა, პრობლემები შეუქმნას ამერიკელებს რეგიონში, თუმცა საბოლოო ჯამში ყველას ესმის, რომ აშშ უკიდურესად მნიშვნელოვანია ერ–რიადისთვის და მსგავსი მანევრები მხოლოდ ყურადღების მიპყრობას ემსახურება.

„საუდის არაბეთში მიაჩნიათ, რომ აშშ–სთან ურთიერთობა არ არის დამოკიდებული იმაზე, თუ ვინ ზის თეთრ სახლში. მათი აზრით, ორი ქვეყნის კონტაქტები ფუნდამენტურია და ნებისმიერ პერტურბაციას გაუძლებს“, — ასკვნის ექსპერტი.

ათობით წლიანი პარტნიორობა ბევრ რამეზე აისახა: პრაქტიკულად მთელი საუდის არაეთის ელიტა განათლებას აშშ–ში იღებს, საუდური რიალი ამერიკულ დოლარზეა მიბმული, შეიარაღება და სამხედროების სწავლება უმთავრესად ამერიკულია. ამის შეცვლას ბევრი წელი დასჭირდება. ამიტომაცაა საგარეო კონტაქტების დივერსიფიკაცია უფრო ტაქტიკური სვლა, მრავალმხრივი ტრეკი, რომელიც ახალ მრავალპოლარულ სამყაროს შეესატყვისება.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორების მოსაზრებას!

14
ევროკავშირის დროშა

მოსაზრება: შეუშვებენ თუ არა ევროპაში „პოლიტიკურად არასწორი ვაქცინით“ აცრილებს?

19
(განახლებულია 18:58 01.03.2021)
ევროკავშირის ქვეყნების დიპლომატიური უწყებების ხელმძღვანელების სელექტორული თათბირის შემდეგ გერმანიის კანცლერმა, ფრაუ ანგელა მერკელმა განაცხადა, რომ მოთათბირეები აცრის სერტიფიკატის შემოღების აუცილებლობაზე შეთანხმდნენ.

მაქსიმ სოკოლოვი

ამის გარეშე მოქალაქეებს ევროკავშირში შესვლის უფლება არ ექნებათ. შეთანხმება ჯერჯერობით მხოლოდ პრინციპულია. დეტალურად პროექტი სამი თვის შემდეგ იქნება წარმოდგენილი.

დეტალებში ვინც იმალება, ეს ყველამ იცის. იგივე ეხება ვაქცინირებულის პასპორტსაც.

პირველ რიგში, გაურკვეველია, რას მოუხერხებენ იმ ადამიანებს, რომლებისთვისაც ვაქცინაციას უკუჩვენება აქვს. დროებითი უკუჩვენებების შემთხვევები, ასე თუ ისე, გასაგებია. მაგალითად, ცოტა ხნის წინ გადატანილი კორონავირუსული ინფექცია. ამ შემთხვევაში, ისევე, როგორც სხვა ინფექციური დაავადებებისას, გარკვეული დროით დაცდაა საჭირო და მერე უკვე თამამად შეიძლება აცრა. მაგრამ არსებობს მუდმივი ქრონიკული დაავადებები და როგორ უნდა მოიქცნენ ასეთი დაავადებულებები? ალბათ გადაადგილების უფლება უნდა შეეზღუდოთ. თანაც ქრონიკული სნეულებები მძიმეა და დაავადებულებები მალე დაიხოცებიან. არ არის ადამიანი — არ არის პრობლემა. სულაც არ არის საჭირო, რომ მძიმე ქრონიკული დაავადებების მქონეები აქეთ-იქით მოგზაურობდნენ ევროპაში.   

მაგრამ საქმე ამით არ შემოისაზღვრება.

მსოფლიოში ახლა უკვე არის ბევრი ვაქცინა და, დიდი ალბათობით, კიდევ მეტი იქნება. საკითხავი ისაა, კონკრეტულად რომელი ვაქცინით აცრა გასცემს ევროკავშირის სერტიფიკატის მიღების უფლებას?

ჩრდილოატლანტიკურ სამეულს – Pfizer/BioNTech-ს, Moderna-სა და AstraZeneca-ს ბიუროკრატიული წინაღობები, სავარაუდოდ, არ შეექმნებათ. „აიცერი „ფაიზერით“ და მიიღე აუსვაისი“, სხვაგვარად რაღაც დისიდენტობა გამოვა.

აი, რუსული („სპუტნიკ V“ და „ეპივაკკორონა“) და ჩინური (Sinovac Biotech, CanSino Biologics, CNBG–Sinopharm) ვაქცინების შემთხვევაში კი შესაძლოა ყველაფერი ბევრად რთულად იყოს. როგორც უნდა გამაჯანსაღებელი იყოს ისინი, გამომდინარე იქიდან, რომ ეს ვაქცინები ბრიუსელს არ დაუმტკიცებია, ამ პრეპარატებით აცრილი მოქალაქეები, დიდი ალბათობით, ვერ მიიღებენ საზღვრების გადასაკვეთად აუცილებელ სერტიფიკატს. ეს იმიტომ, რომ არადემოკრატიული წარმოშობის ვაქცინების მარგებლობა–მავნებლობა არა მარტო სამედიცინო, არამედ პოლიტიკური საკითხიცაა. ხოლო რა გამოდის, როდესაც საქმეში პოლიტიკა ერევა, ამას „ჩრდილოეთის ნაკადი-2“-ის მაგალითზეც ვხედავთ, როდესაც რუსული ნახშირწყალბადები ასჯერ უფრო საშიში გამოდის, ვიდრე „ციკლონი-B“. როგორც ცნობილია, „გეომეტრიული თეორემები ადამიანურ ინტერესებსაც რომ ეხებოდეს, მათთვის ომები დაიწყებოდა“. ხოლო თუ არადემოკრატიული წარმოშობის ვაქცინების არაღიარებით უცხოურ „დერჟავას“ უსიამოვნება მიადგება, რატომაც არ უნდა გაკეთდეს ეს?

ძალიან სახასიათოა ევროკომისიის ხელმძღვანელ ურსულა ფონ დერ ლიაიენის 17 თებერვლის განცხადება: „რუსეთის სტრატეგია COVID-19-ზე ვაქცინაციის შესახებ განცვიფრებას იწვევს. რატომ სთავაზობს რუსეთი სხვა ქვეყნებს მილიონობით დოზას, როდესაც საკუთარი მოსახლეობის ვაქცინაციაში საკმარისი პროგრესისთვის არ მიუღწევია? ეს არის კითხვა, რომელსაც პასუხი უნდა გაეცეს“.

რთული სათქმელია, რა არის საკმარისი პროგრესი. და უნდა წამოჭრას თუ არა ეს კითხვა ევროპელმა ჩინოვნიკმა, როდესაც თავად ევროპაში პროგრესი აშკარად არასაკმარისია? წინააღმდეგ შემთხვევაში არც უნგრეთი შეიძენდა „სპუტნიკს“ და არც ჩეხეთი, ავსტრია და იტალია დაფიქრდებოდნენ ამაზე.

შესაძლოა ფრაუ ურსულა მე-19 საუკუნის პურის ექსპორტის პრაქტიკის განმეორებითაა აღშფოთებული: „საჭმელად არ გვეყოფა, მაგრამ გავიტანთ“. მართლაც მიჰყვება თუ არა ამჟამინდელი ჯანდაცვის სამინისტრო მაშინდელ ფინანსთა მინისტრ ვიშნეგრადსკის პრინციპებს — ეს რთული სათქმელია. კიდევ უფრო რთულია იმის გაგება, რა კავშირი აქვს ამ საკითხთან რუსული ვაქცინის ეფექტურობას. ის ან არის ეფექტური, ან — არა. მაშინ რანაირადაა ბრიუსელის მთავარი საზრუნავი რუსეთის საკმარისი პროგრესი საკუთარი მოსახლეობის ვაქცინაციის კუთხით?

სხვა საქმეა, როდესაც რუსული ვაქცინა ნებისმიერ ფასად უნდა იყოს დეზავუირებული. კერძოდ, არ ჩაითვალოს მისით აცრა სავიზო სერტიფიკატის გაცემის საფუძვლად.

რაღა თქმა უნდა, ყველაფერი ურსულასა და მის თანამოაზრეებზე არ არის დამოკიდებული. გარდა იმათი ინტერესებისა, ვისაც რუსეთისგან გამიჯვნა სურს და საამისოდ ნებისმიერ საბაბს იყენებს, არსებობს სხვა ინეტერესების მქონე ჯგუფებიც.

მაგალითად, მიუხედავად იმისა, რომ რუსეთის მოსახლეობის შემოსავლები ძალიან შემცირდა, ისინი სრულად მაინც არ გაღატაკებულან, რაც მათთვის უცხოეთში ტურიზმს არააქტუალურ თემად აქცევდა. ხოლო ბევრი ევროპული ქვეყანა (იტალია, საფრანგეთი, საბერძნეთი და სხვ.), რომლებშიც ინფექციის აფეთქებამდე ტურიზმის წილად მთლიანი შიდა პროდუქტის 10–15% მოდიოდა და მოსახლეობის დასაქმებასაც უზრუნველყოფდა, ოცნებობენ, რომ კოვიდამდელი ვითარება და რუსი ტურისტების ფული დაბრუნდეს.

რა თქმა უნდა, შეიძლება ევროპელები ამხანაგ სუსლოვის სიტყვებით გავამხნევოთ: „იდეოლოგიაზე ეკონომიას არ ვაკეთებთ“, რაც სავიზო სერტიფიკაციასაც მოერგებოდა. მაგრამ ასეთი ხანგრძლივი პოლიტიკა სხვადასხვა სიურპრიზებით შეიძლება დამთავრდეს. პრინციპი „ჯერ თავო და თავო“ არავის გაუუქმებია, და გამუდმებით მისი ლანძღვა სახიფათოა.

ასე რომ, საკითხი, თუ რომელი ვაქცინები დაადასტურებს სამი თვის შემდეგ ვიზის მაძიებლის საიმედოობას, გახდება კიდეც მწვავე კამათის საფუძველი ფრაუ ფონ სუსლოვსა და წვრილბურჟუაზიული პრინციპის „ვინც რა უნდა თქვას, წისქვილმა კი ფქვას“ მომხრეთა შორის. 

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

19
გაზაფხული

დღის ასტროპროგნოზი ზოდიაქოს ნიშნებისთვის: 3 მარტი

0
(განახლებულია 11:56 02.03.2021)
გთავაზობთ ყოველდღიურ ასტროლოგიურ პროგნოზს ზოდიაქოს თითოეული ნიშნისთვის. გაიგეთ ჩვენი ჰოროსკოპიდან, რას გვიმზადებენ ვარსკვლავები და რას გვირჩევენ ასტროლოგები

დღეს 2021 წლის 3 მარტია, ოთხშაბათი. კლებადი მთვარე მორიელის ნიშანშია. ამ დღეს პლანეტა მერკური მფარველობს.

სასიამოვნო, როდესაც იღვიძებ და მოზღვავებულ ენერგიასა და ძალას გრძნობ. სწორედ ასეთია დღევანდელი დღე. ენერგია თუ გაღვიძებისთანავე არა, დღის განმავლობაში აუცილებლად მომძლავრდება. საქმეების თვალსაზრისით შესაფერისი დროა იმისთვის, რომ დაიცვათ საკუთარი თვალსაზრისი და გამოაჩინოთ ხასიათი (ოღონდ ზედმეტი არ მოგივიდეთ). არცთუ წარმატებული დღეა მოლაპარაკებებისა და საქმეების განხილვისთვის.

ზოდიაქოს ხუთი რჩეული ნიშანი – ვის გაუმართლებს ამ გაზაფხულზე>>

ვერძი: დღეს თქვენ მიმართ ოპოზიციურად განწყობილ ადამიანებს შეეჯახებით. ვიღაცას შეუძლია, პირში მოგახალოთ საკმაოდ არასასიამოვნო სიტყვები. მაგრამ ეს არ შეგაშფოთებთ – საბრძოლველად ხართ განწყობილი და არ გაუშვებთ შანსს ხელიდან, რომ კონკურენტი მიწასთან გაასწოროთ... ან დაუმეგობრდეთ მას – არც ესაა გამორიცხული, რადგან დღეს პარადოქსული მოქმედებები თქვენგან გამორიცხული არაა. სინამდვილეში, შეგიძლიათ, ვითარება რამდენიმე ნაბიჯით წინ გათვალოთ და შორს მიმავალი გეგმები შეადგინოთ.

კურო: დღეს დისკუსიის განწყობაზე ხართ და თან ნებისმიერთან, ნებისმიერ თემაზე. მზად ხართ, ყველას დაუმტკიცოთ თქვენი თვალსაზრისი და სიმართლე. თუნდაც გარშემომყოფები გეთანხმებოდნენ, მაინც იპოვით საბაბს, რომ იკამათოთ. მოხერხებულად შეგიძლიათ ირგვლივ მყოფების პროვოცირება მხოლოდ იმისთვის, რომ სათქმელი გქონდეთ – ისინი მართლები არ არიან. ვერაფერს გავაწყობთ – ასეთ განწყობაზე ხართ დღეს.

ტყუპი: დღეს რასაც არ უნდა მოკიდოთ ხელი, ყველაფერს სერიოზულად გააკეთებთ, ისე, თითქოს ამაზე იყოს თქვენი ცხოვრება დამოკიდებული. ეს ცუდი არაა, როდესაც საქმე სამუშაოს ან ნამდვილად მნიშვნელოვან პროექტებს ეხება. თუმცა ყოფით საკითხებში ასე ჯიქურ მოქმედება არ ივარგებს. ყველა ფრონტზე ერთდროულად ამგვარი დამოკიდებულებით მოქმედება თქვენს ძალებს გამოფიტავს. ეს რომ ასე არ მოხდეს, აჯობებს, თუ პრიორიტეტებს დილითვე გაანაწილებთ და გადაწყვეტთ, რა საქმეში ღირს „რქებით მიწოლა“ და რაში – არა.

კირჩხიბი: მზად ხართ, გარშემომყოფებს თქვენი უპირატესობანი აჩვენოთ. ზოგჯერ ეს თავისდაუნებურად გამოგივათ, რადგან ბევრ საქმეს არაჩვეულებრივად გაართმევთ თავს. ხართ ენერგიული, მტკიცედ განწყობილი, გონებაგამჭრიახი და ამის წყალობით ყველაზე ჩახლართული საქმეების გადაწყვეტაც შეგიძლიათ. ამასთან, არ იქნებით ქედმაღალი და გარშემომყოფებს ზემოდან არ დაუწყებთ ყურებას. თუ ვინმეს თქვენი შეშურდება – ეს მისი პრობლემაა.

ლომი: დღეს უცნობ თანამოსაუბრეშიც კი სულიერად მონათესავე ადამიანის დანახვა შეგიძლიათ. ხართ გულწრფელი, პირდაპირი, გაქვთ ურთიერთობების სურვილი. ამასთან, ახლობლებისა და მეგობრების წრე ვიწრო მოგეჩვენებათ და ახალი კონტაქტების, ან ვინმეს უფრო ახლოს გაცნობის სურვილი გაგიჩნდებათ. გულითადი საუბარი შეიძლება ვინმე ბავშვთან, კოლეგასთან, ან, სულაც, შემთხვევით გამვლელთანაც კი გააბათ, და ეს საუბარი ბევრ რამეზე დაფიქრებას გაიძულებთ.

ქალწული: დღეს აჩქარება არ ივარგებს. ვარსკვლავები გაფრთხილებენ, რომ დაუფიქრებელი ნაბიჯებით, სპონტანურად რამის ყიდვის გადაწყვეტილებით ან საქმის სწრაფად გაკეთების სურვილით შეცდომები შეიძლება დაუშვათ. თუნდაც დარწმუნებული იყოთ საკუთარ გადაწყვეტილებები, მაინც ღირს, რომ კიდევ ერთხელ დაფიქრდეთ, ხოლო საუკეთესო იქნება, თუ ამ საქმეს საერთოდ გადადებთ შემდეგი დღეებისთვის. დღეს ვითარებამ თქვენ წინაშე, შესაძლოა, საბედისწერო საკითხები დააყენოს, ხოლო არასწორი პასუხის ფასი საკმაოდ დიდი იქნება.

სასწორი: დღეს რამე საკითხში თქვენი ძალის ჩვენება ნამდვილად არ გაწყენთ – ეს საჭირო შედეგს უზრუნველყოფს. ხართ საკუთარ თავში დარწმუნებული. მტკიცე და მშვიდი. ამის წყალობით ნებისმიერ მნიშვნელოვან საქმეში – სამსახურსაცა და სახლშიც შეგიძლიათ სიმტკიცე აჩვენოთ. პრინციპული პოზიციებითა და საკუთარი აზრის დაცვით ბევრ რამეს მიაღწევთ, ხოლო გარშემომყოფებს თქვენი მოსაზრებების გათვალისწინება და ნებსით თუ უნებლიეთ კომპრომისებზე წასვლა მოუწევთ.

მორიელი: დღეს უზარმაზარი ენერგია გაქვთ. შეგიძლიათ გააკეთოთ ისეთი რამ, რაც ადრე წარმოუდგენლად გეჩვენებოდათ. მიზნისკენ ნაბიჯის გადადგმა, რთული ამოცანის ამოხსნასთან მიახლოება ან ჩიხიდან გამოსავლის მოძებნა – ეს ყველაფერი თქვენთვის დღეს ძალიან ადვილია. შეიძლება მოგეჩვენოთ კიდეც, რომ გზაზე არანაირი ისეთი დაბრკოლება არ არის, რომელსაც ვერ გადალახავთ. და ეს ბევრ რამეში სიმართლეცაა.

მშვილდოსანი: დღეს მთელი ძალით მოგიწევთ დამალვა სხვა ადამიანების მცდელობებისგან, რომ თქვენს ცხოვრებაში უცერემონიოდ შემოიჭრან და თავი მოგაბეზრონ. განწყობა გაქვთ, რომ მშვიდად გააკეთოთ თქვენი საქმეები, მაგრამ გარშემომყოფები ხშირად არ გაცდიან: რაღაცას გთხოვენ, რაღაცას ითხოვენ თქვენგან, პრეტენზიებს გიყენებენ... დღის ბოლოს უზარმაზარი დაძაბულობა შეიძლება დაგიგროვდეთ და საკმარისი იქნება ერთი ნაპერწკალი, რომ მძლავრი აფეთქება მოხდეს.

თხის რქა: დღეს ძვირფას იდეებსა და აზრებს აფრქვევთ. გასაკვირი არაა, რომ მათი სწრაფად გაზიარება გინდათ სხვებისთვის. მაგრამ თუ ვერ მოახრეხებთ თქვენი აზრების „სამსჯავროზე“ გატანას, დიდად არ შეწუხდეთ. საკმარისი იქნება, თუ ერთ დაინტერესებულ და კარგ მსმენელს იპოვით და ასევე მყუდრო ადგილს, სადაც არავინ შეგიშლით ხელს. ეს დაგეხმარებათ, რომ თქვენი იდეა სრულყოთ და დაუმუშავებელი ალმასი ბრწყინვალე ბრილიანტად აქციოთ.

მერწყული: დღეს გარშემომყოფები გაგაღიზიანებენ. თუნდაც გზაზე არ გეღობებოდნენ და თქვენს მუშაობას არანაირად არ უშლიდნენ ხელს, შეიძლება მოგეჩვენოთ, რომ ირგვლივ მყოფები მხოლოდ თავიანთი არაორგანიზებული იერით გწყვეტენ მნიშვნელოვან საქმეებს. დიდ დროსა და ძალას დახარჯავთ იმაზე, რომ გარშემომყოფები „გონზე მოიყვანოთ“. ადამიანები კი იფიქრებენ, რომ არაფრის გამო ედავებით და მართალიც იქნებიან.

თევზები: დღეს გაქვთ შანსი, რომ რამე ახალსა და საინტერესოს წააწყდეთ, რაც მომავალში თქვენს ბედზე აისახება. ეს, შეიძლება, იყოს ადამიანი, ან ახალი ცოდნა, შთაბეჭდილება, გრძნობა... თქვენი განწყობაც იმგვარია, რომ ერთ ადგილზე გაჩერება არ გინდათ, მზად ხართ მოძრაობისა და სირბილისთვისაც კი, რომ თქვენს ბედს შეეგებოთ. თქვენი გულიცა და გონებაც გახსნილია იქნება, ხოლო ცნობისწადილი თამამი, რომელიც მოულოდნელი საქციელის ბიძგს მოგცემთ.

0