ვლადიმირ მაიაკოვსკი პარიზში მეგობრების წრეში

ბედისწერით უცნაურად გადაჯაჭვულნი: მაიაკოვსკი, არაგონი, ფარაჯანოვი...

1303
(განახლებულია 16:29 08.08.2016)
სერგომ კარს ხელი მიარტყა და აბაზანაში ივ სენ-ლორანი დაინახა. შეუყვირა, ხელები მაღლაო და ისეთი სახე მიიღო, თითქოს პისტოლეტებს უმიზნებდა. ლორანმა მოულოდნელობისგან ლამის ჯაგრისი გადაყლაპა, როცა კარისკენ მობრუნდა და წვერმოშვებული ტერორისტი დაინახა...

Sputnik-ის ავტორი იგორ ობოლენსკი ვლადიმირ მაიაკოვსკის, ლილია ბრიკისა და სერგეი ფარაჯანოვის თბილისურ ურთიერთობებზე.

 

ნაწილი პირველი

ერთ მზით გაჩახჩახებულ შუადღეს მაიაკოვსკი მთაწმინდაზე ავიდა, ქალაქს გადმოხედა და მის ფერხთით გადაშლილ ტფილისს ლექსები წაუკითხა.

— ოჰ-ოჰოო! აი, მესმის აუდიტორია, — წამოიძახა პოეტმა. — ასეთი ესტრადიდან მთელ მსოფლიოს შეიძლება ესაუბრო!

მაიაკოვსკი ამ ჯერზე საკუთარი პიესის „მისტერია-ბუფის“ დადგმით იყო დაკავებული, რომელიც ქართულად ტიციან ტაბიძეს უნდა ეთარგმნა.

…1923 წელს მაიაკოვსკის სტუმარი ეწვია ტფილისიდან. პოეტის მოსკოვურ ბინაში დიდი კომპანია დახვდა, რომელიც ის-ის იყო, უხვ სუფრას უნდა მიჯდომოდა. მაიაკოვსკი კი პატარა ოთახში შეყუჟულიყო და მანანის ფაფას მიირთმევდა — ავად იყო და იძულებული იყო, იმ საღამოს ნაირნაირ გემრიელობებზე უარი ეთქვა.

სტუმარმა აცნობა, რომ ტფილისში ქართულად ნათარგმნი მისი ლექსების წიგნი მზადდებოდა დასაბეჭდად და პოეტის აზრი აინტერესებდა ამ საკითხზე. საქმე ისაა, რომ საბჭოთა კავშირში შემავალ რესპუბლიკებს შორის ლიტერატურული კონვენცია არ არსებობდა და ნაწარმოების თარგმნა ნებისმიერ ენაზე თავისუფლად, საავტორო უფლებების დაცვის გარეშე შეიძლებოდა.

ვლადიმირ მაიაკოვსი ახალგაზრდებს შორის
РИА Новости
ვლადიმირ მაიაკოვსი ახალგაზრდებს შორის

— შესანიშნავია! — მიუგო მაიაკოვსკიმ. — ფულს იხდით? არა? თუ ფულს არ მიხდით, მაშინ ჩემგან რაღა გინდათ?

— თქვენი თანხმობა კრებულის გამოცემაზე. თუმცა უამისოდაც შეგვიძლია წიგნის დაბეჭდვა.

— რატომაც არა? თანახმა ვარ. გადათარგმნეთ.

საუბრის საქმიანი ნაწილი დასრულდა და ტფილისელი სტუმარი სხვებთან ერთად მიიწვიეს სუფრასთან…

სწორედ ამ საუბრის შემდეგ გამოიცა წიგნი სახელწოდებით „საუბარი ფინინსპექტორთან პოეზიაზე“.

ტფილისელ დესპანს კი, რომელსაც ვასილ კატანიანი ერქვა, მომავალში ისევ ეწერა მაიაკოვსკის ცხოვრებაში გამოჩენა. წლების შემდეგ ის ლილია ბრიკის ბოლო ქმარი და პოეტის შემოქმედების ყველაზე ავტორიტეტული მკვლევარი გახდება…

ტფილისიდან გამგზავრების წინ მაიაკოვსკი უნივერსიტეტში ქართველ სტუდენტებს შეხვდა. ერთ-ერთმა მათგანმა კითხვა დაუსვა პოეტს: ქუთაისის გუბერნიაში, ბაღდათში ბრძანდებით დაბადებული და გაზრდილი და თავი ქართველად მიგაჩნიათ თუ რუსადო? რაზეც მან უპასუხა: „დაბადებით ქართველი ვარ, ეროვნებით კი რუსი. საქართველო მიყვარს როგორც ჩემი სამშობლო, მიყვარს მისი ცა, მისი მზე, მისი ბუნება“. 

და მან გაიხსენა ისტორია, რომელიც ჩიკაგოში გადახდა თავს. თურმე ერთ-ერთი აუდიტორიის წინაშე გამოსვლისას რომელიღაც მსმენელს ინგლისურად რაღაც აგრესიული სიტყვების ყვირილი დაუწყია მისთვის — დარწმუნებული ყოფილა, რომ პოეტმა ინგლისური არ იცოდა. მაიაკოვსკიც ამდგარა და რამდენიმე სიტყვა ქართულად უთქვამს. აღმოჩნდა, რომ დარბაზში ქართველი ემიგრანტი მჯდარა და როგორც კი მშობლიური ენისთვის მოუკრავს ყური, თავი ვერ შეუკავებია, წამომხტარა და ყვირილი დაუწყია:

— კაცო, ვინ ხარ, საიდან ხარ?

— ქუთათური ვარ, ქუთათური! — გაპასუხებია მაიაკოვსკი.

ვლადიმირ მაიაკოვსკი და ლილია ბრიკი
РИА Новости
ვლადიმირ მაიაკოვსკი და ლილია ბრიკი

ამ ისტორიას ძალზე არტისტულად ჰყვებოდა ლილია ბრიკი, ქალი, რომელმაც ბალერინობაც სცადა, მსახიობობაც, თუმცა მისი ერთადერთი უდავოდ წარმატებული იპოსტასი — ეს მაიაკოვსკის უსაყვარლესი და უმთავრესი ქალობა, პოეტის შეუდარებელ მუზად ყოფნა იყო.

მაიაკოვსკიმ და ბრიკმა ერთმანეთი პეტროგრადში გაიცნეს, თუმცა შეიძლებოდა რამდენიმე წლით ადრეც შეხვედრილიყვნენ ტფილისში —ლილია ხშირად სტუმრობდა საქართველოს დედაქალაქს, აქ მეგობრები ჰყავდა.

რა თქმა უნდა, ქალს უკვე მაშინ სმენოდა მაიაკოვსკის სახელი, მაგრამ რას წარმოიდგენდა, თუ წლების შემდეგ მის ცხოვრებაში ესოდენ მნიშვნელოვან როლს ითამაშებდა.

ვერც ის ეცოდინებოდა, რომ 1924 წელს ტფილისში დაიბადებოდა კაცი, რომლის სიყვარულიც უკანასკნელი აღმოჩნდებოდა მის ცხოვრებაში და რომ ამ კაცს სერგო ფარაჯანოვი ერქმეოდა…

ლილია და სერგო ერთმანეთს 1973 წელს შეხვდნენ მოსკოვში, ფარაჯანოვის მეგობრის დაკრძალვაზე.

ლილია ბრიკის ბოლო ქმარი ვასილ კატანიანი იხსენებდა: ფარაჯანოვმა, როგორც კი ჩვენი ბინის ზღურბლს გადმოაბიჯა, მაშინვე ლილიას სურათების კოლექციის გატაცებით თვალიერება დაიწყო, ერთადერთი, რისთვისაც მას ყურადღება არც კი მიუქცევია, ეს მაიაკოვსკის წიგნები იყო, მოგვიანებით კიდეც გამოტყდა, საერთოდ არ წამიკითხავს მისი შემოქმედებაო.

ლილიამ ჰკითხა, ნუთუ სკოლაშიც არ გისწავლიათ იმ პოეტის ერთი ლექსი მაინც, რომელიც უდიდეს რევოლუციონერ შემოქმედად მიიჩნეოდაო?

ამაზე კინორეჟისორმა უპასუხა:

"სკოლაში ცუდად ვსწავლობდი, იმიტომ რომ ხშირად ვაცდენდი გაკვეთილებს… ჩვენს ოჯახს გამუდმებით ჩხრეკდნენ. ჩემი მშობლები, როგორც კი ჩეკისტების ნაბიჯებს მოჰკრავდნენ ყურს, მაშინვე სასწრაფოდ მაყლაპებდნენ საფირონების, ბრილიანტებისა და ზურმუხტების თვლებს. დილით კი, ჩხრეკა რომ დამთავრდებოდა, სკოლაში არ მიშვებდნენ, საფაღარათოს მასმევდნენ და ღამის ქოთანზე დადებულ თუშფალანგზე მსვამდნენ".

სერგო ფარაჯანოვი
Sputnik
სერგო ფარაჯანოვი

 

ლილიამ და სერგომ საერთო ენა გაცნობის პირველსავე წუთებში გამონახეს და კარგი მეგობრებიც გახდნენ. როცა ფარაჯანოვი დააპატიმრეს, სწორედ ბრიკმა გამოიდო თავი მის დასაცავად.

დახმარება ერთადერთ ადამიანს, ლილიას ღვიძლი დის მეუღლეს, ცნობილ ფრანგ პოეტ ლუი არაგონს შეეძლო, რომელიც საფრანგეთის კომუნისტური პარტიის წევრი იყო. ბრიკი სასწრაფოდ გაფრინდა პარიზში, სადაც მაიაკოვსკის გამოფენა იხსნებოდა, რათა არაგონი დაერწმუნებინა, ბრეჟნევს დალაპარაკებოდა ამ საკითხზე.

თვითმფრინავში მას ივ სენ-ლორანი დაემგზავრა, რომელსაც, თურმე, საოცრად ჰყვარებოდა მაიაკოვსკის პოეზია და შინ, მსოფლიო ფერწერის შედევრების გვერდით, საბჭოთა პოეტის პორტრეტიც ჰქონია გამოფენილი. როდესაც სენ-ლორანმა თანამგზავრის ვინაობა შეიტყო, მაშინვე მასთან წარდგენა მოითხოვა. პარიზში ჩასულმა კი მაიაკოვსკის მუზა თავისთან დაპატიჟა და შავი ფარჩის კაბა შეუკერა… 
ლილია ბრიკმა თავისას მიაღწია – ლუი არაგონი დახმარებაზე დაითანხმა.  ფრანგი პოეტი მოსკოვში ჩაფრინდა, დიდ თეატრს ეწვია და სწორედ იქ, თეატრის ლოჟაში შეხვდა და ესაუბრა ლეონიდ ბრეჟნევს…
სერგო ფარაჯანოვი ახალი, 1978 წლის დადგომამდე ერთი დღით ადრე გაათავისუფლეს საპატიმროდან.

ერთადერთი ქალაქი, სადაც ციხიდან გამოსვლის შემდეგ დასახლება მოახერხა — თბილისი იყო. უკეთესზე ვერც იოცნებებდა — სხვა საცხოვრებელი არც უნდოდა. მეგობრებს ეუბნებოდა კიდეც, თბილისში დავიბადე და აქვე მინდა სიკვდილიო.

ვასილ კატანიანი ადასტურებდა, ფარაჯანოვი ერთადერთ ადამიანს ლილია ბრიკს უნდა უმადლოდეს თავისუფლებასო და, რაოდენ პარადოქსულია, რომ ციხიდან გამოსულს არც კი დაურეკავს მისთვის. და მაინც, ლილია მზად იყო ყველაფერი ეპატიებინა მისთვის, ესოდენ დიდი უმადურობაც კი…

ლილია ბრიკის გარდაცვალებიდან ორი წლის შემდეგ თბილისში ტაგანკის თეატრი ჩამოვიდა გასტროლებზე. სერგო ფარაჯანოვმა წამყვანი მსახიობები შინ მიიწვია და სუფრა გაუშალა. როდესაც მსახიობმა ბენიამინ სმეხოვმა ლილია ბრიკის მოსაგონარის შესმა შესთავაზა მეგობრებს, კინორეჟისორმა რაღაც მწარე ჩაილაპარაკა მისი მისამართით, თუმცა სადღეგრძელო მაინც შესვა.

ლილია ბრიკი
РИА Новости
ლილია ბრიკი

გამოხდა ხანი და ჟურნალ „თეატრში“ დაიბეჭდა მასალა ლილია ბრიკის შესახებ, რომელიც აშკარად მიანიშნებდა ფარაჯანოვისა და ბრიკის სასიყვარულო ურთიერთობებზე. პუბლიკაციიდან ისეთი შთაბეჭდილება იქმნებოდა, თითქოს მაიაკოვსკის მუზამ თავად მოისწრაფა სიცოცხლე ცალმხრივი და გაუზიარებელი სიყვარულის გამო.

და მაშინ ფარაჯანოვმა ჟურნალის რედაქციას მრისხანე წერილი მისწერა: „ლილია იურიევნა იყო ყველაზე შესანიშნავი ქალბატონი მათ შორის, რომელთაც ბედმა შემახვედრა… და მისი სიკვდილის „გაუზიარებელი სიყვარულით“ ახსნა — ეს უზნეო ჭორაობა და გარდაცვლილის შეურაცხყოფაა… ჩვენი ურთიერთობა წმიდად მეგობრული იყო. 1989 წელი, 26 ოქტომბერი“.

ამ შემთხვევამდე სამი წლით ადრე კი ფარაჯანოვს ლილიასგან ერთგვარი მოკითხვა გადასცეს…

სერგო ფარაჯანოვი
А. Экекян
სერგო ფარაჯანოვი

1986 წელს მოსკოვში ივ სენ-ლორანის გამოფენა იმართებოდა. ფარაჯანოვმა ფრანგ მოდელიერს თავისი ნამუშევრების ალბომი გაუგზავნა — ერთადერთი ეგზემპლარი. სენ-ლორანი აღაფრთოვანა ფარაჯანოვის კოლაჟებმა და პირადად გაცნობა მოისურვა — დაუსწრებლად ხომ ისედაც იცნობდა ლილია ბრიკის წყალობით.
ფარაჯანოვი და სენ-ლორანი სასტუმრო „ნაციონალში“ შეხვდნენ. კინორეჟისორს თან ვასილ კატანიანი ახლდა, რომელმაც დოკუმენტურად დააფიქსირა იმ შეხვედრის დეტალები.

„კარზე ვაკაკუნებთ, მაგრამ არავინ გვიღებს. ერთი წუთით მივბრუნდი, რომ დამერეკა. ამ დროს კი სერგომ კარს ხელი მიარტყა და აბაზანაში სენ-ლორანი დაინახა — ნიჟარასთან იდგა და კბილებს იხეხავდა.

სერგომ შეუყვირა, ხელები მაღლაო და თან ისეთი პოზა მიიღო, თითქოს პალტოს ორივე ჯიბიდან პისტოლეტებს უმიზნებდა. ლორანმა მოულოდნელობისგან ლამის ჯაგრისი გადაყლაპა, როცა კარისკენ მობრუნდა და წვერმოშვებული ტერორისტი დაინახა — ის ხომ სახეზე არ იცნობდა ფარაჯანოვს!

ნომერში შევვარდი, თავზარდაცემული და შეძრწუნებული ივ სენ-ლორანი ძლივს მოვიყვანე გონზე, სერგო კი მხიარულობდა და მეგობრული ბაასისთვის ემზადებოდა. მაგრამ საამისო დრო არ იყო: სახელგანთქმულ სტუმარს სადღაც ელოდებოდნენ. ის ერთ მხარეს წავიდა, ფარაჯანოვი კი მეორე მხარეს. აი ასეთი იყო ეს შეხვედრა, თუ ამას შეხვედრა შეიძლება ეწოდოს.

სენ-ლორანის პარიზულ ბინაში კი, მატისისა და პიკასოს ნამუშევრების, ანტიკური ბიუსტებისა და აფრიკული სკულპტურების გვერდით, ინკრუსტირებულ სამუზეუმო მაგიდაზე წლების განმავლობაში იდო სერგო ფარაჯანოვის უძვირფასესი ალბომი…

ლეგენდარულმა რეჟისორმა ულამაზესი სვეტლანა შჩერბატიუკი, საბჭოთა დიპლომატის ქალიშვილი შეირთო ცოლად. მათი თანაცხოვრება მხოლოდ ექვს წელს გაგრძელდა, მაგრამ ფარაჯანოვი დაშორების შემდეგაც არ უშვებდა ყოფილ ცოლს თავისი ცხოვრებიდან. მას ძალიან მოსწონდა დახასიათება, რომელიც სვეტლანამ მისცა: „მომხიბლავი, მაგრამ აუტანელი“…

სოფიკო ჭიაურელი სერგო ფარაჯანოვის ძეგლის გახსნის ცერემონიაზე,  6 ნოემბერი, 2004 წელი.
Рухкян
სოფიკო ჭიაურელი სერგო ფარაჯანოვის ძეგლის გახსნის ცერემონიაზე, 6 ნოემბერი, 2004 წელი.

სვეტლანა ბოლომდე მარტო დარჩა, მეორედ აღარ გათხოვილა. ის დღესაც ცოცხალია და კიევში, მშობლიურ ქალაქში ცხოვრობს.

ხოლო კინორეჟისორის ვაჟი… წარმოგიდგენიათ, რას გადაიტანდა სკოლის მოსწავლე ბიჭი, რომელმაც გაზეთიდან შეიტყო, რა ბრალდებით დააკავეს მამამისი?!

(გაგრძელება იქნება)

1303
თემები:
სიყვარულის ისტორიები: ტფილისიდან თბილისამდე (25)
Russia Today

მოსაზრება: დასავლეთი რუსეთის წინააღმდეგ მუშაობას გადაეჩვია

111
(განახლებულია 19:37 10.07.2020)
ლიეტუვამ თავის ტერიტორიაზე RT-ს ხუთი ტელეარხის მაუწყებლობა აკრძალა. ანალოგიური ნაბიჯი ერთი კვირით ადრე ლატვიის ხელისუფლებამ გადადგა. ჯერი ესტონეთზეა, რომლის საგარეო საქმეთა მინისტრი არ გამორიცხავს მსგავსი გადაწყვეტილების მიღებას.

ირინა ალქსნისი

ამ საკითხში ტალინის განსაკუთრებულ პოზიციაზე შანსები არც ისე დიდია: სამი „ბალტიისპირული ვეფხვის“ ტრადიციული ანტირუსული კონსენსუსისა და ასევე იმის გათვალისწინებით, რომ სწორედ ესტონეთის ხელისუფლებამ გამოიჩინა ყველაზე დიდი აქტიურობა და თანმიმდევრულობა რესპუბლიკაში სააგენტო Sputnik-ის საქმიანობისთვის წინაღობების შექმნაში.

თუმცა ყველაზე საინტერესო მთელ ამ ისტორიაში მაინც ვილნიუსის ოფიციალური საფუძველია – რომ RT-ს დმიტრი კისელიოვი აკონტროლებს, რომელზეც დასავლური სანქციები ვრცელდება, და რომ თითქოს ეს გახდა „მისი“ მედიარესურსის წინააღმდეგ ზომების დაწესების მიზეზი.

საქმე ისიც კი არაა, რომ ეს მტკიცებულება სიმართლეს არ შეესაბამება, მნიშვნელოვანი ისაა, რომ ეს ყველაფერი უკვე იყო: ზუსტად ერთი კვირის წინ, როდესაც ლატვიის ეროვნულმა საბჭომ RT-ს მაუწყებლობის აკრძალვა იმით ახსნა, რომ ტელეარხები დმიტრი კისელიოვის „ფაქტიური კონტროლისა და ერთპიროვნული მმართველობის ქვეშაა“. მაშინ მარგარიტა სიმონიანმა და რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ ლატვიის ოფიციალური სტრუქტურების გაუგონარი არაპროფესიონალიზმი გააკრიტიკეს, რომლებმაც თავისი გადაწყვეტილება ღია ბოდვით განმარტეს.

იმ მომენტში ჯერ კიდევ შეიძლებოდა მომხდარი კონკრეტული შემსრულებლების შეცდომით ან რაღაც შემთხვევითობით ახსნილიყო: ბოლოს და ბოლოს დილეტანტებისგან არც ერთი სისტემა არ არის დაზღვეული. სახელმწიფოსთვის კი უკან დახევა მსგავს სიტუაციაში კარგი ტონი არ არის, მაშინაც კი, თუ ჩინოვნიკები აშკარად დააღალატებენ.

მაგრამ ლიეტუვაში ვითარების ერთი ერთში გამეორება აშკარად მიუთითებს, რომ არანაირი შემთხვევითობა და შეცდომა არ ყოფილა. ეს ყველაფერი ლატვიისა და ლიეტუვის ხელისუფლებების გაცნობიერებული პოზიციაა.

გასაგებია, რომ RT-ს მაუწყებლობის აკრძალვა პოლიტიკური გადაწყვეტილებაა, მაგრამ ნუთუ არ შეიძლებოდა ამის იურიდიულად უფრო „წმინდა“ მოტივით ახსნა? რა თქმა უნდა, შეიძლება. მაგრამ ამისთვის პასუხისმგებელ უწყებებს დაძაბვა და დიდი ძალისხმევის გამოჩენა დასჭირდებოდათ, რათა კანონმდებლობაში ხვრელები ეპოვათ.

ოდესღაც სწორედ ეს თავისებურება — იურიდიული დახვეწილობა იყო ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი კოზირი დასავლური დემოკრატიისთვის. ეს მეტად მომგებიანად გამოიყურებოდა სხვა პოლიტიკური სისტემების ფონზე, რომლებსაც არ ახასიათებდათ ფორმალური პროცედურების დაცვაზე ბევრი ფიქრი.

მაგრამ მას შემდეგ ბევრმა წყალმა ჩაიარა. RT-ს მაუწყებლობის აკრძალვის საკითხში ბალტიისპირეთის რესპუბლიკები იმ გზით წავიდნენ, რომელიც ბოლო წლებში კარგად გათელეს სულ სხვა და თანაც უფრო მძლავრმა დერჟავებმა.

ამერიკელებისთვის უცნობი ფხვნილით სავსე სინჯარის ქნევამ რეალურად არსებული გარემოებების ძებნა ჩაანაცვლა, რითიც შეიძლებოდა აეხსნათ საერთაშორისო საზოგადოებისთვის ერაყში შეჭრა.  

ბრიტანელებმა გრანდიოზული შოუ მოაწყვეს სკრიპალების მოწამვლის ირგვლივ — და ისინი იოტისოდენ უხერხულობასაც კი არ გრძნობენ ამ სამეში არსებული „ხვრელების“ გამო.

ნიდერლანდები, რომელმაც მართლმსაჯულება ეროვნულ ბრენდად აქცია, ისეთ სამართლებრივ კულბიტებს აწყობს МН17-ის საქმეზე, რომ გაკვირვებაც კი შეუძლებელი ხდება.

ასეთი მაგალითები მრავლადაა არა მარტო რუსეთის, არამედ ჩინეთის, ირანის, ვენესუელისა და სხვა ქვეყნების წინააღმდეგ. იმდენად მრავლად, რომ იშვიათი შემთხვევებიდან უკვე ჩვეულებრივ ამბად გადაიქცა. ამგვარ ფონზე ლიეტუვისა და ლატვიის ხელისუფლებების პოზიცია RT-ს მაუწყებლობის აკრძალვაზე აბსოლუტურად ორგანულად გამოიყურება: რა საჭიროა დაძაბვა, თუ ამის გაკეთება აშკარა სისულელის ოფიციალურ პოზიციად გასაღებით შეიძლება?

ამაში თავისებური ლოგიკაც კი არის: ანტირუსულად განწყობილი აუდიტორია თავისუფლად მიიღებს განმარტებას „კისელიოვის შესახებ, რომელიც RT-ს აკონტროლებს“.

თავდაპირველად ეს მიდგომა დასავლეთის საინფორმაციო, პოლიტიკურმა, იდეოლოგიურმა და მორალურმა მონოპოლიამ გააჩინა. სწორედ ამის გამო შეწყვიტა მან გამოწვლილვით და მაღალპროფესიულად დაემუშავებინა თავისი პოლიტიკა. შედეგად, თავადაც რომ ვერ შენიშნა, ისე გაუსხლტა ხელიდან ეს მონოპოლია, მათ შორის, კომპეტენციის დაკარგვისა და ასევე მოდუნებული თავდაჯერებულობის გამო.

ახლა კი იგივე ძალები ვერანაირ აზრს ვეღარ ხედავენ ხარისხიანად და კვალიფიციურად მუშაობაში უკვე იმის გამო, რომ მომხრეებს ეს არ სჭირდებათ, ხოლო მოწინააღმდეგებს მაინც ვერ დაარწმუნებ.

გასაოცრად აქ შეიძლება ჩაითვალოს ის, რომ ისინი სეიოზულად ფიქრობენ, თითქოს მსგავსი არაპროფესიონალური მიდგომა მათ იდეოლოგიურ და გეოპოლიტიკურ გამარჯვებას მოუტანს რუსეთზე.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

 

111
თხევადი გაზის გადამზიდი ტანკერი

მიმოხილვა: ევროპა და აზია ამერიკულ გაზზე უარს ამბობენ

156
(განახლებულია 19:10 09.07.2020)
ევროპასა და აზიაში ცისფერი აირის ფასები მრავალწლიან მინიმუმამდეა დაცემული. აშშ-ის ენერგეტიკის სამინისტროშიც კი აღიარეს, რომ ამერიკული გათხევადებული ბუნებრივი აირის შეძენას არანაირი აზრი არ აქვს.

ნატალია დემბინსკაია

კლიენტებმა ზაფხულში დაგეგმილ ასზე მეტ მიწოდებაზე თქვეს უარი. შედეგად – ექსპორტი თითქმის 63,6%-მდე დაეცა. რატომ არ სჭირდება არავის ოკეანისგაღმური გაზი?

ფასები დაეცა

გასულ წელს აშშ-ში ბუნებრივი გაზის ნეტო–ექსპორტმა 54,7 მლრდ კუბომეტრს მიაღწია — 20,7 მილიარდით მეტს, ვიდრე 2018 წელს. გათხევადებული ბუნებრივი აირის უმსხვილესი მწარმოებლის Cheniere Energy-ს მონაცემებით, პირველ კვარტალში მსოფლიო გაყიდვების მოცულობამ 100 მლ ტონას მიაღწია — 10 მილიონით მეტს, ვიდრე 2019 წელს. ზრდა ძირითადად ამერიკელებმა უზრუნველყვეს.

გეგმები ამბიციური იყო: 2020 წელს 67,2 მლრდ კუბომეტრი, 2021 წელს კი — 79,5 მლრდ. ეს მაჩვენებლები იანვარში აშშ-ის ენერგეტიკის სამინისტროს ინფორმაციის სამმართველომ (EIA) გაახმოვანა. მაგრამ უკვე ნათელია, რომ ეს არ მოხდება.

თბილი ზამთრისა და კორონავირუსის პანდემიის გამო ევროპასა და აზიაში გაზის ბაზრები ჩამოიშალა. მაგალითად, ჰოლანდიურ ჰაბ TTF-ზე ფასები პირველად ოთხი თვის განმავლობაში ორჯერ დაეცა გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით, ხოლო სპოტური მიწოდებები იაპონიაში 44%-ით შემცირდა.

უკვე აპრილში ამერიკული თხევადი გაზის ექსპორტი ევროპაში ეკონომიკურად მიზანშეუწონელი გახდა. მსხვილმა ევროპულმა და აზიურმა კომპანიებმა ივნისი–ივლისის კონტრაქტები გააუქმეს.

Bloomberg-ის მონაცემებით, აშშ-ში თხევადი გაზის ქარხნების განტვირთვა აპრილში თითქმის 30%-ით შემცირდა, მაისში ექსპორტმა მესამედზე მეტით დაიკლო, მათ შორის, კორონავირუსული შეზღუდვების გამოც.

ეკონომიკურად არასიცოცხლისუნარიანი

აშშ-ის ენერგეტიკის სამინისტროს ენერგეტიკული ინფორმაციის სამმართველოს ივნისის პროგნოზი მეტად პესიმისტურია. ევროპელმა და აზიელმა კლიენტებმა უარი თქვეს თხევადი გაზის 110 პარტიაზე. გაზის მიწოდება ამერიკულ საზღვაო ტერმინალებზე მარტის შემდეგ ორჯერ შემცირდა.

„დაბალმა სპოტურმა ფასებმა ბუნებრივ აირსა და გათხევადებულ გაზზე ევროპასა და აზიაში შეასუსტა აშშ-დან ექსპორტის სიცოცხლისუნარიანობა, რომელიც მეტად მგრძნობიარეა ფასების მიმართ“, — აცხადებენ EIA-ს ანალიტიკოსები.

მათი შეფასებით, ივნისში აშშ-დან ევროპასა და აზიაში საშუალოდ 101 მლნ კუბომეტრია გაგზავნილი დღე-ღამეში, ხოლო ივლისსა და აგვისტოში 62 მლნ იქნება. ეს კი საექსპორტო პოტენციალის 25%-ზე მეტი არ არის.

განაგრძობს დაცემას

დადასტურდა ექსპერტების გაფრთხილება იმასთან დაკავშირებით, რომ კლიენტები ოკეანისგაღმურ გაზზე უარს მინიმუმ ზაფხულის ბოლომდე იტყვიან: აშშ-ში ფიუჩერსული ფასები ევროპულს სექტემბრამდე აჭარბებს.

„ვინაიდან ფასობრივი უპირატესობა პრაქტიკულად გაქრა, ამერიკულ მიწოდებებზე უარის თქმა მხოლოდ დროის ამბავი იყო“, — განაცხადა აშშ-ის სტრატეგიული და საერთაშორისო კვლევების ცენტრის ექსპერტმა ნიკოს ცაფოსმა.

როგორც ეროვნული ენერგეტიკული უსაფრთხოების ფონდის წამყვანი ანალიტიკოსი იგორ იუშკოვი განმარტავს, ახლა მყიდველები მზად არიან გადაიხადონ ამერიკულ გათხევადებულ გაზში იმდენი, რამდენიც გათხევადებისა და ტრანსპორტირების საოპერაციო ხარჯებსაც კი ვერ დაფარავს. მთავარი დაზარალებული — პირველი და უმსხვილესი ამერიკული ტერმინალი Sabine Pass-ია: ქარხანა 2016 წლიდან მხოლოდ წაგებაზე მუშაობს.

ენერგეტიკის სამინისტროს ინფორმაციით, აშშ-დან გათხევადებული აირის ექსპორტმა 2020 წლის პირველ ოთხ თვეში საშუალოდ 218 მლნ კუბომეტრი შეადგინა დღე-ღამეში, მაგრამ 17%-ით დაეცა აპრილიდან მაისამდე პერიოდში. EIA-ში ელოდებიან, რომ მიწოდებები სექტემბერში დაიწყებს ზრდას, ვინაიდან მსოფლიო მოთხოვნა ბუნებრივ აირზე თანდათანობით აღდგება.

ჭარბი გაზი

მაგრამ უმსხილესი საინვესტიციო ბანკები ასე ოპტიმისტურად არ არიან განწყობილი. როგორც ანალიტიკოსები განმარტავენ, მსოფლიოში საწვავის უზარმაზარი მარაგი დაგროვდა. გათხევადებული ბუნებრივი აირის საერთაშორისო ვაჭრობა ჩამოიშალა, გადაიკეტა რა მნიშვნელოვანი არხები ამერიკელი მეფიქალეებისთვის. ხოლო რამდენადაც ნავთობი ისევ გაძვირდა ერთ ბარელზე 40 დოლარამდე, მენავთობეებმა მოპოვება განაახლეს და გვერდითი პროდუქტის სახით ბაზარზე ბევრ იაფ გაზს უშვებენ.

ევროპაში ფასების ვარდნის გამო ამერიკულ თხევად გაზზე მოთხოვნა აღარ არის. ახლა საზღვარგარეთ გაყიდვის ნაცვლად მას რეზერვუარებსა და საცავებში ქაჩავენ.

Goldman Sachs-ის დათვლით, ექსპორტის გაუქმების გამო ამერიკული მარაგები 21,52 მლრდ კუბომეტრით გაიზრდება. ერთი წლის წინ დაფიქსირებული დონე უკვე თითქმის მესამედითაა გაზრდილი, ხოლო ბოლო ხუთი წლის საშუალო მაჩვენებელს 18%-ით აღემატება. ოქტომბრისთვის ქვეყნის შესაძლებლობები გაზის შენახვასთან დაკავშირებით შესაძლოა ამოიწუროს, რაც გათხევადებული აირის მოპოვებასა და წარმოებას რეკორდულად შეამცირებს.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

156
მოციმციმე ხე მთვარის ფონზე

მთვარის კალენდარი: 12 ივლისი რისი გაკეთება შეიძლება და რისი არა

0
(განახლებულია 11:23 11.07.2020)
გაეცანით ჩვენს ყოველდღიურ კალენდარს და შეიტყვეთ, რა საქმიანობა იქნება წარმატების მომტანი ამა თუ იმ დღეს ღამის მანათობლის განწყობის მიხედვით.

მთვარეს უზარმაზარი ძალა გააჩნია და დიდი ზეგავლენის მოხდენა შეუძლია ადამიანებზე, რადგან ყველა კოსმოსურ ობიექტს შორის დედამიწასთან ყველაზე ახლოს იმყოფება.

12 ივლისი, კვირა ამ დღეს მზე მართავს. კლებადი მთვარე ვერძის ნიშანშია.

ვერძის დღეს სასურველია აქტიურობა, ორიგინალობისა და სიმტკიცის გამოჩენა; უნდა გახსოვდეთ ტაქტისა და დიპლომატიურობის შესახებ, მოერიდოთ აჩქარებას, მოუთმენლობასა და იმპულსურობას.

კარგი დღეა წინსვლისთვის, სწავლისთვის, ჯგუფური მუშაობისთვის.

წარმატებული დღეა, სამუშაო კარგად აეწყობა. კარგი დღეა მოგზაურობის დაწყებისთვის.

მთვარე ვერძის ნიშანში ამაღლებს საწინააღმდეგო სქესისადმი ინტერესს. ახალ ნაცნობობას, შესაძლოა, მგზნებარე რომანი მოჰყვეს, მაგრამ დიდი აბათობით – ხანმოკლე

რეკომენდებულია: წინსვლა, ფულის საკითხების გადაწყვეტა, აქტიურობა, ბიზნესის საქმეების გაკეთება, კონტაქტი ხელმძღვანელობასთან, ყველასთვის მნიშვნელოვანი საკითხების გადაჭრა, მუშაობა როგორც ინდვიდუალურად, ისე გუნდურად, შემოქმედებითი საქმიანობა, კარიერული წინსვლა, ახალი საქმეების დაწყება.

როგორ მოქმედებს მთვარის ფაზები ადამიანის ენერგეტიკაზე>>

არარეკომენდებულია გუნდიდან გამოყოფა და მასთან დაპირისპირება, წვრილმან საქმეებზე ყურადღების კონცენტრირება და მათზე დროის დაკარგვა.

თმის შეჭრა, შეღებვა: ვერძის ნიშნის დროს სჯობს, თავი შეიკავოთ თმის შეჭრის ან შეღებვისგან. ნებისმიერ ქიმიურ პრეპარატს ამ დღეს უარყოფითი ზემოქმედება შეუძლია მოახდინოს იმუნიტეტზე.

კლებადი მთვარის დროს ხელსაყრელია ზედმეტი თმის მოშორება, სახის გაწმენდა.

ფრჩხილების მოვლისთვის ნეიტრალური დღეა.

თმის ვარცხნილობა ზოდიაქოს ნიშნისა და მთვარის კალენდრის მიხედვით>>

სახის ნიღბების სახით გამოიყენეთ მხოლოდ ნატურალური საშუალებები.

მებაღეობა: ამ დღეს სასურველია ბაღში მცენარის მიწისზედა ნაწილებთან მუშაობა, რადგან ქვედა ნაწილზე იზრდება ზეწოლა, მცენარის წვენი ფესვებისკენ მიდის. მცენარეები ამ დროს ისვენებენ და ცუდად იზრდებიან.

მთვარის კალენდარი მებაღეებისთვის: 2020 წლის ივლისი>>

არაა რეკომენდებული დათესვა და დამუშავება, მაგრამ შეიძლება მარწყვის პწკალების ჩარგვა, დაავადებებისგან დამუშავება, მწვანილის დათესვა, მშრალი სასუქის მიცემა.

0