კალია

სურსათის ეროვნული სააგენტო: კალიებს ყოველწლიურად ვებრძვით

181
(განახლებულია 14:03 27.06.2020)
საქართველოში უდაბნოს კალიის შესაძლო გამოჩენის შესახებ ინფორმაცია სოციალურ ქსელებში მარტის თვეში გავრცელდა. მაშინ ამ ამბავმა მოსახლეობა ძალიან შეაშფოთა.

ახლახან თბილისში, მუხიანის დასახლებაში კალიების დიდი რაოდენობით გამოჩენის შესახებ ადგილობრივმა მცხოვრებლებმა სოციალურ ქსელში დაწერეს და შესაბამისი უწყებებისგან დახმარებაც ითხოვეს.

სურსათის ეროვნულმა სააგენტომ მუხიანში სპეციალური პრეპარატებით დაამუშავა ტერიტორია, სადაც რამდენიმე დღის წინ ადგილობრივებმა კალიები შენიშნეს, განუცხადა სეს-ის მცენარეთა დაცვის დეპარტამენტის უფროსმა ნიკა მესხმა „Sputnik–საქართველოს“.

„როგორც კი შემოვიდა ინფორმაცია მუხიანის აგარაკების მიმდებარე ტერიტორიაზე კალიების გუნდის გამოჩენის შესახებ, ჩვენ მყისიერი რეაგირება მოვახდინეთ. სააგენტოს მონიტორინგის ჯგუფები მაშინვე გავიდნენ ადგილზე, განსაზღვრეს წინასწარ დასამუშავებელი ფართობები და გაატარეს კერების ჩასაქრობად საჭირო ღონისძიებები“, – განაცხადა ნიკა მესხმა.

დეპარტამენტის ხელმძღვანელის ცნობით, სურსათის ეროვნული სააგენტო კალიების საწინააღმდეგო ღონისძიებებს ყოველწლიურად მთელი ქვეყნის მასშტაბით ატარებს და წელსაც უკვე დამუშავებულია 16 000 ჰექტარზე მეტი ფართობი. კალიებს უწყების თანამშრომლები ძირითადად კახეთის, ქვემო ქართლის, შიდა ქართლის, მცხეთა-მთიანეთის რეგიონებში ებრძვიან. წელს ამ ჩამონათვალს სამცხე-ჯავახეთიც დაემატა.

კალიების შეწამლვა სპეციალური ტექნიკით და პრეპარატებით ხდება, რომელიც გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის (FAO) რეკომენდაციებით არის შერჩეული. იქიდან გამომდინარე, რომ კალიები საქართველოსთვის დიდი ხნის პრობლემაა, ქვეყანას ამ მავნებელთან ბრძოლის დიდი გამოცდილებაც აქვს, რომლის გასაცნობადაც საქართველოში არაერთი უცხოელი ჩამოდის.

საქართველოში ოდითგანვე კალიის ორი სახეობაა გავრცელებული: იტალიური კალია Calliptamus italicus და მაროკოული კალია Dociostaorus maroccanus.

ნიკა მესხის თქმით, ეს სახეობები აქტიურები მაისი-აგვისტოს პერიოდში არიან. ისინი ნიადაგში იზამთრებენ და უკვე მაისიდან იწყებენ ახლი თაობის გამოჩეკვას. თბილი ზამთარი და ნაკლები ნალექი კი ამ მავნებელის გამრავლებას უწყობს ხელს.

ჩვენში გავრცელებული კალია საშუალოდ 4 თვემდე ცოცხლობს, უპირატესობას მშრალ და ნახევარუდაბნო ადგილებს ანიჭებს. ის მწვანე მასით იკვებება. ერთ კალიას სიცოცხლის მანძილზე 300 გრამი მწვანე მასის განადგურება შეუძლია.

„კალია საფრთხეს უქმნის როგორც სასოფლო-სამეურნეო კულტურებს, ასევე მწვანე საფარს, სწორედ ამიტომ ატარებენ ღონისძიებებს მის წინააღმდეგ და ამ მხრივ გამონაკლისი არც საქართველოა“, – აღნიშნა ნიკა მესხმა.

გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაცია (FAO) ყოველ წელს აქვეყნებს სხვადასხვა სახეობის, მათ შორის უდაბნოს კალიის მიგრაციის რუკას, რომელიც გავრცელებულია აფრიკის კონტინენტზე, არაბეთის ნახევარკუნძულზე, ერაყისა და ირანის სამხრეთ ნაწილში.

„იქ არის გავრცელებული უდაბნოს კალია და აზიური ანუ გადამფრენი კალია. ეს სახეობები ჩვენთან არასდროს არ დაფიქსირებულა, უფრო მეტიც, ორგანიზაციის მიმდინარე წლის ანგარიშში ამ კალიების გავრცელების არეალი საქართველოსთან ახლოსაც არ არის“, – თქვა სურსათის ეროვნული სააგენტოს მცენარეთა დაცვის დეპარტამენტის უფროსმა.

 

181
ბარბარე 21

პროსტიტუციიდან ქველმოქმედებამდე რა ბედი ეწია „მამიდას" საროსკოპოს

174
(განახლებულია 22:01 09.07.2020)
მსოფლიოს ბევრ ქვეყანას შეშურდება, საქართველოში იმდენი ხუთვარსკვლავიანი სასტუმროა მაღალი კლასის მომსახურებითა და სერვისით. ყველას სახელი შესაძლოა ვერ გავიხსენოთ, მაგრამ არც ისე გამორჩეული, პატარა სასტუმრო „ჭალის ჩიტების“ სახელს დღეს ბევრი ვერ ივიწყებს.

ამის მიზეზს მიხვდებით, თუ გეტყვით, რომ სასტუმროს მეპატრონე საზოგადოებისთვის „მამიდას“ ნიკით ცნობილი როენა ხუცურაული გახლდათ. მიუხედავად მავანთა მიერ ამ სასტუმროში გატარებული დღეებისა, რომელიც ზოგისთვის ტკბილი მოგონება იყო, ზოგისთვის კი იმედგაცრუება, ის სასტუმრო აღარ არის, თქვენ რომ გახსოვთ...

გასული წლის მაისში აქ საგამოძიებო მოქმედებები ჩატარდა. გამოძიებამ დალუქა სასტუმრო „ჭალის ჩიტები“, როგორც პროსტიტუციის ობიექტი. ყველა მთავრობისგან დევნილ ქალს, ერისა და ბერის „მამიდას“, როენა ხუცურაულს კი „ამაგი“ არ დაუფასეს, ხელბორკილები დაადეს და სისხლის სამართლის პასუხისგებაში მისცეს.

„მამიდა“ პატიმრობიდან გირაოს სანაცვლოდ გაათავისუფლეს. მან სასამართლოშივე განაცხადა, რომ აღიშნულ ობიექტზე ქველმოქმედების მიზნით სათნოების სახლის დაარსებას აპირებდა…

„Sputnik–საქართველოს“ როენა ხუცურაულმა მოუთხრო, თუ როგორ აქირავებს დღეს სიმბოლურ ფასად სასტუმროს შშმ პირების დასახმარებლად და არც სამომავლო გეგმები დამალა. მისი ნათქვამიდან ყველაზე ნიშანდობლივი კი მაინც ერთი რამ იყო – „ჩემ სიბერეს ჩემს სასტუმროში ვხედავ“.

ბარბარე 21
© Sputnik / Shota Nozadze
ბარბარე 21

„ქველმოქმედების მიზნით სასტუმროში სათნოების სახლის გახსნას ვაპირებდი. ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო ვეღარ შევძელი, შშმ პირებისთვის ადაპტირებული გავხადე და პანსიონატისთვის სიმბოლურ ფასად, 1 ათას ლარად გავაქირავე. ესეც დახმარებაა. თუ ჯანმრთელობა ხელს შემიწყობს, ამ კეთილ საქმეში თავადაც ჩავერთვები. ყველაფერი ღვთის ნებაა. როცა წლებში შედიხარ ადამიანი, უკვე სხვანაირად ფიქრობ. ჩემ სიბერეს კი ჩემს სასტუმროში ვხედავ“, - გვითხრა როენა ხუცურაულმა.

ქველმოქმედება – ლამაზი სიტყვაა, ქმედება – კიდევ უფრო ლამაზი. ხოლო ნებისმიერი ქმედება, თუ სიკეთეს არ ემსახურება, მხოლოდ შიშველი ინსტინქტია. ძნელია ისაუბრო ქველმოქმედი ადამიანის მოტივაციაზე. ალბათ, ეს უფრო ბუნებრივი მოთხოვნილებაა, სიამოვნებაა, რაც ნებისმიერ ხორციელ სიამოვნებაზე გაცილებით ძლიერია.

„მამიდის“ ნათქვამის პატივისცემის მიუხედავად, ჩვენმა ჟურნალისტმა მისი მონათხრობი გადაამოწმა, ესტუმრა ახლა უკვე თავშესაფარს და, როგორც აღმოჩნდა, მას პირობა შეუსრულებია…

Ბარბარე 21
© Sputnik / Shota Nozadze
Ბარბარე 21

დაწყებული საქმიანობა მოხუცთა თავშესაფრის „ბარბარე 21“-ის მფლობელმა, „ქართული ოცნების“ ყოფილმა წევრმა მერაბ შათირიშვილმა განაგრძო. დაწესებულების კედლებში კი ახალი სიცოცხლე დაიწყო. მთლიანი შენობა და ცალკეული ოთახები მოძღვარმა აკურთხა, აურა გაიწმინდა და ახლა შენობის ფანჯრებიდან ბენეფიციარების ბედნიერი ხმა გამოდის.

შენობა 16 ბენეფიციარზეა გათვლილი. თითოეულ ოთახს აქვს თავისი სველი წერტილები, ცხელი და ცივი წყალი, გათბობა. სართულებს შორის გადასაადგილებლად კი არის ადაპტირებული ლიფტიც.

სააგენტოსთან საუბრისას მერაბ შათირიშვილმა აღნიშნა, რომ შენობა ხუთი წლით იქირავა, სხვა სასტუმროებს კი მოუწოდა, როენა ხუცურაულისგან მაგალითი აიღონ.

Ბარბარე 21
© Sputnik / Shota Nozadze
Ბარბარე 21

„მეპატრონეს თავად სურდა თავშესაფრის დაარსება. ნებართვაც ჰქონდა, თუმცა შემდეგ ცოტა გაუჭირდა თავის გართმევა, დამიკავშირდა და ბოლოს იმავე მიზნით ხუთი წლით ვიქირავე. ქირას სიმბოლური თანხაც შეიძლება ვუწოდოთ. მანამდე მეპატრონეს არ ვიცნობდი. მიკვირს, რატომ არის როენას სასტუმრო ასეთი ყურადღების ცენტრი, ან დღეს რა აზრი აქვს ადრე აქ რა იყო. თვითონ ცხოვრებამ გარკვეულწილად იმ გზით წაიყვანა, რომ გართობის ადგილი ყოფილიყო, მაგრამ თბილისის სხვა ნებისმიერ სასტუმროშიც შეუძლია წყვილს ღამის გათენება. ასეთ სასტუმროებს ვურჩევ ასეთ სიკეთის სახლებად გადაკეთებას, ვიდრე შეფარულად ყოფნას“, – გვითხრა შათირიშვილმა.

Ბარბარე 21
© Sputnik / Shota Nozadze
Ბარბარე 21

კითხვაზე, თუ როგორ ახდენს თავშესაფარი შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირთა ინტეგრაციას საზოგადოებაში და მათთვის თანაბარი შესაძლებლობების უზრუნველყოფას, მერაბ შათირიშვილმა აღნიშნა, რომ, მაგალითად, შაბათს ვაკის პარკში გაიმართება საქველმოქმედო კონცერტი, სადაც მათი თავშესაფრიდან ბენეფიციარი იღებს მონაწილეობას.

ასე მოხდა... ქართულ საზოგადოებას კიდევ ერთი ქველმოქმედი და პატიოსანი ადამიანი შეემატა, „სასტუმროების ბიზნესს“ კი ერთი მზრუნველი ადამიანი გამოაკლდა.

რამდენად ქველმოქმედია „მამიდა“, ეს საზოგადოებამ განსაჯოს, თუმცა აქვე ცნობილი ფრაზა აგეკვიატება – ყველამ თავის მამიდას მიხედოს...

ჩვენ კი დავძენთ, სასიამოვნო სიახლეები კარგია, თუნდაც მოულოდნელი იყოს!..

174
ჯანმრთელი საკვები

როგორ გამოვიყენოთ ზაფხული წონაში დასაკლებად

2210
(განახლებულია 16:56 06.07.2020)
ზედმეტ კილოგრამებთან საბრძოლველად ზაფხული საუკეთესო დროა, რადგან ამ სეზონზე განებივრებული ვართ ახალი ხილითა და ბოსტნეულით, ეს საკვები კი დიდი რაოდენობით შეიცავს ბოჭკოებს, ვიტამინებს, მინერალურ და სხვა სასარგებლო ნივთიერებებს.

როგორ გამოვიყენოთ ზაფხულის პერიოდი როგორც ჭარბ წონასთან საბრძოლველად, ასევე ორგანიზმის ზოგადი მდგომარეობის გასაუმჯობესებლად, „Sputnik-საქართველოსთან“ ექიმი ენდოკრინოლოგი თინათინ კაჭარავა საუბრობს.

ექიმი ენდოკრინოლოგი თინათინ კაჭარავა
photo: courtesy of Tinatin Katcharava
ექიმი ენდოკრინოლოგი თინათინ კაჭარავა

- რატომ არის ზაფხულში წონაში დაკლება უფრო ადვილი?

- ყველასთვის ცნობილია, რომ ზამთარში ორგანიზმს გასათბობად დიდი რაოდენობით ცხიმი სჭირდება, ხოლო ზაფხულში ამის საჭიროება არ არის, ამ პერიოდში ჩქარდება ნივთიერებათა ცვლაც, რაც კიდევ ერთ ხელშემწყობ  პირობას წარმოადგენს წონაში კლების პროცესისთვის. 

წონაში დაკლება
© CC0 / Pixabay
წონაში დაკლება

- როგორი უნდა იყოს ზაფხულში კვების რაციონი?

- კვების რაციონი უნდა იყოს მდიდარი ახალი სეზონური ხილით და ბოსტნეულით. უნდა ვერიდოთ მძიმედ მოსანელებელ ცხიმიან საკვებს. სიცხის მიუხედავად უარი არ უნდა ვთქვათ წვნიანებზე, რადგან ისინი დადებით გავლენას ახდენს კუჭ-ნაწლავის გამართულ ფუნქციონირებაზე, რაც აუცილებელი წინაპირობაა წონის კლებისთვის.

სასურველია კერძები მოვამზადოთ უშუალოდ კვების წინ, რადგან მაღალი სიცხის დროს ინტოქსიკაციების (მოწამვლების) რისკი იზრდება. გარდა ამისა, უარი უნდა ვთქვათ მალფუჭებად პროდუქტებზე. სასურველია მინიმუმამდე შემცირდეს ყავის და ჩაის რაოდენობა რაციონში, რადგან ისინი ხელს უწყობენ ორგანიზმიდან სითხის გამოდევნას. ზაფხულში უპირატესობა უნდა მივანიჭოთ სუფთა წყალს და ახალ გამოწურულ წვენებს.

საზამთროს წვენი
© CC0 / Pixabay
საზამთროს წვენი

- რა სიხშირით უნდა ვიკვებოთ და რა რაოდენობით?

- დღის მანძილზე აუცილებელია ჯერადი და მრავალფეროვანი რაციონი. სასურველია ვიკვებოთ დღეში ოთხჯერ. საუზმეზე შეგვიძლია მივირთვათ უფრო ნოყიერად, ვიდრე დღის სხვა მონაკვეთებში. საუზმიდან დაახლოებით სამ საათში სასურველია ცალკე სრულფასოვან კვებად მივიღოთ სეზონური ხილი, დაახლოებით 300-400 გრამის ოდენობით. შუადღეს სადილზე სასურველია იყოს წვნიანი, ცილოვანი საკვები, სალათები. ხოლო ვახშამი უნდა იყოს ძალიან მსუბუქი, მაგალითად, ბოსტნეულის სალათა ან რძის ნაწარმი. ზოგადად, ყველა ადამიანზე ერთნაირი რაციონის მორგება ძალიან რთულია, რადგან ყველა ადამიანს მისთვის დამახასიათებელი ინდივიდუალური მეტაბოლიზმი აქვს. რაც შეეხება ბოლო კვების დროს, სასურველია საღამოს 6-7 საათის შემდეგ არაფერი მივირთვათ.

ხმელთაშუა ზღვისპირული დიეტა
© CC0 / Pixabay
ხმელთაშუა ზღვისპირული დიეტა

- მარილი და შაქარი როგორ მოქმედებს წონაში კლების პროცესზე?

- მნიშვნელოვანია ასევე რაციონიდან პრაქტიკულად ამოვიღოთ შაქარი და მარილი. მარილი ხელს უწყობს ორგანიზშმი წყლის შეკავებას და აძლიერებს მადას. რაც შეეხება შაქარს, იგი ხელს უწყობს ინსულინის გამოყოფას, რაც, თავის მხრივ, ანაბოლური (მაშენებელი) ჰორმონია და ამ შემთხვევაშიც ხდება მადის გაძლიერება. 

მარილი
© CC0 / Pixabay
მარილი

- რანდენი კალორია უნდა მიიღოს ადამიანმა წონაში დასაკლებად?

- კონკრეტული კალორაჟის დასახელება, თუ როდის იწყება წონაში კლება, ძალიან რთულია, რადგან ეს არის ინდივიდუალური და დამოკიდებულია ორგანიზმის ნივთიერებათა ცვლაზე და იმაზე, თუ რამდენი კილოგრამი აქვს ადამიანს დასაკლები. მაგალითად, ზოგი ადამიანი 2500 კილოკალორიაზე იწყებს კლებას, ზოგი კი 1000-ზე, ამიტომ კონკრეტული კალორაჟის ყველა ადამიანზე მორგება შეუძლებელია.

- წონაში კლების პროცესში რამდენად მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს წყლის მიღებას?

- პირველ რიგში, აღვნიშნოთ, რომ ჩვენი ორგანიზმის 70% შედგება წყლისგან. წყლის შენარჩუნებულ ბალანსზეა დამოკიდებული ორგანიზმის სწორი ნივთიერებათა ცვლა.

გარდა ამისა, წყლის ნაკლებობა ორგანიზმში იწვევს მუდმივი გადაღლილობის შეგრძნებას და მრავალ სხვა სიმპტომს: გულის ფრიალი, თავის ტკივილი, არტერიული წნევის დაქვეითება, კანის სიმშრალე, კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის არასწორი ფუნქციონირება და ა.შ. განსაკუთრებით კი საყურადღებოა ზაფხულის პერიოდი, რადგან ცხელ დღეებში ორგანიზმი კარგავს დიდი რაოდენობით სითხეს, ოფლთან ერთად ასევე იკარგება მიკრო- და მაკროელემენტები და ვიტამინები, სწორედ ამიტომ შენარჩუნებული წყლის ბალანსი და კვების ჯანსაღი რაციონი აუცილებელია, რათა თავიდან ავირიდოთ დეჰიდრატაცია (გაუწყლოვნება) და ავიტამინოზი (ვიტამინების დეფიციტი).

ნატა პატარაია

2210
თბილისი

კუნძული მსოფლიოს Covid-რუკაზე: ავსტრიული გამოცემა საქართველოს ბრძოლაზე წერს

0
საქართველომ დაამტკიცა, რომ სწრაფი რეაგირება, დისციპლინა და მკაცრი ქმედებები ვირუსის წინააღმდეგ ბრძოლაში წარმატების საწინდარია, წერს გამოცემა

თბილისი, 12 ივლისი – Sputnik. ავსტრიული საზოგადოებრივი მაუწყებლის ბეჭდური გამოცემა – ORF Nachrichten სტატიას აქვეყნებს საქართველოს, როგორც კორონავირუსის წინააღმდეგ ბრძოლაში განსაკუთრებულად წარმატებული ქვეყნის შესახებ.

სტატიაში ნათქვამია, რომ საქართველო სამხრეთ კავკასიის პატარა ქვეყანაა, რომელიც „მაღალი ინფიცირების მქონე ქვეყნებით გარშემორტყმული ერთგვარი კუნძულია, რომელმაც ვირუსის წინააღმდეგ შემუშავებული ბრძოლის სტრატეგიით სახელი გაითქვა“.

„ქვეყანა 3,7 მილიონი მოსახლეობით მდებარეობს თურქეთსა და რუსეთის ფედერაციას შორის, ასევე ესაზღვრება სომხეთსა და აზერბაიჯანს. ყოფილ საბჭოთა რესპუბლიკებში, ასევე თურქეთში ინფიცირების შემთხვევების რაოდენობა მოსახლეობაში ზოგჯერ ათჯერ მაღალია“, - აღნიშნულია სტატიაში.

ავტორი აღნიშნავს, რომ ვირუსთან ბრძოლაში წარმატებული მოქმედებების შედეგად საქართველომ ყურადღება მიიპყრო რამდენიმე გავლენიანი საერთაშორისო გამოცემის და ანალიტიკური ცენტრის (BBC, ამერიკული და ბრიტანული ანალიტიკური ცენტრების), რომლებიც ზედმიწევნით სწავლობდნენ საქართველოს მაგალითს.

„საქართველომ ყველას დაუმტკიცა, რომ სწრაფი რეაგირება, დისციპლინა და მკაცრი ქმედებები (ზოგჯერ არცთუ ისე პოპულარული) Covid-ვირუსის წინააღმდეგ ბრძოლაში წარმატების საწინდარია“, – ნათქვამია სტატიაში.

მასალაში აღნიშნულია, რომ საქართველოს მთავრობის მიერ გადადგმული ეფექტური ნაბიჯების გარდა, ე.წ. სამმა მუშკეტერმა – დაავადებათა კონტროლის ცენტრის დირექტორმა ამირან გამყრელიძემ, მისმა მოადგილემ პაატა იმნაძემ და ვირუსოლოგმა, თბილისის ინფექციური საავადმყოფოს დირექტორმა თენგიზ ცერცვაძემ ერთობლივი სტრატეგია შეიმუშავეს.

რაც შეეხება საქართველოს მთავრობის მიერ გადადგმულ კონკრეტულ ნაბიჯებს, სტატიაში ნათქვამია, რომ მკაცრად კონტროლდებოდა შეზღუდვების დაცვა, საჭიროების შემთხვევაში კი ცალკეულ პირებს, ასევე კომპანიებს დიდი ოდენობის ჯარიმები დაეკისრა.

ამავე კონტექსტში აღნიშნულია, რომ მთავრობის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები ყოველთვის მოსაწონი არ იყო მოსახლეობისთვის, თუმცა მისი დიდი ნაწილი მთავრობის მოწოდებას დაემორჩილა და სახლში დარჩა. სტატიაში აგრეთვე ნახსენებია „ქართული მართლმადიდებლური ეკლესია”, რომელიც აგრძელებდა ღვთისმსახურებას.

საქართველო სომხეთს კორონავირუსთან ბრძოლაში დახმარებას კიდევ ერთხელ სთავაზობს >>

სტატიის დასასრულს ავტორი უამბობს მკითხველს, რომ საქართველო 1 ივლისიდან საერთაშორისო ტურისტებისთვის საჰაერო საზღვრების გახსნას აპირებდა, თუმცა ქვეყანაში ეპიდსიტუაციის სტაბილურობის შესანარჩუნებლად ამ თარიღმა ივლისის ბოლოსთვის გადაიწია.

0
თემები:
COVID-19-ის პანდემია მსოფლიოში